Sad powszechny, V Ka 449/14

Sygn. akt V .2 Ka 449/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 września 2014 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach V Wydział Karny Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku w składzie: Przewodniczący: SSO Jacek Myśliwiec (spr.) Sędziowie: SSO Sławomir Klekocki SSO Olga Nocoń Protokolant : Roman Czarnacki w obecności Magdaleny Szymańskiej Prokuratora Prokuratury Okręgowej po rozpoznaniu w dniu 15 września 2014 r. sprawy: 1) G. R. / R. / syna W. i W. ur. (...) w K. oskarżony o przestępstwo z art. 280 § 1 kk , art. 278 § 5 kk , art. 275 § 1 kk i art. 276 kk w zw. z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 64 § 2 kk , art. 278 § 1 kk i art. 276 kk w zw. z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 64 § 1 kk 2) B. P. / P. / córki Z. i K. ur. (...) w R. oskarżona o przestępstwo z art. 280 § 1 kk , art. 278 § 5 kk , art. 275 § 1 kk i art. 276 kk w zw. z art. 11 § 2 kk i art. 64 § 1 kk oraz na zasadzie art. 435 kpk 3) A. P. córki Z. i B. Ur. (...) w K. na skutek apelacji, wniesionej przez obrońców oskarżonych B. P. i G. R. od wyroku Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 21 maja 2014r. sygn. akt IX K 664/13 I. zmienia zaskarżony wyrok w pkt. 1, 3 i 4 w ten sposób iż z podstawy kwalifikacji prawnej przypisanych oskarżonym czynów eliminuje art. 278§5 kk ; II. w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; III. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adwokata M. M. za obronę z urzędu oskarżonego G. R. oraz na rzecz adwokat M. K. za obronę z urzędu oskarżonej B. P. kwoty po 420,00 złotych (czterysta dwadzieścia złotych) oraz 23% podatku VAT w kwotach po 96,60 złotych (dziewięćdziesiąt sześć złotych sześćdziesiąt groszy), łącznie kwoty po 516,60 złotych (pięćset szesnaście złotych sześćdziesiąt groszy) za postępowanie przed sądem odwoławczym; IV. odstępuje od obciążenia oskarżonych kosztami postępowania odwoławczego; Sygn. akt V.2 Ka 449/14 UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego w Rybniku IX Wydział Karny z dnia 21 maja 2014 r. Sąd uznał: 1) oskarżonego G. R. ( R. ) za winnego tego, że w dniu 5 czerwca 2013 roku w C. , działając wspólnie i w porozumieniu z B. P. i A. P. , po uprzednim użyciu przemocy wobec J. D. polegającej na przewróceniu go na ziemię oraz przytrzymywaniu za usta i ręce a następnie przeszukaniu zabrał na jego szkodę portfel z zawartością pieniędzy w kwocie co najmniej 8.600 złotych, dowodu osobistego, karty bankomatowej (...) , legitymacji emeryta-rencisty oraz dyskietki NFZ, przy czym czynu tego dopuścił się w warunkach wielokrotnego powrotu do przestępstwa będąc uprzednio skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 6 listopada 2003r., sprawie o sygn. III K 886/03, za umyślne przestępstwo podobne z art. 280 § 1 kk w zw. z art. 64 1 kk na karę 2 lat i 8 miesięcy pozbawienia wolności, która objęta została karą łączną 3 lat pozbawienia wolności orzeczoną wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 13 czerwca 2008r, sygn. III K 1188/07, którą odbywał w okresie od 27.03.2003r. do 26.11.2005r. i od 13.06.2008r. do 12.10.2008r., tj. czynu stanowiącego występek z art. 280 § 1 kk i art. 278 § 5 kk i art. 275 § 1 kk i art. 276 kk przy zast. art. 11 § 2 kk w zw z art. 64 § 2 kk i za to na mocy art. 280 § 1kk w zw. z art. 11 § 3 kk i art. 64 § 2 kk Sąd skazał go na karę pozbawienia wolności w wymiarze 3 (trzech) lat i 6 (sześciu) miesięcy, 2) oskarżonego G. R. ( R. ) za winnego tego że w dniu 11 maja 2013 roku w B. zabrał w celu przywłaszczenia samochód osobowy marki (...) o numerze rejestracyjnym (...) wartości co najmniej 900 złotych wraz z dokumentami w postaci dowodu rejestracyjnego i umowy kupna sprzedaży na szkodę R. G. , przy czym czynu tego dopuścił się w warunkach powrotu do przestępstwa opisanego w pkt. I., przyjmując, że dopuścił się go w warunkach powrotu do przestępstwa będąc uprzednio skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 6 listopada 2003r., sprawie o sygn. III K 886/03, za umyślne przestępstwo podobne z art. 280 § 1 kk w zw. z art. 64 1 kk na karę 2 lat i 8 miesięcy pozbawienia wolności, która objęta