Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 2 kwietnia 1998 r. w sprawie zasad bezpieczeństwa i higieny pracy przy zabezpieczaniu i usuw

Dziennik Ustaw Nr 45 1920 - Poz. 280 280 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SOCJALNEJ z dnia 2 kwietnia 1998 r. w sprawie zasad bezpieczeństwa i higieny pracy przy zabezpieczaniu i usuwaniu wyrobów zawierających azbest oraz programu szkolenia w zakresie bezpiecznego użytkowania takich wyrobów. Na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 19 czerwca 1997 r. o zakazie stosowania wyrobów zawierają­ cych azbest (Dz. U. Nr 101, poz. 628) zarządza się, co następuje: § 1. Pracodawca zatrudniający pracowników przy zabezpieczaniu wyrobów albo usuwaniu wyrobów i (lub) innych materiałów zawierających azbest jest obowiązany stosować środki ochrony pracowników przed szkodliwym działan i em pyłu zawierającego azbest, zwanego dalej "pyłem azbestu", w tym w szczególności: 1) podejmować działania zapobiegające powstawa niu pyłu azbestu i ograniczać jego stężenie w powietrzu, 2) kontrolować stopień narażenia pracowników na działanie pyłu azbestu w sposób określo ny w odrębnych przepisach , 3) oceniać ryzyko zawodowe związane z narażeniem pracowników na działanie pyłu azbestu. § 2. Przed przystąpieniem do prac rozbiórkowych lub innych prac związanych z usuwaniem wyrobów i (lub) innych materiałów zawierających azbest pracodawca jest obowiązany sporządzić plan prac, w szczególności obejmujący: 3) strefy pracy, w których występuje narażenie na działanie pyłu azbestu, były:

1. a)wydzielone - w celu uniknięcia narażenia innych osób na działanie pyłu azbestu,
2. b)niedostępne dla osób nie zatrudnionych przy pracach, o których mowa w § 1,
3. c)oznakowane znakami ostrzegawczymi oraz napisami "UWAGA - ZAGROŻENIE AZBESTEM", 4) przy pracach nara żających na działanie pyłu azbestu stosowana była odzież ochronna i sprzęt ochrony układu oddechowego. 2. Techniczne środki mające na celu wyeliminowanie albo ograniczenie emisji pyłu azbestu powinny obejmować w szczególności: 1) mechanizację prac, 2) stosowanie w miarę możliwości metod mokrych, 3) stosowanie narzędzi ręcznych lub wolnoobrotowych narzędzi mechanicznych, 4) spajanie włókien azbestowych przy użyciu środków wiążących , 5) wydzielanie z pomieszczeń miejsc pracy i procesów stwarzających zagrożenie lub izolowanie całych pomieszczeń, 1) ustalenie rodzaju azbastu w wyrobach i (lub) innych materiałach przeznaczonych do usunięcia oraz ocenę stanu technicznego tych materiałów, 6) stosowanie wentyl acj i miejscowej z zapewnieniem podciśnienia w wydzielonym obszarze pracy, 2) ustalenie odpowiednich sposobów usuwania wyrobów i (lub) innych materiałów zawierających azbest, 7) utrzymywanie podciśnienia w pomieszczeniach lub w wydzielonych i uszczelnionych strefach pracy, w których występuje emisja pyłu azbestu . 3) określenie rodzajów i metod pracy, z uwzględnie­ niem technicznych środków, O których mowa w § 3 ust. 2, 4) określenie sposobów wyeliminowania lub ograni czania uwalniania się pyłu azbestu do powietrza, 5) zapewnienie pracownikom niezbędnej ochrony zdrowia i bezpieczeństwa pracy, 6) poinformowanie pracowników, którzy mogą być narażeni na działanie pyłu azbestu, o sposobach postępowania i niezbędnych środkach ochronnych. § 3. 