Sad powszechny, I ACa 562/14

(1)oraz § 31 o.w.u., od których spełnienia uzależniona była wypłata odszkodowania. Zgodnie z § 7 ust 3 pkt 2) ppkt b

(1)o.w.u. pozwany nie odpowiada za szkody w postaci kradzieży pojazdu, jego elementów lub wyposażenia dodatkowego, gdy ubezpieczający po oddaleniu się od pojazdu pozostawił go bez bezpośredniego nadzoru oraz nie zabezpieczył poza pojazdem z należytą starannością dowodu rejestracyjnego, karty pojazdu, kluczyków lub sterowników służących do otwarcia lub unieruchomienia pojazdu lub uruchomienia urządzań zabezpieczających pojazd przed kradzieżą. Natomiast na podstawie § 31 o.w.u. w przypadku kradzieży wypłata odszkodowania następuje po przekazaniu stronie pozwanej kompletu dokumentów wymaganych przy zawarciu umowy ubezpieczenia określonych w § 10 ust. 2-6 o.w.u., w tym również karty pojazdu. Powód w chwili pisemnego zgłoszenia szkody nie przedstawił stronie pozwanej karty pojazdu i kompletu dokumentów wymaganych przy zawarciu umowy ubezpieczenia. Sądy obu instancji stanęły na stanowisku, że pozostawienie przez powoda w skradzionym samochodzie karty pojazdu pomimo wyraźnych zapisów o.w.u. było przejawem rażącego niedbalstwa z jego strony, szczególnie w sytuacji, gdy w dniu poprzedzającym kradzież nieznani powodowi mężczyźni za jego zgodą oglądali ten samochód, uruchamiali go. Powód M. K. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Łomży z dnia 27 grudnia 2011 r. w sprawie I C 707, od którego apelacja została oddalona wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 17 maja 2012 r. wydanym w sprawie I ACa 143/12. Skarżący domagał się uchylenia wskazanych powyżej wyroków i ponownego rozpoznania sprawy oraz zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazał, że w toku postępowania powód podnosił, że dokumenty w postaci karty pojazdu oraz pozostałych dokumentów wymaganych do zawarcia umowy ubezpieczenia, a opisane w piśmie z dnia 11 czerwca 2014 r., zostały skradzione wraz z samochodem, jednakże w kwietniu 2014 r. powyższe dokumenty zostały odnalezione przez A. K. w mieszkaniu M. K. w czasie dokonywania gruntownych, świątecznych porządków. Powód powołując się na podstawę wznowienia postępowania, o której mowa w art. 403 § 2 k.p.c. wskazał, że na skutek zaginięcia powyższych dokumentów nie było możliwe ich ujawnienie w toku postępowania sądowego, bowiem M. K. był przekonany, że karta pojazdu i pozostałe dokumenty znajdowały się w skradzionym pojeździe, natomiast brak powyższych dokumentów stanowił podstawę rozstrzygnięcia Sądów obu instancji. Powód stwierdził, że nie miał on jakiejkolwiek wiedzy na temat dokumentów odnalezionych w domu. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje. Skarga o wznowienie postępowania nie zasługiwała na uwzględnienie i podlegała oddaleniu. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowym i nauce prawa skarga o wznowienie postępowania ma charakter nadzwyczajnego środka prawnego. Przepisy ją wprowadzające, zmierzając do wzruszenia prawomocnego orzeczenia poza tokiem instancji i zastąpienia wydanego orzeczenia nowym, muszą być wykładane ściśle, a podstawy wskazane przez stronę poddane restrykcyjnej ocenie (por. postanowienie SN z dnia 9 sierpnia 2005 r., IV CK 57/05). Powód jako podstawę skargi o wznowienie postępowania wskazał art. 403 § 2 k.p.c. i powoływał się na wykrycie środka dowodowego, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy, a z którego nie mógł on skorzystać w poprzednim postępowaniu. Jako uzasadnienie spełnienia powyższej przesłanki przytoczył, że w kwietniu 2014 r. odnaleziona została w jego mieszkaniu karta pojazdu i inne dokumenty, które dotyczyły skradzionego mu w nocy z 15 na 16 maja 2011 r. samochodu. Powód był przekonany, że powyższe dokumenty znajdowały się we wnętrzu pojazdu i dlatego zostały skradzione łącznie z nim. Brak powyższych dokumentów spowodował oddalenie powództwa o zapłatę odszkodowania za skradziony pojazd. Podstawę skargi o wznowienie postępowania stanowi wykrycie środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których powód nie mógł skorzystać w poprzednim postępowaniu. Możliwość wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c. jest uzależniona od zaistnienia łącznie trzech przesłanek: wykrycia po uprawomocnieniu się wyroku nowych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które istniały w toku postępowania, ale nie zostały w nim powołane, możliwości ich wpływu na wynik sprawy oraz niemożność skorzystania z nich przez stronę w poprzednim postępowaniu (D. Zawistowski, Komentarz