Sad powszechny, I Ns 1717/13

(1), S. K. i I. M. o stwierdzenie nabycia spadku I. stwierdza , że spadek po K. C.

(2)zmarłym w dniu 16.09.2013r. w Ś. ostatnio stale zamieszkałym w Ś. na podstawie testamentu notarialnego z dnia 20.08.2013r. nabyli: córka A. K. (córka D. ) i syn K. C.

(1)(syn D. ) – po ½ każdy z nich - wprost; II. stwierdza, że uczestniczka postępowania I. K. (wnuczka K. C.

(2)) nabyła z chwilą otwarcia spadku po K. C.

(2), to jest z datą 16.09.2013r., na mocy zapisu windykacyjnego zamieszczonego w testamencie notarialnym opisanym wyżej z dnia 20.08.2013r. sporządzonym przed Notariuszem S. Ł. (repertorium A, nr (...) ), nieruchomość stanowiącą działkę gruntu nr (...) , o powierzchni 0,0019ha, zabudowaną garażem położoną w Ś. przy ulicy (...) dla której prowadzona jest księga wieczysta o nr (...) ; III. stwierdza, że uczestnik postępowania S. K. (wnuk K. C.

(2)) nabył z chwilą otwarcia spadku po K. C.

(2), to jest z datą 16.09.2013r., na mocy zapisu windykacyjnego zamieszczonego w testamencie notarialnym opisanym wyżej z dnia 20.08.2013r. sporządzonym przed Notariuszem S. Ł. (repertorium A, nr (...) ), samochód osobowy marki O. (...) o nr rejestracyjnym (...) i nr identyfikacyjnym pojazdu (...) ; IV. ustala, że każda ze stron tego postępowania ponosi jego koszty we własnym zakresie związane ze swoim udziałem w sprawie; V. przyznaje kuratorowi adw. S. C. wynagrodzenie w kwocie 120zł + 23% VAT, którego wypłatę poleca ze Skarbu Państwa – Sąd Rejonowy w Świdnicy. Sygn. akt: I.Ns 1717/13 UZASADNIENIE W. A. K. wniosła o otwarcie i ogłoszenie testamentu sporządzonego w Ś. przez spadkodawcę K. C.

(2)w dniu 20 sierpnia 2013 r. przed notariuszem S. Ł. , zarejestrowanego w repertorium A pod nr (...) oraz o stwierdzenie, że spadek po K. C.

(2)zmarłym dnia 16.09.2013 r. w Ś. , ostatnio stale zamieszkałym w Ś. , na podstawie przedmiotowego testamentu nabyli A. K. oraz K. C.

(1)po Vi każdy z nich. Nadto wnioskodawczyni wniosła o stwierdzenie, że I. K. i S. K. nabyli z chwilą otwarcia spadku po wskazanym wyżej spadkodawcy K. C.

(2), na mocy zapisów windykacyjnych zamieszczonych w opisanym wyżej testamencie: I. K. - nieruchomość stanowiącą działkę gruntu nr (...) , o pow. (...) ha, zabudowaną garażem, położoną w Ś. przy ul. (...) , objętą kw nr SW1 (...) , zaś S. K. - samochód osobowy marki O. (...) o nr rej. (...) , nr nadwozia (...) , rok produkcji (...) . Na uzasadnienie przedmiotowego wniosku A. K. podała, że K. C.

(2), który zamieszkiwał ostatnio w Ś. , zmarł w dniu 16.09.2013 r. jako wdowiec, pozostawił po sobie dwoje dzieci, tj, wnioskodawczynię i uczestnika K. C.

(1), zaś innych dzieci nie miał. Podała, że spadkodawca ten pozostawił testament sporządzony w dniu 20.08.2013 r. przed notariuszem S. Ł. , zarejestrowany w repertorium A pod nr (...) , w którym do dziedziczenia po sobie powołał swoje dzieci, a to wnioskodawczynię A. K. oraz K. C.

