Sad powszechny, VII C 1183/12

Sygn. akt: VII C 1183/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 marca 2014 r. Sąd Rejonowy w L. VII Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Renata Mierzwicka Protokolant: sekr. sądowy Andrzej Janas po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2014 r. na rozprawie sprawy z powództwa A. K. i K. G. przeciwko J. P. o zapłatę I. oddala powództwo; II. zasądza solidarnie od powodów na rzecz pozwanej kwotę 2.417 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. sygn. akt VII C 1183/12 UZASADNIENIE Powodowie K. G. i A. K. wnieśli o zasądzenie na ich rzecz od pozwanej J. P. kwot po 12.961,55 zł z ustawowymi odsetkami od kwot: -9.882,50 zł od dnia 20.08.2009 r. do dnia zapłaty, -3.079,05 zł od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. W uzasadnieniu podali , że F. K. i M. K. byli współwłaścicielami , na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej , ruchomości i nieruchomości położonych w O. , powiat (...) , pozostawionych poza granicami państwa w związku z wojną 1939 r.Pozostawili oni spadkobierców E. A. , J. K. , B. C. , J. K. , M. W. oraz I. A. , którzy złożyli przed notariuszem oświadczenie w którym zgodnie wskazali jako osobę uprawnioną do dochodzenia rekompensaty pozwaną J. P. .W dniu 20.08.2009 r. pozwana uzyskała rekompensatę w kwocie 209.060,00 zł a dnia 03.02.2011 r. dokonała wpłaty po 32.500,00 zł (x 4) na rzecz dzieci F. i M. K. lub ich spadkobierców.Powodowie wezwali pozwaną do zapłaty dalszej kwoty z tytułu rekompensaty po 9.882,50 zł oraz kwoty 3.079,05 zł tytułem skapitalizowanych odsetek za zwłokę.Pozwana nie zapłaciła tej kwoty do chwili obecnej. W piśmie z dnia 27.06.2013 r. powodowie rozszerzyli powództwo o dalszą kwotę po 6.517 zł na rzecz każdego z nich a w piśmie z dnia 12.09.2013 r. o kwotę 20.809,74 zł Pozwana J. P. wniosła o oddalenie powództwa w całości i zarzuciła , iż spadkobiercy F. K. i M. K. złożyli przed notariuszem oświadczenie , w którym wskazali jako osobę uprawnioną do nabycia rekompensaty za pozostawione mienie właśnie pozwaną , co oznacza że utracili uprawnienie do skutecznego dochodzenia roszczeń z tego tytułu.Ponadto podała , że w/w osoby nie wierzyły w możliwość faktycznego uzyskania rekompensaty oraz że dokonała dobrowolnej wypłaty na rzecz spadkobierców M. i F. lub ich dzieci , i nie było to wykonaniem jakiejkolwiek umowy. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: F. K. i M. K. na zasadach małżeńskiej wspólności ustawowej byli właścicielami majątku nieruchomego i ruchomego w postaci gospodarstwa rolnego położonego w O. ul.(...) , powiat wileńsko-trocki , o powierzchni 50 ha w tym 18 ha lasu , 7 ha łąk i pastwisk , 25 ha ziemi uprawnej , 1 ha sadu oraz zabudowania mieszkalne i gospodarcze i pozostawili go w związku z wojną rozpoczętą 1939 r. na terenach nie wchodzących w skład obecnego obszaru państwa. Dowód:kserokopia wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 13.12.1990 r. I C 224/90 K-12 F. K. i M. K. mieli 4 dzieci : J. K. , S. K. , L. K. , G. / E. K. . Spadkobiercami J. K. są córka K. M. G. i wnuk A. K. p. . Spadkobiercami S. K. są córki I. A. , J. P. . Spadkobiercami L. K. są córki E. A. i B. D. C. oraz syn J. F. K. Spadkobiercami G. / E. K. są syn J. S. i córka M. J. W. W. (bezsporne). J. S. w oświadczeniu z dnia 01.12.1989 r. zrzekł się swoich uprawnień do