Sad powszechny, I ACa 746/13

(1)i E. K.

(1)przeciwko K. A.

(1)i A. W.

(1)uznanie czynności prawnej za bezskuteczną na skutek apelacji pozwanych od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 7 marca 2013 r. sygn. akt I C 1843/12 oraz zażalenia powodów na orzeczenie w przedmiocie kosztów zawarte w punkcie 3 powyższego wyroku I. zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 3 w ten sposób, że zasądza od pozwanych solidarnie na rzecz powodów solidarnie kwotę 8 617 zł (osiem tysięcy sześćset siedemnaście złotych) tytułem kosztów procesu; II. oddala apelację; III. oddala zażalenie w pozostałej części; IV. zasądza od pozwanych solidarnie na rzecz powodów solidarnie kwotę 3 414 zł (trzy tysiące czterysta czternaście złotych) tytułem kosztów postępowania odwoławczego; V. przyznaje od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Kielcach na rzecz adwokata A. M. Kancelaria Adwokacka w K. ul. (...) kwotę 3321 zł (trzy tysiące trzysta dwadzieścia jeden złotych) w tym 621 zł podatku VAT tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną pozwanym z urzędu przed sądem drugiej instancji. Sygn. akt : I ACa 746/13 I ACz 1110/13 UZASADNIENIE E. i J. K.

(1)w pozwie skierowanym przeciwko małoletniemu K. A.

(1)i A. W.

(1)domagali się uznania za bezskuteczną w stosunku do nich umowy darowizny zawartej pomiędzy pozwanymi a ich matką E. K.

(2), w dniu 18 października 2007r na podstawie której nabyli , dotąd przysługujące darującej udziały w prawie własności nieruchomości położonej w K. przy ul. (...) , zabudowanej budynkiem wielolokalowym , dla której Sąd Rejonowy w Kielcach prowadzi księgę wieczystą nr KI (...) . Uznanie umowy za bezskuteczną miało być środkiem ochrony ich wierzytelności wobec E. K.

(2), które bądź to były stwierdzone tytułem wykonawczym wydanym w sprawie I C 605/08 oraz tych , których powodowie dochodzili wobec matki powodów w postepowaniach sądowych oznaczonych sygnaturami I Ns 234/09 i I C 607/05 Sądu Rejonowego w Kielcach. Ponadto wnosili o zasądzenie od pozwanych kosztów procesu. Powołując fakty na których opierają zgłoszone roszczenie wskazali , że na podstawie sporządzonej w formie aktu notarialnego w dniu 18 października 2007r umowy powodowie, pod tytułem darmym nabyli odpowiednio : K. A.

(1)24/432 i A. W.

(1)30/ 432 części w prawie własności wskazanej wyżej nieruchomości. W jej następstwie darująca E. K.

(2)wyzbyła się całego , dotąd posiadanego majątku , stając się niewypłacalną , co potwierdza także treść składanych przez nią oświadczeń majątkowych w postępowaniach sądowych w których brała udział. Dokonując tej czynności prawnej miała świadomość pokrzywdzenia wierzycieli w osobach powodów. Znała bowiem treść nieprawomocnych , na datę zawierania umowy, wyroków: zaocznego i utrzymującego go w mocy orzeczenia Sądu Rejonowego w Kielcach w sprawie I C 605/08. Wyrokiem zaocznym zasądzono od matki pozwanych kwotę 30 000 złotych wraz z odsetkami. Miała także świadomość tego , że powodowie sformułowali , będące przedmiotem postępowania o dział spadku o sygnaturze I Ns 234/09 roszczenia odszkodowawcze i roszczenia o takim samych charakterze będące obecnie przedmiotem roszczenia zgłoszonego w sprawie I C 605/08 . Ogólna ich suma zamknęła się w kwocie 175 800 złotych. Odpowiadając na pozew pozwani wnieśli o oddalenie powództwa podnosząc , że matka zawierając umowę nie miała świadomości bycia zobowiązaną wobec powodów, w tym w szczególności wobec J. K.

