Sygn. akt IV U 956/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 października 2014 roku Sąd Okręgowy w Tarnowie – Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Kazimierz Kostrzewa Protokolant: protokolant sądowy Marta Bartusiak po rozpoznaniu w dniu 21 października 2014 roku w Tarnowie na rozprawie sprawy z odwołania E. W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. z dnia 9 lipca 2014 roku nr (...) w sprawie E. W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. o prawo do emerytury zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemu E. W. emeryturę od 01 lipca 2014 roku. Sygn. akt IVU 956/14 UZASADNIENIE wyroku z dnia 21 października 2014 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. decyzją z dnia 09.07.2014 r. odmówił E. W. przyznania emerytury na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( Dz. U. Nr 162 poz 1118 z zm ), ponieważ nie spełnia warunków niezbędnych do ustalenia prawa do tego świadczenia, gdyż nie udowodnił 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Organ rentowy nie zaliczył jako pracy w warunkach szczególnych okresu od 08.11.1976 r. do 21.03.1998 r. , gdyż na świadectwie pracy z dnia 23.03.1998 r. pracodawca zawarł adnotację, że praca w szczególnych warunkach „nie dotyczy” wymienionego okresu zatrudnienia. E. W. w odwołaniu od decyzji domagał się jej zmiany i przyznania mu emerytury na podstawie ustawy o emeryturach i rentach z FUS, ponieważ w okresie od 08.11.1976 r. do 21.03.1998 r. pracował jako monter instalacji termicznych w warunkach szczególnych. Sporne okoliczności chce udowodnić za pomocą świadków. Po uwzględnieniu tego okresu legitymuje się ponad 15-letnim okresem pracy w szczególnych warunkach. Organ rentowy w odpowiedzi na odwołania wniósł o ich oddalenie w związku z niespełnieniem przez odwołującego przesłanek z art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS z przyczyn podanych w uzasadnieniu. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: E. W. urodzony w dniu (...) ukończył 60 lat. Odwołujący legitymuje się wymaganym okresem składkowym, nieskładkowym i uzupełniającym w wymiarze 25 lat na dzień 01.01.1999 r. W dniu 04.07.2014 r. odwołujący się wystąpił z wnioskiem o ustalenie prawa do emerytury. Nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego. (dowód: wniosek z dnia 04.07.2014 r. –k. 1-4 ar czIII). Odwołujący w okresie od 08.11.1976 r. do 21.03.1998 r. pracował w (...) S.A. w R. jako monter instalacji termicznych. Jego praca polegała na obkładaniu rur znajdujących się na różnej wysokości 4, 8 i 12 metrów watą szklaną, potem siatką i na końcu płaszczem azbestowo-cementowym. Obkładał także izolacją termiczną zbiorniki. Izolowanymi rurami transportowane były różne media począwszy od wody do innych związków chemicznych. Prace montera izolacji termicznej wykonywał na terenie (...) D. , (...) , Cukrowni (...) . Pracę w tym charakterze wykonywał w wymiarze pełnego etatu, stale, każdego dnia. Odwołujący w ramach zatrudnienia u tego pracodawcy pracował na budowie eksportowej przy budowie eksportowej na W. przy budowie elektrowni atomowej w P. , gdzie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracował jako monter izolacji termicznej i w byłej Czechosłowacji na terenie Zakładów (...) w L. , gdzie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracował jako monter izolacji termicznej. Pracodawca ten obecnie nie istnieje. /dowód: świadectwo pracy z dnia 23.03.1998 r. –k. 13 ar czII, dokumentacja pracownicza –k. 29 ar czII, zeznania świadka W. R. –k. 8v as, zeznania świadka J. P. –k. 9 as, zeznania odwołującego –k. 9v as/. Sąd zaakceptował zeznania świadków W. R. i J. P. potwierdzające, że E. W. wykonywał w sposób ciągły i stale pracę w szczególnych warunkach w wymiarze pełnego etatu w (...) S.A. w R. od 08.11.1976 r. do 21.03.1998 r. jako monter instalacji termicznych tj. stale i w pełnym wymiarze wykonywał pracę wymienioną w wykazie A dział IV poz. 38 wykazu stanowiącego powołany wyżej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia. 7 lutego 1983 r. tj. pracę antykorozyjne i termoizolacyjne urządzeń i instalacji technologicznych. Świadkowie pracowali z odwołującym u tego pracodawcy na przestrzeni spornego okresu i posiadali wiedzę