Sad powszechny, VI Ka 525/14

Sygn. akt VI Ka 525/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 grudnia 2014 r. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodnicząca – Sędzia SO Edyta Gajgał Sędziowie SO Andrzej Tekieli SR del. do SO Joanna Polikowska (spr.) Protokolant Anna Potaczek przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej Zbigniewa Jaworskiego po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2014 sprawy K. D. oskarżonego z art. 278 § 1 kk w związku z art. 64 § 1 kk z powodu apelacji, wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Bolesławcu z dnia 22 sierpnia 2014 r. sygn. akt II K 327/14 I. zmienia zaskarżony wyrok wobec oskarżonego K. D. w ten sposób, że uchyla rozstrzygnięcie z pkt III części dyspozytywnej o środku karnym w postaci przepadku korzyści majątkowej uzyskanej z przestępstwa, II. w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy, III. zwalnia oskarżonego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze obciążając nimi Skarb Państwa. Sygn. akt VI Ka 525/14 UZASADNIENIE K. D. został oskarżony o to, że: w nocy z 20/21 grudnia 2013r. w P. , gmina O. będąc uprzednio skazanym prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Żarach o sygnaturze akt II K 229/04 z dnia 13.01.2005r. za czyn z art. 279 §l k.k. na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, którą odbył w okresie od 26.03.2008r. do 15.09.2009r. zabrał w celu przywłaszczenia przyczepę rolniczą wartości 4 000 złotych, czym działał na szkodę E. D. , tj. o czyn z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. Sąd Rejonowy w Bolesławcu wyrokiem z dnia 22 sierpnia 2014 r. w sprawie o sygn. akt II K 327/14: I. uznał oskarżonego K. D. za winnego popełnienia zarzucanego mu katem oskarżenia czynu tj. występku z art. 278 § 1 k.k. i za to na podstawie art. 278 § 1 k.k. wymierzył mu karę 6 /sześciu/ miesięcy pozbawienia wolności; II. na podstawie art. 46 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego obowiązek naprawienia w części szkody poprzez zapłatę na rzecz E. D. kwoty 2.000 zł /dwa tysiące złotych/; III. na podstawie art. 45 § 1 k.k. orzekł przepadek korzyści uzyskanej przez oskarżonego z przestępstwa w kwocie 1.000 zł /tysiąc złotych/; IV. na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. zwolnił oskarżonego w całości od zapłaty na rzecz karbu Państwa kosztów procesu. Wyrok ten na podstawie art. 425 k.p.k. oraz art. 444 k.p.k. , zaskarżył na korzyść oskarżonego, w części dotyczącej orzeczenia o karze, Prokurator Rejonowy w Bolesławcu. Powołując się na treść przepisów art. 427 § 1 i 2 k.p.k. , art. 438 pkt 1 k.p.k. wyrokowi temu zarzucił: obrazę przepisów prawa materialnego – art. 45 § 1 k.k. - polegającą na orzeczeniu przepadku korzyści uzyskanej przez oskarżonego z przestępstwa w kwocie 1.000 złotych, podczas gdy przepadek ten nie może być orzeczony, ponieważ korzyść została osiągnięta z przestępstwa przeciwko mieniu, a zachodzi wypadek, w którym podlega ona zwrotowi w całości pokrzywdzonemu. Podnosząc powyższy zarzut, powołując się na treść art. 437 § 1 k.p.k. wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uchylenie pkt III tego orzeczenia w zakresie rozstrzygnięcia o środku karnym orzeczenia na podstawie art. 45 § 1 k.k. przepadku korzyści uzyskanej przez oskarżonego z przestępstwa w kwocie 1.000 złotych. Apelacja prokuratora zasługuje na uwzględnienie. Z uwagi na kierunek i granice zaskarżenia wyroku Sądu I instancji przez oskarżyciela publicznego wspomnieć jedynie trzeba, iż Sąd Rejonowy w sposób właściwy przeprowadził postępowanie dowodowe, gromadząc materiał dowodowy, dający podstawę do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia. Tak zgromadzony materiał dowodowy został następnie poddany rzetelnej analizie. Oceny wartości poszczególnych dowodów dokonano z uwzględnieniem zasad logicznego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, bez wykroczenia poza ramy przysługującej sądowi swobodnej oceny dowodów ( art. 7 k.p.k. ). Z uwagi na to, iż ustalenia i oceny w tej materii nie były kwestionowane przez skarżącego, Sąd Odwoławczy zwolniony był od dokonywania dalszych rozważań w tym przedmiocie. Podobnie ma się rzecz z rozstrzygnięciem o karze orzeczonej wobec oskarżonego K. D. za przypisany mu występek z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. , której rodzaju i wymiaru nie kwestionował oskarżyciel publiczny. Orzeczona wobec oskarżonego kara nie jest rażąco niesprawiedliwa. Zasadny jest natomiast zarzut prokuratora, gdy powołując się na treść art. 438 pkt 1 k.p.k. wskazuje na obrazę przez Sąd Rejonowy przepisów prawa materialnego – art. 45 § 1 