(1), jakakolwiek kwotą. W dacie zawierania umowy żadne z orzeczeń stwierdzających istnienie oraz wysokość tych wierzytelności nie było prawomocne , a matka dalszym ciągu uważa , iż roszczenia te nie są zasadne. Podnosili także , że jako obdarowani nie byli świadomi stanu majątkowego matki albowiem A. W. od dłuższego czasu przebywała w Wielkiej Brytanii , a K. A. był małoletni , licząc w czasie dokonywania kwestionowanej czynności prawnej dwanaście lat, co także wykluczało tę świadomość. Argumentowali ponadto, że sytuacja majątkowa darującej w dacie dokonywania czynności prawnej była już na tyle zła , że przeniesienie udziałów w nieruchomości na dzieci nie miało znaczenia dla możliwości skutecznego zaspokojenia wierzytelności , ochronie których ma służy wniesione powództwo. Rozstrzygając sprawę po raz pierwszy, wyrokiem z dnia 7 lutego 2012r Sąd Okręgowy w Kielcach powództwo w całości uwzględnił i obciążył pozwanych częścią kosztów procesu. Na skutek apelacji pozwanych Sąd Apelacyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 15 czerwca 2012r , wobec stwierdzenia nieważności części postępowania , datującego się od rozprawy z dnia 7 lutego 2012r, orzeczenie to uchylił i sprawę przekazał Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Po rozpoznaniu sprawy po raz kolejny Sąd Okręgowy w Kielcach wyrokiem z dnia 7 marca 2013r uwzględnił powództwo w całości i : - uznał za bezskuteczną w stosunku do powodów , sporządzoną w formie aktu notarialnego rep. A (...) umowę darowizny z dnia 18 października 2007r , zawartą pomiędzy E. K.

(2)jako darczyńcą a K. A.

(1)i A. W.

(1), jako obdarowanymi , dla zabezpieczenia wierzytelności jakie przysługują powodom wobec E. K.

(2), stwierdzonych tytułami wykonawczymi wydanymi w sprawach o sygnaturach : I C 605/08, IC 606/08 i I Ns 234/09 Sądu Rejonowego w Kielcach [ pkt 1 sentencji], - przyznał ze środków budżetowych Skarbu Państwa na rzecz adwokat A. M. kwotę 3600 złotych wraz z podatkiem od towarów i usług , tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną pozwanym z urzędu [ pkt 2 sentencji , - odstąpił od obciążania pozwanych kosztami procesu należnymi powodom [ pkt 3 sentencji ] Sąd I instancji ustalił następujące fakty istotne dla rozstrzygnięcia : Powodowie J. i E. K.

(1)są współwłaścicielami nieruchomości położonej w K. przy ulicy (...) zabudowanej budynkiem wielolokalowym. Udziały w niej - o wielkości 60/ 432 - miała również matka pozwanych E. K.

(2). W roku 2002r, kiedy pozwana A. W.

(1)wychodziła za mąż została przez matkę obrabowana udziałem wynoszącym 6/ 432 części. Na podstawie postanowienia wydanego przez Sąd Rejonowy w Kielcach w sprawie I Ns 1333/01 , w dniu 26 czerwca 2003r m. in. , jeden z lokali użytkowych położonych przy ul. (...) został przydzielony do użytkowania współwłaścicielkom E. K.

(2)i A. W.

(1). W dniu 6 września 2005r (...) spółka jawna wystąpiła przeciwko nim do Sądu Rejonowego w Kielcach o zapłatę sumy 45 800 złotych tytułem zwrotu wartości nakładów jakie spółka dokonywała na ten lokal w okresie pomiędzy 1996 a 2000 rokiem Toczące się pod sygnaturą I C 606/08 postępowanie zakończyło się, po rozpoznaniu apelacji obu stron , ostatecznie wyrokiem reformatoryjnym Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 20 grudnia 2011r , na podstawie którego pozwane zostały zobowiązane do świadczenia na rzecz powodowej spółki kwot po 20 855, 25 zł wraz z odsetkami. W dniu 16 lipca 2007r E. i J. K.

