Sad powszechny, IV Ca 59/13

Sygn. akt IV Ca 59/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 marca 2013 r. Sąd Okręgowy w Słupsku IV Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący SSO Mariusz Struski (spr.) Sędziowie SO: Andrzej Jastrzębski, Mariola Watemborska Protokolant: sekr. sądowy Dorota Zakrzewska-Dykty po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2013 r. w Słupsku na rozprawie sprawy z powództwa Gminy Miasto L. przeciwko L. A. i T. A. o eksmisję z lokalu mieszkalnego na skutek apelacji pozwanych od wyroku Sądu Rejonowego w Lęborku z dnia 27 listopada 2012r., sygn. akt I C 753/12

1. zmienia zaskarżony wyrok w pkt 2 w ten sposób, że ustala, iż pozwanym T. A. i L. A. przysługuje prawo do lokalu socjalnego i w związku z powyższym wstrzymuje wykonanie pkt 1 zaskarżonego wyroku do czasu złożenia przez powódkę Gminę Miasta L. pozwanym oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego;
2. zasądza od powódki solidarnie na rzecz pozwanych kwotę 200(dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Sygn. akt IV Ca 59/13 UZASADNIENIE Powódka Gmina Miasto L. wniosła o nakazanie pozwanym opuszczenie i wydanie lokalu mieszkalnego, zajmowanego, mimo skutecznego wypowiedzenia umowy najmu, przez pozwanych, którzy zamieszkują go bez tytułu prawnego i nie płacąc czynszu. Pozwani T. A. i L. A. w odpowiedzi na pozew wnieśli o oddalenie powództwa w całości, podnosząc, że przy zawieraniu umowy, w ramach której powód zobowiązał się do wykonania ciągów komunikacyjnych, strony zastrzegły, że w przypadku opóźnienia powód zobowiązany będzie do zapłacenia kary umownej. Rozpoznający sprawę w I instancji Sąd Rejonowy ustalił, że strony łączyła umowa najmu lokalu mieszkalnego położonego w L. przy ul. (...) . Pomimo wielokrotnych wezwań pozwani nie uiszczali czynszu doprowadzając do zadłużenia. Pismem z dnia 16.05.2006r. umowa najmu została wypowiedziana przez powódkę, a pozwani zostali wezwani do wydania jej lokalu w terminie do 14.07.2006r. Sąd I instancji ustalił ponadto, że pozwani zalegają z zapłatą czynszu w kwocie 12.121,21 zł. Mając na uwadze tak ustalony stan faktyczny sprawy Sąd Rejonowy w Lęborku wyrokiem z dnia 27 listopada 2012r. nakazał pozwanym L. A. , T. A. , aby opróżnili, opuścili i wydali powódce Gminie Miasto L. lokal mieszkalny nr (...) położony w L. przy ul. (...) , orzekł, że pozwanym L. A. , T. A. nie przysługuje prawo do otrzymania lokalu socjalnego oraz zasądził solidarnie od pozwanych L. A. , T. A. na rzecz powódki kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Sąd Rejonowy dokonał rozważań prawnych opartych na przepisach ustawy z dnia 21.06.2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego . Miał przy tym na uwadze, że skoro pozwani zalegali od dłuższego czasu z regulowaniem czynszu, powódka miała prawo rozwiązać z nimi umowę najmu. W konsekwencji, wobec utraty przez pozwanych tytułu prawnego do lokalu roszczenie pozwu było zasadne. Sąd I instancji stwierdził tez, że skoro pozwany podał, że pracuje zawodowo, jego żona T. A. jest na emeryturze i nie korzysta z pomocy społecznej, to powództwo jest zasadne w całości a pozwanym nie przysługuje prawo do lokalu socjalnego. Sąd Rejonowy dostrzegł, że pozwany dopiero przy składaniu apelacji dołączył orzeczenie o stopniu niepełnosprawności oraz decyzję o przyznaniu jego żonie zasiłku z pomocy społecznej, z której wynika, że legitymuje się ona znacznym stopniem niepełnosprawności, co uzasadnia przyznanie im prawa do lokalu socjalnego. Z wyrokiem Sądu Rejonowego w zakresie, w jakim orzeczono ich eksmisję bez przyznani im lokalu socjalnego, nie zgodzili się pozwani, którzy w wywiedzionej apelacji podnieśli, że są osobami schorowanymi, T. A. posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, korzysta z pomocy społecznej w postaci zasiłku rehabilitacyjnego, zaś L. A. posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja pozwanych zasługuje na uwzględnienie. Zważyć należy, że pozwani nie