Sad powszechny, V U 101/13

Sygn. akt V U 101/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 lutego 2013r. Sąd Okręgowy w Słupsku V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Barbara Odelska Protokolant: st.sekr.sądowy Agnieszka Leśniak po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2013r. w Słupsku na rozprawie sprawy z odwołania A. I. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 21 grudnia 2012 r., znak (...) o emeryturę I. zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemu A. I. prawo do emerytury od 3 stycznia 2013r. II. nie stwierdza odpowiedzialności organu rentowego UZASADNIENIE Ubezpieczony A. I. wniósł odwołanie od decyzji z dnia 21 grudnia 2012 roku , znak: (...) domagając się jej zmiany, poprzez przyznanie prawa do emerytury. W uzasadnieniu swojego stanowiska podniósł, iż organ rentowy bezzasadnie nie zaliczył mu do okresu pracy w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia od 2 maja 1985 do 10 listopada 1985 roku, od 11 listopada 1985 roku do 14 lipca 1991 roku, od 15 lipca 1991 roku do 31 sierpnia 1993 roku w Zakładach (...) , ponieważ świadectwo pracy wystawione zostało przez Przedsiębiorstwo Usługowe (...) , które wyłącznie przechowywało dokumenty po zlikwidowanych Zakładach (...) . Pozwany organ rentowy - Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. wniósł o oddalenie odwołania podnosząc, że okres pracy w warunkach szczególnych stwierdza pracodawca na podstawie posiadanej dokumentacji w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach według ustalonego wzoru i żaden inny organ nie został upoważniony do wystawienia takiego dokumentu. Podnosząc powyższe argumenty wskazał , że , A. I. nie udokumentował piętnastoletniego okresu zatrudnienia w warunkach szczególnych i tym samym nie nabył prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym. Sąd ustalił, co następuje: Ubezpieczony A. I. , urodzony (...) , lat 60, złożył w dniu 3 grudnia 2012 roku wniosek o emeryturę. Wraz z wnioskiem przedłożył zaświadczenia i świadectwa pracy, którymi udokumentował niekwestionowany przez organ rentowy staż ubezpieczeniowy wynoszący 25 lat, 3 miesiące i 13 dni, w tym 10 lat ,10 miesięcy i 18 dni pracy w warunkach szczególnych. Ubezpieczony nie należy do OFE, a w chwili składania wniosku o przyznanie prawa do emerytury nie pozostawał w stosunku pracy. Organ rentowy nie zaliczył ubezpieczonemu do okresu pracy w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia od 2 maja 1985 do 10 listopada 1985 roku, od 11 listopada 1985 roku do 14 lipca 1991 roku, od 15 lipca 1991 roku do 31 sierpnia 1993 roku w Zakładach (...) , ponieważ świadectwo pracy wystawione zostało przez Przedsiębiorstwo Usługowe (...) , które wyłącznie przechowywało dokumenty po zlikwidowanych Zakładach (...) . Zaskarżoną decyzją z dnia 21 grudnia 2012 roku organ rentowy odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury. dowód: akta emerytalne: wniosek k. 1-3, kwestionariusz k.4 , zaskarżona decyzja k.17, karta przebiegu zatrudnienia na dzień 01.01.1999r.k.16 Ubezpieczony A. I. od 2 maja 1985 roku do 31 sierpnia 1993 roku był zatrudniony w Zakładach (...) , gdzie w okresie od 2 maja 1985 do 10 listopada 1985 roku oraz od 15 lipca 1991 roku do 31 sierpnia 1993 roku wykonywał pracę w magazynach skór surowych, a od 11 listopada 1985 roku do 14 lipca 1991 roku był operatorem spycharki i kierowcą ciągnika. W magazynie surowca znajdowały się surowe skóry świńskie i bydlęce. Pracowało w nim około 20 osób. Skóry były przemieszczane z hali suchej na halę mokrą do namaczania. Jedna skóra ważyła około 20 kg. A. I. pracując w magazynie skór surowych wykonywał pracę przy garbowaniu skór, do jego