(2)złożyli do Sądu Rejonowego w Kielcach wniosek o dokonanie częściowego działu spadku po L. K.

(1)w ramach którego domagali się zasądzenia na swoją rzecz od m. in uczestniczącej w postępowaniu E. K.

(2)kwoty 95 000 złotych tytułem odszkodowania za celowe zmniejszenie wartości udziału spadkowego L. K.

(2), od którego wnioskodawcy udział ten uprzednio , przez złożeniem wniosku , nabyli. Za czyn ten , zakwalifikowany jako przestępstwo z art. 270 i 286 k.k. tak matka pozwanych jak i S. K. zostali skazani. Wniosek ten doręczono E. K.

(2)w dniu 7 sierpnia 2007r. Postanowieniem z dnia 22 listopada 2011r wydanym w sprawie o sygnaturze I Ns 234/09 Sąd Rejonowy w Kielcach, w ramach dokonania częściowego działu spadku po L. K.

(1), zasądził od E. K.

(2)na rzecz małżonków K. kwotę 59 327 , 20 zł. Jej apelacja od tego orzeczenia została oddalona postanowieniem Sądu II instancji z dnia 27 kwietnia 2012r Pozwem z dnia 14 grudnia 2006r J. K.

(1)wystąpił przeciwko przyszłej darującej z pozwem o zapłatę odszkodowania w kwocie 30 000 złotych. W sprawie oznaczonej sygnaturą I C 605/08 Sąd wydał w dniu 28 lutego 2007r uwzględniający żądanie wyrok zaoczny , a na skutek sprzeciwu pozwanej orzeczeniem z dnia 8 kwietnia 2009r rozstrzygniecie to utrzymał w mocy. Apelacja E. K.

(2)została przez Sąd II instancji oddalona. Jak wynika z dalszych ustaleń Sądu I instancji, w dniu 18 października 2007r w kancelarii notarialnej A. B. została zawarta w wymaganej formie umowa darowizny, na podstawie której E. K.

(2)przeniosła pod tytułem darmym na rzecz swojego syna K. A.

(1)udział wynoszący 30/432 , a na rzecz córki A. W.

(1)udział wynoszący 24/432 w prawie własności nieruchomości położonej w K. przy ul. (...) , objętej księgą wieczystą nr KI 1L/ (...) .Zawiarajac umowę darująca działała zarówno własnym imieniem ale także jako przedstawiciel ustawowy K. A.

(3)liczącego wówczas dwanaście lat oraz jako pełnomocnik , przebywającej od 2004r do 2008r w Wielkiej Brytanii A. W.

(1). Wartość darowanych udziałów zamyka się w kwocie ponad 841 000 złotych. Poza nimi darująca nie dysponowała i nie dysponuje obecnie żadnym innym majątkiem. Umową z dnia 16 stycznia 2012r zawartą pomiędzy TOP F. - J. K.

(1)i J. K.

(1)doszło do zawarcia umowy na podstawie której spółka przelała na rzecz powoda wierzytelność stwierdzoną prawomocnym orzeczeniem w sprawie o sygnaturze I C 606/08. W rozważaniach prawnych Sąd I instancji po dokonaniu analizy przesłanek materialno prawnych skargi paulińskiej , odnosząc je do faktów ustalonych w sprawie ocenił , że roszczenie powodów jest w całości uzasadnione. Odnosząc się do zarzutów pozwanych podnoszonych w toku postępowania rozpoznawczego żadnego z nich nie uznał za usprawiedliwiony. W szczególności zwrócił uwagę , że darując udziały dzieciom E. K.

