Sad powszechny, V U 116/13

Sygn. akt V U 116/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 marca 2013r. Sąd Okręgowy w Słupsku w S. Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Ewa Sławińska- Klamann Protokolant: st.sekr.sądowy Joanna Adamczyk-Podolska po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2013r. w Słupsku na rozprawie sprawy z odwołania S. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 7 stycznia 2013 r. znak (...) w sprawie S. P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o emeryturę zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemu S. P. prawo do emerytury począwszy od 01 stycznia 2013 r., nie stwierdzając odpowiedzialności organu rentowego. UZASADNIENIE Ubezpieczony S. P. wniósł odwołanie od decyzji z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 07.01.2013 roku, znak: (...) domagając się jej zmiany, poprzez przyznanie prawa do emerytury. W uzasadnieniu domagał się zaliczenia okresu zatrudnienia od 01.03.1975 r. do 24.04.1979 r. w Spółdzielni Pracy (...) w B. oraz od 02.01.1996 r. do 31.07.1997 r. w Przedsiębiorstwie Produkcyjno Handlowo-Usługowym ,,Wytwórnia (...) S.C. w B. do okresu pracy w warunkach szczególnych. Pozwany organ rentowy - Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. wniósł o oddalenie odwołania podnosząc, że nie uwzględnił ubezpieczonemu okresu: -od 01.03.1975 r. do 25.04.1979 r. z tytułu zatrudnienia w Spółdzielni Pracy (...) w B. jako zatrudnienia w szczególnych warunkach, ponieważ w świadectwie pracy z dnia 29.04.1983 r. wskazano stanowisko ślusarza, a w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach z dnia 14.11.2000 r. widnieje stanowisko ślusarza-spawacza; -od 01.06.1983 r. do 31.12.1995 r. jako pracy w warunkach szczególnych z tytułu zatrudnienia w Gminnej Spółdzielni (...) B. z siedzibą w T. , ponieważ ubezpieczony na tę okoliczność nie przedłożył wymaganego świadectwa pracy w warunkach szczególnych. Sąd ustalił, co następuje: Ubezpieczony S. P. , urodzony (...) , złożył w dniu 10.12.2012 roku wniosek o emeryturę. Wraz z wnioskiem przedłożył zaświadczenia i świadectwa pracy, którymi udokumentował niekwestionowany przez organ rentowy staż ubezpieczeniowy wynoszący 25 lat okresów składkowych, nieskładkowych oraz uzupełniających, w tym 13 lat, 8 miesięcy i 27 dni pracy w warunkach szczególnych. Ubezpieczony nie należy do OFE, w chwili składania wniosku o przyznanie prawa do emerytury pozostawał w stosunku pracy. Organ rentowy nie zaliczył ubezpieczonemu do okresu pracy w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia od 01.03.1975 r. do 25.04.1979 r. z tytułu zatrudnienia w Spółdzielni Pracy (...) w B. jako zatrudnienia w szczególnych warunkach, ponieważ w świadectwie pracy z dnia 29.04.1983 r. wskazano stanowisko ślusarza, a w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach z dnia 14.11.2000 r. widnieje stanowisko ślusarza-spawacza oraz od 01.06.1983 r. do 31.12.1995 r. jako pracy w warunkach szczególnych z tytułu zatrudnienia w Gminnej Spółdzielni (...) B. z siedzibą w T. , ponieważ ubezpieczony na tę okoliczność nie przedłożył wymaganego świadectwa pracy w warunkach szczególnych odnoszącego się do resortowych wykazów stanowisk pracy w warunkach szczególnych. Ubezpieczony domagał się zaliczenie do okresu pracy w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia od 01.03.1975 r. do 24.04.1979 r. w Spółdzielni Pracy (...) w B. oraz od 02.01.1996 r. do 31.07.1997 r. w Przedsiębiorstwie Produkcyjno-Handlowo-Usługowym ,,Wytwórnia (...) S.C. w B. . Zaskarżoną decyzją z dnia 07.01.2013 roku organ rentowy odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury. dowód: akta emerytalne: wniosek k. 1 – 3, kwestionariusz k. 4, karta przebiegu zatrudnienia na dzień 01.01.1999r. k. 44, zaskarżona decyzja k. 43-43 v. Ubezpieczony S. P. w okresie od 02.11.1970 r. do 24.04.1979 r. zatrudniony był w Spółdzielni Pracy (...) w B. . W trakcie zatrudnienia odbył w okresie od 15.11.1974 do 28.02.1975 r. podstawowy kurs spawania elektrycznego i od 1.03.1975 roku ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace spawalnicze. Jego praca polegała na