Sad powszechny, V U 18/13

Sygn. akt V U 18/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 marca 2013 roku Sąd Okręgowy w Słupsku V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Danuta Szykut Protokolant: st.sekr.sądowy Katarzyna Zadrożna po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2013 r. w Słupsku na rozprawie sprawy z odwołania K. G. od decyzji z dnia 27/11/2012 r. znak: (...) -2003 przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o ustalenie wysokości kapitału początkowego I zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. w ten sposób, że zalicza ubezpieczonej K. G. do okresów składkowych okres zatrudnienia od 1 września 1969 r. do 24 czerwca 1972 r., II nie stwierdza odpowiedzialności organu rentowego za nieprzeliczenie kapitału początkowego. UZASADNIENIE Ubezpieczona K. G. wniosła odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 27.11.2012r., znak (...) -2003 odmawiającej zaliczenia do stażu pracy okresu od 1 września 1969 roku do 24 czerwca 1972 roku z tytułu zatrudnienia w (...) Przedsiębiorstwie (...) w charakterze ucznia zawodu. Pozwany organ rentowy – Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. wniósł o oddalenie odwołania. W ocenie pozwanego przedłożone przez ubezpieczoną zeznania świadków są niewystarczające i nie stanowią wiarygodnego dowodu zastępczego na okoliczność zatrudnienia. Sąd ustalił, co następuje: Ubezpieczona K. G. ur. (...) złożyła w dniu 29 lipca 2003 roku wniosek o ustalenie kapitału początkowego. Decyzją z dnia 20 grudnia 2004 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. ustalił ubezpieczonej wysokość kapitału początkowego. Do ustalenia wysokości świadczeń przyjęto 19 lat, 7 miesięcy i 7 dni okresów składkowych oraz 5 dni nieskładkowych, które ubezpieczona udowodniła dowodami z dokumentów. /dowód: akta ZUS: wniosek k. 1-2, decyzja k. 14 verte / W dniu 28.09 2010r. ubezpieczona wystąpiła o przeliczenie podstawy wymiaru kapitału początkowego i złożyła w organie rentowym świadectwo ukończenia (...) Szkoły Zawodowej w W. z dnia 24.06.1972 r. wykazujące, iż uczęszczała do (...) Szkoły Budowlanej dla Pracujących (...) Przedsiębiorstwa Budowlanego: w okresie od 1 września 1969r. do 24 czerwca 1972r. w zawodzie elektromonter. Nadto złożyła dowód w postaci zeznań świadków. Zaskarżoną decyzją z dnia 27 listopada 2012r. organ rentowy odmówił uwzględnienia w wymiarze świadczenia w/w okresu . /dowód: akta ZUS: wniosek o ponowne ustalenie kapitału początkowego k. 16 świadectwo ukończenia (...) Szkoły Zawodowej k. 20, zeznania świadków k. 18-19, zaskarżona decyzja k. 27/ (...) Przedsiębiorstwo Budowlane w W. miało szkołę przyzakładową, w której szkolono pracowników na własne potrzeby oraz potrzeby przedsiębiorstw z którymi współpracowało, w tym (...) Przedsiębiorstwa (...) w K. . Nauka zawodu trwała dwa bądź trzy lata w zależności od wybranego zawodu. Na potrzeby branży budowlanej trwała dwa lata zaś w zawodzie elektromontera trzy lata. (...) Przedsiębiorstwo (...) w K. zajmowało się wykonywaniem robót elektrycznych, sanitarnych. Uczniowie szkoły przyzakładowej (...) Przedsiębiorstwa Budowlanego w W. byli pracownikami (...) Przedsiębiorstwa Budowlanego bądź innych zakładów pracy, z którymi kooperowało to przedsiębiorstwo. Uczniowie – pracownicy zatrudnienie w celu nauki zawodu byli wynagradzani przez poszczególne przedsiębiorstwa. Ubezpieczona po ukończeniu 8 klas szkoły podstawowej rozpoczęła naukę w (...) Szkole Budowlanej w W. . Wybrała zawód elektromontera, planowany okres nauki w tym zawodzie trwał trzy lata. W toku nauki w (...) Szkole Budowlanej dla Pracujących (...) Przedsiębiorstwa Budowlanego (...) miała podpisaną umowę o pracę z (...) Przedsiębiorstwem (...) w K. . Umowy z młodocianymi były podpisywane przez rodziców. Instruktorem brygadzistą praktycznej nauki zawodu w tym czasie był R. J. . Do jego obowiązków należało nadzorowanie uczniów. K. G. była jego uczennicą. Praktyczna nauka zawodu wyglądała tak, że dana klasa była kierowana na teren budowy i uczniowie wykonywali czynności w zakresie w jakim zdobywali naukę. Praktyki trwały 3 dni, pozostałe 3 dni trwały zajęcia w szkole. /dowód: zeznania świadków Z. K. i R. J. k. 28 verte-29/ Sąd zważył, co następuje: Odwołanie ubezpieczonej K. G. zasługiwało na uwzględnienie. W myśl art. 6 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst Dz. U. z 2009r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) za okresy składkowe ( ust. 2 ) uważa się również przypadające przed dniem 15 listopada 1991r. okresy za które została opłacona składka na ubezpieczenie społeczne albo za które nie było obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne, w tym wymieniony w pkt 3 okres zatrudnienia młodocianych na obszarze Państwa Polskiego na warunkach określonych w przepisach obowiązujących przed dniem 1 stycznia 1975r. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w szczególności zeznania R. J. i Z. K. wykazały, iż w toku pobierania nauki w (...) Szkole Budowlanej dla Pracujących (...) Przedsiębiorstwa Budowlanego ubezpieczona była jednocześnie pracownikiem – uczennicą zawodu (...) Przedsiębiorstwa (...) w K. . Wynika to wprost z zeznań świadka Z. K. i R. J. . Zeznania świadków zasługują na wiarę albowiem z racji zajmowanego stanowiska posiadali oni wiedzę na temat warunków nauczania w szkole. Z zeznań świadka Z. K. , który był pracownikiem (...) Przedsiębiorstwa, a jednocześnie nauczycielem praktycznej nauki zawodu i odpowiadał za całokształt praktycznej nauki zawodu wynika, iż każdy uczeń szkoły podpisywał indywidualną umowę o pracę z zakładem pracy. Sąd w pełni oparł się na zeznaniach wymienionych świadków albowiem ocenił je jako stanowcze, precyzyjne, pokrywające i uzupełniające się wzajemnie i znajdujące potwierdzenie w dowodzie z dokumentu w postaci świadectwa szkolnego. W tym miejscu podnieść należy, iż w sprawach z zakresu ubezpieczeń w toku postępowania przed sądem postępowanie dowodowe prowadzone jest według reguł wynikających z ustawy Kodeks postepowania cywilnego, a nie według przepisów obowiązujących organ rentowy (w toku postępowania przed organem rentowym). Oznacza to, iż każda istotna dla rozpoznania sprawy okoliczność może być dowodzona wszelkimi dostępnymi środkami dowodowymi, a materiał dowodowy ocenia się według reguł określonych w art. 233 § 1 k.p.c. , który stanowi, iż sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Wszechstronna ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego pozwoliła na ustalenie, iż ubezpieczony w okresie nauki w zasadniczej szkole zawodowej miał zawartą z zakładem pracy indywidualną umowę o naukę zawodu. W tym miejscu warto przytoczyć tezę wyroku Sąd Apelacyjnego w Katowicach z dnia 15 lutego 2011r. III AUa 1731/10, która brzmi: „Okresy zatrudnienia młodocianych na warunkach określonych w przepisach obowiązujących przed 1 stycznia 1975 r. są okresami składkowymi, o jakich mowa w art. 6 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tj. Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227), których uznania nie warunkuje ukończenie przez zatrudnionego 15 roku życia, a jedynie wykonywanie pracy na podstawie indywidualnej umowy o naukę zawodu.” Sąd Okręgowy w pełni podziela stanowisko wyrażone przez Sąd Apelacyjny w Katowicach albowiem wynika ono z analizy obowiązujących przepisów prawnych. W realiach przedmiotowej sprawy wskazać należy, iż ubezpieczona podjęła pracę w celu nauki zawodu od 01.09.1969r. tj. po ukończeniu 15 roku życia (15 lat ukończyła 11.03.1969r.). Jak stwierdził Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 14 maja 1971r. sygn.. III PZP 13/71 do umowy o naukę zawodu mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 2 lipca 1958 r. o nauce zawodu, przyuczenia do określonej pracy i warunkach zatrudnienia młodocianych w zakładach pracy oraz wstępnym stażu pracy (Dz. U. Nr 45, poz. 226 ze zm.). Zatrudnienie młodocianych po 8 maja 1945 r. a przed 1 stycznia 1975 r. regulowały: przepisy Dekretu z dnia 2 sierpnia 1951 r. o pracy i szkoleniu zawodowym młodocianych w zakładach pracy (Dz. U. Nr 41, poz. 311 ze zm.) oraz wydanego z upoważnienia tego Dekretu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 kwietnia 1952 r. (Dz. U. Nr 21, poz. 135), ustawy z dnia 2 lipca 1958 r. o nauce zawodu, przy przyuczaniu do określonej pracy i warunkach zatrudnienia młodocianych w zakładach pracy oraz wstępnym stażu pracy, w rozumieniu których młodocianymi są osoby, które ukończyły 14 lat, a nie przekroczyły 18 lat życia. Dolną granicę wieku młodocianego pracownika podwyższono do 15 lat ustawą z dnia 15 lipca 1961 r. o rozwoju oświaty i wychowania (Dz. U. Nr 32, poz. 160). Okresy nauki zawodu, przyuczenia do określonej pracy oraz wstępnego stażu pracy są okresami zatrudnienia ( art. 10 ww. ustawy o nauce zawodu). Zatem warunkiem zaliczenia okresów zatrudnienia młodocianego do okresów składkowych było zawarcie umowy o naukę zawodu, w celu przygotowania zawodowego lub wstępnego stażu pracy (art. 9 ust. 1 ww. ustawy). Mając na uwadze wyżej przytoczone przepisy prawne obowiązujące w okresie, którego spór dotyczy, w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy należało zaliczyć ubezpieczonej sporny okres od 1 września 1969r. do 24 czerwca 1972r. do okresów składkowych, o czym orzeczono w punkcie pierwszym sentencji wyroku ( art. 477 14 § 2 k.p.c. ). W oparciu o art. 118 ust. 1 a powołanej ustawy o emeryturach i rentach z FUS Sąd nie stwierdził odpowiedzialności organu rentowego za nieprzeliczenie świadczenia albowiem w ocenie Sądu ustalenie zasad odbywania praktycznej nauki zawodu wymagało przeprowadzenia dowodowego przez Sąd, o czym orzeczono w punkcie drugim sentencji wyroku.