(2)wyzbyła się całości swojego majątku, co skutkuje tym ,że wierzytelności jakimi wobec niej dysponują powodowie nie mogą zostać zaspokojone. Dokonując czynności prawnej miała ona świadomość , że kierują oni wobec niej swoje pretensje finansowe, skoro już wówczas były prowadzone z ich inicjatywy przeciw niej postępowania sądowe zmierzające do ich stwierdzenia. Nie ma przy tym znaczenia- zdaniem Sądu Okręgowego to ,iż żadne z tych orzeczeń nie miało jeszcze waloru prawomocności. Dla uznania bowiem skargi paulińskiej za usprawiedliwioną wierzytelność w ten sposób chroniona nie musi być wymagalna ani stwierdzona tytułem wykonawczym. Chybione są także pozostałe zarzuty pozwanych sprowadzające się po pierwsze do twierdzenia , że już w dacie zawierania umowy sytuacja finansowa matki była na tyle zła , że przeniesienie stosunkowo niewielkich udziałów w nieruchomości i tak nie miało negatywnego wpływu na możliwość zaspokojenia wierzytelności powodów, po wtóre do konstatacji ,że w dacie dokonywania czynności prawnej nie byli oni świadomi , iż darująca działa z zamiarem pokrzywdzenia wierzycieli. Akcentowali przy tym , że pozwany K. A.

(1)był wówczas małoletni , a pełnoletnia córka E. K.

(2)przebywała poza granicami kraju. W ocenie Sądu I instancji , biorąc pod rozwagę brzmienie § 3 art. 527 kc to na pozwanych spoczywał ciężar obalenia domniemania w tej normie ustanowionego , któremu nie podołali. Podkreślił przy tym , że świadomość pokrzywdzenia w odniesieniu do obdarowanego małoletniego musi być oceniania w stosunku do jego przedstawiciela ustawowego , którym była matka - darująca. A. W.

(1)natomiast zdawała siebie sprawę ze stanu majątkowego matki skoro wiedziała o prowadzonych przez powodów postępowań sadowych przeciwko niej , których części także sama była stroną. Rozstrzygając o kosztach procesu i stosując w tym zakresie w stosunku do obydwojga pozwanych normę art. 102 kpc Sąd nie uzasadnił przyczyn dla których uznał ,iż ma on w sprawie zastosowanie. W apelacji od tego orzeczenia powodowie , obejmując nią całość rozstrzygnięcia Sądu I instancji , domagali się pierwszej kolejności jego zmiany i oddalenia powództwa oraz obciążenia małżonków K. kosztami procesu za obydwie instancje . Jako wniosek ewentualny sformułowali żądanie uchylenia wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Składający ją pełnomocnik, ustanowiony z urzędu , domagał się również przyznania na jego rzecz, nie pokrytych nawet w części przez reprezentowanych , kosztów udzielonej im pomocy prawnej. Środek odwoławczy został oparty na zarzucie sprzeczności poczynionych w sprawie relewantnych dla rozstrzygnięcia okoliczności z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego. Miał on zostać zrealizowany poprzez wyrażenie przez Sąd niższej instancji nietrafnej oceny prawnej, zgodnie z którą, dokonując darowizny E. K.

(2)działała ze świadomością pokrzywdzenia powodów - wierzycieli albowiem mimo ,że w tym czasie wiedziała o wytoczonych przeciwko niej przez nich powództwach nie była świadoma ciążących na niej zobowiązaniach ani nie wiedziała o formułowanych przeciwko niej roszczeniach. Zarzut ten , zdaniem apelujących jest zasadny także i dlatego ,że Sąd Okręgowy nietrafnie przyjął , że obydwoje obdarowani z uwagi na istniejący pomiędzy nimi a matką stosunek bliskości wiedzieli o tym ,że dokonaną czynnością E. K.

