Sad powszechny, IV Ua 22/13

Sygn. akt IV Ua 22/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 29 sierpnia 2014 r. Sąd Okręgowy w Elblągu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Grażyna Borzestowska (spr.) Sędziowie: SO Bożena Czarnota SR del. do SO Sebastian Wojewódka Protokolant : st. sekr. sądowy Łukasz Szramke po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2014 r. w Elblągu na rozprawie sprawy z odwołania C. A. od orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w E. z dnia 5 grudnia 2012r numer (...) o ustalenie stopnia niepełnosprawności na skutek apelacji wniesionej przez wnioskodawczynię od wyroku Sądu Rejonowego w Elblągu z dnia 28 marca 2013 r ., sygn. akt IV U 14/13 oddala apelację. Sygn. akt IV Ua 22/13 UZASADNIENIE Ubezpieczona C. A. odwołała się od orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w E. z dnie 5 grudnia 2012 r. nr (...) . W uzasadnieniu wskazała, że nie zgadza się z orzeczeniem, od 1979 r. jest na rencie, jest chora i czekają ją operacje. W odpowiedzi na odwołanie pozwany Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w E. wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że sprawę rozstrzygnięto na podstawie załączonej dokumentacji medycznej oraz przeprowadzonego badania przez lekarza – przewodniczącego składu orzekającego, uwzględniając wszystkie przesłanki, które bierze się pod uwagę przy orzekaniu o stopniu niepełnosprawności zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. nr 139 poz. 1328), zaś wniesione odwołanie nie zawiera przesłanek, które przemawiałyby za zmianą zaskarżonego orzeczenia z urzędu. W ocenie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w E. stan zdrowia skarżącej nie uzasadnia zaliczenia jej do znacznego stopnia niepełnosprawności, nie wymaga bowiem ona stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Wyrokiem z dnia 28 marca 2013r. Sąd Rejonowy w Elblągu oddalił odwołanie. Rozstrzygnięcie swoje Sąd Rejonowy oparł na następujących ustaleniach i rozważaniach: Skarżąca C. A. orzeczeniem z dnia 17 października 2012 r. została zaliczona do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności z powodu schorzenia o symbolu 10-N na stałe. Od powyższego orzeczenia skarżąca wniosła odwołanie. Orzeczeniem z dnia 5 grudnia 2012 r. pozwany uchylił zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej ustalenia na stałe orzeczonego stopnia niepełnosprawności i orzekł , że orzeczenie to wydaje do dnia 31 grudnia 2013r. U skarżącej rozpoznano encefalopatię niewiadomego pochodzenia pod postacią zespołu psychoorganicznego, która powoduje okresową niepełnosprawność w stopniu umiarkowanym. Jest zdolna do samodzielnej egzystencji. W swych ustaleniach faktycznych Sąd Rejonowy opierał się na zgromadzonej w sprawie dokumentacji, w tym także medycznej, nie kwestionowanej przez żadną ze stron postępowania. Sąd Rejonowy wskazał, że dodatkowo istotnym elementem podstaw faktycznych stanowiła opinia biegłego sądowego neurologa J. S. . Opinia ta, zdaniem Sądu Rejonowego, była kluczowa dla rozstrzygnięcia albowiem jej treść opisywała stan zdrowia w jakim znajduje się skarżąca na moment jej wydania. Zawiera opis schorzeń skarżącej oraz ich wpływ na ograniczenie sprawności jej organizmu, co pozwalało na dokonanie oceny stopnia jej niepełnosprawności. W ocenie Sądu Rejonowego złożona w sprawie opinia biegłego jest miarodajnym materiałem dowodowym, albowiem prezentuje ustalenia dokonane przez biegłego po przeprowadzeniu badania skarżącej uzupełnione analizą zebranej w sprawie dokumentacji medycznej. Wyciągnięte przez biegłego wnioski są logiczne i znajdują odzwierciedlenie w przepisie art. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 1997 r. Nr 123 poz. 776 z późn. zm.). Biegły dysponuje dużym doświadczeniem zawodowym oraz wiedzą teoretyczną, co pozwalało mu na dokonanie rzetelnej i dogłębnej oceny stanu zdrowia skarżącej przez pryzmat obowiązujących dyrektyw przy orzekaniu o stopniu niepełnosprawności. Sąd Rejonowy wskazał, że zgodnie z treścią przepisu art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 1997 r. Nr 123 poz. 776 z późn. zm.) do znacznego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającą, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Z kolei do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej lub wymagającą czasowej albo częściowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych. Są to definicje ustawowe stanowiące źródło oceny stanu zdrowia skarżącej w świetle oceny stopnia jej niepełnosprawności. W obu przypadkach podstawową przesłanką jest niezdolność do pracy, albo zdolność do jej świadczenia jedynie w zakładach pracy chronionej, przy czym kluczową różnicą w odniesieniu do znacznego stopnia niepełnosprawności jest konieczność stwierdzenia, że osoba niepełnosprawna wymaga, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Pojęcie lekkiego stopnia niepełnosprawności odwołuje się do naruszonej sprawności organizmu, powodującej w sposób istotny obniżenie zdolności do wykonywania pracy, w porównaniu do zdolności, jaką wykazuje osoba o podobnych kwalifikacjach zawodowych z pełną sprawnością psychiczną i fizyczną, lub mająca ograniczenia w pełnieniu ról społecznych dające się kompensować przy pomocy wyposażenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze lub środki techniczne. Sąd Rejonowy wskazał, że biegły sądowy w swych wnioskach nie wskazał, by stan zdrowia skarżącej uzasadniał przyjęcie, że jest ona