Sygn. akt X Ka 117/13 UZASADNIENIE R. S. oraz T. T. zostali oskarżeni o to, że: w dniu w dniu 27 maja 2010 r. przy ul. (...) w W. działając wspólnie i w porozumieniu brali udział w pobiciu W. K. w ten sposób, że zadawali pustymi butelkami po piwie uderzenia w głowę w/w, w wyniku czego W. K. doznał obrażeń głowy w postaci rozcięcia naskórka, ranę szyi oraz pieców i ramie ma lewego tj. o czyn z art. 159 k.k. w zb z art. 157 § 2 k.k. w zw z art. 11 § 2 k . Wyrokiem z dnia 29 października 2012 roku Sąd Rejonowy dla W. orzekł:
- Oskarżonego R. S. w ramach zarzucanego czynu uznał za winnego tego, że w dniu 27 maja 2010 r. przy ul (...) w W. działając wspólnie i w porozumieniu z T. T. brał udział w pobiciu W. K. w ten sposób, że zadawali w/w pokrzywdzonemu uderzenia pięściami oraz pustymi butelkami po piwie w głowę, czym narazili pokrzywdzonego na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub nastąpienia co najmniej skutku określonego w art. 157 § 1 k.k. , tj. popełnienia czynu z art. 158 § 1 k.k. i za to na podstawie art. 158 § 1 k.k. skazał go na karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności.
- Na podstawie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. postępowanie karne względem oskarżonego T. T. umorzył z powodu śmierci.
- Zasądził tymczasowo od Skarbu Państwa - kasa Sądu Rejonowego dla W. na rzecz adw. A. Ż. kwotę 672 zł (sześćset siedemdziesiąt dwa złote) + VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu.
- Na podstawie art. 44 § 2 k.k. orzekł przepadek dowodów rzeczowych wymienionych w wykazie dowodów rzeczowych nr I/121/2010r. pod pozycją 3 i 5 na karcie 27 akt sprawy.
- Zasądził od oskarżonego R. S. rzecz Skarbu Państwa kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem opłaty i obciążył go pozostałymi kosztami sądowymi w sprawie w części go dotyczącej. Apelację w imieniu oskarżonego R. S. złożył jego obrońca z urzędu adwokat A. Ż. , która: I. zaskarżyła wyżej opisany wyrok Sądu Rejonowego dla W. w części - w zakresie punktu 1 i 5 na korzyść tego oskarżonego. II. Obrońca zarzucił obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść orzeczenia, tj.: art. 7 kp .k, art. 5 § 2 kp .k, art. 148 kp .k, art. 172 kp .k, art. 366 § 1 kp .k, art. 391 § 1 kp .k, art. 410 kp .k, art. 423 § la kp .k art. 424 § 1 poprzez: A. dowolną ocenę dowodów w postaci zeznań świadków i wyjaśnień oskarżonych, B. przyjęcie a priori wiarygodności zeznań funkcjonariuszy Policji, C. brak właściwej oceny dowodów z zeznań świadków w zakresie rozpoznania sprawców czynu żaden ze świadków, ani pokrzywdzony W. K. nie rozpoznali oskarżonego R. S. na Sali rozpraw jako uczestnika zdarzenia z dnia 27 maja 2010 roku, zaś z niewiadomych przyczyn bezpośrednio po zajściu nie dokonano okazania podejrzanych świadkom, D. pominięcie przez Sąd I instancji, faktu że żaden ze świadków funkcjonariuszy Policji nie obserwował drugiego z uczestników zajścia z dnia 27 maja 2010 roku, (obok oskarżonego T. ), oparcie się jedynie na stwierdzeniu, że obok T. była druga osoba, która była wcześniej legitymowana przez funkcjonariuszy Policji i zupełne pominięcie przy analizie materiału dowodowego, że funkcjonariusze ci legitymowali przynajmniej trzech mężczyzn tego wieczoru w okolicy, E. powoływanie się przez Sąd I instancji przy ocenie wiarygodności zeznań świadka M. G. na mimikę i sposób wypowiedzi świadka, pomimo nieodzwierciedlenia takiego zachowania świadka w protokole rozprawy, F. sprzeczność wewnętrzną w ocenie dowodu w postaci zeznań świadka M. G. , Sąd dał wiarę jego zeznaniom w całości, pomijając jednocześnie opis osoby, która uczestniczyła z oskarżonym T. w zajściu w dniu 27 maja 2010 roku -druga osoba była krępej budowy ciała, włosy ciemne - nie odpowiada to rysopisowi oskarżonego R. S. ; G. nie przeprowadzenie konfrontacji, i innych dowodów, o które wnosił oskarżony T. przy jednoczesnym odmówieniu wiarygodności jego wyjaśnieniom w stopniu znacznym i braku możliwości przesłuchania oskarżonego T. z