(2)chce doprowadzić do pokrzywdzenia wierzycieli. W ich ocenie wniosek taki jest chybiony albowiem został sformułowany bez zwrócenia uwagi na okoliczność długotrwałego pobytu A. W.

(1)poza granicami kraju oraz na to , że K. A.

(1)w dacie zawarcia umowy był małoletni , co tym bardziej tę wiedze po jego wyklucza. W motywach apelacji powtórzyli argumenty już prezentowane w toku postępowania rozpoznawczego , a dodatkowo zakwestionowali nie przeprowadzenie przez Sąd dowodu z przesłuchania w charakterze strony małoletniego K. A.

(1). Odpowiadając na apelacje powodowie domagali się jej oddalenia jako pozbawionej usprawiedliwionych podstaw , wnosząc o obciążenie przeciwników procesowych kosztami postępowania apelacyjnego. E. i J. K.

(2)złożyli zażalenie na orzeczenie zawarte w pkt 3 sentencji wyroku Sądu I instancji , którym odstąpił od obciążania pozwanych kosztami procesu. Kwestionując to rozstrzygniecie w całości , domagali się w pierwszej kolejności jego zmiany poprzez zasądzenie od przeciwników procesowych na swoja rzecz z tego tytułu kwoty 11 300 zł oraz sumy 34 złotych,; odpowiadających uiszczonym przez nich opłatom skarbowym od udzielonych pełnomocnictw, utożsamiając tę pierwszą z kwot z kosztami procesu przed obiema instancjami sądowymi Wnieśli również o przyznanie im kosztów postępowania zażaleniowego.. Jako wniosek ewentualny sformułowali żądanie uchylenia orzeczenia Sądu Okręgowego, w zaskarżonej przez siebie części, i przekazania sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania. Środek odwoławczy został oparty na zarzucie naruszenia prawa procesowego , a to art. 102 kpc oraz 328 § 2 kpc , wobec uchybienia im przy orzekaniu w sposób mający wpływ na treść rozstrzygnięcia. W motywach swojego stanowiska procesowego eksponowali z jednej strony to , że Sąd niższej stancji nie podał żadnych motywów orzeczenia w tej jego części , która obejmował pkt 3 sentencji oraz to , że po stronie pozwanych brak jest przesłanek do zastosowania wyjątkowej normy art. 102 kpc . Przeciwnie charakter sprawy wskazuje ,że właśnie względy słuszności sprzeciwiają się temu aby pozwanych kosztami procesu nie obciążać. Rozpoznając apelację Sąd Apelacyjny rozważył : Środek odwoławczy pozwanych nie jest uzasadniony i podlega oddaleniu. Jak wskazano wyżej opiera się on jedynie na zarzucie sprzeczności istotnych ustaleń faktycznych z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego. Bliższa analiza motywów jakie zostały powołane dla jego uzasadnienia prowadzi jednak nie wniosku , że w istocie pozwani nie negują dokonanych przez Sąd I instancji ustaleń ale ich ocenę prawną z punktu widzenia przesłanek normatywnych skargi paulińskiej - działania E. K.

(2)ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli w dacie dokonywania kwestionowanej czynności oraz wiedzy obydwojga pozwanych o takiej kwalifikacji działania matki - darczyńcy. Wobec powyższego okoliczności doniosłe dla rozstrzygnięcia ustalone w sprawie , które Sąd niższej instancji uczynił podstawą faktyczną kontrolowanego instancyjnie orzeczenia , jako prawidłowe, a w szczególności niesprzeczne z treścią dowodów przeprowadzanych w postępowaniu oraz kompletne , Sąd Apelacyjny akceptuje i przyjmuje za własne. Nietrafnie w apelacji powoływany jest argument , że w chwili zawierania umowy E. K.