1. Pracodawca jest obowiązany zapewnić, aby: 1) liczba osób przydzielonych do prac, przy których wykonywaniu występuje narażenie na działanie azbestu, i czas trwania tego narażenia byłyograni­ czone do niezbęr:'nego minimum, 2) maszyny, sprzęt i metody pracy stosowane przy wykonywaniu prac eliminowały lub ogranicza ły do minimum powstawanie pyłu azbestu, a szczególnie jego emisję do środowiska pracy i (lub) środo ­ wiska naturalnego, § 4. 1. Maszyny i inne urządzenia stosowane w procesach związan ych z zabezpieczaniem wyrobów albo usuwaniem wyrobów i (lub) innych materiałów zawierających azbest powinny być wyposażone w instalacje odciągów miejscowych. 2. Pracodawca jest obowiązany zapewnić regularne wykonywanie przeglądów, regulacji, konserwacji i napraw instalacji, maszyn i innych urządzeń, o których mowa w ust. 1. § 5. Pracodawca jest obowiązany tak organizować stanowiska pracy, na których występuje narażenie na wdychanie pyłu azbestu, aby pracownik nie musiał wykonywać czynności wymagających dużego wysiłku fizycznego oraz nie był narażony na działanie innych czynników o działaniu rakotwórczym lub o prawdopodobnym działaniu rakotwórczym . § 6. 1. Pracodawca jest obowiązany zapewnić, aby dostarczane pracownikom narażonym na działanie pyłu azbestu odzież i obuwie robocze oraz środki ochro- Dzienn ik Ustaw Nr 45 - 1921 - ny indywidualn ej były właściwe do poziomu narażenia oraz zapobie gały odpowiednio stykaniu się ciała z pyłam i azbestu i ich wdychaniu. 2. Odz ież używana przez pracowników zatrudnionych w w arun kach narażenia na działanie pyłu azbestu powinna być w y ko nana z materiału uniemożliwiające­ go prze ni kani e włóki e n azbestu oraz umożliwiającego łatwe czyszczenie. Rękawy w nadgarstkach i nogawki spodn i w ko stkach powinny szczelnie przylega ć do ciała . § 7.1. Pracodawca jest obowiązany zapewnić, aby po zako ń cz en iu pracy w warunkach narażenia na działanie pyłu azbe stu odzież i obuwie robocze oraz środki ochrony in dywidualnej były: 1) oczyszczo ne z pyłu azbestu wysoko skutecznymi u rządze niami fi ltracyjno-wentylacyjnymi lub na mokro - w sposób uniemożliwiający uwalnianie się pył u do śro dowiska pracy i (lub ) do środowiska natu ralnego, 2) p rzechowywane wyłącznie w wyznaczonym miejscu - w taki sp osób, aby wykluczyć kontakt z wła ­ sną odzież ą pracowników. 2. Od zi e ż i obuwie robocze oraz środki ochrony indywidualnej stosowane w warunkach, o których mowa w ust. 1, nie mogą być używane poza miejscem pracy. 3. Odz ież zanieczyszczona pyłem azbestu przezna czona do pran ia pow inna być zapakowana i oznakowana w sposób o kreślony w § 12 ust. 2. § 8. 1. S przęt ochrony układu oddechowego może być stosowan y jedynie jako rozwiązanie uzupełniające lub awaryj ne; nie m oże on zastępować technicznych środków og raniczających narażenie pracowników na działan i e pyłu azbestu. 2. Pracod aw ca jest obowiązany zapewnić, aby oddechowego jednorazowego użytku był wy mi eniany po każdej zmianie roboczej lub gdy opory oddychania nadmiernie wzrosną. sprzęt ochrony układu 3. Niedo puszczalne jest zdejmowanie sprzętu ochrony u kła du oddechowego w strefie zanieczyszczonej pyłem azbestu . Wszelkich zmian elementów fil trujących nal e ży dokonywać po wyjściu z tej strefy. 4. Pra cow nikom stosującym sprzęt ochrony układu oddechowego pracodaw ca powinien zapewnić przerwy w pracy na odpoczynek - w miejscach , w których nie występu j e n arażenie na działanie pyłu azbestu . § 9. W m iejscach wykonywania prac, w których występuje nara żenie Poz. 280 oczyszczenie z pyłu azbestu w sposób uniemożliwiają­ cy ich em i sję do środowiska. 