osobą wymagającą stałej lub długotrwałej opieki innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji, co jest ustawowym warunkiem zaliczenia danej osoby do najwyższego i najpoważniejszego stopnia niepełnosprawności. Zgodnie z treścią przepisu art. 4 ust. 4 wyżej wspomnianej ustawy niezdolność do samodzielnej egzystencji oznacza naruszenie sprawności organizmu w stopniu uniemożliwiającym zaspokajanie bez pomocy innych osób podstawowych potrzeb życiowych, za które uważa się przede wszystkim samoobsługę, poruszanie się i komunikację Sąd Rejonowy podniósł, że w świetle treści odwołania skarżącej oczekuje ona zaliczenia do znacznego stopnia niepełnosprawności z uwagi na to, że choruje i czeka ją operacja. Sąd Rejonowy wskazał, że w tego typu sprawach orzeka na temat bieżącego stanu naruszenia sprawności organizmu skarżącego i o stopniu niepełnosprawności z punktu widzenia stanu istniejącego na moment orzekania. Do przedmiotowej opinii zastrzeżenia wniosła skarżąca wskazując, że przez 9 lat była napadana i bita. Do opinii biegłego nie wniosła jednak żadnych merytorycznych zastrzeżeń. Sąd Rejonowy wskazał, że ewentualne niezadowolenie strony z opinii biegłych nie uzasadnia dyskwalifikacji tej opinii, a tym bardziej powołania nowego ich zespołu. Powyższe nie stanowi też przyczyny wezwania biegłego na rozprawę w celu złożenia opinii ustnej uzupełniającej. Nie można przyjąć, że Sąd jest zobowiązany dopuścić dowód z opinii kolejnych biegłych, czy też instytutu w każdym wypadku, gdy złożona opinia jest dla strony niekorzystna. W świetle art. 286 k.p.c Sąd ma obowiązek dopuszczenia dowodu z dalszych biegłych lub opinii instytutu, gdy zachodzi tego potrzeba, a więc wtedy gdy złożona opinia zawiera istotne braki, względnie nie wyjaśnia istotnych okoliczności. (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 1974 r. II CR 817/73, Lex nr 7404, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 1974 r. II CR 562/74 Lex 7607, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 września 1998 r., II UKN 220/98 OSNAP 1999/18/597). Sąd Rejonowy w pełni podzielił w/w poglądy i uznał, że w niniejszej sprawie istotne dla sprawy okoliczności zostały wyjaśnione na podstawie opinii pisemnej biegłego. Mając powyższe na uwadze Sąd Rejonowy na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. oddalił odwołanie skarżącej. Apelację od powyższego wyroku wywiodła ubezpieczona. Wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku . Wskazała, że jest osobą chorą od 1978r. , miała wypadek, była na rencie, a ponadto, że jest w ciąży. W ocenie ubezpieczonej jej stan chorobowy pogarsza się z wiekiem. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja ubezpieczonej jako nieuzasadniona nie zasługiwała na uwzględnienie. W toku postępowania odwoławczego Sąd Okręgowy przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe, w ramach którego dopuścił dowód z opinii biegłych sądowych psychologa i psychiatry oraz dowód z dokumentacji medycznej ubezpieczonej z poradni zdrowia psychicznego, ginekologiczno-położniczej i poradni lekarza rodzinnego . Zarówno postępowanie przed Sądem Rejonowym, jak i uzupełniające postępowanie dowodowe przeprowadzone przez Sąd Okręgowy z urzędu nie dało podstaw do zmiany zaskarżonego wyroku i poprzedzającego go orzeczenia i zaliczenia ubezpieczonej do znacznego stopnia niepełnosprawności. Zgodnie z art. 4 ust.1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U.2011.127.721 j.t. ) do znacznego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającą, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Ustawa definiuje niezdolność do samodzielnej egzystencji jako naruszenie sprawności organizmu w stopniu uniemożliwiającym zaspokajanie, bez pomocy innych osób, podstawowych potrzeb życiowych, za które uważa się przede wszystkim samoobsługę, poruszanie się, komunikację ( art. 4 ust.4 ustawy). Z opinii biegłych sądowych neurologa i psychiatry jednoznacznie wynika, że stwierdzone u ubezpieczonej schorzenia nie uzasadniają zaliczenia jej do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności. Biegły sądowy psychiatra, po zapoznaniu się z opinią psychologa, dokumentacją lekarską i po przeprowadzeniu badania ubezpieczonej wskazał, że była ona leczona kilka razy na oddziale psychiatrycznym z powodu schizofrenii paranoidalnej ( halucynacje czuciowe, urojenia oddziaływania, myślenie magiczne, nastrój obojętny, afekt niedostosowany). W ocenie biegłego psychiatry stan zdrowia ubezpieczonej umożliwia jej samodzielną egzystencję. Wprawdzie ubezpieczona zgłosiła zastrzeżenia do opinii biegłego sądowego psychiatry, a wcześniej do biegłego sądowego neurologa, jednakże zastrzeżenia te nie zawierały żadnych merytorycznych zarzutów. Sąd nie znalazł podstaw do kwestionowania przedmiotowych opinii biegłych sądowych. Opinie te w pełni zasługiwały na akceptację Sądu – zostały one sporządzone przez właściwych specjalistów, na podstawie badania ubezpieczonej oraz po zapoznaniu się z dokumentacja lekarską i aktami sprawy. Stanowisko swoje biegli przedstawili w sposób rzeczowy i przystępny. Wobec powyższego Sąd przyjął ustalenia biegłych za prawidłowe i oparte o wszechstronną ocenę schorzeń skarżącej. Skoro ubezpieczona, w zgodnych opiniach biegłych sądowych neurologa i psychiatry, jest zdolna do samodzielnej egzystencji, zatem brak jest podstaw do uznania, że jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na mocy art. 385 kpc oddalił apelację jako nieuzasadnioną.