(2)nie była świadoma tego , że dokonując darowizny na rzecz dzieci czyni to z pokrzywdzeniem wierzycieli. Zgodnie z definicją ustawową dokonania czynności z pokrzywdzeniem wierzyciela wskazaną w §2 art. 527 kc ma ono miejsce wówczas gdy na skutek tej czynności dłużnik stał się niewypłacalny lub też zakres tej niewypłacalności , istniejący uprzednio , powiększył się. Po pierwsza matka powodów była naówczas już dłużnikiem powodów. Z ustaleń poczynionych w sprawie wynika , że począwszy od września 2005r były przeciwko niej z inicjatywy tak spółki jawnej (...) , a następnie małżonków K. jak i - odrębnie - J. K.

(1), prowadzone postępowania sądowe mające za przedmiot wierzytelności o zapłatę świadczeń pieniężnych z różnych tytułów na łączną sumę 175 800 złotych. Bez znaczenia przy tym jest , że w dacie zawarcia umowy żadne z tych postępowań nie było prawomocnie zakończone , a tym bardziej to , że nadal darująca, tak wówczas jak i później , negowała ich merytoryczną zasadność dochodzonych w ten sposób roszczeń. Strona powodowa może skorzystać ze środka ochrony jakim jest skarga paulińska wtedy , gdy dysponuje przeciwko dłużnikowi dokonującemu kwestionowanej czynności , podlegającą ochronie wierzytelnością o charakterze pieniężnym , którą indywidualizuje tak z punktu widzenia jej źródła jak i wysokości i nie jest konieczne by była ona potwierdzona tytułem wykonawczym. / por. bliżej w tej materii stanowiska Sądu Najwyższego zawarte w motywach orzeczeń z 28 listopada 1998r , sygn. I CRN 218/95 , powołane za zbiorem Lex nr 24933, z dnia 15 lutego 2006r , sygn.. II CSK 425/06 , publ. OSNC ZD z 2008 nr 1 poz. 20 oraz pogląd M. P. - S. w : System prawa prywatnego t.6 s. 1290 i n/ Po wtóre z faktów tych wynika , że udziały w nieruchomości przy ul. (...) w wysokości łącznej 60/ 432 części stanowiły jedyny majątek E. K.

(2), w chwili zawierania umowy z dziećmi , a ich wartość - nie kwestionowana w sporze przez pozwanych - zamyka się w kwocie 841 000 złotych. Porównanie jej z ogólną sumą wierzytelności dochodzonych przeciwko niej w sporach sądowych opisanych wyżej , daje podstawę do stwierdzenia , iż udziały te stanowiły dostateczną gwarancję pełnego zaspokojenia pretensji finansowych powodów. Darując zatem umową z dnia 18 października 2007r te udziały dzieciom w całości matka stała się podmiotem niewypłacalnym w rozumieniu wskazanej definicji ustawowej. Wniosek ten czyni nietrafnym z punktu widzenia oceny orzeczenia Sądu I instancji zarzutu pozwanych o tym ,że kwestionowana czynność prawna nie miała wobec tego wpływu na możliwość zaspokojenia wierzytelności, wobec i tak trudnego położenia majątkowego matki. W ocenie Sądu II instancji nie można podzielić jako trafnego , szczególnie eksponowanego przez apelujących zarzutu dotyczącego naruszenia normy art. 527 §3 kc który wprawdzie , w ramach konstrukcji wewnętrznej środka odwoławczego nie przybrał formy odrębnego zarzutu negującego sposób zastosowania przez Sąd Okręgowy prawa materialnego tym nie mniej argumentacja powołana w apelacji przekonuje , że to właśnie na nim w istocie się on opiera , o czym była już na wstępie tej części uzasadnienia mowa. Odwołując się do tej normy pozwani eksponują , że ani obdarowana A. W.

(1)- wobec długotrwałej , obejmującej datę kwestionowanej czynności , nieobecności w kraju- ani pozwany K. A.