2. Sprzątanie powinn o być wykonywane z maksy z wykorzystaniem podciśni e n io ­ wego-sprzętu odkurzającego zaopatrzonego w wysoko skuteczne filtry lub metodą czyszczenia na mokro. Niedopuszczalne jest ręc zn e zamiatanie na sucho albo czyszczenie pomies zczeń o raz środków i narzędzi pracy przy użyciu sprężonego powietrza. malną starannością, 3. Stanowiska pracy, drogi komunikacyjne oraz maszyny i urządzenia powinny być czyszczone pod koniec każdej zmiany roboczej. 4. Pył azbestu gromadzony w elementach filtracyjnych należy regularnie us uwa ć z zachowaniem niezbędnych środków ostrożności. Filtry włókninowe należy wymi eniać po wzroście oporów do wartości określonych w instrukcji użytkowania. Zużyte filtry należy usuwa ć, pakując je do szczelnych worków i postęp uj ąc z nimi tak, jak z innymi odpadami zawierający mi azbest. Regenerowanie filtrów jest niedopuszczal ne. 5. Worki do gromadzenia pyłu azbestu, zamontowane w urządzeniach odpylających, powinny być przeznaczone do jednorazowego użytku. § 11. 1. Podcz as prac związanych z zabezpieczaniem wyrobów albo usuwaniem wyrobów i (lub) innych ma teriałów zawierających azbest należy ograniczać do minimum powstawanie odpadów, szczególnie drobn ych i słabo związanych . 2. Odpadów zawierających azbest nie należy mieszać z innymi rodzajami odpadów. § 12. 1. Pakowanie, transport i składowanie usuni ę ­ tych wyrobów i innych materiałów z zawa rtością azbestu należy wykonywa ć w taki sposób, aby nie na stępo­ wało uwaln ianie włókien azb estu. 2. Usunięte wyroby i inne materiały z zawartością azbestu należy pakować w worki z folii polietyle nowej lub w inne szczelne opakowania i znakować zgodnie z § 14. Opakowania powinny posiada ć wystarczającą wytrzymałość na uszkodze n ie oraz nie mogą być podatne na oddziaływani e warunków atmosferycznych. Niedopuszczalne jest stosowanie do pakowania w orków papie rowych. 3. Pakowanie usuniętych wyrobów i innych materiałów z zawartością azbestu powinno odbywa ć się w yłączn i e do opakowań przeznaczonych do ostatecznego składowan ia. 4. Opakowani a powinny być szczelnie zamykane na działanie pyłu azbestu, niedopuszczalne jest spożywanie posiłków, picie napojów, palenie tyton iu, p rzechowyw anie rzeczy osobistych oraz przebywanie bez wyraźnej potrzeby. śmą samoprzylepną o wytrzymałości uniem o ż l iwiają­ cej ich przypadkowe otwarcie. § 10. 1. Po zakończeniu prac związanych z zabezpieczaniem wyrobów albo usuwaniem wyrobów i (lub) innych mater i a łów zaw ierających azbest pracodawca jest obowiąza n y zapewnić uprzątnięcie terenu wykonywan ia prac z odpadów zawierających azbest oraz § 13. 1. Transport i przemieszczanie opa kowa ń z usun i ętymi wyrobami i innymi materiałami zaw ierającymi azbest powinny się odbywać w taki sposó b, aby nie nastąpiło otwarcie lub uszkodzenie opakowań i w ydostanie się pyłu azbestu na zewnątrz. bezpośrednio po ich napełnieniu i po każdorazowy m ich dopełnianiu - przez zgrzewanie lub zalepiani e ta- Dziennik Ustaw Nr 45 - 1922 - Poz. 280 2. Opakowania powinny być tak układane na środ­ kach transportu, aby zapewnić ich stabilność podczas transportu. cownikami powinni być przeszkoleni w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy przy wykonywaniu takich prac, zgodn ie z odrębnymi przepisami. 3. Środki transportu wykorzystywane do transportowania usuniętych wyrobów i innych materiałów z za wartością azbestu powinny być po rozładunku dokład ­ nie oczyszczone z zachowaniem wymagań określo ­ nych w § 10 ust. 2. 