Sad powszechny, I C 1188/12

Sygnatura akt I C 1188/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Jelenia Góra, dnia 26-03-2013 r. Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze I Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący:SSR Paweł Siwek Protokolant:Marcin Szczypiński po rozpoznaniu w dniu 26-03-2013 r. w Jeleniej Górze sprawy z powództwa A. V. przeciwko R. K. o ustalenie I. powództwo oddala, II. zasądza od powoda A. V. na rzecz pozwanego R. K. kwotę 197 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. UZASADNIENIE Pozwem z dnia 25 maja 2012 r. A. V. wniósł o ustalenie że wypowiedzenie przez R. K. umowy użyczenia z dnia 26 października 2000 r. zawartej pomiędzy powodem a M. K. jest bezskuteczne. W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, iż w dniu 26 października 2000 r. zawarł z poprzednikiem prawnym pozwanego, tj. jego ojcem M. K. umowę użyczenia lokalu mieszkalnego polegającą na nieodpłatnym korzystaniu przez powoda z całego lokalu mieszkalnego nr (...) położonego w budynku nr (...) przy ul. (...) w J. . Poprzednik prawny pozwanego M. K. , w tej umowie zobowiązał się ponadto do pokrywania wszelkich kosztów i świadczeń związanych z eksploatacją przedmiotu najmu przez czas trwania umowy. Umowa ta jest ważna i obowiązująca, gdyż została zawarta na czas nieograniczony. Powód posiada zezwolenie na osiedlenie się w Polsce od dnia 05 grudnia 2000 r., czego dowodem jest decyzja Wojewody (...) z dnia 05 grudnia 2000 r., nr SO-X- (...) PS / (...) i nadal korzysta ze swoich praw opisanych w powołanej umowie, od dnia jej zawarcia. Przed zawarciem powyżej opisanej umowy poprzednik prawny pozwanego w dniu 11 sierpnia 2000 r. złożył jednostronne oświadczenie, w którym zobowiązał się zapewnić powodowi mieszkanie w opisanym lokalu, wyżywienie i opiekę lekarską w czasie pobytu powoda w Polsce. To jego oświadczenie zostało złożone w formie pisemnej, z notarialnie poświadczonym podpisem, w rozumieniu art. 710 k.c. jest umową użyczenia, gdyż powód przez per facta concludenta do tej umowy przystąpił i wyraził zgodę na jej warunki. Umowa ta jest ważna i nie została wypowiedziana przez pozwanego. W dniu 19 października 2006 r. poprzednik prawny pozwanego M. K. zmarł. Spadek po M. K. nabył wprost pozwany R. K. . Jak wskazał powód, jakkolwiek M. K. zawarł umowę użyczenia bezinteresownie, to powód pomagał mu w czasie jego długotrwałej choroby. Pozwany nie interesował się swoim ojcem od czasu gdy powód mieszkał razem z M. K. . Mimo, że pozwany wiedział o nabyciu spadku po M. K. i wiedział o zobowiązaniu jego względem powoda, a nadto wiedział, że w masie spadkowej jest lokal mieszkalny, to aż do dnia w którym wypowiedział powodowi umowę użyczenia z dnia 26 października 2000 r. nie występował w stosunku do niego z żadnymi roszczeniami, a zwłaszcza nie zażądał, aby powód zwrócił jemu przedmiotowy lokal mieszkalny wraz z jego wyposażeniem. Z wypowiedzeniem umowy użyczenia z dnia 29 października 2000 r. i z jego warunkami powód zapoznał się w dniu 23 maja 2012 r., gdy odebrał korespondencję od pozwanego, w której było przedmiotowe wypowiedzenie. Już w dniu 22 maja 2012 r. powód oświadczył pozwanemu, że nie uznaje tego wypowiedzenia i oświadczył, że tego lokalu nie opuści. Zdaniem powoda bezspornie jest on lokatorem w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów i w zakresie ochrony przed wypowiedzeniem umowy użyczenia podlega regulacjom tej ustawy oraz przepisowi art. 716 k.c. W odpowiedzi na pozew R. K. wniósł o oddalenie powództwa. W uzasadnieniu swojego stanowiska pozwany wskazał, iż bezspornie jest on na skutek spadkobrania właścicielem mieszkania nr (...) położonego w J. przy ul. (...) . Bezsporne jest również, że powód zamieszkuje w tym lokalu. Bezsporne jest także, iż pozwany złożył powodowi wypowiedzenie umowy użyczenia z dnia 26 października 2000 r., a powód zapoznał się z tym wypowiedzeniem, co sam potwierdził w pozwie. W myśl zapisu § 6 umowy łączącej powoda z M. K. umowa użyczenia