udziałem obrońcy oskarżonego R. S. , H. Nie przeprowadzenie dowodu z monitoringu zamontowanego w sklepie - spóźniona próba - po ponad półtora roku od zdarzenia - przeprowadzenia kluczowego dowodu w sprawie. Jednoznacznie dowiódłby niewinności oskarżonego R. S. , I. nierozstrzygniecie na korzyść oskarżonego R. S. niedających się usunąć wątpliwości, 1 Ograniczenie zakresu uzasadnienia wyroku w stosunku do oskarżonego R. S. , pomimo braku takiego ograniczenia we wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, co w ocenie obrońcy doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za jego podstawę, a mających wpływ na treść wyroku przez ustalenie na podstawie nieprawidłowej oceny dowodów, że to oskarżony R. S. dokonał wspólnie i w porozumieniu z oskarżonym T. T. czynu wyczerpującego dyspozycję art. 158 § 1 kk . podczas gdy w rzeczywistości R. S. nie miał zamiaru i nie dokonał zarzucanego mu czynu, ani czynu za którego popełnienie skazany oraz braku ustalenia przez Sąd kto jakie czynności podejmował w trakcie zdarzenia, jaką rolę pełnił co ma wpływ na ustalenie czy mamy do czynienia z pobiciem czy też może spowodowaniem naruszenia czynności narządu ciała lub rozstroju zdrowia trwającego nie dłużej niż 7 dni przez jednego sprawcę. III. Podnosząc ten zarzut, obrońca wniósł o: 1) zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego R. S. od dokonania przypisanego mu czynu, ewentualnie, 2) uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla W. w W. IV. Na wypadek nieuwzględnienia zarzutów określonych powyżej, obrońca zarzucił zaskarżonemu wyrokowi na mocy art. 427 § 2 kp .k. i art. 438 pkt 4 kp .k. rażącą niewspółmierność kary poprzez wymierzenie oskarżonemu R. S. bezwzględnej kary pozbawienia wolności w wysokości jednego roku, podczas gdy uprzednia karalność, sytuacja majątkowa i życiowa oskarżonego oraz cele jakie kara winna spełniać w zakresie prewencji szczególnej i społecznego jej oddziaływania wskazują, że orzeczona kara jest rażąco surowa. V. Podnosząc zarzut określony w pkt IV petitum apelacji, obrońca wniósł o: 1) zmianę zaskarżonego wyroku i wymierzenie R. S. łagodnej kary z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, ewentualnie, 2) uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla W. w W. . VI. Obrońca wniósł również o zasądzenie kosztów wynagrodzenia za obronę z urzędu w postępowaniu apelacyjnym. Jednocześnie oświadczając, że koszty te nie zostały uiszczone w całości, ani w części. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Apelacja obrońcy oskarżonego jest niezasadna w stopniu oczywistym, żaden zaś z podnoszonych przez skarżącego zarzutów nie zasługuje na uwzględnienie. Ich wnikliwa analiza pozwala bowiem na stwierdzenie, iż odnoszą się one w zasadniczej mierze wyłącznie do swobodnej oceny dowodów dokonanej przez sąd I instancji. Aby jednak skutecznie ten zarzut podnosić, obrońca winien był wykazać na czym dowolność ocen czynionych przez sąd meriti miała polegać, jak również, które z dowodów zostały ewentualnie pominięte w rozważaniach sądu. Sam zaś brak akceptacji ze strony skarżącego, analizy przeprowadzonej przez sąd rejonowy oraz wnioskowania na jej podstawie, nie jest wystarczający dla skuteczności zgłoszonego w tym zakresie zarzutu. Tak natomiast ocenić należy argumentację skarżącego, opartą wyłącznie na własnej odmiennej ocenie zebranego materiału dowodowego, a nie uchybieniach w rozumowaniu sądu I instancji. W rzeczywistości to sam skarżący w sposób wybiórczy, a przez to dowolny ocenia zebrany materiał dowodowy zebrany w niniejszym postępowaniu. To natomiast skutkuje wadliwością wyciągniętych w tym zakresie wniosków. Powyższe sformułowanie odnieść należy przede wszystkim do zarzutów związanych z ustaleniem udziału R. S. w przedmiotowym zdarzeniu. Ustalenie stanu faktycznego w tym zakresie oparte zostało bowiem na całokształcie ujawnionego materiału dowodowego. Znalazły się w nim nie tylko spójne i logiczne zeznania funkcjonariuszy Policji lecz