obowiązków należało solenie tych skór, następnie ładował je na dział mokry, gdzie zaczynała się produkcja. Ubezpieczony w magazynie surowca pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Ubezpieczony pracował razem z J. G. , A. D. i E. I. . Od 15 lipca 1991 roku do 31 sierpnia 1993 ubezpieczony pracował przy transporcie, jeździł spycharką i ciągnikiem. Ubezpieczony posiadał uprawnienia do kierowania ciągnikiem. Kierownikiem transportu był E. I. . Razem z ubezpieczonym na stanowisku kierowcy pracował M. C. . Ubezpieczony pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Dowód: akta sprawy: zeznania świadków: J. G. , A. D. , E. I. , M. C. k. 30-31 , akta ubezpieczonego k.4-10 akta sprawy Praca ubezpieczonego od 2 maja 1985 do 10 listopada 1985 roku, od 11 listopada 1985 roku do 14 lipca 1991 roku, od 15 lipca 1991 roku do 31 sierpnia 1993 roku w Zakładach (...) była pracą w warunkach szczególnych ( 8 lat, 3 miesiące i 27 dni). Ubezpieczony według stanu na dzień 1 stycznia 1999 roku po doliczeniu spornego okresu pracy uwzględnionego przez organ rentowy posiada ponad 15 letni okres pracy w warunkach szczególnych. Dowód: j/w Sąd zważył, co następuje: Odwołanie ubezpieczonego A. I. zasługuje na uwzględnienie. Kwestią wymagającą rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie było ustalenie uprawnień ubezpieczonego do wcześniejszej emerytury z tytułu wykonywania pracy w szczególnych warunkach, na podstawie art. 184 w związku z art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( Dz. U. z 2009 roku, Nr 153, poz. 1227) oraz przepisów Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8 , poz. 43 ze zm.). Zgodnie z art.184 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ubezpieczonym urodzonym po 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32,33,39 i 40, jeżeli w dniu wejścia ustawy osiągnęli: 1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat – dla kobiet i 65 lat – dla mężczyzn oraz 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 W myśl ust. 2 art. 184 emerytura przysługuje ubezpieczonym, którzy nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa oraz rozwiązania stosunku pracy – w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem. Okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 , to 25 lat w przypadku mężczyzny ( art. 27 pkt 2) . Wiek emerytalny wynika z § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 r., nr 8, poz. 43 ze zm.), do którego odsyła art. 32 ust. 4 powołanej ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Dla mężczyzny jest to 60 lat. Wymagany okres zatrudnienia w warunkach szczególnych przewidziany w przepisach dotychczasowych, o którym mowa w art. 184 ust. 1, to okres 15 lat, o czym stanowi § 4 ust. 3 powołanego rozporządzenia. Bezsporne w niniejszej sprawie było, że ubezpieczony A. I. ma ukończone 60 lat, nie jest członkiem OFE, nie pozostawał w stosunku pracy, posiada wymagany ponad 25 letni staż pracy liczony na dzień wejścia w życie ustawy, tj. na dzień 01.01.1999 roku. Oznacza to, iż jedyną przesłanką którą musiał ubezpieczony udowodnić w przedmiotowej sprawie, było ustalenie czy A. I. legitymuje się 15 letnim okresem pracy w warunkach szczególnych na dzień 01.01.1999r. Zgodnie § 22 ust 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (Dz.U. Nr 237 poz. 1412) środkiem dowodowym stwierdzającym okresy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania oraz spółdzielczej umowy o pracę jest świadectwo pracy, zaświadczenie płatnika składek lub innego właściwego organu, wydane na podstawie posiadanych dokumentów lub inny dokument, w tym w szczególności: 1) legitymacja ubezpieczeniowa; 2) legitymacja służbowa, legitymacja związku