Sad powszechny, I ACz 2129/12

Sygn. akt I ACz 2129/12 POSTANOWIENIE Dnia 27 listopada 2012 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu – Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący Sędzia SA: Tadeusz Nowakowski Sędzia SA: Sędzia SA: Grażyna Matuszek Walter Komorek (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym we Wrocławiu sprawy z powództwa: L. G. i H. G. przeciwko: (...) S.A. Oddział w L. o nakazanie i zapłatę na skutek zażalenia powódki na postanowienie Sądu Okręgowego w Legnicy z dnia 23 października 2012 r. sygn. akt I C 194/10 p o s t a n a w i a: uchylić zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy umorzył postępowanie (pkt I) i nakazał powodom, aby uiścili na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Legnicy kwotę 6.909,27 zł tytułem zwrotu wydatków. Sąd ten wskazał, iż postanowieniem z dnia 18.10.2011 r. zawiesił postępowanie w niniejszej sprawie na podstawie art. 178 k.p.c. , a w ciągu roku od jego zawieszenia nie wpłynął wniosek o jego podjęcie, w związku z czym postępowanie to podlegało umorzeniu na podstawie art. 182 § 1 k.p.c. W zażaleniu na powyższe postanowienie, powódka wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do dalszego rozpoznania, a także o zasądzenie na jej rzecz od strony pozwanej kosztów postępowania zażaleniowego. Powódka wskazała, iż po zawieszeniu postępowania w niniejszej sprawie, w dniu 05.01.2012 r. zmarł powód, z uwagi zaś na to, że przedmiotem niniejszego procesu są prawa, które przechodzą na następców prawnych – to śmierć powoda, zgodnie z treścią art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c. , stanowi obligatoryjną podstawę zawieszenia postępowania. Nadto powódka podniosła, że z uwagi na współuczestnictwo konieczne występujące po stronie powodowej śmierć, jednego z powodów skutkuje zawieszeniem postępowania w całości. W odpowiedzi na zażalenie, strona pozwana wniosła o jego oddalenie i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlegało uwzględnieniu. Z uwagi bowiem na to, że po zawieszeniu na zgodny wniosek stron ( art. 178 k.p.c. ) przez Sąd Okręgowy niniejszego postępowania (18.10.2011 r.), powód zmarł (05.01.2012 r.), zaskarżone postanowienie nie mogło się ostać. Niewątpliwie z chwilą śmierci powoda zaistniała obligatoryjna podstawa do zawieszenia niniejszego postępowania na podstawie art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c. , przy czym brak postanowienia w tym zakresie nie tamuje skutków związanych z zawieszeniem postępowania z tej podstawy. Skutki zaś zawieszenia postępowania w wypadkach wskazanych w art. 174 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. następują z chwilą, w której nastąpiło zdarzenie będące przyczyną zawieszenia (tj. śmierć strony), niezależnie od daty wydania przez Sąd postawienia o zawieszeniu postępowania (skutki ex tunc). Z kolei mając na uwadze, iż w niniejszej sprawie występuje współuczestnictwo konieczne między powodami, zaś przedmiotem procesu są prawa, które przechodzą na następców prawnych, to śmierć powoda stanowi obligatoryjną podstawę do zwieszenia przedmiotowego postępowania w całości na podstawie art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c. (por. uchwała SN z 10.10.1964 r., III CO 53/64, OSPiKA 1968/2/29). Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że w związku ze śmiercią powoda, która nastąpiła przed upływem roku od dnia zawieszenia niniejszego postępowania na zgodny wniosek stron ( art. 178 k.p.c. ), nie było podstaw do umorzenia przedmiotowego postępowania na podstawie art. 182 § 1 k.p.c. W doktrynie wskazuje się, iż jeśli Sąd o śmierci strony dowie się dopiero z zażalenia na postanowienie o umorzeniu, wtedy powinien bądź to sam uchylić zaskarżone postanowienie ( art. 395 § 2 KPC ), bądź przedstawić zażalenie sądowi drugiej instancji do rozpoznania. W takim wypadku zawieszenie postępowania utrzymuje się wraz ze wszystkimi skutkami, jakie Kodeks postępowania cywilnego wiąże ze śmiercią strony w toku postępowania (por. post. SN z 6.5.1976 r., IV CZ 36/76, Legalis oraz Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz pod red. A. Zielińskiego, K. Flaga – Gieruszyńska, Legalis). W razie bowiem śmierci strony, podstawy zawieszenia postępowania nie może stanowić inna przyczyna niż śmierć. Wyłącza to możliwość stosowania art. 182 § 1 k.p.c. (por. Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego, pod red. K. Piaseckiego, Legalis). Reasumując stwierdzić zatem należy, że Sąd I instancji z chwilą dowiedzenia się o śmierci powoda winien z urzędu zawiesić niniejsze postępowanie na podstawie art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. , orzeczono jak w sentencji. O kosztach zaś postępowania zażaleniowego rozstrzygnie Sąd I instancji w orzeczeniu kończącym niniejszą sprawę, stosownie do jej ostatecznego wyniku i treści art. 108 § 1 k.p.c. Orzekanie w tym przedmiocie, na obecnym etapie postępowania byłoby przedwczesne. MW