również odpowiadające im wyjaśnienia złożone w postępowaniu przygotowawczym przez T. T. . Zgodzić się bowiem należy z sądem I instancji, iż odwołanie spontanicznych wyjaśnień złożonych tuż po zdarzeniu, nie znalazło logicznego uzasadnienia w obiektywnych okolicznościach sprawy. Skarżący również nie wykazał, jakie racjonalne powody skutkować powinny odmienną oceną materiału dowodowego w tym zakresie. Kompleksowej analizy dokonanej przez sąd I instancji nie jest w stanie również podważyć odniesienie się do wybiórczo analizowanych wypowiedzi świadków. Nie można dyskwalifikować wypowiedzi świadka M. G. wyłącznie na podstawie polemiki z pojęciem „krępej" budowy ciała. Taka argumentacja pomija chociażby spójność przedstawionego przez świadka rysopisu w pozostałym zakresie tj. wzrostu oskarżonego, jak również niejednoznaczność użytego określenia. Oznaczać ono może bowiem nie tylko osobę niskiego wzrostu, ale również osobę dobrze zbudowaną, co odpowiada rysopisowi R. S. . Ocenę dokonaną przez sąd I instancji w istocie potwierdza powołanie się na zachowanie przesłuchiwanego świadka M. G. w czasie rozprawy. Ukazuje ono bowiem istotę zasady bezpośredniości postępowania dowodowego i znaczenie osobistego zetknięcia się z materiałem dowody dla trafności jego oceny. Z tego względu zarzut skarżącego w tym zakresie również należy uznać za oczywiście bezzasadny. Z tych samych względów nie można uwzględnić zarzutu odnoszącego się do uznania wiarygodności zeznań funkcjonariuszy Policji kosztem wyjaśnień oskarżonego. Przyczyną takiej oceny sądu I instancji w żadnym stopniu nie było zarzucane przez skarżącego aprioryczne założenie wyższości poszczególnych dowodów. To jedynie uwzględnienie przez sąd I instancji całokształtu zebranego materiału dowodowego pozwoliło na danie wiary tym, a nie innym dowodom. Jak już wcześniej bowiem zostało podkreślone, wyjaśnienia oskarżonego, w przeciwieństwie do zeznań funkcjonariuszy Policji, nie korespondowały z treścią pozostałego materiału dowodowego. Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie Sądu Okręgowego oczywiście niezasadne są zarzuty skarżącego odnoszące się do naruszenia zasad swobodnej oceny dowodów przez sąd I instancji. Opierają się one bowiem jedynie na subiektywnej ocenie skarżącego, której wnioski wynikają z dowolnej oceny poszczególnych dowodów zebranych w niniejszym postępowaniu. W podobny sposób odnieść należy się do zarzutu związanego z rozstrzyganiem nieusuwalnych wątpliwości na niekorzyść oskarżonego. Formułowana w art. 5 § 2 k.p.k. zasada znajdzie zastosowanie tylko wówczas, gdy prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe, w tym konsekwentna i kompleksowa ocena materiału dowodowego nie pozwoli na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Innymi słowy, wątpliwości o których mowa w powołanej normie pojawić się muszę również po stronie sądu rozpoznającego sprawę. Nie są wystarczające w tym zakresie jedynie nieuzasadnione wątpliwości strony, o których traktuje m.in. apelacja skarżącego. Warto zauważyć, iż w tej sprawie sąd I instancji czyniąc ustalenia faktyczne, na podstawie uprzednio przeprowadzonej analizy materiału dowodowego, w sposób jednoznaczny i niewątpliwy przesądził o sprawstwie oskarżonego. Nie powstała zatem konieczność sięgania do cytowanej powyżej regulacji. Stwierdzić bowiem należy, wątpliwość co do tego czy aby na pewno R. S. był wraz z oskarżonym na miejscu zdarzenia istnieje tylko w poczuciu skarżącego. Obiektywna ocena zebranego materiału dowodowego pozwala bowiem na jednoznaczną ocenę w tym zakresie. Powyższej konkluzji nie zmienia też zarzucany przez skarżącego brak dowodu w postaci nagrań z monitoringu z miejsca zdarzenia. Wbrew twierdzeniom obrony, nieprzeprowadzenie przedmiotowego dowodu nie wynika z błędów proceduralnych, lecz z obiektywnej niemożności jego uzyskania. Zgodnie bowiem z informacją uzyskaną w czasie postępowania przygotowawczego, w tym dniu monitoring w przedmiotowym lokalu był wyłączony- vide k.
