Sad powszechny, III AUa 2111/12

Sygn. akt III AUa 2111/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 lutego 2013 r. Sąd Apelacyjny - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: SSA Barbara Mazur (spr.) Sędziowie: SSA Grażyna Horbulewicz SSA Michał Bober Protokolant: Wioletta Blach po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2013 r. w Gdańsku sprawy K. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. o prawo do świadczenia przedemerytalnego na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 3 października 2012 r., sygn. akt VIII U 530/12 zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, iż przyznaje K. S. prawo do świadczenia przedemerytalnego od dnia 10 lutego 2012 r. Sygn. akt III AUa 2111/12 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 12 marca 2012 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. odmówił K. S. prawa do świadczenia przedemerytalnego. W odwołaniu od powyższej decyzji K. S. podniósł, iż jego stosunek pracy został w dniu 30 czerwca 2011 r. rozwiązany z przyczyn ekonomicznych, tj. likwidacji stanowiska pracy z inicjatywy pracodawcy. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. Wyrokiem z dnia 3 października 2012 r. Sąd Okręgowy w Gdańsku VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G. zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał wnioskodawcy prawo do świadczenia przedemerytalnego począwszy od dnia 1 lutego 2012 r. Uzasadniając swoje stanowisko Sąd wskazał, iż K. S. , ur. (...) , w okresie od 1 grudnia 2008 r. do 30 czerwca 2011 r. był zatrudniony, na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, przez T. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą (...) , Oprogramowanie, Bezpieczeństwo (...) , (...) T. K. , w pełnym wymiarze czasu pracy, na stanowisku doradcy - starszego audytora. W dniu 24 maja 2011 r. pracodawca złożył ubezpieczonemu ofertę rozwiązania z dniem 30 czerwca 2011 r. umowy o pracę, na mocy porozumienia stron, na podstawie art. 30 § 1 pkt 1 k.p. z uwagi na konieczność likwidacji stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych. Ubezpieczony przyjął ofertę, na skutek czego w dniu 31 maja 2011 r. strony zawarły porozumienie rozwiązujące z dniem 30 czerwca 2011 r. umowę o pracę. W dniu 1 lipca 2011 r. pracodawca wystawił ubezpieczonemu świadectwo pracy, w którym podał, iż rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło w wyniku złożenia przez pracodawcę propozycji likwidacji stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych. Umowa o pracę została rozwiązana w trybie porozumienia stron, na mocy art. 30 § 1 pkt 1 k.p. W okresach styczeń - czerwiec 2010 r. T. K. zatrudniał na podstawie umowy o pracę 5 pracowników, w okresie lipiec - sierpień 2010 - 4, w okresie wrzesień 2010 - luty 2011 - 3, marzec - czerwiec 2011 - 2. Od lipca 2011 r. T. K. nie zatrudnia pracowników. Od 12 lipca 2011 r. ubezpieczony jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w G. . Do 19 lipca 2012 r. ubezpieczony pobierał zasiłek dla bezrobotnych. W dniu 9 lutego 2012 r. ubezpieczony złożył w organie rentowym wniosek o świadczenie przedemerytalne. Ubezpieczony wykazał 42 lata, 5 miesięcy i 22 dni okresów składkowych i nieskładkowych. Od 17 lutego 2010 r. ubezpieczony jest objęty 4-letnią ochroną przedemerytalną. Analizując zasadność zaskarżonej w niniejszym postępowaniu decyzji pozwanego Sąd wskazał, iż przesłanki nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego reguluje przepis art. 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. Nr 120, poz. 1252 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 pkt 5 powołanej ustawy, prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. j. Dz. U. z 2008 roku Nr 45, poz. 415 ze zm.), w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 55 lat - kobieta oraz 60 lat - mężczyzna oraz posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 30 lat kobiet i 35 lat mężczyzn. Świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie określonej w ust. 1 po upływie co najmniej 6 miesięcy pobierania zasiłku dla bezrobotnych, o którym mowa w ustawie o promocji zatrudnienia, jeżeli osoba ta (łącznie) nadal jest zarejestrowana jako bezrobotna; w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych nie odmówiła bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia, albo zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych; złoży wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego w terminie nieprzekraczającym 30 dni od dnia wydania przez powiatowy urząd pracy dokumentu poświadczającego 6-miesięczny okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Przekładając powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd ustalił, iż ubezpieczony pobierał zasiłek dla bezrobotnych, był zarejestrowany jako bezrobotny, a w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych nie odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia albo zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych. Nadto ubezpieczony złożył wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego w terminie nie przekraczającym 30 dni od dnia wydania przez PUP dokumentu poświadczającego 6-miesięczny okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych, ukończył 60 lat oraz legitymuje się stażem ubezpieczeniowym w wymiarze ponad 35 lat okresów składkowych i nieskładkowych. Zgodnie z przepisem art. 2 ust. 1 pkt 29 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy , ilekroć w ustawie jest mowa o przyczynach dotyczących zakładu pracy, oznacza to:

1. a)rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn niedotyczących pracowników, zgodnie z przepisami o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników lub zgodnie z przepisami ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z późn. zm.), w przypadku rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z tych przyczyn u pracodawcy zatrudniającego mniej niż 20 pracowników,