przedmiotowego lokalu z dnia 26 października 2000 r. została zawarta na czas nieoznaczony, natomiast zgodnie z § 9 tej umowy w sprawach nieuregulowanych umową zastosowanie mają przepisy kodeksu cywilnego . Zgodnie z przepisem art. 365 1 k.c. zobowiązanie bezterminowe o charakterze ciągłym wygasa po wypowiedzeniu przez dłużnika lub wierzyciela z zachowaniem terminów umownych, ustawowych lub zwyczajowych, a w razie braku takich terminów niezwłocznie po wypowiedzeniu. W związku z faktem, że przedmiotowa umowa była umową bezterminową, a w jej treści nie przewidziano żadnych okresów wypowiedzenia, jak również tych okresów nie przewidują przepisy kodeksu dotyczące umowy użyczenia, to pozwany był na podstawie art. 365 1 k.c. uprawniony do jej wypowiedzenia. Na skutek złożenia przez pozwanego wypowiedzenia umowa wygasła w dniu wskazanym w wypowiedzeniu, tj. w dniu 31 maja 2012 r. Nadto zdaniem pozwanego, pogląd iż oświadczenie M. K. z dnia 11 sierpnia 2000 r. stanowi samo w sobie umowę użyczenia jest całkowicie chybiony. Po pierwsze dlatego, że oświadczenie to nie stanowi zobowiązania do wydania konkretnej rzeczy lecz jest wyłącznym osobistym zobowiązaniem do zapewnienia mieszkania, wyżywienia i opieki. Po drugie, nawet gdyby uznać, że niniejsze oświadczenia stanowiło zawarcie umowy użyczenia, to bezspornie umowa ta została zmodyfikowana właściwą umową użyczenia z dnia 26 października 2000 r., a w szczególności przez zapis jej § 3, który wprost do tego oświadczenia się odnosi i to wyłącznie w zakresie kosztów eksploatacji przedmiotu użyczenia. Ponadto w myśl art. 922 § 2 k.c. nie należą do spadku prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą, jak również prawa, które chwilą śmierci przechodzą na oznaczone osoby niezależnie od tego czy są spadkobiercami. Właśnie jako takie – ściśle związane z osobą zmarłego M. K. , należy ocenić jego zobowiązanie do zapewnienia powodowi mieszkania, wyżywienia i opieki lekarskiej na czas jego pobytu w Polsce, które znalazło odzwierciedlenie w § 3 umowy użyczenia oraz w oświadczeniu z dnia 11 sierpnia 2000 r. Natomiast argumentacja pozwu, iż wypowiedzenie przedmiotowej umowy było bezskuteczne, ponieważ powód, jako lokator podlega ochronie w myśl przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego jest całkowicie chybiona. Szczególne przepisy dotyczące przesłanek oraz okresów wypowiedzenia dotyczą wyłącznie lokatorów uprawnionych do odpłatnego używania lokalu, zaś umowa użyczenia w samej swojej istocie uprawnia biorącego do bezpłatnego używania rzeczy. Podobnie chybione są podnoszone przez powoda twierdzenia, iż pozwany jest uprawnienia do żądania zwrotu użyczonej rzeczy wyłącznie w przypadku ziszczenia się warunków określonych w przepisie art. 716 k.c. , ponieważ przepis ten dotyczy wyłącznie przypadków żądania zwrotu użyczonej rzeczy bez zachowania okresów wypowiedzenia, nawet gdy umowa użyczenia została zawarta na czas oznaczony. W niniejszej sprawie pozwany nie korzystał z uprawnienia wynikającego z tego przepisu lecz wypowiedział umowę na zasadach ogólnych. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: A. V. od 1997 r. zajmuje lokal nr (...) przy ul. (...) w J. . (Dowód: - zaświadczenie z dnia 15.06.2000 r. k. 6 - zaświadczenie o zameldowaniu na pobyt stały k. 12) W dniu 11 sierpnia 2000 r. M. K. złożył oświadczenie, że zapewnia A. V. mieszkanie w lokalu nr (...) położonym w budynku nr (...) przy ul. (...) w J. oraz wyżywienie i opiekę lekarską, na czas jego pobytu w Polsce. (Dowód: - oświadczenie z dnia 11.08.2000 r. k. 7) W dniu 26 października 2000 r. została zawarta umowa na mocy której M. K. użyczył A. V. lokal mieszkalny nr (...) przy ul. (...) w J. , na czas nieoznaczony. (Dowód: - umowa z dnia 26.10.2000 r. k. 9 - 10) Spadkobiercą po zmarłym w dniu 19 października 2006 r. M. K. jest jego syn R. K. . (Dowód: - okoliczność bezsporna - zaświadczenie z dnia 30.11.2009 r. k. 8 - postanowienie Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 04.10.2007 r., sygn. akt I Ns 