Europejska Karta Społeczna sporządzona w Turynie dnia 18 października 1961 r.

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Nr 8 Warszawa, dnia 29 stycznia 1999 r. TREŚĆ: Poz.: UMOWA MIĘDZYNARODOWA 67 - Europejska Karta Społeczna, sporządzona w Turynie dnia 18 października 1961 r. 68 - Oświadczenie rządowe z dnia 30 listopada 1998 r. w sprawie ratyfikacji przez Rzeczpospolitą Polską Europejskiej Karty Społecznej, sporządzonej w Turynie dnia 18 października 1961 r. 277 298 ROZPORZĄDZENIA RADY MINISTRÓW: 69 70 71 72 - 73 - z dnia 12 stycznia 1999 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ustanowienia warmińsko-mazurskiej specjalnej strefy ekonomicznej z dnia 25 stycznia 1999 r. w sprawie określenia wielokrotności prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia w państwowej sferze budżetowej, stanowiącej przeciętne uposażenie funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej i Państwowej Straży Pożarnej . . . . . . . . . z dnia 26 stycznia 1999 r. w sprawie ustanowienia Pełnomocnika Rządu do Spraw Przygotowania Udziału Polski w Światowej Wystawie Expo 2000 w Hanowerze z dnia 26 stycznia 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad powoływania i odwoływania oraz sprawowania nadzoru nad zespołami orzekającymi o stopniu niepełnosprawności, zakresu ich działania, a także zakresu ich współdziałania z organami administracji rządowej i organami jednostek samorządu terytorialnego z dnia 26 stycznia 1999 r. w sprawie algorytmu podziału środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na realizację określonych zadań jednostek samorządu terytorialnego oraz sposobu przedstawiania sprawozdań o wykorzystaniu tych środków 303 307 308 309 310 OBWIESZCZENIE 74 - Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 25 stycznia 1999 r. w sprawie zmian w treści ob- wieszczenia o zbiorczych wynikach wyborów do rad na obszarze kraju, przeprowadzonych w dniu 11 października 1998 r. 312 67 EUROPEJSKA KARTA SPOŁECZNA sporządzona w Turynie dnia 18 października 1961 r. W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ podaje do powszechnej wiadomości: W dniu 18 października 1961 r. w Turynie została sporządzona Europejska "Karta Społeczna, zmieniona ProTurynie dnia 21 października 1991 r., w następującym brzmieniu: tokołem zmieniającym Europejską Kartę Społeczną, sporządzonym w Przekfad EUROPEJSKA KARTA SPOŁECZNA EUROPEAN SOCIAL CHARTER Preambuła Preamble Rządy sygnatariusze, członkowie Rady Europy, The governments signatory hereto, being members of the Council of Europe, zważywszy, że celem Rady Europy jest osiągnięcie większej jedności jej członków dla zagwarantowania i urzeczywistnienia ideałów i zasad, które są ich wspól- Considering that the aim of the Council of Europe is the achievement of greater unity between its members for the purpose of safeguarding and - Dziennik Ustaw Nr 8 Poz. 67 278- nym dziedzictwem oraz dla ułatwienia postępu gospodarczego i społecznego, w szczególności poprzez obronę i rozwijanie praw człowieka i podstawowych wolności; realising the ideais and principles which are their com mon heritage and of facilitating their economic and social progress, in particular by the maintenance and further realisation of human rights and fundamental freedoms; zważywszy, że w Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, sporzą­ dzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. i w Protokole do niej, podpisanym w Paryżu dnia 20 marca 1952 r., Państwa członkowskie Rady Europy zgodziły się zapewnić swej ludności prawa obywatelskie i polityczne oraz wolności w nich określone; Considering that in the European Convention for the Protection of Human Rights and Fundamental Freedoms signed at Rome on 4th November 1950, and the Protocol thereto signed at Paris on 20th March 1952, the member States of the Council of Europe agreed to secure to their populations the civil and political rights and freedoms therein specified; zważywszy, że korzystanie z praw społecznych powinno być zapewnione bez dyskryminacji ze względu na rasę, kolor, płeć, religię, poglądy polityczne, pochodzenie narodowe lub społeczne; Considering that the enjoyment of social rights should