zawodowego, umowa o pracę, wpis w dowodzie osobistym oraz pisma kierowane przez pracodawcę do pracownika w czasie trwania zatrudnienia. Jeżeli pracownik ubiega się o przyznanie emerytury lub renty z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, zaświadczenie zakładu pracy powinno stwierdzać charakter i stanowisko pracy w poszczególnych okresach oraz inne okoliczności, od których jest uzależnione przyznanie takiej emerytury lub renty. Jednak w spornych przypadkach, uwzględnienie okresów wykonywania pracy w szczególnych warunkach następuje po ustaleniu rzeczywistego zakresu obowiązków oraz wykonywania bezpośrednio i stale, w pełnym wymiarze czasu pracy tego zatrudnienia. Organ rentowy odmówił ubezpieczonemu uwzględnienia okresu zatrudnienia od 2 maja 1985 do 10 listopada 1985 roku, od 11 listopada 1985 roku do 14 lipca 1991 roku, od 15 lipca 1991 roku do 31 sierpnia 1993 roku z tytułu zatrudnienia w Zakładach (...) , ponieważ świadectwo pracy wystawione zostało przez Przedsiębiorstwo Usługowe (...) , które wyłącznie przechowywało dokumenty po zlikwidowanych Zakładach (...) . Zważyć przy tym należy, że w postępowaniu przed sądem ubezpieczeń społecznych w sprawach o świadczenia emerytalno-rentowe prowadzenie dowodu z zeznań świadków lub z przesłuchania stron nie podlega żadnym ograniczeniom. Według art. 473 § 1 kpc w postępowaniu w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych nie stosuje się przed sądem przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu z zeznań świadków i z przesłuchania stron. Ten wyjątek od ogólnych zasad, wynikających z art. 247 KPC , sprawia, że każdy istotny fakt (np. taki, którego ustalenie jest niezbędne do przyznania ubezpieczonemu prawa do wcześniejszej emerytury), może być dowodzony wszelkimi środkami dowodowymi, które sąd uzna za pożądane, a ich dopuszczenie za celowe (vide wyrok SN z 4 października 2007 r. I UK 111/07). W ocenie Sądu jest oczywiste, iż brzmienie zajmowanego stanowiska, jakie widnieje w dokumentach prowadzonych i wystawionych przez pracodawcę nie może mieć rozstrzygającego znaczenia w sprawie. Decyduje rodzaj wykonywanej pracy, co nadto wynika z powołanych wyżej przepisów prawa, w szczególności art. 32 ust. 2 który stanowi, iż dla celów ustalenia uprawnień do emerytury w obniżonym wieku za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. Rodzaje prac ustala się na podstawie powołanego już wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze , który w załączniku A do powyżej określonego rozporządzenia w Dziale VII w przemyśle lekkim w pkt 11 wymienia prace przy garbowaniu i wykańczaniu skór, natomiast w Dziale VIII w transporcie i łączności w pkt 3 wymienione są prace kierowców ciągników, kombajnów lub pojazdów gąsienicowych. W tych okolicznościach rzeczą Sądu było zatem ustalenie, czy od 2 maja 1985 do 10 listopada 1985 roku oraz od 15 lipca 1991 roku do 31 sierpnia 1993 roku czynności związane z wykonywaniem obowiązków w magazynach skór surowych oraz od 15 lipca 1991 roku do 31 sierpnia 1993 związane z praca w transporcie mogą być związane z pracą w warunkach szczególnych oraz w jakich konkretnie okresach i wymiarze dobowym ubezpieczony wykonywał te prace. Brak ograniczeń co do środków dowodowych w postępowaniu przed sądem ubezpieczeń społecznych w sprawach o świadczenia emerytalno-rentowe oznacza to, że Sąd jest uprawniony do przeprowadzenia postępowania dowodowego, w tym z przesłuchania świadków na okoliczność okresu pracy odwołującego w warunkach szczególnych. Prowadzenie dowodu z zeznań świadków lub z przesłuchania stron nie podlega żadnym ograniczeniom. Z zeznań słuchanych w sprawie świadków J. G. (k. 30v as.), A. D. (k. 30v as) , E. I. (k. 30v