(1), szczególnie z uwagi na swój wiek , nie byli świadomi stanu majątkowego matki ani też tego , że działała ona , dokonując darowizny udziałów, z pokrzywdzeniem wierzycieli. Starają się oni zatem podważyć zasadność rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego , podnosząc , że skutecznie obalili domniemanie ustanowione w powołanym przepisie. Takie stanowisko nie jest może być uznane za przekonywające z jednej przyczyny, o zupełnie podstawowym znaczeniu. Pomija ono w zupełności bowiem to , że czynność prawna dokonana pomiędzy matką , a nimi była czynnością pod tytułem darmym. Skoro tak , to po myśli art. 528 kc wierzyciel nie ma obowiązku w razie dochodzenia ochrony swojej wierzytelności za pośrednictwem skargi paulińskiej , dowodzić przesłanki wiedzy osoby trzeciej z którą dłużnik zawarł kwestionowaną w ten sposób czynność prawną o tym , że kontrahent działał z pokrzywdzeniem wierzycieli lub że taką możliwość powzięcia o tym informacji rzeczywiście miał przy zachowaniu należytej staranności. Co więcej konsekwencją wynikającą z powołanej normy jest także to , że osoba trzecia nie może skutecznie bronić się wobec roszczenia wierzyciela dłużnika zarzutem , że wiedzy takiej nie miała i nie mogła jej , działając dostatecznie starannie uzyskać. Stanowisko to ma swoje potwierdzenie tak w orzecznictwie Sądu Najwyższego, ukształtowanym na tle wykładni tego przepisu ,; jak i w wypowiedziach przedstawicieli literatury przedmiotu. / por. bliżej , powołane jedynie dla przykładu , orzeczenie SN z dnia 12 czerwca 2002r , sygn. IIICKN 1312/00, wskazane za zbiorem Lex nr 55503 , a także uwagi M. Sychowicza w : Komentarz do kodeksu cywilnego pod redakcją G. Bieńka - wydanie 2009r s. 843 oraz M. Pyziak - Szafnickiej op. cit. s. (...) Wobec tego także negowanie w apelacji nie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania K. A.

(1), bez bliższego rozważania samej możliwości przesłuchania - w tym charakterze osoby małoletniej - nie jest stanowiskiem uzasadnionym Prawnie irrelewantnym dla oceny poprawności wyroku z dnia 7 marca 2013r jest także to , że obdarowani nie uczestniczyli osobiście w zawieraniu umowy darowizny skoro E. K.

(2)legitymowała się ważnie udzielonym pełnomocnictwem od przebywającej za granicą córki , a nadto była przedstawicielem ustawowym syna - małoletniego K. A.

(1). Zatem w uznaniu , że uwzględnienie powództwa małżonków K. odpowiada prawu , negującą ją apelację pozwanych Sąd Apelacyjny oddalił na podstawie art. 385 kpc . [pkt II sentencji wyroku] Przechodząc do oceny zażalenia, jakie powodowie złożyli od zawartego w pkt 3 wyroku Sądu Okręgowego rozstrzygnięcia o kosztach procesu Sąd II instancji uznaje , że jest ono w części uzasadnione. Sąd I instancji odstępując od obciążania tymi kosztami pozwanych powołał się na normę art. 102 kpc przewidującą odstępstwo od reguły ponoszenia tych kosztów przez stronę przegrywającą spór , o ile za tym przemawiają względy słuszności. Tym nie mniej , na co trafnie zawracają uwagę małżonkowie K. w motywach zażalenia , stawiając zarzuty naruszenia przy rozstrzyganiu art. 102 i 328 §2 kpc , Sąd Okręgowy nie powołał w pisemnych motywach wyroku żadnej argumentacji , która miałaby uzasadniać zastosowanie dobrodziejstwa tego przepisu wobec pozwanych . Już sam brak tej motywacji czyni zarzut naruszenia art. 328 §2 kpc w sposób mający wpływ na treść orzeczenia zasadnym . Możliwość odwołania się do niej wymaga wskazania takich okoliczności związanych z samych charakterem rozstrzyganej sprawy jak i indywidualnie odnoszących się do sytuacji strony wobec której miałaby być ona zastosowana , które rozpatrywane łącznie , usprawiedliwiałby wniosek o tym ,że słusznym jest nie obciążanie jej celowo poniesionymi przez drugą stronę kosztami sprawy , którą wygrała. W postępowaniu nie zostały ustalone żadne tego rodzaju okoliczności związane z samym roszczeniem jak dotyczące sytuacji osobistej pozwanych by przepis art. 102 kpc mógł być w sposób uzasadniony zastosowany. W szczególności nie przemawia za tym fakt , że pozwany K. A.