be secured without discrimination on grounds of race, colour, sex, religion, political opinio n, national extraction or social origin; zdecydowane podjąć wspólnie wszelkie wysiłki dla podnoszenia poziomu życia i popierania dobrobytu społecznego, zarówno ludności miejskiej, jak i wiejskiej, za pomocą odpowiednich instytucji i działań, Being resolved to make every effort in common to improve the standard of living and to promote the social well-being of both their urban and rural populations by means of appropriate institutions and action, uzgodniły co następuje: Część Have agreed as follows: I Part I Umawiające się Strony przyjmują za cel swej polityki, która będzie realizowana za pomocą wszelkich odpowiednich środków, zarówno o charakterze krajowym, jak i międzynarodowym, stworzenie warunków, w których następujące prawa i zasady będą mogły być skutecznie realizowane: The Contracting Parties accept as the aim of their policy, to be pursued by all appropriate means, both national and international in character, the attainment of conditions in which the following rights and principles may be effectively realised: 1 Każdy będzie miał możliwość zarabiania na życie poprzez pracę swobodnie wybraną. 1 Everyone shall have the opportunity to earn his living in an occupation freely entered upon. 2 Wszyscy pracownicy mają prawo do odpowiednich warunków pracy. 2 Ali workers have the right to just conditions of work. 3 Wszyscy pracownicy mają prawo do bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. 3 Ali workers have the right to safe and healthy working conditions. 4 Wszyscy pracownicy mają prawo do sprawiedliwego wynagrodzenia, wystarczającego dla zapewnienia im, jak i ich rodzinom, godziwego poziomu życia. 4 Ali workers have the right to a fair remuneration sufficient for a decent standard of living for themselves and their families. 5 Wszyscy pracownicy i pracodawcy mają prawo do swobodnego zrzeszania się w organizacjach krajowych lub międzynarodowych, w celu ochrony ich interesów gospodarczych i społecznych. 5 Ali workers and employers have the right to freedom of association in national or international organisations for the protection of their economic and social interests. 6 Wszyscy pracownicy i pracodawcy mają prawo do rokowań zbiorowych. 6 Ali workers and employers have the right to bargain collectively. 7 Dzieci i młodociani mają prawo do szczególnej ochrony przed zagrożeniami fizycznymi i moralnymi, na które są narażeni. 7 Children and young persons have the right to a special protection against the physical and moral hazards to which they are exposed. 8 Pracownice, w razie macierzyństwa, oraz inne pracownice, w uzasadnionych przypadkach, mają prawo do szczególnej ochrony w swej pracy. 8 Employed women, in case of maternity, and other employed women as appropriate, have the right to a special protection in their work. - Dziennik Ustaw Nr 8 Poz. 67 279- 9 Każdy ma prawo do odpowiednich ułatwień w zakresie poradnictwa zawodowego w celu uzyskania pomocy w wyborze zawodu odpowiadającego jego osobistym uzdolnieniom i zainteresowaniom. 9 Everyone has the right to appropriate facilities for vocational guidance with a view to helping him choose an occupation suited to his personal aptitude and interests. 10 Każdy ma prawo do odpowiednich ułatwień w zakresie szkolenia zawodowego. 10 Everyone has the right to appropriate facilitiesfor vocational training. 11 Każdy ma prawo do korzystania z wszelkich środ­ ków umożliwiających mu osiągnięcie możliwie najlepszego stanu zdrowia. 11 Everyone has the right to benefit from any measures enabling him to enjoy the highest possible standard of health attainable. 12 Wszyscy pracownicy i osoby będące na ich utrzymaniu mają prawo do zabezpieczenia społeczne­ go. 12 Ali workers and their dependents have the right to social security. 13 Każdy nie mający wystarczających zasobów ma prawo do pomocy społecznej i medycznej. 13 Anyone without adequate resources has the right to social and medical assistance. 14 Każdy ma prawo do korzystania ze służb opieki 14 Everyone has the right to benefit from social welfare services. społecznej. 