Sad powszechny, V U 58/13

Sygn. akt V U 58/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 marca 2013 roku Sąd Okręgowy w Słupsku V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Danuta Szykut Protokolant: st.sekr.sądowy Sylwia Pławsiuk po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2013 r. w Słupsku na rozprawie sprawy z odwołania C. O. od decyzji z dnia 07/12/2012 r. znak: (...) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o emeryturę I zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. w ten sposób, że przyznaje C. O. prawo do emerytury od dnia 1 stycznia 2013roku, II nie stwierdza odpowiedzialności organu rentowego za nieprzyznanie prawa do świadczenia UZASADNIENIE Ubezpieczony C. O. wniósł odwołanie od decyzji z dnia 7 grudnia 2012 roku , znak: (...) domagając się jej zmiany, poprzez przyznanie prawa do emerytury. W uzasadnieniu swojego stanowiska podniósł, iż organ rentowy bezzasadnie nie zaliczył mu do okresu pracy w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia od 16 maja 1983 do 30 czerwca 1996 roku , kiedy był zatrudniony w charakterze elektromontera linii kablowych i elektromontera linii napowietrznych niskich i średnich napięć. Pozwany organ rentowy - Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. wniósł o oddalenie odwołania podnosząc, że nie uwzględnił ubezpieczonemu okresu pracy od 16 maja 1983 do 30 czerwca 1996 roku z tytułu zatrudnienia w Zakładzie (...) w S. , ponieważ w świadectwie pracy z dnia 1 lipca 1996 roku wskazano stanowisko elektromontera, natomiast w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach z dnia 1 lipca 1996 roku przepisach resortowych wskazano dwa odrębne stanowiska-elektromonter linii kablowych i elektromonter linii napowietrznych niskich i średnich napięć. Podnosząc powyższe argumenty wskazał, że C. O. nie udokumentował piętnastoletniego okresu zatrudnienia w warunkach szczególnych i tym samym nie nabył prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym. Sąd ustalił, co następuje: Ubezpieczony C. O. , urodzony (...) , lat 60, złożył w dniu 3 grudnia 2012 roku wniosek o emeryturę. Wraz z wnioskiem przedłożył zaświadczenia i świadectwa pracy, którymi udokumentował niekwestionowany przez organ rentowy staż ubezpieczeniowy według stanu na dzień 01.01.1999r. wynoszący 26 lat, 8 miesięcy i 16 dni, w tym 6 lat ,7 miesięcy i 16 dni pracy w warunkach szczególnych. Ubezpieczony nie należy do OFE, a w chwili składania wniosku o przyznanie prawa do emerytury pozostawał w stosunku pracy. Organ rentowy nie zaliczył ubezpieczonemu do okresu pracy w warunkach szczególnych zatrudnienia od 16 maja 1983 do 30 czerwca 1996 roku w Zakładzie (...) w S. , ponieważ z posiadanej dokumentacji wynikało, że ubezpieczony pracował w charakterze elektromontera, a w podanych przepisach resortowych występują dwa inne stanowiska . Zaskarżoną decyzją z dnia grudnia 2012 roku organ rentowy odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury. dowód: akta emerytalne: wniosek k. 1-3, kwestionariusz k.7, zaskarżona decyzja k.17, karta przebiegu zatrudnienia na dzień 01.01.1999r. k.16 Ubezpieczony C. O. od 16 maja 1983 do 30 czerwca 1996 roku był zatrudniony w Zakładzie (...) w S. . Ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracował na stanowisku elektromontera przy budowie linii wysokich, średnich i niskich napięć, przy usuwaniu awarii i przy remontach. Były to głównie linie napowietrzne, rzadko podziemne kablowe. Do jego obowiązków należało montowanie fundamentów, słupów, skrzynek linii napowietrznych i linii kablowych w ziemi. Prace były wykonywane w brygadach na zlecenie Zakładu (...) . Ubezpieczony pracował razem z W. C. oraz A. S. . Świadkowie pracując w Zakładzie (...) w S. otrzymali świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych. Dowód: akta sprawy: zeznania świadków: W. C. oraz A. S. k. 23-24 , akta osobowe ubezpieczonego Praca ubezpieczonego od 16 maja 1983 do 30 czerwca 1996 roku w trakcie zatrudnienia w Zakładzie (...) w S. była pracą w warunkach szczególnych ( 13 lat, 1 miesiąc i 14 dni). Ubezpieczony według stanu na dzień 1 stycznia 1999 roku po doliczeniu spornego okresu pracy do uwzględnionego przez organ rentowy (tj. 6 lat ,7 miesięcy i 16 dni ) posiada ponad 15 letni okres pracy w warunkach szczególnych. Dowód: j/w Sąd zważył, co następuje: Odwołanie ubezpieczonego C. O. zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst. jedn. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli: 1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27. Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Dyspozycja przepisu § 4 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 roku, Nr 8, poz. 43 z późń. zm.) stanowi natomiast, że pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Podkreślenia wymaga fakt, iż jedynie łączne spełnienie wszystkich wymienionych przesłanek uprawnia do uzyskania prawa do wcześniejszej emerytury. Innymi słowy nie wystąpienie jednej z przesłanek pozbawia ubezpieczonego prawa do emerytury w niższym niż powszechny wieku emerytalnym. Bez wątpienia ubezpieczony osiągnął wiek 60 lat oraz posiada ponad 25 letni okres pracy według stanu na 01.01.1999r. Spór w niniejszej sprawie dotyczył natomiast wykazania przez C. O. wymaganego powołanym przepisem stażu pracy w warunkach szczególnych. Organ rentowy odmówił zaliczenia mu do stażu pracy w warunkach szczególnych zatrudnienia od 16 maja 1983 do 30 czerwca 1996 roku w Zakładzie (...) w S. wskazując, że ubezpieczony zatrudniony był na stanowisku elektromontera, natomiast w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach z dnia 1 lipca 1996 roku przepisach resortowych wskazano dwa odrębne stanowiska-elektromonter linii kablowych i elektromonter linii napowietrznych niskich i średnich napięć. Zgodnie § 22 ust 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (Dz.U. Nr 237 poz. 1412) środkiem dowodowym stwierdzającym okresy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania oraz spółdzielczej umowy o pracę jest świadectwo pracy, zaświadczenie płatnika składek lub innego właściwego organu, wydane na podstawie posiadanych dokumentów lub inny dokument, w tym w szczególności: 1) legitymacja ubezpieczeniowa; 2) legitymacja służbowa, legitymacja związku zawodowego, umowa o pracę, wpis w dowodzie osobistym oraz pisma kierowane przez pracodawcę do pracownika w czasie trwania zatrudnienia. Zważyć przy tym należy, że w postępowaniu przed sądem ubezpieczeń społecznych w sprawach o świadczenia emerytalno-rentowe prowadzenie dowodu z zeznań świadków lub z przesłuchania stron nie podlega żadnym ograniczeniom. Według art. 473 § 1 kpc w postępowaniu w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych nie stosuje się przed sądem przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu z zeznań świadków i z przesłuchania stron. Ten wyjątek od ogólnych zasad, wynikających z art. 247 KPC , sprawia, że każdy istotny fakt (np. taki, którego ustalenie jest niezbędne do przyznania ubezpieczonemu prawa do wcześniejszej emerytury), może być dowodzony wszelkimi środkami dowodowymi, które sąd uzna za pożądane, a ich dopuszczenie za celowe (vide wyrok SN z 4 października 2007 r. I UK 111/07). Ugruntowany jest w orzecznictwie pogląd, iż dla oceny, czy pracownik pracował w szczególnych warunkach, nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego przez niego stanowiska, tylko rodzaj powierzonej mu pracy. Praca w szczególnych warunkach to praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (przez 8 godzin dziennie, jeżeli pracownika obowiązuje taki wymiar czasu pracy) w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. (wyroki Sądu Najwyższego z dnia 14 września 2007 r., III UK 27/07, OSNP 2008 nr 21-22, poz. 325; z dnia 19 września 2007 r., III UK 38/07, OSNP 2008 nr 21-22, poz. 329; z dnia 6 grudnia 2007 r., III UK 66/07, LEX nr 483283; z dnia 22 stycznia 2008 r., I UK 210/07, OSNP 2009 nr 5-6, poz. 75 i z dnia 24 marca 2009 r., I PK 194/08, LEX nr 528152). Stanowisko, na jakim zatrudniony był ubezpieczony w spornym okresie tj. od 16 maja 1983 r. do 30 czerwca 1996 r. zostało określone jako elektromonter. Nie ulega wątpliwości, iż tego typu oznaczone stanowisko pracy, nie zostało wymienione w wykazach określających rodzaje prac, których wykonywanie uprawnia do wcześniejszej emerytury. Ubezpieczony we wniesionym odwołaniu, jak również w przebiegu procesu konsekwentnie podnosił, iż będąc zatrudnionym w Zakładzie (...) w S. wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy prace elektromontera linii kablowych i napowietrznych. Nadto C. O. podkreślił, że przez cały okres czasu pracy wykonywał te same czynności i nigdy nie był delegowany do innej brygady, która zajmowałaby się innego rodzaju czynnościami, nie będącymi