spawaniu włazów okrętowych oraz przygotowywaniu materiałów do spawania. Powyższą okoliczność potwierdzili świadkowie S. B. , który był bezpośrednim przełożonym ubezpieczonego oraz świadek J. K. , który był także spawaczem. W kolejnym spornym okresie zatrudnienia, którego domagał się zaliczenia S. P. do pracy w warunkach szczególnych był okres pracy od 02.01.1996 r. do 31.07.1997 r. w Przedsiębiorstwie Produkcyjno-Handlowo-Usługowym ,,Wytwórnia (...) S.C. w B. w charakterze magazyniera w T. . Ubezpieczony pracował w GS (...) na stanowisku magazyniera pasz, ponieważ magazyn został oddany w dzierżawę został oddelegowany do pracy w Wytwórni (...) na okres od 1.01.1996 roku do 31.07.1997roku. Następnie od 1.08.1997roku do 31.03.2000roku pracował w PPHU Wytwórnia (...) ‘ (...) . Pracował w magazynie paszowym w A. , była tam magazynowana głównie pasza, ale też sól, dodatki paszowe. Firma ta dzierżawiła obiekty od Gminnej Spółdzielni. Praca jego polegała na przyjmowaniu oraz rozładowywaniu towarów pylistych. Ubezpieczony otrzymywał dodatek z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Pracował stale i w pełnym okresie czasu podczas oddelegowania. Otrzymał świadectwo pracy w warunkach szczególnych z GS-u, ale nie otrzymał za okres oddelegowania. Przez cały okres zatrudnienia w magazynie pasz ubezpieczony świadczył ten sam rodzaj pracy, jedynie na wskutek zmiany właściciela zmieniali się pracodawcy. Praca była świadczona w tym samym magazynie i polegała na tych samych czynnościach jakie ubezpieczony wykonywał będąc zatrudniony w magazynie pasz GS-u. dowód: akta sprawy: wyjaśnienia ubezpieczonego – k. 33-33 v. w zw. z k. 35 (00:02:08-00:13:08), zeznania świadków S. B. – k. 33 v. -34 w zw. k. 35 (00:17:27-00:25:25), zeznania świadka W. G. – k. 34 w zw. z k. 35 (00:25:26-00:30:20), zeznania świadka J. K. – k. 34 w zw. z k. 35 (00:30:21-00:33:22), zeznania świadka W. S. – k. 34 w zw. z k. 35 (00:33:23-00:44:20), zeznania ubezpieczonego – k. 34-34 v. w zw. z k. 35 (00:45:38-00:49:24), książeczka spawacza – k. 31-32, akta emerytalne: świadectwo pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze- k. 8, akta osobowe ubezpieczonego – koperta k. 12 akt sprawy – umowa z dnia 02.01.1996 r. świadectwo prac z dnia 31.07.1997 r., świadectwo prac w szczególnych warunkach z dnia 31.07.1997 r. Ubezpieczony według stanu na dzień 1 stycznia 1999 roku po doliczeniu bezspornego okresu pracy uwzględnionego przez organ rentowy wymiarze 13 lat 8 miesięcy i 27 dni posiada ponad 15 letni okres pracy w warunkach szczególnych. Łączny staż pracy ubezpieczonego w szczególnych warunkach wynosi 19 lat 5 miesięcy i 18 dni. dowód: j/w Sąd zważył, co następuje: Odwołanie ubezpieczonego S. P. zasługuje na uwzględnienie. Kwestią wymagającą rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie było ustalenie uprawnień ubezpieczonego do wcześniejszej emerytury z tytułu wykonywania pracy w szczególnych warunkach, na podstawie art. 184 w związku z art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 roku, Nr 153, poz. 1227) oraz przepisów Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8 , poz. 43 ze zm.). Zgodnie z art.184 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ubezpieczonym urodzonym po 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32,33,39 i 40, jeżeli w dniu wejścia ustawy osiągnęli: 1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat – dla kobiet i 65 lat – dla mężczyzn oraz 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 W myśl ust. 2 art. 184 emerytura przysługuje ubezpieczonym, którzy nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa oraz rozwiązania stosunku pracy – w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem. Okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 , to 25 lat w przypadku mężczyzny ( art. 27 pkt 2) . Wiek emerytalny wynika z § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 r., nr 8, poz. 43 ze zm.), do którego odsyła art. 32 ust. 4 powołanej ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Dla mężczyzny jest to 60 lat. Wymagany okres zatrudnienia w warunkach szczególnych przewidziany w przepisach