rekompensaty na rzecz siostry M. J. W. W. (bezsporne). Dnia 29.11.1993 r. E. M. A. , J. F. K. , B. D. C. , J. K. , M. J. W. W. i I. A. wskazali J. B. P. jako osobę uprawnioną do nabycia ekwiwalentu za mienie pozostawione za granicą przez M. K. i F. K. , rezygnując ze swoich uprawnień do rekompensaty. Uprawnienie pozwanej J. P. do rekompensaty zostało potwierdzone zaświadczeniem z dnia 28.10.1998 r. Dowód:kserokopia oświadczenia z dnia 29.11.1993 r. K-12-12odw : akta WD nr872/02/0262 K-18 Od 1991 r. wszystkie czynności związane z dochodzeniem rekompensaty podejmowała pozwana J. P. . Dowód: akta WD nr872/02/0262 J. K. i M. J. W. W. w 2004 r. złożyli oświadczenia o anulowaniu przekazania uprawnienia do rekompensaty na rzecz pozwanej , które (...) Urząd Wojewódzki uznał , za bezskuteczne. Dowód: akta WD nr872/02/0262 K-28 odw,39 Dnia 20.08.2009 r. pozwana J. P. otrzymała rekompensatę w kwocie 316.934,96 zł. Dowód: informacja Wojewody (...) z dnia 24.04.2013 r. K-164-165 Sąd zważył , co następuje: Z tytułu pozostawienia mienia nieruchomego poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w wyniku wypędzenia z byłego terytorium RP lub jego opuszczenia w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. przysługuje jego właścicielowi (obywatelowi polskiemu) , rekompensata. W razie śmierci właściciela mienia nieruchomego pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej , prawo do rekompensaty przysługuje wszystkim jego spadkobiercom lub jednemu z nich , wskazanemu przez pozostałych spadkobierców. Wskazanie osoby uprawnionej do rekompensaty następuje przez złożenie oświadczenia z podpisem notarialnie poświadczonym albo złożonym przed organem administracji publicznej albo złożonym w polskiej placówce konsularnej. Powyższe zostało uregulowane w ustawie o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości z 29.04.1985 r. z kolejnymi zmianami a następnie w ustawie z dnia 12 grudnia 2003 r. o zaliczaniu na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego z kolejnymi zmianami. W niniejszej sprawie bezsporne jest , że F. K. i M. K. na zasadach małżeńskiej wspólności ustawowej byli właścicielami majątku nieruchomego i ruchomego w postaci gospodarstwa rolnego położonego w O. ul.(...) , powiat (...) , o powierzchni 50 ha w tym 18 ha lasu , 7 ha łąk i pastwisk , 25 ha ziemi uprawnej , 1 ha sadu oraz zabudowania mieszkalne i gospodarcze i pozostawili go w związku z wojną rozpoczętą 1939 r. na terenach nie wchodzących w skład obecnego obszaru państwa. Nie jest też sporne , iż w krąg ich spadkobierców wchodzą J. K. , S. K. , L. K. i G. / E. K. , zaś ich spadkobiercami są K. M. G. , A. K. (powodowie) , I. A. , J. B. P. (pozwana) , E. M. A. , B. D. C. , J. F. K. , J. S. i M. J. W. W. Bezsporne także było złożenie przez J. S. dnia 01.12.1989 r. oświadczenia w którym zrzekł się swoich uprawnień do rekompensaty na rzecz siostry M. J. W. W. zaś dnia 29.11.1993 r. przez E. M. A. , J. F. K. , B. D. C. , J. K. , M. J. W. W. i I. A. oświadczenia , w którym wskazali J. B. P. jako osobę uprawnioną do nabycia ekwiwalentu za mienie pozostawione za granicą przez M. K. i F. K. . Sporne natomiast było jakie skutki prawne wywołuje oświadczenie z dnia 29.11.1993 r. Powodowie jako spadkobiercy J. K. (składającego w/w oświadczenie) podnosili , iż wola osób składających oświadczenie w dniu 29.11.1993 r. było wskazanie osoby uprawnionej