(1)w częściach równych po Vi. Jednocześnie, jak wskazała wnioskodawczyni, spadkodawca w przedmiotowym testamencie dokonał przedmiotowych zapisów windykacyjnych, o których mowa we wniosku, a to na rzecz swoich wnuków I. K. i S. K. . Wnioskodawczyni wniosła również o ustanowienie kuratora dla uczestnika K. C.

(1)twierdząc, że nie utrzymuje on z rodziną od dłuższego czasu żadnych kontaktów, ostatnia informacja dotycząca miejsca jego pobytu pochodzi sprzed 15 lat i wskazuje na noclegownię dla bezdomnych mieszczącą się w W. , a nadto rodzina nie ma wiedzy o losach tego uczestnika oraz o aktualnym miejscu jego pobytu. Poza tym, jak wyjaśniła wnioskodawczyni, przez cały ten czas uczestnik ten nie podejmował żadnych prób skontaktowania się z rodziną. W wyniku szeregu czynności podjętych przez Sąd z urzędu nie ustalono miejsca pobytu uczestnika postępowania K. C.

(1)i z tych przyczyn postanowieniem z dnia 21 maja 2014 r. Sąd ustanowił kuratora dla tego uczestnika, którego z imienia i nazwiska w osobie adwokata S. C. wskazała Okręgowa Rada Adwokacka w W. (k.81) Kurator adw. S. C. w odpowiedzi na wniosek (k.99) zgodził się z treścią wniosku i wniósł o stwierdzenie, że uczestnik K. C.

(1)przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza twierdząc, że zachodzi taka potrzeba z uwagi na interes tego uczestnika, bowiem nie minął w odniesieniu do niego termin wskazany w przepisie art. 1015 par. 1 kc . Na rozprawie w dniu 20.10.2014 r. kurator ten oświadczył do protokołu rozprawy, że nadal podtrzymuje przedmiotowe stanowisko oraz że przyjmuje z dobrodziejstwem inwentarza spadek w imieniu uczestnika K. C.

(1). Pełnomocnik wnioskodawczyni na rozprawie w w/w dniu oświadczył, że pozostawia Sądowi do rozstrzygnięcia czy uczestnik ten nabył spadek z dobrodziejstwem inwentarza choć, jak wskazał, wydaje się, że kurator jest uprawniony do złożenia w imieniu uczestnika oświadczenia tej treści. Sąd ustalił następujący stan faktyczny. Spadkodawca K. C.

(2)zamieszkujący ostatnio w Ś. zmarł w dniu 16.09.2013 r. jako wdowiec. Spadkodawca ten pozostawił po sobie dwoje dzieci: wnioskodawczynię A. K. i uczestnika post. K. C.

(1). Innych dzieci, w tym pozamałżeńskich bądź przysposobionych, nie posiadał. (dowód: odpis aktu zgonu spadkodawcy, odpisy aktów stanu cywilnego A. K. i K. C.

(1)- k. 10-12; zapewnienia spadkowe stron) Spadkodawca K. C.

(2)sporządził trzy testamenty, każdy w formie aktu notarialnego. Pierwszy testament notarialny został sporządzony w dniu 26.08.2003 r. w Kancelarii Notarialnej w Ś. przed notariuszem K. P. i zarejestrowany w repertorium A nr (...) . Mocą tego testamentu K. C.

(2)powołał do spadku po sobie swoją pasierbicę I. M. w udziale Vi, swoją córkę A. K. w udziale 3/20 oraz swojego syna K. C.

(1)w udziale wynoszącym 7/20. W dniu 28.02.2008 r. w Kancelarii Notarialnej w Ś. przed notariuszem R. B. stawił się K. C.