dotychczasowych, o którym mowa w art. 184 ust. 1, to okres 15 lat, o czym stanowi § 4 ust. 3 powołanego rozporządzenia. Bezsporne w niniejszej sprawie było, że ubezpieczony S. P. na dzień złożenia wniosku miał ukończone 60 lat – ukończył je w dniu 14.11.2012 r., nie jest członkiem OFE, posiada wymagany ponad 25 letni staż pracy liczony na dzień wejścia w życie ustawy, tj. na dzień 01.01.1999 roku. Ubezpieczony do dnia wydania wyroku zatrudniony jest w Urzędzie Gminy T. . Oznacza to, iż jedyną przesłanką jaką musiał ubezpieczony udowodnić w przedmiotowej sprawie była praca w warunkach szczególnych w wymiarze 15 lat według stanu na dzień 01.01.1999r. Zgodnie § 22 ust 1 rozporządzenia ministra pracy i polityki społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe ( Dz. U. nr 237 poz.1312 ) środkiem dowodowym stwierdzającym okresy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania oraz spółdzielczej umowy o pracę jest świadectwo pracy, zaświadczenie płatnika składek lub innego właściwego organu, wydane na podstawie posiadanych dokumentów lub inny dokument, w tym w szczególności: 1) legitymacja ubezpieczeniowa; 2) legitymacja służbowa, legitymacja związku zawodowego, umowa o pracę, wpis w dowodzie osobistym oraz pisma kierowane przez pracodawcę do pracownika w czasie trwania zatrudnienia. Z kolei ust 2 tego przepisu stanowi, że jeżeli ustawa przewiduje możliwość udowodnienia zeznaniami świadków okresu składkowego, od którego zależy prawo lub wysokość świadczenia, dowód ten dopuszcza się pod warunkiem złożenia przez zainteresowanego oświadczenia w formie pisemnej lub ustnej do protokołu, że nie może przedłożyć odpowiedniego dokumentu potwierdzającego ten okres. Jednak w spornych przypadkach, uwzględnienie okresów wykonywania pracy w szczególnych warunkach następuje po ustaleniu rzeczywistego zakresu obowiązków oraz wykonywania bezpośrednio i stale, w pełnym wymiarze czasu pracy tego zatrudnienia. Zważyć przy tym należy, że w postępowaniu przed sądem ubezpieczeń społecznych w sprawach o świadczenia emerytalno – rentowe prowadzenie dowodu z zeznań świadków lub z przesłuchania stron nie podlega żadnym ograniczeniom. Według art. 473 § 1 kpc w postępowaniu w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych nie stosuje się przed sądem przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu z zeznań świadków i z przesłuchania stron. Ten wyjątek od ogólnych zasad, wynikających z art. 247 kpc , sprawia, że każdy istotny fakt (np. taki, którego ustalenie jest niezbędne do przyznania ubezpieczonemu prawa do wcześniejszej emerytury), może być dowodzony wszelkimi środkami dowodowymi, które sąd uzna za pożądane, a ich dopuszczenie za celowe (vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 października 2007 r. I UK 111/07). W ocenie Sądu jest oczywiste, iż brzmienie zajmowanego stanowiska, jakie widnieje w dokumentach prowadzonych i wystawionych przez pracodawcę nie może mieć rozstrzygającego znaczenia w sprawie. Decyduje rodzaj wykonywanej pracy, co nadto wynika z powołanych wyżej przepisów prawa, w szczególności art. 32 ust. 2 który stanowi, iż dla celów ustalenia uprawnień do emerytury w obniżonym wieku za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. Rodzaje prac ustala się na podstawie powołanego już wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze , który w załączniku A w Działach od I do XIV wymienia rodzaje prac, które są pracą w warunkach szczególnych. Ponadto należy dodać, iż w myśl § 2 ust. 1 tegoż rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy . W załączniku A do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze , uznano za pracę w szczególnych warunkach prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym, atomowowodorowym (Dział XIV pkt 12). Natomiast wykazie A dziale IV poz. 13 rozporządzenia oraz wykazie A dziale IV poz. 40 pkt 13 wykazu stanowiącego załącznik do uchwały Zarządu Głównego CZSR z dnia 26.07.1983 r. w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach w zakładach pracy w Spółdzielczości Rolniczej wymieniona jest praca magazyniera artykułów masowych (pasze, opał, nawozy, materiały