- Niezależnie od powyższego, słusznie sąd I instancji przyjął, iż do wydania wyroku skazującego przedmiotowe nagranie nie jest niezbędne, w szczególności wobec pozostałych dowodów zebranych w niniejszym postępowaniu. Jako ostatni aspekt naruszenia przepisów proceduralnych skarżący podniósł, iż sąd I instancji w sposób nieuzasadniony ograniczył uzasadnienie wyroku do kwestii dotyczących jedynie oskarżonego R. S. pomijając rozważania w tej części w której dotyczyć one miały oskarżonego T. T. . Zważyć wszak należy, iż w pierwszym zdaniu pisemnych motywów wyroku ich autor wskazał podstawę prawną zastosowane instytucji, a t art. 423§1 a kpk . Skoro wniosek o uzasadnienie wyroku złożył wyłącznie obrońca oskarżonego R. S. , to sad w myśl przywołanego przepisu miał możliwość ograniczenia zakresu uzasadnienia do tej części wyroku, której wniosek obrońcy dotyczył. Zważyć przy tym należało, iż składający wniosek obrońca- reprezentował w toku postępowania oskarżonego R. S. , zatem tylko w jego imieniu uprawniony był do podejmowania czynności procesowych. Brak dysponowania pełnomocnictwem udzielonym ewentualnie przez oskarżonego T. T. uniemożliwiał zainicjowanie postępowania odwoławczego, w zakresie jego dotyczącym. Zważyć przy tym należało, że sąd I instancji zobligowany treścią art. 17 §1 pkt. 5 kpk , wskutek powzięcia informacji o śmierci T. T. postępowania w stosunku do tego oskarżonego umorzył. Wobec nieuwzględnienia zarzutów zawartych w pkt II petitum apelacji obrony, odnieść należy się do zarzutu rażącej niewspółmierności kary orzeczonej względem oskarżonego R. S. . W tym zakresie również stwierdzić należy, iż przedstawiona argumentacja nie zasługuje na uwzględnienie. Pomija ona bowiem okoliczności, które muszą być uwzględniane w ramach prawidłowego wymiaru kary. Uwzględnił je natomiast sąd I instancji odnosząc się do poszczególnych dyrektyw z należytą starannością. W sposób precyzyjny i niebudzący wątpliwości przeanalizował on zarówno przedmiotowe, jak i podmiotowe elementy popełnionego czynu. Prawidłowo ocenił on zatem znaczny stopień winy oskarżonego oraz wysoki stopień szkodliwości społecznej przestępstwa pobicia. Konieczność orzeczenia kary pozbawienia wolności znalazła w przypadku oskarżonego uzasadnienie również w znacznym stopniu jego demoralizacji i nieskuteczności dotychczas orzekanych wobec niego kar. Abstrahując zatem od prawdziwości podniesionych w apelacji twierdzeń, mijają się one w rzeczywistości z istotą sądowego wymiaru kary. Z tego względu, apelację w tym zakresie również należało uznać za oczywiście bezzasadną. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd Okręgowy podnosząc nietrafność formułowanych przez skarżącego zarzutów uznał wniesiony środek odwoławczy za oczywiście bezzasadny i utrzymał zaskarżone orzeczenie w mocy. Wobec nieuwzględnienia środka odwoławczego wniesionego w imieniu oskarżonego R. S. , w oparciu o art. 636 § 1 k.p.k. uzasadnione stało się zasądzenie od niego kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze w tym 180 (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem opłaty. Z uwagi na fakt, że oskarżony R. S. korzystał w instancji odwoławczej z pomocy obrońcy z urzędu, Sąd Okręgowy na podstawie art. 618 § 1 pkt 11 k.p.k zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokat A. Ż. kwotę 420 zł powiększoną o stawkę VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej oskarżonemu z urzędu. Wynagrodzenie obrońcy zostało przyznane zgodnie z minimalnymi stawkami za czynności adwokackie, określonymi w §2 i §14 ust.2 pkt. 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku (Dz.U. 2002, nr 163, poz 1348 z późn. zm.) w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.