702/07, k. 9 akt sprawy I Ns 702/07) Pismem z dnia 07 maja 2012 r. R. K. wypowiedział A. V. umowę użyczenia z dnia 26 października 2000 r. i zobowiązał go do opuszczenia lokalu w terminie do dnia 31 maja 2012 r. (Dowód: - pismo z dnia 07.05.2012 r. k. 11) Sąd zważył co następuje: Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Na wstępie należało zauważyć, iż powód domagał się ustalenia że wypowiedzenie umowy użyczenia z dnia 26 października 2000 r. przez R. K. pismem z dnia 07 maja 2012 r. było bezskuteczne. Jak stanowi art. 189 k.p.c. powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. W ocenie Sądu Rejonowego, A. V. taki interes w niniejszej sprawie miał. Przechodząc zatem do kwestii merytorycznych należało w pierwszym rzędzie wskazać, że zdaniem tutejszego Sądu bezsprzecznie w dniu 26 października 2000 r. A. V. oraz M. K. zawarli umowę użyczenia lokalu mieszkalnego przy ul. (...) . Potwierdza to wprost przedłożona umowa z dnia 26 października 2000 r. Toteż nie mogła odnieść skutku argumentacja pozwanego, że do zawarcia umowy użyczenia dotyczącej lokalu nie doszło a M. K. zobowiązywał się jedynie do zapewnienia mieszkania (bliżej nieokreślonego), wyżywienia i opieki. W związku z powyższym powstawała kwestia, czy pismem z dnia 07 maja 2012 r. R. K. , jako spadkobierca M. K. , skutecznie wypowiedział powodowi przedmiotową umowę użyczenia lokalu. Udzielając odpowiedzi na to pytanie należało zważyć, że wbrew argumentacji powoda nie miały do niego zastosowania przepisy art. 11 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r., Nr 31, poz. 266 z późń. zm.). Obejmują bowiem one szczególną ochroną osoby uprawnione do odpłatnego korzystania z lokalu. Tymczasem w niniejszej sprawie, co było bezsporne, powód korzystał z przedmiotowego lokalu na zasadzie użyczenia. A zgodnie z art. 710 k.c. przez umowę użyczenia użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu, przez czas oznaczony lub nie oznaczony, na bezpłatne używanie oddanej mu w tym celu rzeczy. Tym samym A. V. nie mógł korzystać z ochrony przewidzianej tą ustawą. Powód powoływał się również na art. 716 k.c. , który stanowi iż jeżeli biorący używa rzeczy w sposób sprzeczny z umową albo z właściwościami lub z przeznaczeniem rzeczy, jeżeli powierza rzecz innej osobie nie będąc do tego upoważniony przez umowę ani zmuszony przez okoliczności, albo jeżeli rzecz stanie się potrzebna użyczającemu z powodów nie przewidzianych w chwili zawarcia umowy, użyczający może żądać zwrotu rzeczy, chociażby umowa była zawarta na czas oznaczony. Jednakże trzeba było zauważyć, iż sam pozwany w odpowiedzi na pozew wskazywał, że przepis ten nie stanowił podstawy wypowiedzenia umowy użyczenia, ale art. 365 1 k.c. , zgodnie z którym zobowiązanie bezterminowe o charakterze ciągłym wygasa po wypowiedzeniu przez dłużnika lub wierzyciela z zachowaniem terminów umownych, ustawowych lub zwyczajowych, a w razie braku takich terminów niezwłocznie po wypowiedzeniu. W nawiązaniu do tego należało zważyć, iż przepisy art. 710 k.c. i nast. nie regulują kwestii wypowiedzenia umowy użyczenia zawartej na czas nieokreślony (a taki charakter zgodnie z § 6 miała umowa z dnia 26 października 2000 r.). A zatem miały zastosowanie zasady ogólne - zgodnie z którymi pozwany mógł w każdym czasie wypowiedzieć A. V. przedmiotową umowę użyczenia. Co więcej, nie musiał nawet tego wypowiedzenia w żaden sposób uzasadniać. W konsekwencji, skoro bezsporne pomiędzy stronami było, że wypowiedzenie z dnia 07 maja 2012 r. zostało powodowi doręczone, wywołało ono skutki prawne ( art. 61 k.c. ). Tym samym powództwo A. V. o uznanie tego wypowiedzenia za bezskuteczne trzeba było uznać za bezzasadne, i jako takie oddalić. O kosztach postępowania Sąd Rejonowy orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. W niniejszej sprawie na koszty te w przypadku pozwanego złożyła się opłata skarbowa 17 zł oraz koszty zastępstwa procesowego w wysokości 180 zł ( § 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 z późń. zm.)).