budowlane). Jak już wyżej wskazano, o zaliczeniu pracy do okresu pracy w warunkach szczególnych, decyduje nie rodzaj zajmowanego przez ubezpieczonego stanowiska, a praca jaką faktycznie wykonywał. Powyższe zostało również potwierdzone w licznych orzeczeniach Sądu Najwyższego. W ocenie Sądu praca ubezpieczonego w całym spornym okresie zatrudnienia, którego doliczenia domagał się ubezpieczony w odwołaniu, jest pracą w warunkach szczególnych. W ocenie Sądu praca ubezpieczonego na stanowisku spawacza oraz magazyniera artykułów masowych (pasze, opał, nawozy, materiały budowlane) była pracą w warunkach szczególnych. Fakt ten potwierdzili świadkowie S. B. oraz świadek J. K. , którzy pracowali razem z ubezpieczonym w Spółdzielni Pracy (...) w B. oraz świadkowie W. G. i W. S. , którzy byli pracodawcami ubezpieczonego podczas jego oddelegowania z GS-u do A. . Zeznania świadków Sąd uznał za wiarygodne albowiem były one stanowcze, logiczne, zgodne i wzajemnie się uzupełniały. Odnosi się to zarówno do rodzaju i okresu zajmowanego przez ubezpieczonego stanowiska, jak i rodzaju wykonywanych czynności. Świadkowie byli osobami, które miały bezpośredni kontakt z ubezpieczonym w trakcie świadczenia przez niego pracy w przedmiotowym zakładzie pracy, zorientowane zatem były w materii będącej przedmiotem ich zeznań. W ocenie Sądu zeznania świadków w pełni potwierdzają sporny okres zatrudnienia S. P. w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze. W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy Sąd ustalił, że ubezpieczony w spornym okresie wykonywał pracę w warunkach szczególnych na stanowisku spawacza w Spółdzielni Pracy (...) w B. oraz magazyniera w magazynie paszowym w T. podczas oddelegowania go z GS-u do A. . W okolicznościach niniejszej sprawy oczywiste jest to, że również pracodawca ubezpieczonego Spółdzielnia Pracy (...) w B. za sporny okres zatrudnienia pracę jego postrzegała jako prace w szczególnych warunkach, zaś uchybienia formalne pracodawcy przy wystawianiu świadectwa pracy w warunkach szczególnych nie mogą skutkować pozbawieniem ubezpieczonego prawa do należnych mu świadczeń. Świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach zostało wystawione ubezpieczonemu 14.11.2000 r., a zatem nie na potrzeby niniejszego procesu. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż praca ubezpieczonego spornym okresie zatrudnienia była pracą w warunkach szczególnych i przekraczała wymagane 15 lat na dzień 01.01.1999 r. Nie budzi wątpliwości Sądu, że już okres pracy w Spółdzielni Pracy (...) w B. był wystarczający, po doliczeniu okresu pracy uznanego przez organ rentowy za bezsporny tj. 13 lat 8 miesięcy i 27 dni, do przyznania S. P. prawa do emerytury w obniżonym wieku. Postępowanie dowodowe potwierdziło, że również kolejny sporny okres pracy od 02.01.1996 r. do 31.07.1997 r. na stanowisku magazyniera w magazynie paszowym był okresem pracy w warunkach szczególnych. Łączny okres pracy w warunkach szczególnych wynosi u ubezpieczonego 19 lat 5 miesięcy i 18 dni. Niewątpliwie ubezpieczony do dnia wydania wyroku nie rozwiązał stosunku, jednakże z dniem 1 stycznia 2013 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z dnia 6 czerwca 2012 r., poz. 637), które zniosły wymogu rozwiązania stosunku pracy przy ubieganiu się o emeryturę z art. 184 ustawy emerytalnej. W tym stanie rzeczy z przytoczonych motywów Sąd na podstawie art. 477 14 § 2 kpc zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemu S. P. prawo do emerytury na podstawie art. 184 w związku z art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych od dnia 01 stycznia 2013 r. o czym orzekł jak w sentencji wyroku . Ustalenie, czy ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w spornych okresach wykonywał pracę w warunkach szczególnych, wymagało przeprowadzenia postępowania dowodowego przez Sąd. Z tych przyczyn nie można przypisać organowi rentowemu odpowiedzialności za nieprzyznanie świadczenia emerytalnego. Mając na uwadze dyspozycję art. 118 ust. 1 a ustawy o emeryturach i rentach z FUS Sąd Okręgowy nie stwierdził odpowiedzialności organu rentowego za nieprzyznanie prawa do świadczenia.