(2), który oświadczył, że odwołuje wszystkie sporządzone dotychczas przez siebie testamenty. Oświadczył też, że do całości spadku po sobie powołuje w udziałach po Vi części swoją córkę A. K. oraz swoją pasierbicę I. M. . Jednocześnie spadkodawca oświadczył, że wydziedzicza swojego syna K. C.

(1)za to, że uporczywie nie dopełnia on względem niego obowiązków rodzinnych, gdyż syn, pomimo jego starań, nie utrzymuje z nim od wielu lat żadnych kontaktów. Testament ten został zarejestrowany w reper. A pod numerem (...) . W dniu 20.08.2013 r. w Kancelarii Notarialnej w Ś. przed notariuszem S. Ł. stawił się K. C.

(2), który oświadczył, że odwołuje wszystkie sporządzone dotychczas przez siebie testamenty. Oświadczył też, że do całości spadku po sobie powołuje w udziałach po Vi części swoją córkę A. K. oraz swojego syna K. C.

(1). Nadto K. C.

(2)oświadczył, że postanawia, aby jego wnuczka I. K. , z chwilą otwarcia spadku po nim nabyła, tytułem zapisu windykacyjnego, nieruchomość stanowiącą działkę gruntu nr (...) , o pow. 0,0019 ha, zabudowaną garażem, położoną w Ś. przy ul. (...) , objętą kw nr SW1 (...) oraz aby jego wnuk S. K. nabył, z chwilą otwarcia spadku po nim, tytułem zapisu windykacyjnego, samochód osobowy marki O. (...) o nr rej. (...) i nr nadwozia (...) , rok produkcji (...) . Testament ten został zarejestrowany w reper. A pod numerem (...) . (dowód: testamenty notarialne K. C.

(2), protokoły otwarcia i ogłoszenia testamentów- k. 13, 69-70; zapewnienia spadkowe stron, odpis księgi wieczystej) Żaden ze spadkobierców K. C.

(2), zarówno ustawowych jak i testamentowych, nie złożył oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku po tym spadkodawcy, za wyjątkiem uczestnika K. C.

(1), co do którego nie ustalono, aby osobiście złożył on oświadczenie tej treści, (dowód: zapewnienia spadkowe stron) Sąd zważył. Na podstawie ustalonego wyżej stanu faktycznego, w oparciu o przeprowadzone dowody należało uznać, że żaden z opisanych wyżej testamentów K. C.

(2)nie był dotknięty cechą nieważności. Zatem, skoro spadkodawca w testamencie notarialnym z dnia 20.08.2013 r. odwołał wszystkie swoje wcześniejsze testamenty, to podstawę do dziedziczenia po tym spadkodawcy stanowi wyłącznie testament z dnia 20 sierpnia 2013 r. Dodać należy, iż żadna ze stron tego postępowania nie podniosła zarzutu jego nieważności. Zgodnie z przepisem art. 959 k.c. spadkodawca może powołać do całości lub części spadku jedną lub kilka osób. Nadto wedle przepisu art. 981

(1)par. 1 i 2 kc w testamencie sporządzonym w formie aktu notarialnego spadkodawca może postanowić, że oznaczona osoba nabywa przedmiot zapisu z chwilą otwarcia spadku (zapis windykacyjny), przy czym przedmiotem zapisu windykacyjnego może być: rzecz oznaczona co do tożsamości, zbywalne prawo majątkowe, przedsiębiorstwo lub gospodarstwo rolne oraz ustanowienie na rzecz zapisobiercy użytkowania lub służebności. Jak wynika z treści przedmiotowego testamentu z dnia 20.08.2013 r. spadkodawca K. C.