2. Prog ram szkolenia w zakresie bezpiecznego użyt­ kowania wyrobów zawierających azbest jest określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia. § 14. Wszystkie usunięte wyroby i inne materiały zawierające azbest powinny być trwale i wyraźnie oznakowane w sposób określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia . § 15. 1. Pracownicy zatrudnieniu przy pracach w kontakcie z azbestem lub wyrobami zawierającymi azbest oraz pracodawcy i osoby kierujące takimi pra - § 16. Rozporządzenie nie narusza odrębnych przepisów dotyczących czynników rakotwórczych w środo­ wisku pracy oraz nadzoru nad stanem zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki. § 17. Rozporządzen i e wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Minister Pracy i Polityki Socjalnej: L. Komofowski Za ł ączn i k i do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 2 kwietnia 1998 r. (poz. 280) Załącznik nr 1 OZNAKOWANIE WYROBÓW I INNYCH MATERIAŁÓW ZAWIERAJĄCYCH AZBEST 0,4 H H UWAGA! ZA WIERA AZBEST Wdychanie pyłu azbestu stanowi niebezpieczeństwo dla zdrowia! Postępuj zgodnie z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy 1. Oznakowanie opakowań powinno mieć formę etykiety, trwale przytwierdzonej do opakowania, lub bezpośredniego nadruku na opakowaniu. Dziennik Ustaw Nr 45 - 1923 - Poz. 280 2. Oznakowanie powinno spełniać następujące wymagania:
4. a)wysokość znaku powinna wynosić co najmniej 5 cm, a szerokość - co najmniej 3 cm,
5. b)górna część powinna zawierać białą literę "a" na czarnym tle; dolna część powinna zawierać czytelny napis koloru białego lub czarnego na czerwonym tle, o treści "UWAGA! ZAWIERA AZBEST! Wdychanie pyłu azbestu stanowi niebezpieczeństwo dla zdrowia. Postępuj zgodnie z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy!", /
6. c)jeżeli wyrób lub inny materiał zawiera krokidolit, wyrazy "ZAWIERA AZBEST!" należy zastąpić wyrazami "ZAWIERA AZBEST-KROKI OOLIT! " 3. Etykiety i zamieszczone na nich napisy powinny być trwałe (nie ulegające zniszczeniu, zwłaszcza pod wpły­ wem warunków atmosferycznych i czynników mechanicznych). Załącznik nr 2 PROGRAM SZKOLENIA W ZAKRESIE BEZPIECZNEGO UŻYTKOWANIA WYROBÓW ZAWIERAJĄCYCH AZBEST I. Założenia organizacyjno-programowe 3. Uczestnicy szkolenia Uczestnikami szkolenia są pracownicy zatrudnieni przy pracach w kontakcie z azbestem lub wyrobami zawierającymi azbest oraz pracodawcy i osoby kierujące takimi pracownikami. 1. Cel szkolenia Celem szkolenia jest zapewnienie uczestnikom: - zaznajomienia ich z zagrożeniami związanymi z wykonywaną pracą, - - 4. Czas trwania szkolenia poznania przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie niezbędnym do wykonywania pracy na określonym stanowisku oraz związanych z tym stanowiskiem obowiązków i odpowiedzialności w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy, nabycia umiejętności wykonywania pracy w sposób bezpieczny dla siebie i innych osób oraz postę­ powania w sytuacjach awaryjnych, a także udzielania pierwszej pomocy osobom, które uległy wypadkom. 2. Rodzaje i formy szkolenia Rodzaje szkolenia i formy jego przeprowadzania są określone w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polity- ki Socjalnej z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie szczegółowych zasad szkolenia w dziedzinie bezpieczeń­ stwa i higieny pracy (Dz. U. Nr 62, poz. 285) . Czas trwania szkolenia w zakresie bezpiecznego użytkowania wyrobów zawierających azbest (bezpieczeństwa i higieny pracy przy wykonywaniu prac w kontakcie z azbestem lub wyrobami z zawartością azbestu), zgodnie z programem, nie może być