k.k. – polegającą na orzeczeniu przepadku korzyści majątkowej osiągniętej z przestępstwa w kwocie 1.000 zł, podczas gdy przepadek ten nie może być orzeczony ponieważ korzyść została osiągnięta z przestępstwa przeciwko mieniu, a zachodzi wypadek, w którym podlega ona zwrotowi w całości pokrzywdzonemu. Zaskarżonym wyrokiem Sąd Rejonowy w Bolesławcu przypisał oskarżonemu K. D. kradzież przyczepy rolniczej o wartości 4.000 zł. Z zeznań pokrzywdzonego E. D. jak również z pokwitowania (k. 15) wynika, że pokrzywdzony odzyskał opony wraz z dętkami od skradzionej mu przyczepy rolniczej, których wartość wynosi 2.000 zł. Faktyczna szkoda jaką oskarżony wyrządził pokrzywdzonemu E. D. , dopuszczając się popełnienia przypisanego mu występku wynosi zatem, jak zasadnie ustalił Sąd pierwszej instancji, 2.000 zł Zapłatę takiej kwoty od oskarżonego na rzecz pokrzywdzonego E. D. tytułem środka karnego w postaci obowiązku naprawienia szkody, orzekł Sąd pierwszej instancji, zgodnie ze złożonym przez pokrzywdzonego na rozprawie wnioskiem. Przepis art. 45 § 1 k.k. nie pozostawia dowolności w zakresie orzeczenia przepadku korzyści majątkowej bądź jej równowartości. Przez korzyść majątkową w rozumieniu art. 45 k.k. rozumieć należy przysporzenie aktywów lub zmniejszenie pasywów, jakie sprawca osiągnął w wyniku popełnienia przestępstwa (vide: wyrok Sadu Najwyższego z dnia 27 marca 2013 r. III KK 273/12, LEX nr 1293802). W sytuacji, gdy pochodzącymi z przestępstwa przedmiotami (jego owocami) są pieniądze, w oczywisty sposób wprost stanowią one jednocześnie korzyść majątkową. Po włączeniu tych pieniędzy do majątku sprawcy (choćby poprzez wymieszanie z innymi banknotami) tracą one cechy indywidualne. Możliwe zatem jest orzeczenie jedynie przepadku równowartości takich przedmiotów. Zgromadzone w przedmiotowej sprawie dowody nie wskazują, aby oskarżony K. D. uzyskał z przypisanego mu przestępstwa korzyść majątkową, której równowartość mogłaby podlegać przepadkowi na rzecz Skarbu Państwa. Z wyjaśnień oskarżonego K. D. wynika wprawdzie, iż skradzioną pokrzywdzonemu przyczepę rolniczą po zdemontowaniu opon z dętkami pociął palnikiem, a następnie wraz ze świadkiem K. Ł. , zawiózł pocięte elementy do skupu złomu w Ż. , gdzie zostały one sprzedane na nazwisko K. Ł. . Z umowy kupna – sprzedaży nr formularza (...) z dnia 23 grudnia 2013 r. (k. 45) wnika zaś, iż K. Ł. za sprzedaż tych elementów otrzymał kwotę 999,60 zł. Okoliczności te nie stanowią jednakże o uzyskaniu przez oskarżonego korzyści majątkowej z przypisanego mu w przedmiotowej sprawie przestępstwa. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 14 maja 2008 r. WK 11/08 OSNKW 2008/9/70, Biul. SN 2008/9/18 wskazał, iż przepadek korzyści majątkowej osiągniętej z popełnienia przestępstwa przeciwko mieniu lub jej równowartości nie może być orzeczony, jeżeli zachodzi wypadek, w którym podlega ona zwrotowi w całości pokrzywdzonemu lub innemu podmiotowi ( art. 45 § 1 k.k. ). Taka sytuacja zachodzi w przedmiotowej sprawie. Kwota uzyskana przez oskarżonego K. D. ze sprzedaży pociętych elementów przyczepy podlega zwrotowi pokrzywdzonemu E. D. . Kwota orzeczona tytułem środka karnego w postaci obowiązku naprawienia wyrządzonej szkody, nie tylko obejmuje zwrot całej korzyści majątkowej jaką oskarżony osiągnął z popełnienia przestępstwa, ale jednocześnie prowadzi do restytucji szkody wyrządzonej pokrzywdzonemu. Zachodzi zatem w niniejszej sprawie warunek określającego wyjątek unormowany w art. 45 § 1 zd. II k.k. , nakazujący odstąpienie od orzekania przepadku korzyści uzyskanej przez sprawcę z popełnienia przestępstwa. Sąd Okręgowy, na podstawie art. 437 § 1 i 2 k.p.k. , zmienił zatem zaskarżony wyrok w ten sposób, że uchylił rozstrzygnięcie z pkt III części dyspozytywnej wyroku, orzekające przepadek korzyści uzyskanej przez oskarżonego z przestępstwa w kwocie 1.000 zł. W pozostałym zakresie zaskarżony wyrok podlegał utrzymaniu w mocy jako prawidłowy. Nie był bowiem rażąco niesprawiedliwy, ani dotknięty uchybieniami opisanymi w art. 439 § 1 k.p.k. Stosownie zaś do treści art. 634 k.p.k. w zw. z art. 624 § 1 k.p.k. Sąd Odwoławczy zdecydował o zwolnieniu oskarżonego K. D. od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, obciążając nimi Skarb Państwa. Decyzja taka pozostaje uwarunkowana zwłaszcza zasadami słuszności, albowiem w ramach niniejszego postępowania odwoławczego dokonano korekty jednoznacznego błędu orzeczniczego popełnionego w sprawie przez Sąd pierwszej instancji, a zatem obciążenie kosztami nie mającego nic wspólnego z powyższą sytuacją oskarżonego byłoby - w aspekcie sprawiedliwościowym – oczywiście niczym nieuzasadnione.