15 Osoby niepełnosprawne mają prawo do szkolenia zawodowego, rehabilitacji oraz readaptacji zawodowej i społecznej, bez względu na przyczynę i rodzaj ich inwalidztwa. 15 Disabled persons have the right to vocational training, rehabilitation and resettlement, whatever the origin and nature of their disability. 16 Rodzina, jako podstawowa komórka społeczeń­ stwa, ma prawo do odpowiedniej ochrony społecznej, prawnej i ekonomicznej dla zapewnienia jej pełnego rozwoju. 16 The family as a fundamental unit of society has the right to appropriate social, legaj and economic protection to ensure its fuli development. 17 Matki i dzieci, niezależnie od stanu cywilnego i stosunków rodzinnych, mają prawo do odpowiedniej ochrony socjalnej i ekonomicznej. 17 Mothers and children, irrespective of marital status and family relations, have the right to appropriate social and economic protection. 18 Obywatele każdej z Umawiających się Stron mają prawo do prowadzenia wszelkiej działalności zarobkowej na terytorium innej Umawiającej się Strony, na zasadzie równości z obywatelami tej ostatniej, z zastrzeżeniem ograniczeń wynikają­ cych z ważnych powodów ekonomicznych lub 18 The nationals of any one ofthe Contracting Parties have the right to engage in any gainful occupation in the territory of any one ofthe others on a footing of equality with the nationals of the latter, subject to restrictions based on cogent economic or social reasons. społecznych. 19 Pracownicy migrujący, którzy są obywatelami Umawiającej się Strony, oraz ich rodziny mają pra- wo do ochrony i pomocy na terytorium każdej innej Umawiającej się Strony. Część II 19 Migrant workers who are nationals of a Contracting Party and their families have the right to protection and assistance in the territory of any other Contracting Party. Part II Umawiające się Strony uznają się, jak przewidziano w części III, za związane zobowiązaniami określony­ mi w następujących artykułach i ustępach. The Contracting Parties undertake, as provided for in Part III, to consider themselves bound by the obligations laid down in the following articles and paragraphs. Artykuł 1 Article 1 Prawo do pracy The right to work W celu zapewnienia skutecznego wykonywania prawa do pracy, Umawiające się Strony zobowiązują się: With a view to ensuring the effective exercise of the right to work, the Contracting Parties undertake: 1 przyjąć, jako jeden z ich zasadniczych celów i obowiązków, osiągnięcie i utrzymanie możliwie najwyższego i stabilnego poziomu zatrudnienia w celu osiągnięcia stanu pełnego zatrudnienia; 1 to accept as one of their primary aims and responsibilities the achievement and maintenance of as high and stable alevel of employment as possible, wit h a view to the attainment of fuli employment; Dziennik Ustaw Nr 8 - Poz. 67 280- 2 chronić skutecznie prawo pracownika do zarabiania na życie poprzez pracę swobodnie wybraną; 2 to protect effectively the right of the worker to earn his living in an occupation freely entered upon; 3 ustanowić lub utrzymywać bezpłatne służby zatrudnienia dla wszystkich pracowników; 3 to establish or maintain free employment services for all workers; 4 zapewnić lub popierać odpowiednie poradnictwo zawodowe, szkolenie i readaptację zawodową. 4 to provide or promote appropriate vocational guidance, training and rehabilitation. Artykuł 2 Article 2 Prawo do odpowiednich warunków pracy The right to just conditions of work W celu zapewnienia skutecznego wykonywania prawa do odpowiednich warunków pracy, Umawiają­ ce się Strony zobowiązują się: With a view to ensuring the effective exercise of the right to just conditions of work, the Contracting Parties undertake: 1 określić rozsądny dzienny i tygodniowy czas pracy, stopniowo skracać tygodniowy czas pracy do takiego wymiaru, na jaki pozwala wzrost wydajności oraz inne związane z tym czynniki; 1 to provide for reasonable daily and weekly working hours, the working week to be progressively reduced to the extent that the increase of productivity and other relevant factors permit; 2 zapewnić płatne dni świąteczne; 2 to provide for public holidays with pay; 3 zapewnić coroczny, co najmniej dwutygodniowy płatny urlop; 3 to provide for a minimum of two weeks annual holiday with pay; 4 zapewnić pracownikom zatrudnionym przy określonych pracach, niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia, bądź skrócenie czasu pracy, bądź dodatkowe płatne urlopy; 4 to provide for additional paid holidays or reduced working hours for workers engaged in dangerous or unhealthy occupations as prescribed; 5 zapewnić tygodniowy wypoczynek, który będzie, w miarę możliwości, zbiegał się z dniem uznanym za dzień wolny od pracy zgodnie z tradycją lub zwyczajem danego kraju lub regionu. 