krótszy niż 7,5 godziny. II. Program szkolenia Programy szkolenia, opracowane na podstawie ra mowych programów szkolenia, stanowiących załącz­ nik do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie szczegółowych zasad szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. Nr 62, poz. 285), powinny uwzględniać określoną poniżej tematykę związaną z zagrożeniami występującymi przy pracach w kontakcie z azbestem lub wyrobami zawierającymi azbest: Lp. Temat szkolenia Minimalna liczba godzin 1 2 3 1 Regulacje prawne dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy przy wykonywaniu prac w kontakcie z azbestem, w tym:
7. a)przepisy działu dziesiątego Kodeksu pracy oraz aktów wykonawczych dotyczących: - najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, - czynników rakotwórczych w środowisku pracy,
8. b)ustawa z dnia 19 czerwca 1997 r. o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest i przepisy wykonawcze do tej ustawy,
9. c)przepisy dotyczące ochrony i kształtowania środowiska naturalnego, z uwzględnieniem rozporządzenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 30 listopada 1994 r. w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać wyroby ze względu na potrzebę ochrony zdrowia i ochrony środowiska. 0,5 Dziennik Ustaw Nr 45 1 - 1924 2 2 Zastosowanie azbestu:
10. a)właściwoś ci azbestu,
11. b)zastosowani e azbestu w wyrobach: - budownictwo ( z uwzględnieniem wyrobów azbestowo-cementowych), - przemysł (z uwzględnieniem materiałów izolacyjnych, uszczelek), - motoryzacja ( z uwzględnieniem szczęk i okładzin hamulcowych), - inne zastosowania . 3 Zagrożenia dla zdrowia związane z pracami wykonywanymi w styczności z materiałami zawierającymi azbest i działania profilaktyczne: Poz. 280 3 1 1
12. a)żródła narażenia na pył azbestowy,
13. b)oddziaływanie azbestu na zdrowie człowieka: - sposób przenikania azbestu do organizmu, - wpływ azbestu na stan zd row ia,
14. c)choroby wywoływane oddziaływaniem pyłu z zawartością azbestu,
15. d)profilaktyka zdrowotna: - badania le karskie, - zmniejszanie czasu ekspozycji na działanie azbestu i liczby narażonych osób, - utrzymywanie stężenia pyłów azbestu na odpowiednio niskim poziomie lub stosowanie środków ochrony indywidualnej. 4 5 6 Identyfikacja wyrobów i innych materiałów zawierających azbest; metody identyfikacji (pobieranie próbek i ich analiza). 0,5 Przypadki, w jakich należy zabezpieczać wyroby z zawartością azbestu, oraz przypadki, w jakich konieczne jest usuwanie takich wyrobów; ocena stanu technicznego wyrobów i innych materiałów z zawartością azbestu. 0,5 Sprzęt techniczny, narzędzia i wyposażenie stosowane podczas prowadzenia prac związanych z zabezpieczaniem lub usuwaniem wyrobów z zawartością azbestu. 7 Zasady bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania prac w kontakcie z azbestem lub wy robami zawierającymi azbest, w tym podczas zabezpieczania lub usuwania wyro bów zawierających azbest:
16. a)prace w konta kcie z azbestem lub wyrobami zawierającymi azbest (podczas zabezpieczania lub usuwania tych wyrobów) : - właściwa organizacja pracy podczas prowadzenia prac z materiałami zawierającymi azbest (w tym plan prac), - stosowanie maszyn i sprzętu eliminujących lub ograniczających do minimum wydzie lanie się pyłów azbestu (urządzeń odpylających, narzędzi zaopatrzonych w urządzen ia odpylające itp.), - izolowanie stref pracy, w których występują pyły azbestu, i ich znakowanie znakami ostrzegawczy mi, - stosowan ie metod pracy uniemożliwiających lub ograniczających emisję pyłów azbestu do środowiska pracy i/lub środowiska naturalnego,