(2)skorzystał z opisanego wyżej uprawnienia ustawowego postanawiając, że jego wnuczka I. K. , z chwilą otwarcia spadku po nim nabywa, tytułem zapisu windykacyjnego, nieruchomość stanowiącą działkę gruntu nr (...) , o pow. 0,0019 ha, zabudowaną garażem, położoną w Ś. przy ul. (...) , objętą kw nr SW1 (...) oraz, że jego wnuk S. K. nabywa, z chwilą otwarcia spadku po nim, tytułem zapisu windykacyjnego, samochód osobowy marki O. (...) o nr rej. (...) i nr nadwozia (...) , rok produkcji (...) . Podkreślić należy, iż także w przedmiocie wskazanych wyżej zapisów windykacyjnych żadna ze stron nie zgłosiła zastrzeżeń. W literaturze przedmiotu ugruntowany jest pogląd, że jedynym sposobem udokumentowania statusu zapisobiercy i nabycia przedmiotu zapisu windykacyjnego jest postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku lub zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia i w tym zakresie zasada ustalona w art. 1027 kc ma pełne zastosowanie. Zatem w stosunku do spadkobierców, do których skierowane jest żądanie wydania przedmiotu zapisu windykacyjnego, zapisobierca będzie musiał legitymować się postanowieniem lub aktem, o których mowa. (vide: Komentarz do arty. 1029

(1)kc, Andrzej Kidyba, Elżbieta Niezbecka) Ponieważ żaden ze spadkobierców K. C.

(2), zarówno ustawowych jak i testamentowych, nie złożył oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku po tym spadkodawcy, to należało stwierdzić, że zarówno A. K. jak i K. C.

(1)nabyli spadek wprost. Zdaniem Sądu brak jest podstaw do uznania, że kurator ustanowiony dla uczestnika postępowania K. C.

(1)w trybie art 510 par. 2 kpc w zw. z art. 144 kpc był uprawniony do złożenia w jego imieniu oświadczenia woli o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Sąd wyraża pogląd, że kurator ustanowiony dla strony, której miejsce pobytu nie jest znane, nie został wyposażony przez ustawodawcę w skuteczne prawo do składania w imieniu tej strony oświadczeń woli wywołujących skutki materialnoprawne. Przywołać w tym miejscu należy tezę wyroku z dnia 18.06.2014 r. Sądu Apelacyjnego w Szczecinie, w sprawie I ACa 236/14, w której wyrażono pogląd, że bezskuteczne pozostaje w stosunku do drugiej strony stosunku prawnego, złożenie oświadczenia woli wywołującego skutki materialnoprawne w sytuacji, w której oświadczenie to zostanie złożone wobec kuratora ustanowionego dla tej strony w trybie przepisu art. 144 kpc . Ustanowiony w ten sposób kurator może podejmować za nieobecnego wszystkie czynności procesowe, które są niezbędne dla obrony jego praw w toku całego procesu. Kurator uprawniony jest więc do składania oświadczeń woli w imieniu reprezentowanej strony, ale tylko oświadczeń mających charakter procesowy. Nadto w wyroku z dnia 17.10.2007 r., II CSK 261/07, Sąd Najwyższy wskazał, że niedopuszczalne jest zawarcie ugody przez kuratora procesowego ustanowionego dla strony, której miejsce pobytu nie jest znane. Oznacza to, że kurator nie może składać oświadczeń woli o charakterze dyspozycyjnym, bowiem oświadczenia woli tego typu wywołują skutki materialnoprawne dla strony, którą kurator zastępuje. Do kategorii tych oświadczeń woli niewątpliwie należy oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku. Z tych więc przyczyn oświadczenie kuratora adw. S. C. należało uznać jako niedopuszczalne, a już złożone - jako bezskuteczne. Jednocześnie zebrane w sprawie dowody nie wykazały, aby uczestnik K. C.

(1)osobiście złożył oświadczenie w przedmiocie przyjęcia lub odrzucenia spadku po K. C.

(2)( art. 1015 par. 1 kc ). W tej zatem sytuacji, brak oświadczenia tego spadkobiercy w terminie, o którym mowa w art. 1015 par. 1 kc jest jednoznaczny z prostym przyjęciem spadku. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 520 par. 1 kpc .