do dochodzenia rekompensaty tj.osoby która w imieniu innych dokona wszystkich formalności a nie osoby , która będzie wyłącznie uprawniona do tej rekompensaty. Pozwana zarzuciła , iż spadkobiercy F. i M. K. składając oświadczenie dnia 29.11.1993 r. utracili na jej rzecz uprawnienia do rekompensaty. Sąd nie dał wiary twierdzeniom powodów.Oświadczenie z dnia 29.11.1993 r. zostało złożone (podobnie jak z dnia 01.12.1989 r.) w sposób określony w przepisach wówczas regulujących prawo do rekompensaty za tzw. mienie zabużańskie. Ponieważ zostało ono złożone przed notariuszem oczywistym jest , iż pouczył stawających o skutkach takiego oświadczenia. Ponadto należy mieć na uwadze , że nikt ze spadkobierców F. i M. K. nie kwestionuje iż J. S. w oświadczeniu z dnia 01.12.1989 r. wskazał jako uprawnioną do rekompensaty M. J. W. W. a tym samym zrezygnował ze swoich uprawnień w tym zakresie. O. to zostało złożone w także w formie wskazanej przez ówczesne przepisy i było takiej samej treści z tym , że osoba wskazaną jako uprawnioną była siostra J. S. a nie pozwana. Z tych względów nie jest możliwym zgodzić się z twierdzeniem powodów co do skutków oświadczenia z dnia 29.11.1993 r.Wszyscy składający to oświadczenie chcieli przekazać swoje prawo do rekompensaty na rzecz pozwanej (tak jak przekazał swoje uprawnienia J. S. na rzecz siostry) i z takim zamiarem złożyli oświadczenie.W związku z tym skutecznie utracili swoje prawa do rekompensaty po F. i M. K. . Należy mieć na uwadze , że wówczas perspektywy uzyskania rekompensaty były złe i znacznie wydłużone w czasie a dopiero kolejne zmiany przepisów w tym zakresie pozwoliły wielu uprawnionym uzyskać rekompensatę jeśli nie w formie innej nieruchomości to w formie zapłaty kwoty pieniężnej.W tej konkretnej sprawie dochodzenie otrzymania rekompensaty trwało ok.20 lat , w tym starania pozwanej kilkanaście lat.Czyni to twierdzenie pozwanej co do przyczyn złożenia oświadczenia w dniu 29.11.1993 r. realnymi. Ponadto zarzuty powodów co do znaczenia oświadczenia z dnia 29.11.1993 r. zostały ocenione także w toku postępowania administracyjnego o zrealizowanie uprawnień do rekompensaty , gdzie wydano zaświadczenie potwierdzającego uprawnienie pozwanej do rekompensaty , na podstawie dokumentów w tym w/w oświadzcenia.Następnie nieuwzględniono zarzutu J. K. i M. J. W. W. , iż „anulują” to oświadczenie , z uwagi na to że skutecznie zrzekli się swoich uprawnień. J. K. i M. J. W. W. nie podnosili wówczas , że ich oświadczenie z dnia 29.11.1993 r. nie przenosi ich uprawnień na rzecz pozwanej a jedynie chcieli je anulować. Dla oceny zasadności niniejszego powództwa bez znaczenia jest okoliczność wypłacenia przez pozwaną po 32.500 zł na rzecz czwórki spadkobierców F. i M. K. (lub spadkobierców ich spadkobierców).Uprawnienia do rekompensaty zostały skutecznie przekazane wyłącznie na rzecz pozwanej i sposób rozdysponowania uzyskanej rekompensaty jest jej prywatna sprawą.Dobrowolne przekazanie kwot na rzecz członków rodziny nie stanowiło wykonania zobowiązania , bo takiego nie było , a wynikało jedynie-w ocenie Sądu-z poczucia więzi rodzinnych.Nie powoduje to powstania roszczenia pom stronie powodów czy innych członków rodziny o zapłatę dalszych kwot przez pozwana na ich rzecz. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak na wstępie. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.98 KPC .