do art. 403 kodeksu postepowania cywilnego, LEX). Możliwa i dopuszczalna z punktu widzenia dowodzenia podstaw wznowienia z art. 403 § 2 k.p.c. jest sytuacja, gdy określona okoliczność jest znana stronie postępowania, lecz dopiero po jego prawomocnym zakończeniu nastąpi wykrycie, mającego ją wykazać środka dowodowego (postanowienie SN z dnia 7 marca 2007 r., II CZ 5/07). Sąd orzekający w niniejszym składzie stoi na stanowisku, że przez wykrycie nowego środka dowodowego ( art. 403 § 2 k.p.c. ) należy rozumieć nie tylko powzięcie wiedzy o jego istnieniu, lecz także uzyskanie możności skorzystania ze środka dowodowego, o którego istnieniu strona w poprzednim postępowaniu zakończonym wyrokiem wprawdzie wiedziała, jednak nie mogła się na niego powołać, nie wiedząc gdzie się znajduje. W takim jednak wypadku konieczne jest spełnienie dodatkowego warunku w postaci obiektywnego braku możliwości powołania środka dowodowego w toku poprzedniego postępowania. A zatem od strony wymagane jest zachowanie wysokiej staranności w prowadzeniu sprawy oraz poszukiwaniu, gromadzeniu i przedstawianiu dowodów, a ocena ta powinna zostać dokonana według wzorca obiektywnego, a nie subiektywnego przekonania strony, że dany dowód jest dla niej niedostępny. Z ugruntowanego orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika, że określona w art. 403 § 2 k.p.c. podstawa skargi o wznowienie postępowania nie zachodzi, jeżeli w poprzednim postępowaniu istniała obiektywna możliwość powołania się na okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, a zaniechanie strony w tym przedmiocie było następstwem jej zaniedbań, opieszałości, zapomnienia czy błędnej oceny potrzeby ich powołania (postanowienie SN z dnia 10 lutego 1999 r., II CKN 807/98, Lex nr 78214, postanowienie SN z dnia 12 lutego 2004 r., V CZ 2/04, niepubl. i postanowienie SN z dnia 25 maja 2011 r., II CZ 3/11, niepubl.). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy podkreślić należy, że w prawomocnie zakończonym postępowaniu karta pojazdu stanowiła kluczowy dowód w sprawie, bowiem decydowała o zasadności lub bezzasadności powództwa. W toku tamtego postępowania przesłuchany w charakterze strony powód zeznał „wraz z samochodem ukradziono mi kartę pojazdu oraz dokumenty zaimportowania samochodu z USA, oryginały tych dokumentów. Kartę pojazdu i oryginały dokumentów zaimportowania samochodu z USA pozostawiłem na prawym siedzeniu pasażera obok kierowcy, bo w niedzielę wróciłem tym samochodem z giełdy samochodowej w B. ” (k. 45). Aktualnie powód wywodzi, że powyższe dokumenty odnośnie, których był przekonany, że zostały skradzione wraz z samochodem trzy lata wcześniej, zostały odnalezione w jego mieszkaniu. Mając na uwadze, że karta pojazdu była jednym z dokumentów decydującym o odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń z tytułu zawartej umowy ubezpieczenia autocasco, można było oczekiwać większej staranności powoda w przechowywaniu i zabezpieczeniu tak ważnego dokumentu. W ocenie Sądu Apelacyjnego gdyby tylko powód wykazał większe zaangażowanie i w odpowiednim czasie zadał sobie trud uporządkowania dokumentów, to karta pojazdu zostałby odnaleziona w czasie właściwym, przed prawomocnym zakończeniem postępowania. W toku postępowania prowadzonego w sprawie I C 707/11 istniała obiektywna możliwość przedłożenia dokumentu w postaci karty pojazdu, a powód jedynie na skutek własnego zaniedbania nie skorzystał z tego środka dowodowego. Mylne przekonanie strony, co do zaginięcia dokumentu w sytuacji, gdy dokument ten przez cały czas znajduje się w jej dyspozycji (mieszkaniu stanowiącym jej własność), świadczy tylko o zaistnieniu subiektywnej przeszkody w przedstawieniu wymaganego dowodu. Obiektywnie rzecz ujmując możliwość powołania tego środka dowodowego przez cały czas istniała, a jedynie zaniedbanie strony uniemożliwiło przedłożenie tego dokumentu w czasie właściwym. Nadmienić należy, że podobne stanowisko zostało wyrażone w uzasadnieniu postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca 2012 r., gdzie przyjęto, że fakt odnalezienia, po prawomocnym zakończeniu postępowania, podczas świątecznych porządków dokumentów, o których istnieniu strona wiedziała, świadczy o braku należytej staranności, którą powinna się wykazać strona (III CZ 38/12) Podsumowując, wskazane przez powoda okoliczności nie spełniają podstawy do wznowienia postępowania, o której mowa w art. 403 § 2 k.p.c. Mając powyższy na uwadze Sąd Apelacyjny na podstawie art. 412 § 2 k.p.c. oddalił skargę, jako niezasadną.