na temat wykonywanej przez odwołującego pracy. Sąd w całości dał wiarę zeznaniom odwołującego odnośnie wykonywanej przez niego pracy na stanowisku monter instalacji termicznej w spornym okresie zatrudnienia bowiem w sposób spójny i konsekwentny wskazywały, iż w tym okresie pracował w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Depozycje te potwierdzały zeznania świadków i dowody z dokumentów. Sąd pozytywie ocenił dowody z dokumentów, w szczególności zalegających w aktach rentowych, których autentyczność oraz wiarygodność, jak również poprawność materialna i formalna nie budziły wątpliwości Sądu, zarówno treść jak i forma dokumentów nie były kwestionowane prze strony postępowania. Brak było zatem jakichkolwiek podstaw, także takich jakie należałoby uwzględnić urzędu, aby dokumentom tym odmówić właściwego im znaczenia dowodowego w tym wynikającego z art. 244 i art.245 kpc . Sąd uznał za wiarygodne świadectwo pracy odwołującego z dnia 23.03.1998 r. z tym że uznał, iż okoliczność, że zawiera ono zapis iż nie wykonywał pracy w warunkach szczególnych jest błędny skoro stanowisko odwołującego zostało określone jako monter, a z dokumentacji pracowniczej wynika, że odwołujący pracował na stanowisku monter izolacji termicznej i na podstawie pozostałych dowodów Sąd ustalił, że odwołujący w spornym okresie od 08.11.1976 r. do 21.03.1998 r. pracował jako monter instalacji termicznych tj. stale i w pełnym wymiarze wykonywał pracę wymienioną w wykazie A dział IV poz. 38 wykazu stanowiącego powołany wyżej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia. 7 lutego 1983 r. Sąd rozważył, co następuje: Przedmiotem postępowania było rozstrzygnięcie czy E. W. przysługuje prawo do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych. Zgodnie z art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 z późn. zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli: 1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz 2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.
- Stosownie do treści art. 32 ust. 1 i 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 pkt
- Za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia w podmiotach, w których obowiązują wykazy stanowisk ustalone na podstawie przepisów dotychczasowych. Z kolei art. 32 ust.4 stanowi, że wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych, to jest na podstawie Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz.43 z późn. zm.). Z §1 Rozporządzenia wynika, że jego treść stosuje się do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze , wymienione w §4-15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia. § 2 ust.1 rozporządzenia ustala, ze za okresy uzasadniające nabycie prawa do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu uważa się okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. §4 pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: 1) osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn; 2) ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Kwestią sporną pomiędzy stronami było ustalenie, czy E. W. był zatrudniony w warunkach szczególnych w okresie zatrudnienia w (...) S.A. w R. od 08.11.1976 r. do 21.03.1998 r. jako monter instalacji termicznych skoro nie przedłożył świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach w oparciu o zeznania świadków i zeznania odwołującego słuchanego w charakterze strony oraz świadectwo pracy mimo, że w nim jest adnotacja ze pracy w warunkach szczególnych nie wykonywał. Rozporządzenie Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43) w § 2 ust. 2 zobowiązuje zakłady pracy do stwierdzenia okresów zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wyłącznie na podstawie posiadanej dokumentacji. Natomiast w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń (Dz. U. Nr 10, poz. 49) określone zostały środki dowodowe, które powinny być dołączone do wniosku, stwierdzające okoliczności uzasadniające przyznanie tego świadczenia (§ 4 ust. 3). W myśl § 21 ust. 1, 4 i 5 powołanego rozporządzenia środkiem dowodowym stwierdzającym okresy zatrudnienia są pisemne zaświadczenia zakładów pracy, wydane na podstawie posiadanych dokumentów, oraz legitymacje ubezpieczeniowe, a także inne dowody z przebiegu ubezpieczenia. W przypadku zaś ubiegania się pracownika o przyznanie emerytury lub renty z tytułu zatrudnienia w szczególnym charakterze, zaświadczenie zakładu pracy powinno stwierdzać charakter i stanowisko pracy w poszczególnych okresach oraz inne okoliczności, od których jest uzależnione przyznanie takiej emerytury lub renty. Wyjątek od zasady ustalonej w powołanym przepisie jest zawarty w § 22 wymienionego rozporządzenia, który przewiduje, że okresy zatrudnienia mogą być udowodnione zeznaniami świadków, gdy zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia zakładu pracy. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 27 maja 1985 r., III UZP 5/85 wyjaśnił, że w postępowaniu o świadczenia emerytalno-rentowe dopuszczalne jest przeprowadzenie przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych dowodu z zeznań świadków na okoliczność zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, jeżeli zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia zakładu pracy. Pogląd ten został rozwinięty w znowelizowanym art. 473 kpc , który stanowi, że w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych nie stosuje się przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu ze świadków i z przesłuchania stron. W postępowaniu przed tymi sądami okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń mogą być udowadniane wszelkimi dostępnymi środkami dowodowymi (por. wyr. SN z dnia 02.02.1996 r. II URN 3/95 OSNP 1996/16/239). Skoro więc w niniejszej sprawie odwołujący nie dysponował świadectwem wykonywania pracy w szczególnych warunkach, zasadnym stało się ustalenie okoliczności w jakich odwołujący świadczył pracę na podstawie zeznań świadków, jego zeznań oraz dowodów z dokumentów. W oparciu o nie Sąd ustalił, iż odwołujący był zatrudniony w (...) S.A. w R. od 08.11.1976 r. do 21.03.1998 r. jako monter instalacji termicznych. Pracę na tym stanowisku wykonywał w wymiarze pełnego etatu i stale. Jego praca polegała na izolacji rurociągów, zbiorników i aparatury chemicznej na terenie (...) D. , (...) , Cukrowni (...) . Była to praca na wysokości od 4 do 12 metrów, ponieważ te instalacje były na takiej wysokości. Izolował je watą szklaną , siatką i na to kładł otulinę azbestowo-cementową. Odwołujący w ramach zatrudnienia u tego pracodawcy pracował na budowie eksportowej przy budowie eksportowej na W. przy budowie elektrowni atomowej w P. , gdzie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracował jako monter izolacji termicznej i w byłej Czechosłowacji na terenie Zakładów (...) w L. , gdzie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracował jako monter izolacji termicznej. Praca na tym stanowisku została zaliczona zgodnie z wykazem A dział IV pkt. 38 będącym załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze , do prac w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego. Po uwzględnieniu tego okresu odwołujący legitymuje się wymaganym okresem pracy w warunkach szkodliwych określonych w wykazie A w wymiarze co najmniej 15 lat. Biorąc powyższe ustalenia pod uwagę odwołujący spełnia przesłanki do przyznania emerytury w obniżonym wieku emerytalnym w związku z wykonywaniem pracy w szczególnych warunkach, wynikające z treści art. 32 w zw. z art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, a w szczególności § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze ( Dz. U. 1983 r. nr 8, poz. 43 z póź. zm.). E. W. osiągnął bowiem wiek 60 lat (...) posiada wymagany okres zatrudnienia (25- letni okres składkowy, nieskładkowy i uzupełniający), a przede wszystkim spełnia kwestionowaną dotąd przez organ rentowy przesłankę w postaci co najmniej 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach, ponieważ po uznaniu mu spornego okresu pracy w warunkach szczególnych tj. od 08.11.1976 r. do 21.03.1998 r., kiedy stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracował jako monter instalacji termicznych legitymuje się ponad 15-letnim okresem pracy w warunkach szczególnych. Sąd przyznał odwołującemu prawo do emerytury od dnia 01.07.2014 r. tj. od miesiąca zgłoszenia wniosku zgodnie z art. 129 ust. 1 powołanej ustawy. Mając na względzie powyższe orzeczono na podstawie powołanych przepisów prawa materialnego i art.477 14 §2 k.p.c.