pracą w szczególnych warunkach. Praca ubezpieczonego polegała na układaniu linii napowietrznych na wysokości niskiego, średniego i wysokiego napięcia oraz na podłączaniu tychże linii na stacjach energetycznych napowietrznych lub też stacjach transformatorowych. C. O. również wykonywał prace polegające na układaniu instalacji kablowych ziemnych, a także pracował przy remontach i awariach tych sieci. Podkreślić należy, że rozważając konkretny rodzaj zatrudnienia w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze, należy dokonać bardzo szerokiej analizy specyfiki danego zatrudnienia. Prace elektromontera linii napowietrznych i kablowych należą do kategorii prac wymienionych w załączniku A do Rozporządzenia RM z dnia 7.02.1983r. w dziale II – jako prace przy wytwarzaniu i przesyłaniu energii elektrycznej i cieplnej oraz przy montażu, remoncie i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych i cieplnych. Prace, jakie wykonywał wnioskodawca zostały również zamieszczone w dziale II, pod poz. 1 pkt 10 i 11 – do zarządzenia nr 17 (...) z dnia 12.08.1983 r. Nazewnictwo stanowiska pracy nie może stanowić podstawy nieuznania spornego okresu za pracę w szczególnych warunkach tym bardziej, że materiał dowodowy zebrany w sprawie, a w szczególności dokumentacja akt osobowych, zeznania świadków, jak i samego ubezpieczonego oraz analiza charakteru jego pracy pozwala stwierdzić, iż wykonywał on pracę wymienioną w załączniku A do Rozporządzenia RM z dnia 7.02.1983 r. w dziale II, obejmuje prace przy wytwarzaniu i przesyłaniu energii elektrycznej i cieplnej oraz przy montażu, remoncie i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych i cieplnych W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwolił na ustalenie , że ubezpieczony w okresie zatrudnienia od 16 maja 1983 r. do 30 czerwca 1996 r. w Zakładzie (...) w S. wykonywał pracę w warunkach szczególnych. Z zeznań słuchanych w sprawie świadków W. C. i A. S. (k. 23-24 as.), wynika, iż że w spornym okresie ubezpieczony wykonywał czynności zaliczane do prac w szczególnych warunkach. Zeznania świadków Sąd uznał za wiarygodne albowiem były one stanowcze, logiczne, zgodne i wzajemnie się uzupełniały. Świadkowie byli osobami, które miały bezpośredni kontakt z ubezpieczonym w trakcie świadczenia przez niego pracy w przedmiotowym zakładzie pracy, zorientowane zatem były w materii będącej przedmiotem ich zeznań. Zeznania te znajdują oparcie w pozostałym zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym w postaci akt osobowych ubezpieczonego z okresu zatrudnienia w Zakładzie (...) w S. . Sąd mając na względzie specyfikę pracy elektromontera linii napowietrznych i kablowych, oraz warunki pracy, jak również dokumenty -akta osobowe C. O. dokumentujące przebieg jego zatrudnienia ustalił, iż ubezpieczony w okresie pracy tj. od 16 maja 1983 roku do 30 czerwca 1996 roku wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, pracę na stanowisku elektromontera linii napowietrznych i kablowych, która zaliczana jest do pracy w szczególnych warunkach. Oznacza to, iż istotnie na dzień 01.01.1999r. legitymuje się wymaganym 15-to letnim stażem pracy w szczególnych warunkach, a tym samym spełnia przesłanki do uzyskania prawa do emerytury w obniżonym wieku w oparciu o art. 184 i art. 32 st. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 477 14 § 2 kpc zmienił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemu C. O. prawo do emerytury od 1 stycznia 2013 roku, o czym orzekł w punkcie I sentencji wyroku. Sąd przyznał świadczenie od 1 stycznia 2013 roku, z uwagi na zmianę w tej dacie stanu prawnego tj. art.184 ust 2 w/w ustawy, który wśród przesłanek nabycia emerytury w obniżonym wieku emerytalnym nie wymaga rozwiązania stosunku pracy. Sąd Okręgowy na podstawie art. 118 ust.1a w/w ustawy nie stwierdził odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji, uznając, że dopiero postępowanie sądowe, a szczególności przeprowadzone w tym postępowaniu dowody z zeznań świadków, pozwoliły na ustalenie, że ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w okresie zatrudnienia w Zakładzie (...) w S. wykonywał pracę w warunkach szczególnych, które przesądziły ostatecznie o zasadności wniosku. Mając powyższe na względzie Sąd nie stwierdził odpowiedzialności organu rentowego za nieprzyznanie prawa do emerytury, o czym orzekł w punkcie II sentencji wyroku.