5 to ensure a weekly rest period which shall, as far as possible, coincide wit h the day recognised by tradition or custom in the country or region concerned as a day of rest. Artykuł 3 Article 3 Prawo do bezpiecznych i higienicznych warunków pracy The right to safe and healthy working conditions W celu zapewnienia skutecznego wykonywania prawa do bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, Umawiające się Strony zobowiązują się: With a view to ensuring the effective exercise of the right to safe and healthy working conditions, the Contracting Parties undertake: 1 wydać przepisy dotyczące bezpieczeństwa i higieny; 1 to issue safety and health regulations; 2 zapewnić środki kontroli stosowania tych przepi- 2 to provide for the enforcement of such regulations by measures of supervision; konsultować się, gdy zachodzi potrzeba, z organi- 3 to consult, as appropriate, employers' and workers' organisations on measures intended to improve industrial safety and health. sów; 3 zacjami pracodawców i pracowników w sprawach środków zmierzających do poprawy bezpieczeń­ stwa i higieny pracy. Artykuł 4 Article 4 Prawo do sprawiedliwego wynagrodzenia The right to a fair remuneration W celu zapewnienia skutecznego wykonywania prawa do sprawiedliwego wynagrodzenia, Umawiają­ ce się Strony zobowiązują się: Wit h a view to ensuring the effective exercise of the right to a fair remuneration, the Contracting Parties undertake: uznać prawo pracowników do takiego wynagrodzenia, które zapewni im i ich rodzinom godziwy poziom życia; 1 to recognise the right of workers to a remuneration such as will give them and their families a decent standard of living; 1 Dziennik Ustaw Nr 8 2 - 281 uznać prawo pracowników do zwiększonej stawki wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych, z zastrzeżeniem wyjątków w przypadkach Poz. 67 2 to recognise the right ot workers to an increased rate of remuneration for overtime work, subject to exceptions in particular cases; szczegól nych; 3 uznać prawo pracowników, mężczyzn i kobiet, do jednakowego wynagrodzenia za pracę jednakowej 3 to recognise the right ot men and women workers to equal pay for work of equal value; wartości; 4 uznać prawo wszystkich pracowników do rozsąd ­ nego okresu wypowiedzenia w razie zwolnienia z pracy; 4 to recognise the right of all workers to a reasonable period of notice for termination ot employment; 5 zezwolić na dokonywanie potrąceń z wynagrodzeń tylko na warunkach i w zakresie przewidzianym w ustawodawstwie krajowym lub ustalonym w układach zbiorowych pracy lub w orzeczeniach 5 to permit deductions from wages only under conditions and to the extent prescribed by national laws or regulations or fixed by collective agreements or arbitration awards. arbitrażowych. Wykonywanie tych praw powinno być zapewnione w drodze bądź swobodnie zawartych układów zbiorowych pracy, bądź w drodze prawnie określonych mechanizmów ustalania wynagrodzeń, bądź za pomocą innych środków, odpowiednich do warunków krajowych. The exsercise ot these rights shall be achieved by treely concluded collective agreements, by statutory wage-fixing machinery, or by other means appropriate to national conditions. Artykuł 5 Article 5 Prawo do organizowania się The right to organise W celu zapewnienia lub popierania swobody pracowników i pracodawców tworzenia lokalnych, krajowych lub międzynarodowych organizacji w celu ochrony ich interesów ekonomicznych i społecznych oraz wstępowania do tych organizacji, Umawiające się Strony zobowiązują się, że ustawodawstwo krajowe nie będzie naruszać ani też nie będzie stosowane w sposób, który naruszałby tę swobodę. Zakres, w jakim