(1)jest małoletni. Z woli ustawodawcy osoby takie nie korzystają ex lege z takiego zwolnienia , a nadto trzeba pamiętać , że darując mu udziały w wartościowej nieruchomości , której częścią składową jest budynek wielolokalowy , matka wyposażyła syna w majątek o wartości kilkuset tysięcy złotych. Biorąc pod uwagę wniosek środka odwoławczego powodów zwrócić trzeba uwagę , że domagając się przyznania tytułem kosztów procesu kwoty 11 334 złotych , traktowali ja jako sumę ogółu kosztów za obydwie instancje. / k. 314 akt/ Ponieważ z tego tytułu zasadnie mogą oni dochodzić jedynie kwoty 8617 złotych na którą składają się : opłata od pozwu [ 5000 złotych ] , wynagrodzenie pełnomocnika procesowego zastępującego obydwoje powodów , ustalone przy uwzględnieniu wartości przedmiotu sporu , na podstawie § 6 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie [ …] z dnia 28 września 2002r [ jedn. tekst DzU z 2013. 461] w kwocie 3600 złotych oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 złotych , w pozostałym zakresie ich zażalenie jako nietrafne podlegało oddaleniu. Rozstrzygając zatem o tym środku odwoławczym Sąd Apelacyjny orzekł jak w pkt I i III sentencji wyroku na podstawie art. 386 §1 i 385 kpc w zw z art. 397 §2 kpc . Orzekając o kosztach postępowania odwoławczego , na które złożyły się koszty postępowań apelacyjnego i zażaleniowego Sąd II instancji stosując wynikającą z art. 98 §1 kpc w zw z art. 108 §1 i 391 §1 kpc , w zakresie ich rozliczenia , regułę odpowiedzialności za wynik sprawy , obciążył nimi pozwanych [ pkt IV sentencji ] Na kwotę od nich należną małżonkom K. złożyły się : opłata od zażalenia [ 114 złotych], wynagrodzenie pełnomocnika procesowego w postępowaniu zażaleniowym , ustalone , biorąc po rozwagę zakres jego uwzględnienia , na podstawie § § 6 pkt 4 i 13 ust. 2 pkt 2 powołanego wyżej Rozporządzenia [ 600 złotych ] oraz kwota 2700 złotych , za zastępstwo procesowe w postępowaniu apelacyjnym określna , jako funkcja wartości przedmiotu zaskarżenia w oparciu o § § 6 pkt 6 i 12 ust. 1 pkt 2 tego aktu prawnego. Wobec oddalenia apelacji pozwanych oraz złożenia przez zastępującego ich pełnomocnika- adwokata - ustanowionego z urzędu - oświadczenia o nie pokryciu należnego mu wynagrodzenia przez reprezentowanych nawet w części , Sąd Apelacyjny orzekł o jego przyznaniu ze środków budżetowych Skarbu Państwa . Jego wysokość została ustalona na podstawie § §6 pkt 6 i 2 ust. 3 oraz 12 ust. 1 pkt 2 cytowanego wyżej Rozporządzenia z 28 września 2002r.[ pkt V sentencji]