Sad powszechny, I Ns 437/14

Sygn. akt: I Ns 437/14 POSTANOWIENIE Dnia 5 grudnia 2014 roku Sąd Rejonowy w Bielsku Podlaskim I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Marta Burzyńska Protokolant: Dorota Głowacka po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2014 roku w Bielsku Podlaskim na rozprawie sprawy z wniosku S. S. oraz z wniosku M. S. , N. S. i J. O. z udziałem B. S. o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości w drodze zasiedzenia postanawia: I. Oddalić oba wnioski. II. Ustalić wysokość wydatków w sprawie na kwotę 728,16 złotych i nakazać pobrać na rzecz Skarbu Państwa (kasa Sądu Rejonowego w B. ) tytułem nieuiszczonych wydatków od każdego z wnioskodawców to jest: S. S. , M. S. , N. S. i J. O. kwoty po 182,04 złotych. III. Odstąpić od obciążania wnioskodawczyń: M. S. , N. S. i J. O. kosztami nieuiszczonej opłaty sądowej. IV. Stwierdzić, że zainteresowani we własnym zakresie ponoszą pozostałe koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. S ę d z i a Sygn. akt I Ns 437/14 UZASADNIENIE Wnioskodawczynie M. S. , J. O. i N. S. wnosiły o stwierdzenie, że nabyły w drodze zasiedzenia własność nieruchomości oznaczonej numerem geodezyjnym (...) o powierzchni 1,7440 ha, położonej w obrębie wsi S. , gm. W. . Wskazywały, że B. S. – ich teść i dziadek- nabył w 1963 roku na podstawie nieformalnej umowy przedmiotową nieruchomość i uprawiał ją do 1980 roku, do czasu przekazania gospodarstwa rolnego wraz z tą działkę na rzecz S. S. . Od 1981 roku S. S. władał tą nieruchomością. W 2004 roku S. S. przekazał gospodarstwo rolne na rzecz brata E. S. , który wraz z gospodarstwem objął w posiadanie także przedmiotową nieruchomość. W 2011 roku E. S. zmarł, a spadek po nim nabyły wnioskodawczynie. Wnioskodawca S. S. wnosił o stwierdzenie, iż to on nabył w drodze zasiedzenia zasiedzenia własność nieruchomości oznaczonej numerem geodezyjnym (...) o powierzchni 1,7440 ha, położonej w obrębie wsi S. . W uzasadnieniu swego wniosku podnosił takie same okoliczności, jak wnioskodawczynie, z tym, że zaprzeczał, aby w 2004 roku jego brat E. S. wszedł w posiadanie przedmiotowej nieruchomości. Twierdził, że przekazał E. S. gospodarstwo rolne z wyłączeniem przedmiotowej działki. Uczestnik postępowania B. S. popierał wniosek S. S. . Sąd ustalił i zważył, co następuje: Przedmiotowa nieruchomość jest oznaczona numerem geodezyjnym (...) i ma powierzchnię 1,7440 ha. Jest położona w obrębie (...) wsi S. na terenie gminy W. . Ma charakter rolny, znajdują się na niej grunty orne. Nieruchomość nie ma urządzonej księgi wieczystej, ani ustalonego właściciela (wypis z rejestru gruntów – k. 143). W rejestrze gruntów od 1960 roku widnieje zapis, iż jej posiadaczem samoistnym jest H. K. , a od 1976 roku adnotacja, iż jej użytkownikiem jest uczestnik postępowania B. S. . Z twierdzeń wszystkich wnioskodawców wynikało, iż przedmiotowa nieruchomość od 1963 roku znajduje się w posiadaniu samoistnym członków ich rodziny. W 1963 roku, uczestnik postępowania B. S. wszedł w jej posiadanie na podstawie nieformalnej umowy zawartej z H. K. i władał nią on do 1980 roku. W 1980 roku przekazał gospodarstwa rolne wraz z tą działką na syna S. S. w zamian za emeryturę. Następnie w 2004 roku S. S. przekazał ją wraz z resztą gospodarstwa na brata E. S. . Zainteresowani byli zgodni co do tego, iż nieruchomość ta była w samoistnym posiadaniu ich rodziny, różnili się jedynie co do osoby posiadacza. S. S. twierdził, że od 1980 roku to on był posiadaczem przedmiotowej nieruchomości, a wnioskodawczynie, że posiadaczem był E. S. , który jeszcze przed przejęciem gospodarstwa w 2004 roku je uprawiał. Powyższe twierdzenia wnioskodawców nie zasługują na wiarę w świetle zgromadzonego materiału dowodowego. Z akt sprawy uregulowania stanu prawnego gospodarstwa rolnego (...) (...) wynika, że B. S. wszedł w posiadanie tej nieruchomości jesienią 1972 roku, na podstawie umowy dzierżawy zawartej z H. S. z domu K. . Od tamtej pory płacił dla wydzierżawiającej czynsz dzierżawny w kwocie 1.700 złotych. Podatki od nieruchomości opłacała do 1975 roku H. K. , a w 1975 roku nakaz płatniczy został wysłany do B. S. . Te okoliczność podał B. S. w swoich zeznaniach składany w 1975 roku. Przed 1972 rokiem, działka była dzierżawiona przez J. M. . Wcześniej znajdowała się w posiadaniu H. K. . Powyższe okoliczności stały się podstawą do wydania decyzji z dnia 31 grudnia 1975 roku, na mocy której Naczelnik Gminy W. odmówił wydania aktu własności ziemi dotyczącej tej nieruchomości H. S. , J. M. i B. S. . Stwierdził on bowiem, że w dniu 4 listopada 