gwarancje przewidziane w niniejszym artykule bę­ dą miały zastosowanie do policji, zostanie określony przez ustawodawstwo krajowe. Zasada dotycząca stosowania tych gwarancji do członków sił zbrojnych i zakres, w jakim będą one miały zastosowanie do tej grupy osób, zostaną również określone przez ustawodawstwo krajowe. With a view to ensuring or promoting the freedom of workers and employers to form local, national or international organisations for the protection ot their economic and social interests and to join those organisations, the Contracting Parties undertake that nationallaw shall not be such as to impair, nor shall it be so applied as to impair, this freedom. The extent to which the guarantees provided for in this article shall apply to the police shall be determined by national laws ar regulations. The principle governing the application to the members ot the armed forces of these guarantees and the extent to which they shall apply to persons in this category shall equally be determined by nationallaws or regulations. Artykuł 6 Article 6 Prawo do rokowań zbiorowych The right to bargain collectively W celu zapewnienia skutecznego wykonywania prawa do rokowań zbiorowych, Umawiające się Strony zobowiązują się: With a view to ensuring the effective exercise of the right to bargain collectively, the Contracting Parties undertake: 1 popierać wspólne konsultacje pomiędzy pracownikami a pracodawcami; 1 to promote joint consultation between workers and employers; popierać, kiedykolwiek będzie to konieczne i wła­ ściwe, mechanizm dobrowolnych negocjacji mię­ 2 to promote, where necessary and appropriate, machinery for voluntary negotiations between employers or employers' organisations and workers' organisations, with a view to the regulation of terms and conditions ot employment by means of collective agreements; 2 dzy pracodawcami lub organizacjami pracodawców z jednej strony a organizacjami pracowników z drugiej strony, dla uregulowania, w drodze ukła­ dów zbiorowych pracy, warunków zatrudnienia; 3 popierać ustanowienie i wykorzystywanie właści­ wych mechanizmów pojednawczych oraz dobro- 3 to promote the establishment and use of appropriate machinery tor conciliation and - Dziennik Ustaw Nr 8 282- wolnego arbitrażu dla rozstrzygania sporów zbiorowych; Poz. 67 voluntary arbitration for the settlement of labour disputes; oraz uznają: and recognise: 4 prawo pracowników i pracodawców do zbiorowego działania w przypadku konfliktu interesów, włą­ czając w to prawo do strajku, z zastrzeżeniem zobowiązań, jakie mogłyby wyniknąć z wcześniej zawartych układów zbiorowych pracy. 4 the right of workers and employers to collective action in cases of conflicts of interest, including the right to strike, subject to obligations that might arise out of collective agreements previously entered into. Artykuł 7 Article 7 Prawo dzieci i młodocianych do ochrony The right ot children and young persons to protection W celu zapewnienia skutecznego wykonywania prawa dzieci i młodocianych do ochrony, Umawiające się Strony zobowiązują się: Wit h a view to ensuring the effective exercise of the right of children and young persons to protection, the Contracting Parties undertake: ustalić, że wiek piętnastu lat będzie minimalnym wiekiem dopuszczenia do zatrudnienia, z zastrzeżeniem wyjątków wobec dzieci zatrudnionych przy określonych, lekkich pracach, nieszkodliwych dla ich zdrowia, moralności lub kształcenia; 1 to provide that the minimum age of admission to employment shall be 15 years, subject to exceptions for children employed in prescribed light work without harm to their health, morais or education; 2 ustalić wyższy minimalny wiek dopuszczenia do zatrudnienia w niektórych, określonych zawodach, uznanych za niebezpieczne lub szkodliwe dla zdrowia; 2 to provide that a higher minimum age of 1 by dzieci, które podlegają jeszcze obonauczaniu, były zatrudniane przy pracach, które uniemożliwiałyby im pełne korzystanie z tego nauczania; 3 to provide that persons who are still subject to compulsory education shall not be employed in such work as would deprive them of the fuli benefit of their education; 4 ograniczyć czas pracy pracowników