została karą łączną 3 lat pozbawienia wolności orzeczoną wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 13 czerwca 2008r, sygn. III K 1188/07, którą odbywał w okresie od 27.03.2003r. do 26.11.2005r. i od 13.06.2008r. do 12.10.2008r., tj. czynu stanowiącego występek z art. 278 § 1 kk i art. 276 kk przy zast. art. 11 § 2 kk w zw. z art. 64 § 1 kk i za to na mocy art. 278 § 1 kk w zw. z art. 11 § 3 kk Sąd skazał go na karę pozbawienia wolności w wymiarze 1 (jednego) roku; 3) oskarżoną B. P. za winną tego, że w dniu 5 czerwca 2013 roku w C. , działając wspólnie i w porozumieniu z G. R. i A. P. , po uprzednim użyciu przemocy wobec J. D. polegającej na przewróceniu go na ziemię oraz przytrzymywaniu za usta i ręce a następnie przeszukaniu zabrała na jego szkodę portfel z zawartością pieniędzy w kwocie co najmniej 8.600 złotych, dowodu osobistego, karty bankomatowej (...) , legitymacji emeryta-rencisty oraz dyskietki NFZ, tj. czynu stanowiącego występek z art. 280 § 1 kk i art. 278 § 5 kk i art. 275 § 1 kk i art. 276 kk przy zast. art. 11 § 2 kk i za to na mocy art. 280 § 1kk w zw. z art. 11 § 3 kk Sąd skazał ją na karę pozbawienia wolności w wymiarze 2 (dwóch) lat; 4) oskarżoną A. P. za winną tego, że w dniu 5 czerwca 2013 roku w C. , działając wspólnie i w porozumieniu z G. R. i B. P. , po uprzednim użyciu przemocy wobec J. D. polegającej na przewróceniu go na ziemię oraz przytrzymywaniu za usta i ręce a następnie przeszukaniu zabrała na jego szkodę portfel z zawartością pieniędzy w kwocie co najmniej 8.600 złotych, dowodu osobistego, karty bankomatowej (...) , legitymacji emeryta-rencisty oraz dyskietki NFZ, przy czym czynu tego dopuściła się mając w znacznym stopniu ograniczoną zdolność kierowania swoim postępowaniem tj. czynu stanowiącego występek z art. 280 § 1 kk i art. 278 § 5 kk i art. 275 § 1 kk i art. 276 kk przy zast. art. 11 § 2 kk w zw. z art. 31 § 2 kk i za to na mocy art. 280 § 1kk w zw. z art. 11 § 3 kk Sąd skazał ją na karę pozbawienia wolności w wymiarze 2 (dwóch) lat; 5) na mocy art. 85 kk , art. 86 § 1 kk Sąd łączył oskarżonemu G. R. wymierzone w pkt 1 i 2 kary pozbawienia wolności i orzekł karę łączną 4 (czterech) lat pozbawienia wolności; 6) na mocy art. 69 § 1 i 2 kk , art. 70 § 1 pkt 1 kk Sąd warunkowo zawiesił oskarżonej A. P. wykonanie orzeczonej w pkt 4 kary pozbawienia wolności na okres 4 (czterech) lat tytułem próby; 7) na mocy art. 73 § 1 kk Sąd oddał oskarżoną A. P. w okresie próby pod dozór kuratora sądowego; 8) na mocy art. 63 § 1 k.k. Sąd na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności zaliczył oskarżonemu G. R. okres tymczasowego aresztowania od dnia 05.06.2013r. do dnia 16.12.2013r. i od dnia 07.01.2014r. do dnia 21 maja 2014r., zaś oskarżonej B. P. okres zatrzymania od dnia 05.06.2013r. do dnia 07.06.2013r.; 9) na mocy art. 29 ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze Sąd zasądził od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Adwokackiej adw. M. M. kwotę 840 (osiemset czterdzieści) złotych tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą obronę z urzędu świadczoną na rzecz oskarżonego G. R. i kwotę 193,20 (sto dziewięćdziesiąt trzy 20/100) złotych stanowiącą stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności; 10) na mocy art. 29 ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze Sąd zasądził od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Adwokackiej adw. J. M. kwotę 840 (osiemset czterdzieści) złotych tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą obronę z urzędu świadczoną na rzecz oskarżonej A. P. i kwotę 193,20 (sto dziewięćdziesiąt trzy 20/100) złotych stanowiącą stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności; 11) na mocy art. 29 ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze Sąd zasądził od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Adwokackiej adw. M. K. kwotę 840 (osiemset czterdzieści) złotych tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą obronę z urzędu świadczoną na rzecz oskarżonej B. P. i kwotę 193,20 (sto dziewięćdziesiąt trzy 20/100) złotych stanowiącą stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności; 12) na mocy art. 624 § 1 kpk zwolnił oskarżonych od zapłaty kosztów sądowych obciążając nimi Skarb Państwa. Od powyższego wyroku apelacje wnieśli obrońcy obu oskarżonych. Obrońca oskarżonego G. R. działając na podstawie art. 425§1 i 2 kodeksu postępowania karnego zaskarżył powyższy wyrok w zakresie punktu 1,2 i 5 tegoż wyroku na korzyść oskarżonego G. R. . Na podstawie art. 438 pkt 1 i pkt 4 w związku z art. 427§1 i 2 kodeksu postępowania karnego wyrokowi temu zarzucił:

1. a)naruszenie prawa materialnego a to art. 278§5 kk poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie kwalifikacji prawnej popełnionego przez oskarżonego G. R. przestępstwa opisanego w punkcie 1 zaskarżonego wyroku z uwzględnieniem art. 278§5 kk , podczas gdy zbieg przepisów art. 280§1 kk i 278§5 kk nie jest możliwy, albowiem przepis art. 280 kk pochłania wszelkie znamiona przestępstwa z art. 278 kk ,
2. b)naruszenie prawa materialnego a to art. 64§2 kk poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie kwalifikacji prawnej popełnionego przez oskarżonego G. R. przestępstwa opisanego w punkcie 1 zaskarżonego wyroku z uwzględnieniem art. 64§2 kk ,
3. c)naruszenie prawa materialnego a to art. 64§1 kk poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przyjęcie kwalifikacji prawnej popełnionego przez oskarżonego G. R. przestępstwa opisanego w punkcie 2 zaskarżonego wyroku z uwzględnieniem art. 64§1 kk ,
4. d)błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż oskarżony G. R. przeszukiwał pokrzywdzonego J. D. oraz że zabrał portfel pokrzywdzonego przekazując część gotówki A. P. ,
5. e)rażącą niewspółmierność kary wymierzonej oskarżonemu G. R. w punkcie 1 zaskarżonego wyroku w wymiarze 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności,
6. f)rażącą niewspółmierność kary wymierzonej oskarżonemu G. R. w punkcie 2 zaskarżonego wyroku w wymiarze 1 roku pozbawienia wolności,
7. g)rażącą niewspółmierność kary łącznej wymierzonej oskarżonemu G. R. w punkcie 5 zaskarżonego wyroku w wymiarze 4 lat pozbawienia wolności, Wskazując na powyższe wniósł o: a. zmianę zaskarżonego wyroku w punkcie 1 jego sentencji i zmianę kwalifikacji prawnej czynu w nim opisanego z pominięciem art. 278§5 kk i art. 64§2 kk i wymierzenie oskarżonemu kary 2 (dwóch lat) pozbawienia wolności, b. zmianę zaskarżonego wyroku w punkcie 2 jego sentencji i zmianę kwalifikacji prawnej czynu w nim opisanego z pominięciem art. 64§1 kk i wymierzenie oskarżonemu kary 6 (sześciu miesięcy) pozbawienia wolności, c. zmianę zaskarżonego wyroku w punkcie 5 jego sentencji i wymierzenie oskarżonemu kary łącznej 2 (dwóch lat) pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, Obrońca z urzędu oskarżonej B. P. na zasadzie art. 444 k.p.k i art. 425 k.p.k zaskarżył powyższy wyrok w całości w zakresie pkt 3 wyroku dotyczącego oskarżonej B. P. i zarzucił mu: 1. naruszenie prawa materialnego art. 280§1 kk poprzez jego niewłaściwą i rozszerzającą interpretację, wyjście poza ustawowe znamiona czynu zabronionego opisanego w akcie oskarżenia, 2. naruszenie przepisów postępowania co miało wpływ na treść orzeczenia, a to art. 4 kpk poprzez naruszenie zasad obiektywizmu, art. 5§2 kpk nie uwzględnienie nie dające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść oskarżonego i art. 7 kpk poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów Wobec powyższego wniósł: 1. o uniewinnienie oskarżonej B. P. od zarzucanego jej czynu, a objętego aktem oskarżenia 2. zasądzenie kosztów postępowania za II instancję, które nie zostały uiszczone ani w całości ani w części względnie 1. o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji z ostrożności procesowej: 1. w razie nie uwzględnienia powyższego stanowiska wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie względem oskarżonej B. P. kary pozbawienia wolności z jednoczesnym zastosowaniem dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Podniesiony w obu apelacjach zarzut błędu w ustaleniach faktycznych pozbawiony był słuszności. Powyższy zarzut byłby słuszny tylko wtedy gdyby Sąd I instancji oparł swój wyrok na faktach, które nie znajdują potwierdzenia w wynikach postępowania dowodowego albo też z faktów tych wysnuł wnioski