2. b)rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego z powodu ogłoszenia upadłości pracodawcy, jego likwidacji lub likwidacji stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych, organizacyjnych, produkcyjnych albo technologicznych,
3. c)wygaśnięcie stosunku pracy lub stosunku służbowego w przypadku śmierci pracodawcy lub gdy odrębne przepisy przewidują wygaśnięcie stosunku pracy lub stosunku służbowego w wyniku przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę i niezaproponowania przez tego pracodawcę nowych warunków pracy i płacy;
4. d)rozwiązanie stosunku pracy przez pracownika na podstawie art. 55 § 11 k.p. z uwagi na ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków wobec pracownika. Postępowanie dowodowe przeprowadzone przez Sąd I instancji wykazało, iż w stosunku do ubezpieczonego rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło z powodu likwidacji stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych. Logicznym jest twierdzenie ubezpieczonego, iż wobec okoliczności, że jest objęty tzw. ochroną przedemerytalną, pracodawca, mając zamiar zlikwidowania jego stanowiska pracy, nie wypowiedział mu umowy o pracę. W niniejszej sprawie rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło w wyniku złożenia przez pracodawcę propozycji likwidacji stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych, przy czym strony zgodziły się na takie jej rozwiązanie w trybie porozumienia. W miejsce ubezpieczonego nie została zatrudniona inna osoba, co oznacza, iż faktycznie jego stanowisko pracy zostało zlikwidowane. Skoro zatem ubezpieczony spełnił wszystkie przesłanki, o których mowa w art. 2 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych , to zasadnym było przyznanie mu prawa do żądanego świadczenia, o czym Sąd, na mocy art. 477 14 § 2 k.p.c. w zw. z art. 129 w zw. z art. 100 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych orzekł, jak w sentencji. Apelację od wyroku wywiódł pozwany zaskarżając go w części dotyczącej przyznania wnioskodawcy prawa do świadczenia przedemerytalnego począwszy od 1 lutego 2012 r. do 9 lutego 2012 r. i wnosząc o jego zmianę w części ewentualnie uchylenie w części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Uzasadniając swoje stanowisko skarżący wskazał, iż nie kwestionuje przyznania ubezpieczonemu prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia 10 lutego 2012 r. Jednocześnie wskazał, iż jak wynika z akt wniosek o świadczenie przedemerytalne K. S. złożył w dniu 9 lutego 2012 r., a zatem – zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych - prawo do żądanego świadczenia przysługuje od następnego dnia po dniu złożenia wniosku tj. od dnia 10 lutego 2012 r. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja pozwanego zasługuje na uwzględnienie w sposób skutkujący zmianą zaskarżonego wyroku i przyznaniem K. S. prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia 10 lutego 2012 r. W pierwszej kolejności wskazać należy, że apelacja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ograniczyła się do zakwestionowania orzeczenia Sądu I instancji jedynie w części dotyczącej daty przyznania ubezpieczonemu prawa do świadczenia przedemerytalnego, którego to prawa pozwany nie zakwestionował, podzielając w tym zakresie stanowisko Sądu Okręgowego. W ocenie Sądu Odwoławczego, orzeczenie Sądu I instancji w zakresie daty przyznania żądanego przez wnioskodawcę świadczenia istotnie nie jest trafne, albowiem zasadną jest poczyniona przez pozwanego uwaga, iż ubezpieczony w dacie, w której Sąd przyznał mu prawo do świadczenia przedemerytalnego, tj. w dniu 1 lutego 2012 r., nie złożył jeszcze wniosku o prawo do świadczenia, a zatem przyznanie mu go począwszy od wskazanej daty nie było prawidłowe. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. Nr 120, poz. 1252) prawo do świadczenia przedemerytalnego ustala się na wniosek osoby zainteresowanej, od następnego dnia po dniu złożenia wniosku wraz z dokumentami, o których mowa w ust. 3, przez które należy rozumieć dowody uzasadniające prawo do świadczenia przedemerytalnego, w tym decyzje o utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych lub informacje o upływie 6 miesięcy pobierania zasiłku dla bezrobotnych, o którym mowa w art. 2 ust. 3, a także dowody wymagane do ustalenia prawa do emerytury oraz jej wysokości, określone przepisami ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Powołany przepis, odmiennie zatem niż określający początkowy moment powstania prawa do świadczeń przewidzianych w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych art. 100 ust. 1 tej ustawy, nie wiąże powstania prawa do świadczenia przedemerytalnego z dniem spełnienia wszystkich warunków wymaganych do nabycia tego prawa (za wyjątkiem wymienionych w art. 100 ust. 2 sytuacji, w których ubezpieczony pobiera zasiłek chorobowy, świadczenie rehabilitacyjne lub wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy wypłacane na podstawie przepisów Kodeksu pracy ), lecz zawsze z dniem złożenia wniosku wraz z wymaganymi dokumentami, wskazując kategorycznie, iż prawo to ustala się (...) od następnego dnia po dniu złożenia wniosku wraz z wymaganymi dokumentami ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 kwietnia 2012 r., II UK 209/11, LEX nr 1212666, M.P.Pr. 2012/8/395). Jak wynika z jednoznacznych ustaleń faktycznych dokonanych przez Sąd I instancji, w pełni zaakceptowanych przez Sąd Apelacyjny, ubezpieczony złożył wniosek o świadczenie przedemerytalne w dniu 9 lutego 2012 r. Skoro tak, to prawo do wnioskowanego przez niego świadczenia, zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych , mogło zostać ustalone dopiero od dnia 10 lutego 2012 r., tj. od następnego dnia po dniu złożenia wniosku. Mając na uwadze powyższe, Sąd Apelacyjny, podzielając stanowisko zaprezentowane przez pozwanego w apelacji, na mocy art. 386 § 1 k.p.c. , orzekł, jak w sentencji.