mających mniej niż szesnaście lat tak, by odpowiadał potrzebom ich rozwoju, a szczególnie potrzebie ich szkolenia zawodowego; 4 to provide that the working hours of persons under 16 years ot age shall be limited in accordance with the needs of their development, and particularly with their need for vocational training; 5 uznać prawo pracowników młodocianych i praktykantów do sprawiedliwego wynagrodzenia lub do innych odpowiednich zasiłków; 5 to recognise the right of young workers and apprentices to a fair wage or other appropriate allowances; 6 przewidzieć, że czas poświęcany przez młodocia­ nych na szkolenie zawodowe podczas zwykłego czasu pracy będzie, za zgodą pracodawcy, traktowany jako stanowiący część dnia pracy; 6 to provide that the time spent by young persons in vocational training during the normai working hours with the consent of the employer shall be treated as forming part of the working day; 7 ustalić, że osoby zatrudnione, mające mniej niż osiemnaście lat, uprawnione będą do corocznego płatnego urlopu, nie krótszego niż trzy tygodnie; 7 to provide that employed persons of under 18 years of age shall be entitled to not less than three weeks' annual holiday with pay; 8 zabronić zatrudniania osób mających mniej niż osiemnaście lat przy pracy nocnej, z wyjątkiem pewnych zawodów, określonych przez ustawodawstwo krajowe; 8 to provide that persons under 18 years of age shall not be employed in night work with the exception of certain occupations provided for by national laws or regulations; 9 ustalić, że osoby mające mniej niż osiemnaście lat, wykonujące niektóre, określone przez ustawodawstwo krajowe zawody, będą podlegały regularnej kontroli lekarskiej; 9 to provide that persons under 18 years of age employed in occupations prescribed by national laws or regulations shall be subject to regular medical control; 10 zapewnić szczególną ochronę przed fizycznymi i moralnymi zagrożeniami, na które narażone są dzieci i młodociani, a szczególnie przed tymi, które bezpośrednio lub pośrednio wynikają z ich pracy. 10 to ensure special protection against physical and moral dangers to which children and young persons are exposed, and particularly against those resulting directly or indirectly from their work. 3 zabronić, admission to employment shall be fixed with respect to prescribed occupations regarded as dangerous or unhealthy; wiązkowemu - Dziennik Ustaw Nr 8 Poz. 67 283- Artykuł 8 Article 8 Prawo pracownic do ochrony The right of employed women to protection W celu zapewnienia skutecznego wykonywania prawa pracownic do ochrony, Umawiające się Strony Wit h a view to ensuring the effective exercise of the right of employed women to protection, the Contracting Parties undertake: zobowiązują się: 1 zapewnić kobietom, przed i po urodzeniu dziecka, urlop w wymiarze całkowitym co najmniej dwunastu tygodni bądź poprzez płatny urlop, bądź poprzez odpowiednie świadczenia z ubezpieczenia społecznego lub z funduszy publicznych; 2 uznać za bezprawne wypowiedzenie przez pracodawcę pracy kobiecie w okresie jej nieobecności z powodu urlopu macierzyńskiego lub dokonanie wypowiedzenia w takim terminie, że okres wypowiedzenia wygaśnie w trakcie takiej nieobecności; 1 to provide either by paid leave, by adequate social security benefits or by benefits from public funds for women to take leave before and after childbirth up to atotal of at least 12 weeks; 2 to consider it as unlawful for an employer to give a woman notice of dismissal during her absence on maternity leave or to give her notice of dismissal at such a time that the notice would expire during such absence; 3 zapewnić matkom karmiącym swoje dzieci wystarczające przerwy w tym celu; 3 to provide that mothers who are nursing their infants shall be entitled to sufficient time off for this purpose; 4

1. a)uregulować zatrudnianie kobiet przy pracy nocnej w przemyśle; 4
2. a)to regulate the employment of women workers on night work in industrial employment;
3. b)zakazać zatrudniania kobiet w kopalniach pod ziemią oraz, jeżeli ma to miejsce, przy wszelkich innych pracach nieodpowiednich dla nich z powodu niebezpiecznego, niezdrowego lub uciąż­ liwego charakteru.