niezgodne ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego. Takich uchybień Sąd Rejonowy w przedmiotowej sprawie się nie dopuścił albowiem Sąd ten wskazał dowody na których oparł swoje ustalenia faktyczne a jednocześnie wskazał przesłanki którymi kierował się odmawiając wiary dowodom przeciwnym. Polemizując z ustaleniami faktycznymi autorzy obu apelacji usiłowali prezentować przyjętą i omówioną przez Sąd meriti linię obrony oskarżonych którzy starali się pomniejszać swój udział w sprawie. Należy zwrócić uwagę że sami oskarżeni nie kwestionowali iż brali udział w zdarzeniu a ich rzeczywista rola wynikała z treści zeznań J. D. , B. G. , A. S. . Z zeznań tych jednoznacznie wynika iż oskarżony G. R. i A. P. przytrzymywali pokrzywdzonego a następnie dokonali na jego szkodę kradzieży portfela. Odnośnie współudziału w zdarzeniu B. P. to ona sama przyznała, iż pouczała pozostałych oskarżonych aby przeszukali tylne kieszenie spodni pokrzywdzonego gdyż tam on przechowywał pieniądze. W tym kontekście jej udział w zdarzeniu należy ocenić jako aktywny współudział, a nie bierną obserwację. Należy zwrócić uwagę, że poszczególni sprawcy nie muszą fizycznie realizować wszystkich znamion przestępczego zdarzenia. Wystarczy iż w ramach porozumienia następuje swoisty podział ról. Nie ulega bowiem wątpliwości że oskarżeni udając się za pokrzywdzonym zamierzali go okraść i swój zamiar w efekcie zrealizowali. Nie może zatem ulegać jakiejkolwiek wątpliwości iż współdziałając oskarżeni swoim zachowaniem wyczerpali dyspozycje przestępstwa z art. 280 § 1 kk . Podnoszony przez obrońcę oskarżonego G. R. argument iż ten nie przeszukiwał pokrzywdzonego nie zmienia postaci rzeczy i możliwości przypisania mu popełnienia przestępstwa rozboju. Oskarżony ten bowiem w pełni akceptował zachowanie oskarżonej A. P. która fizycznie dokonała zaboru portfela pokrzywdzonego. Nie do końca wiadomo jest Sądowi Odwoławczemu co legło u podstaw przywołania w apelacji obrońcy oskarżonej B. P. norm art. 4, art. 5 oraz art. 7 kpk bowiem poza ilustracyjnym przywołaniem tych przepisów apelacja nie wskazuje na czym miałby polegać naruszenie tych norm przez Sąd meriti. Odnośnie podniesionego w apelacji obrońcy oskarżonego G. R. zarzutu naruszenia prawa materialnego a to art. 64§2 kk to godzi się jedynie przypomnieć autorowi apelacji iż 5-cio letni okres o którym wspomina ta norma liczy się od końca ostatniego okresu odbywanej kary (jeżeli odbywał on ją w różnych okresach). Przyjęta przez autora apelacji teza iż ów 5-cio letni okres należy liczyć od pierwszej z części odbytej kary jest poglądem błędnym i nie znajduje on żadnego oparcia tak w judykaturze jak i piśmiennictwie. Zgodzić się należy natomiast z zarzutem obrazy prawa materialnego a to art.. 278 § 5 kk . Norma ta z oczywistych względów nie może funkcjonować w zbiegu kumulatywnym z normą art. 280 kk . Ta ostatnia bowiem jest lex specialis w stosunku do normy art. 278 § 5 kk i pochłania wszystkie jej znamiona. W tej sytuacji uznając zasadność powyższego zarzutu Sąd Odwoławczy wyeliminował z podstawy kwalifikacji prawnej przypisanych wszystkim oskarżonym a w odniesieniu do oskarżonej A. P. na zasadzie art. 435 kpk , czynów art. 278§5 kk . W świetle zebranego i prawidłowo ocenionego przez Sąd meriti materiału dowodowego nie ulega wątpliwości że oskarżeni dopuścili się przypisanego im przestępstwa. Mając powyższe na uwadze i uznając analizę materiału dowodowego dokonaną przez Sąd Rejonowy za prawidłową Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego wyroku w zakresie winy ani też podstaw do jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Wymierzonych oskarżonym kar pozbawienia wolności nie można uznać za rażąco surowe. O. oskarżeni byli uprzednio wielokrotnie karani w tym za przestępstwa przeciwko mieniu zaś oskarżony G. R. odpowiadał w warunkach recydywy specjalnej ( art. 64§2 kk ). Sprawia to iż wymierzone im kary pozbawienia wolności nie mogą być postrzegane jako surowe i to w stopniu rażącym. Dlatego też i w tym zakresie brak jest jakichkolwiek podstaw do zmiany zaskarżonego wyroku. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd Odwoławczy orzekł jak w części dyspozytywnej.