kwestionowali wyroku eksmisyjnego Sądu I instancji co do zasady, nie zgadzali się jedynie z orzeczeniem, że nie przysługuje im prawo do lokalu socjalnego. W tej zatem części Sąd Okręgowy uznał ich apelację za w pełni zasadną. Stosownie do treści art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 21.06.2011r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U.05.31.266 z późn. zm., zwanej dalej „ustawą”) w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu Sąd orzeka o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego bądź o braku takiego uprawnienia wobec osób, których nakaz dotyczy. Zgodnie z ust. 3 art. 14 ustawy Sąd z urzędu bada, czy zachodzą przesłanki do otrzymania lokalu socjalnego, a jego orzeczenie determinują: dotychczasowy sposób korzystania z lokalu przez osoby, których dotyczy nakaz opróżnienia lokalu, oraz ich szczególna sytuacja materialna i rodzinna. W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji, mimo ciążącego na nim z urzędu obowiązku zbadania, czy zachodzą przesłanki do otrzymania przez pozwanych lokalu socjalnego, poprzestał de facto na wysłuchaniu informacyjnym pozwanego L. A. , który oświadczył, że on sam pracuje, żona jest na emeryturze, jak i że żadne z nich nie korzysta z pomocy społecznej. Ustalony na podstawie tego oświadczenia stan faktyczny uprawnił Sąd Rejonowy do orzeczenia eksmisji wobec powodów bez orzeczenia o ich prawie do otrzymania lokalu socjalnego. W ocenie Sądu II instancji Sąd Rejonowy nie dość wnikliwie badał sytuację osobistą pozwanych, poprzestał na powierzchownych oświadczeniach samego pozwanego, nie pochylił się nad spowodowaną chorobą i pobytem w szpitalu absencją na rozprawie pierwszoinstancyjnej pozwanej T. A. . Nie dociekał też, czy względem pozwanych zachodzą przypadki, kiedy Sąd nie może orzec o braku uprawnienia do otrzymania lokalu socjalnego, a które szczegółowo następnie wymienił w treści uzasadnienia swego orzeczenia przy powołaniu się na przepis art. 14 ust. 4 ustawy. W konsekwencji pozwani dopiero w załącznikach do apelacji wykazywali, że oboje są osobami niepełnosprawnymi. L. A. posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z dnia 3.08.2011r. do dnia 31.08.2014r. (k. 34). T. A. legitymuje się decyzją Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 13.03.2009r., z której wynika, że został wobec niej orzeczony w dniu 24.02.2009r. znaczny stopień niepełnosprawności (k. 35). Jednocześnie wynika z niej, że pozwanej został przyznany zasiłek pielęgnacyjny do dnia 28.02.2011r., przy czym pozwana na rozprawie apelacyjnej w dniu 1 marca 2013r. okazała legitymację osoby niepełnosprawnej nr (...) ważną do dnia 31.03.2014r., z której wynika jej znaczny stopień niepełnosprawności (vide: protokół z rozprawy apelacyjnej – k. 54 oraz e- protokół 2 min. 58 sek. i nast.). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należało, że Sąd I instancji rutynowo rozpoznał sprawę z powództwa Gminy Miasta L. przeciwko pozwanym T. i L. A. w zakresie zaskarżonym apelacją, a przy tym bez wymaganej w takich sytuacjach wrażliwości społecznej, która nie powinna być obca także sądowi stojącemu na straży sprawiedliwości. Konsekwencją tego stała się konieczność zmiany zaskarżonego wyroku w pkt 2 poprzez ustalenie, że pozwanym przysługuje prawo do lokalu socjalnego. Orzeczenie reformatoryjne Sądu Okręgowego, jak w pkt 1, zapadło na podstawie art. 386 § 1 kpc . Z uwagi na przyznane pozwanym prawo do lokalu socjalnego Sąd II instancji orzekł ponadto, na podstawie art. 14 ust. 4 ustawy o ochronie praw lokatorów o wstrzymaniu wykonania wyroku do czasu zaoferowania pozwanym przez powodową Gminę oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Wynik postepowania apelacyjnego zdeterminował orzeczenie o kosztach postepowania apelacyjnego. Na mocy art. 108 § 1 kpc i na zasadzie art. 98 § 1 kpc i art. 105 § 2 k.p.c. Sąd II instancji zasądził od powódki solidarnie na rzecz pozwanych kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.