as) , M. C. (k. 30v-31as) wynika, iż że w spornych okresach ubezpieczony wykonywał czynności zaliczane do prac w szczególnych warunkach. Z zeznań tych wynika, że w magazynie skór surowych wykonywał pracę przy garbowaniu skór polegające na ich konserwacji i przygotowaniu do dalszego procesu produkcyjnego. Praca świadczona była w kontakcie z środkami chemicznymi służącymi do garbowania skór i była niewątpliwie pracą mająca szkodliwe oddziaływanie na organizm człowieka. W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwolił także na ustalenie , że ubezpieczony w okresie zatrudnienia od 11 listopada 1985 roku do 14 lipca 1991 roku ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy świadczył prace na stanowisku kierowcy spychacza i ciągnika. Zeznania świadków Sąd uznał za wiarygodne albowiem były one stanowcze, logiczne, zgodne i wzajemnie się uzupełniały. Odnosi się to zarówno do rodzaju i okresów zajmowanych przez ubezpieczonego stanowisk, jak i rodzaju kierowanego przez niego pojazdu i wykonywanych czynności. Świadkowie byli osobami, które miały bezpośredni kontakt z ubezpieczonym w trakcie świadczenia przez niego pracy w przedmiotowym zakładzie pracy, zorientowane zatem były w materii będącej przedmiotem ich zeznań. Zeznania te znajdują oparcie w pozostałym zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym w postaci akt osobowych ubezpieczonego z okresu zatrudnienia w Zakładach (...) ‘’ w D. . W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala na ustalenie, że praca ubezpieczonego w okresie od czy od 2 maja 1985 do 10 listopada 1985 roku oraz od 15 lipca 1991 roku do 31 sierpnia 1993 roku była pracą w warunkach szczególnych , o której mowa w Dziale VII w pkt 11 , a także okres od 11 listopada 1985 roku do 14 lipca 1991 roku , to praca o której mowa w Dziale VIII w transporcie i łączności w pkt 3 tj praca kierowców ciągników, kombajnów lub pojazdów gąsienicowych. Zatem na dzień 1 stycznia 1999 roku ubezpieczony posiada wymagany okres pracy w szczególnych warunkach, albowiem jeżeli do okresu wykonywania przez ubezpieczonego pracy w szczególnych warunkach, uznanego przez ZUS (10 lat, 10 miesięcy i 18 dni) doliczymy okres pracy od 2 maja 1985 do 10 listopada 1985 roku, od 11 listopada 1985 roku do 14 lipca 1991 roku, od 15 lipca 1991 roku do 31 sierpnia 1993 roku w Zakładach (...) ( 8 lat, 3 miesiące i 27 dni) oznacza, to iż ubezpieczony udowodnił posiadanie 15-letniego okresu wykonywania pracy w szczególnych warunkach. W tym stanie rzeczy z uwagi na to, że A. I. spełnił wszystkie warunki konieczne do przyznania mu prawa do emerytury na podstawie art. art. 184 ust. 1 i 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w zw. z art. 32 ust. 2 i 4 tej ustawy i w zw. z § 2 ust. 1 i § 4 ust. 1 pkt 1 i 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze Sąd na podstawie art. 477 14 § 2 kpc zmienił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemu A. I. prawo do emerytury od 3 stycznia 2013 roku, o czym orzekł jak w punkcie I sentencji. Sąd Okręgowy na podstawie art. 118 ust.1a ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych nie stwierdził odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji, uznając, że dopiero postępowanie sądowe, a szczególności przeprowadzone w tym postępowaniu dowody z zeznań świadków, pozwoliły na ustalenie, że ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w okresie zatrudnienia w Zakładach (...) w D. wykonywał pracę w warunkach szczególnych wobec tego przesądziły ostatecznie o zasadności wniosku. Mając powyższe na względzie Sąd nie stwierdził odpowiedzialności organu rentowego za nieprzyznanie prawa do emerytury, o czym orzekł jak w punkcie II sentencji.