1971 roku, żadna z tych osób nie była samoistnym posiadaczem przedmiotowej nieruchomości. Powyższe okoliczności przekonują, iż uczestnik postępowania B. S. objął we władanie przedmiotową nieruchomość dopiero jesienią 1972 roku, w charakterze posiadacza zależnego. Zeznał on w postępowaniu uwłaszczeniowym, iż zawarł umowę dzierżawy z H. K. i płacił jej czynsz. Nie sposób odmówić wiary zeznaniom B. S. składanym w tamtym czasie, gdyż pozostawały one w zgodzie z zeznaniami J. M. . Poza tym trudno dopatrzyć się okoliczności, przemawiających za uznaniem, iż składał wówczas zeznania niezgodne z prawdą, zwłaszcza, iż był pouczony o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, a okoliczności podane wówczas przez niego działały na jego niekorzyść. W toku niniejszego postępowania B. S. z racji podeszłego wieku i trudności ze skomunikowaniem się, nie składał zeznań. Oświadczył jedynie, iż popiera twierdzenia wnioskodawcy S. S. . B. S. obejmując przedmiotową nieruchomość w dzierżawę, stał się jej posiadaczem zależnym, co czyni wniosek o stwierdzenie nabycia nieruchomości przez niego i jego następców bezzasadnym. Zgodnie bowiem z przepisem art. 172 kodeksu cywilnego posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze (zasiedzenie). Po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze. Natomiast w myśl art. 336 kodeksu cywilnego posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Jak wynika z cytowanego przepisu, dzierżawca jest posiadaczem zależnym, a taki posiadacz nie nabywa własności dzierżawionej nieruchomości w drodze zasiedzenia. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że posiadacz zależny może przekształcić swoje władztwo nad rzeczą w posiadanie samoistne, jednakże taką zmianę musi zamanifestować w sposób wyraźny i jednoznaczny wobec otoczenia. Zgodnie z postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 11 października 2013 roku wydanego w sprawie o sygn. akt I CSK 5/13 (LEX nr 1522072), dysponowanie nieruchomością na podstawie stosunków prawnych oddających ją w posiadanie zależne podważa domniemanie samoistności posiadania. W takim wypadku zmiana charakteru posiadania, jakkolwiek możliwa, wymaga wykazania przez posiadacza, że jego władztwo nad rzeczą oderwało się od zakresu przekazanych mu uprawnień i stało się samoistnym, właścicielskim, niezależnym od istniejących stosunków umownych, a zmiana była dostrzegalna dla innych, także dla właściciela nieruchomości. Tymczasem ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, aby B. S. lub jego synowie S. S. , czy E. S. przekształcili swoje posiadanie przedmiotowej nieruchomości oparte na umowie dzierżawy w posiadanie samoistne. Z zeznań świadków C. N. i T. S. wynika, że widzieli oni, iż przedmiotową nieruchomość uprawiał B. S. , a po przejściu na emeryturę, jego syn S. S. , co nie wystarcza dla przyjęcia iż byli oni samoistnymi posiadaczami tej nieruchomości. Umowa dzierżawy uprawnia dzierżawcę do korzystania z rzeczy i pobierania z niej pożytków, więc zachowanie uczestników postępowania mogło być oparte na umowie dzierżawy, a nie na poczuciu iż są oni właścicielami nieruchomości. Co więcej, zeznania świadka C. N. przekonują, iż otoczenie , wbrew twierdzeniom wnioskodawców nie traktował ani B. S. , ani S. S. jak właścicieli nieruchomości. Świadek zeznał bowiem, że od 2001 roku uprawiał przedmiotową nieruchomość, a od 2004 roku robi to jego syn. Wskazał, że ziemia ta leżała odłogiem, więc zaczął ją uprawiać. Wiedział, że wcześniej uprawiali ją B. S. i S. S. więc zapytali ich czemu zaprzestali uprawy. Zainteresowani odpowiedzieli, że mają emerytury, więc świadek postanowił uprawiać tę działkę. Zeznania świadka wskazują, że nie traktował on B. S. , ani jego syna S. jako właścicieli, gdyż nie pytał ich o zgodę na uprawę przedmiotowej nieruchomości i po upewnieniu się, że oni nie będą jej uprawiać, samodzielnie podjął taką decyzję. Zeznania samych zainteresowanych także do pozwalają na ustalenie, iż doszło do przekształcenia posiadania zależnego w samoistne. Zainteresowani składali zeznania sprzeczne ze zgromadzonymi dokumentami i z zeznaniami pozostałych, że nie sposób czynić na ich podstawie prawidłowych ustaleń faktycznych. Wnioskodawczynie J. O. i N. S. urodziły się w (...) i 1993 roku, więc są zbyt młode i mają zbyt małą wiedzę na temat przedmiotowej nieruchomości, żeby czynić na podstawie ich zeznań prawidłowe ustalenia faktyczne. Mając na względzie powyższe okoliczności na podstawie art. 172 i 336 kodeksu cywilnego należało oddalić oba wnioski. O kosztach orzeczono na podstawie art. 520 § 1 kpc . S ę d z i a