Sygn. akt IV Ka 631/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 listopada 2014 roku. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący SSO Krzysztof Gąsior Sędziowie SO Ireneusz Grodek (spr.) SO Tomasz Ignaczak Protokolant sekr. sądowy Agnieszka Olczyk przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Piotrkowie Trybunalskim Roberta Wiznera po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2014 roku sprawy R. S. oskarżonego z art. 209 § 1 kk z powodu apelacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 12 września 2014 roku sygn. akt VII K 371/14 na podstawie art. 437 § 1 i 2 kpk , art. 438 pkt 1 kpk , art. 624 § 1 kpk zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że uchyla rozstrzygnięcie zawarte w jego punkcie 4; w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; zwalnia oskarżonego od zwrotu wydatków poniesionych przez Skarb Państwa w postępowaniu odwoławczym. Sygn. akt IV Ka 631 / 14 UZASADNIENIE R. S. został oskarżony o to, że w okresie od 1 stycznia 2012 roku do 1 czerwca 2014 roku w P. woj. (...) , uporczywie uchylał się od ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego, zasądzonego wyrokiem Sądu Rejonowego w Piotrkowie Tryb. sygn. akt III RC 374 / 10 z dnia 31.08.2010 roku na rzecz córki N. S. w kwocie 200,00 złotych, na rzecz syna J. S. w kwocie 300,00 złotych miesięcznie oraz na rzecz syna M. S. po 200,00 złotych miesięcznie, przez co naraził swoje dzieci na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, tj. o czyn z art. 209 § 1 kk . Wyrokiem z dnia z dnia 12 września 2014 roku Sąd Rejonowy w Piotrkowie Tryb. wyrokiem w sprawie o sygn. akt VII K 371 / 14:
- oskarżonego uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu wyczerpującego dyspozycję art. 209 § 1 kk i za to na podstawie art. 209 § 1 kk wymierzył mu karę 1 roku pozbawienia wolności;
- na podstawie art. 69 § 1 i 2 kk oraz art. 70 § 1 pkt 1 kk wykonanie orzeczonej wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres próby 3 lat;
- na podstawie art. 72 § 1 pkt 3 kk zobowiązał oskarżonego do bieżącego wykonywania obowiązku alimentacyjnego na rzecz córki N. S. oraz synów J. S. i M. S. ;
- na podstawie art. 72 § 2 kk zobowiązał oskarżonego do spłaty alimentów zaległych w okresie 1 roku od uprawomocnienia się wyroku;
- zwolnił oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych, przy czym wydatki przejął na rachunek Skarbu Państwa. Powyższy wyrok w części dotyczącej orzeczenia obowiązku spłaty przez oskarżonego zaległych świadczeń alimentacyjnych na korzyść oskarżonego R. S. zaskarżył prokurator. Wyrokowi temu zarzucił obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 72 § 2 kk , która miała wpływ na treść orzeczenia, a polegająca na orzeczeniu przez sąd pierwszej instancji obowiązku spłaty przez oskarżonego zaległych świadczeń alimentacyjnych, podczas gdy w oparciu o przepis art. 72 § 2 kk nie można nałożyć na oskarżonego obowiązku wyrównania zaległości rat alimentacyjnych. W konkluzji wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uchylenie zawartego w punkcie 4 obowiązku spłaty zaległości alimentacyjnych w terminie 1 roku od uprawomocnienia się orzeczenia oraz wyeliminowanie z podstawy prawnej zawartego w tym punkcie wyroku rozstrzygnięcia art.72 § 2 kk , a w pozostałej części utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja jest zasadna. Tak bowiem Sąd I instancji we wspomnianym orzeczeniu, jak i wcześniej oskarżyciel publiczny w załączonym do aktu oskarżenia wniosku o skazanie bez przeprowadzenia rozprawy, pominęli, że sprawcę przestępstwa z art. 209 § 1 kk można zobowiązać, w ramach orzeczenia o warunkowym zawieszeniu wykonania kary, jedynie do płacenia bieżących i przyszłych rat alimentacyjnych. Nie można jednak w oparciu o przepis art. 72 kk nałożyć na niego obowiązku wyrównania zaległych rat alimentacyjnych, do czego sprowadzało się w istocie wyeliminowane przez sąd odwoławczy rozstrzygnięcie ( por. poglądy prezentowane w komentarzach do art. 72 kk w: Kodeks Karny. Komentarz, red. prof. dr hab. Alicja Grześkowiak, prof. dr hab. Krzysztof Wiak, rok wydania: 2013, Wydawnictwo: C.H. Beck, wydanie: 2, opubl. Legalis; w: Kodeks karny. Część ogólna. Tom II. Komentarz do art. 32–116, red. dr Michał Królikowski, prof. dr hab. Robert Zabłocki, rok wydania: 2011, Wydawnictwo: C.H. Beck, Wydanie: 2, opubl. Legali; w: Kodeks karny. Komentarz, red. prof. dr hab. Ryszard Stefański, rok wydania: 2013, Wydawnictwo: C.H. Beck, wydanie: 7, opubl. Legalis oraz z odesłaniem do komentarza do art. 67 kk w: Zoll Andrzej (red.), Bogdan Grzegorz, Ćwiąkalski Zbigniew, Kardas Piotr, Majewski Jarosław, Raglewski Janusz, Szewczyk Maria, Wróbel Włodzimierz, Kodeks karny. Część ogólna. Komentarz. Tom I. Komentarz do art. 1-116 k.k., Zakamycze, 2004, opubl. Lex ). W sytuacji więc, gdy zakwestionowane w skardze apelacyjnej zobowiązanie nie znajdowało oparcia w przepisach prawa materialnego, należało orzec jak w sentencji. Możliwości zmiany zaskarżonego wyroku w sposób przyjęty przez Sąd Okręgowy nie niweczył fakt, iż orzeczenie to zapadło w trybie konsensualnym unormowanym przez art. 335 kpk w zw. z art. 343 kpk . W oparciu o argumentację przedstawioną w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 25 września 2013 r. w sprawie o sygnaturze I KZP 5 / 13 uznać należy, że jeśli dojdzie do wydania wyroku przez sąd pierwszej instancji w takim właśnie trybie, a następnie któraś ze stron orzeczenie to zakwestionuje ( skarżąc je apelacją ), porozumienie zawarte przed sądem I instancji już nie obowiązuje ( traci moc, upada ). W takim przypadku samodzielność jurysdykcyjna sądu drugiej instancji nie jest ograniczona ( z uwzględnieniem zakazów orzekania na niekorzyść oskarżonego, które wynikają z art. 434 § 3 – 5 kpk ). Zatem w razie zaktualizowania się przesłanek z art. 437 § 2 kpk , a w szczególności, jeżeli pozwalają na to zebrane dowody, sąd odwoławczy może zmienić także wyrok wydany w omawianym trybie. W pozostałym zakresie wyrok ten, jako odpowiadający prawu, należało utrzymać w mocy. O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie przepisów przytoczonych w dyspozytywnej części wyroku. Zasady słuszności ( wynik postępowania odwoławczego zdeterminowany był błędami popełnionymi tak przez oskarżyciela publicznego, jak i sąd I instancji ) uzasadniały zwolnienie oskarżonego od wydatków poniesionych przez Skarb Państwa w tym postępowaniu.