17. b)zabezpieczanie wyrobów zawierających azbest: - materiały stosowane do zabezpieczania wyrobów i ich wpływ na zdrowie pracowników, - zasady bezpieczeństwa i higieny pracy związane ze stosowaniem określonych materiał ów do zabezpieczania wyrobów zawierających azbest,
18. c)zasady znakowania wyrobów i innych materiałów zawierających azbest (znajdujących się w opakowaniach i nie opakowanych),
19. d)stosowanie środków ochrony indywidualnej: - dobór odpowiednich do poziomu narażenia na pyły azbestu środków ochrony indywidualnej (m. in. ubrań ochronnych, środków ochrony układu oddechowego), - oczyszczanie i przechowywanie środków ochrony indywidualnej (oraz odzieży i obuwia roboczego) uniemożliwiające zanieczyszczanie środowiska pracy i/lub środowi ska naturalnego pyłami azbestu, 0,5 3 Dziennik Ustaw Nr 45 - 1 1925 - Poz. 280 i 281 2 3
20. e)utrzymanie porządku i czystośc i w miejscach pracy: - oczyszczanie terenu prac przy usuwaniu lub zabezpieczaniu wyrobów zawierających azbest z odpadów i pyłów azbestu, wykluczające uwalnianie się pyłów do środowiska pracy i/ lub środowiska naturalnego, - zasady pakowania i transportu odpadów zawierających azbest, z uwzględnieniem ochrony środowiska pracy i środow i ska naturalnego przed pyłami azbestu . 8 Zasady higieny osobistej i profilaktyki zdrowotnej związane z pracą w kontakcie z azbestem:
21. a)zakaz spożywan i a posiłków, picia napojów i palenia tytoniu w miejscach wykonywania prac w kontakcie z pyłem azbestu,
22. b)utrzymywanie higieny osobistej (kąpiel po zakończonej pracy, utrzymywanie w czystości odzieży i obuwia oraz środków ochrony indywidualnej),
23. c)zakaz przechowywania odzieży stosowanej na stanowisku pracy obok odzieży własnej (domowej). Razem 0,5 7,5 281 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SOCJALNEJ z dnia 3 kwietnia 1998 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie zasad wynagradzania za pracę i przyznawania innych świadczeń dla pracowników nie będących nauczycielami, zatrudnionych w szkołach i placówkach oświatowych prowadzonych przez organy administracji rządow aj. Na podstawie art. 77 3 Kodeksu pracy zarządza się , co następuje: § 1. W rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 3 lipca 1996 r. w sprawie zasad wynagra dzania za pracę i przyznawania innych świadczeń dla pracowników nie będących nauczycielami , zatrudnionych w szkołach i placówkach oświatowych prowadzonych przez organy adm inistracji rządowej (Dz. U. Nr 80, poz. 375 i z 1997 r. Nr 31, poz. 182), wprowadza się następujące zmiany: 1) w § 7 w ust. 10 wyrazy "rentę inwalidzką" zastępuje się wyrazami " rentę z tytułu niezdolności do pracy" , 2) skreśla się § 14, 3) w § 18 w ust. 1 wyrazy "renty inwalidzkiej" zastę ­ puje się wyrazami "renty z tytułu niezdolności do pracy" , 4) w § 25 skreśla się wyrazy "z zastrzeżeniem § 14 pkt 1" , 5) załączniki nr 1 i 2 do rozporządzenia otrzymują brzmienie ustalone w załącznikach nr 1 i 2 do niniejszego rozporządzenia, 6) w załączniku nr 3 do rozporządzenia w części IV lp. 3 otrzymuje brzmienie: 1 2 3 4 3 Rzemieślnik w zawodzie: ślusarza, mechanika, elektrotechnika , murarza, stolarza, ogrodnika, kucharza, fotografa, montażysty wystaw itd. zasadnicze zawodowe - Młodszy ratownik*) Palacz c.o. Starszy woźny Starszy strażnik Robotnik do pracy ciężkiej Praczka 5 według odrębnych przepisów VII-XI podstawowe i kurs dla palaczy - podstawowe 2 -