4. b)to prohibit the employment of women workers in underground mining, and, as appropriate, on all other work which is unsuitable for them by reason of its dangerous, unhealthy, or arduous nature. Artykuł 9 Article 9 Prawo do poradnictwa zawodowego The right to vocational guidance W celu zapewnienia skutecznego wykonywania prawa do poradnictwa zawodowego, Umawiające się Strony zobowiązują się zapewnić lub popierać, w miarę potrzeby, służby, które będą udzielać pomocy wszystkim osobom, w tym osobom niepełnospraw­ nym, w rozwiązywaniu problemów dotyczących wyboru zawodu i awansu zawodowego, uwzględniając indywidualne predyspozycje oraz związek tych predyspozycji z możliwościami zatrudnienia; pomoc ta będzie dostępna bezpłatnie, zarówno dla młodzieży, w tym dla dzieci w wieku szkolnym, jak i dla dorosłych. With a view to ensuring the effective exercise of the right to vocational guidance, the Contracting Parties undertake to provide or promote, as necessary, a service which will assist ali persons, including the handicapped, to solve problems related to occupational choice and progress, with due regard to the individual's characteristics and their relation to occupational opportunity: this assistance should be available free of charge, both to young persons, including school children, and to adults. Artykuł 10 Article 10 Prawo do szkolenia zawodowego The right to vocational training W celu zapewnienia skutecznego wykonywania prawa do szkolenia zawodowego, Umawiające się Strony zobowiązują się: With a view to ensuring the effective exercise of the right to vocational training, the Contracting Parties undertake: 1 zapewnić lub popierać, w miarę potrzeby, szkolenie techniczne i zawodowe wszystkich osób, w tym osób niepełnosprawnych, w porozumieniu z organizacjami pracodawców i pracowników oraz umożliwić oparty jedynie na kryterium uzdolnień indywidualnych dostęp do wyższego nauczania technicznego i uniwersyteckiego; 1 to provide or promote, as necessary, the technical and vocational training of all persons, including the handicapped, in consultation with employers' and workers' organisations, and to grant facilities for access to higher technical and university education, based solelyon individual aptitude; 2 zapewnić lub popierać system przysposobienia zawodowego oraz inne systemy szkolenia młodych chłopców i dziewcząt w różnych zawodach; 2 to provide or promote a system of apprenticeship and other systematic arrangements for training young boys and girls in their various employments; Dziennik Ustaw Nr 8 - 284- 3 zapewnić lub popierać, w miarę potrzeby: Poz. 67 3 to provide or promote, as necessary:
5. a)odpowiednie i dostępne ułatwienia w celu szkolenia dorosłych pracowników;
6. a)adequate and readily available training facilities tor adult workers;
7. b)specjalne ułatwienia w celu przeszkolenia dorosłych pracowników, niezbędnego ze względu na postęp techniczny lub nowe tendencje na rynku pracy;
8. b)special facilities for the re-training of adult workers needed as a result of technological development or new trends in employment; 4 popierać pełne wykorzystywanie ułatwień zapewnianych poprzez odpowiednie środki, takie jak: 4 to encourage the fuli utilisation of the facilities provided by appropriate measures such as:
9. a)obniżenie lub zniesienie wszelkich kosztów lub
10. a)reducing or abolishing any fees or charges; opłat;
11. b)przyznanie, w uzasadnionych przypadkach, pomocy finansowej;
12. b)granting tinancial assistance in appropriate cases;
13. c)włączenie do zwykłego czasu pracy czasu spę­ dzanego na zawodowym szkoleniu uzupełniają­ cym, podjętym w okresie zatrudnienia przez pracownika na życzenie jego pracodawcy;
14. c)including in the normai working hours' time spent on supplementary training taken by the worker, at the request of his employer, during employment;
15. d)zapewnienie, poprzez odpowiedni nadzór, w porozumieniu z organizacjami pracodawców i pracowników, skutecznego systemu przysposobienia zawodowego i każdego innego systemu szkolenia młodych pracowników oraz, w sposób ogólny, odpowiedniej ochrony młodych pracowników.
16. d)ensuring, through adequate supervision, in consultation wit h the employers' and workers' organisations, the efficiency of apprenticeship and other training arrangements for young workers, and the adequate protection of young workers generally. Artykuł 11 Article 11 Prawo do ochrony zdrowia The right to protection ot health W celu zapewnienia skutecznego wykonywania prawa do ochrony zdrowia, Umawiające się Strony zobowiązują się podjąć bądź bezpośrednio, bądź we współpracy z organizacjami publicznymi lub prywatnymi, stosowne środki zmierzające zwłaszcza do: With a view to ensuring the effective exercise ot the right to protection of health, the Contracting Parties undertake, either directly or in co-operation wit h public or private organisations, to take appropriate measures designed inter a/ia: 1 wyeliminowania, tak dalece jak to możliwe, przyczyn chorób; 1 to remove as far as possible the causes of ill-health; 2 zapewnienia ułatwień w zakresie poradnictwa oraz oświaty, dla poprawy stanu zdrowia i rozwijania indywidualnej odpowiedzialności w sprawach zdrowia; 2 to provide advisory and educational facilities for the promotion of health and the encouragement of individual responsibility in matters of health; 3 zapobiegania, tak dalece, jak to możliwe, chorobom epidemicznym, endemicznym i innym. 3 to prevent as far as possible epidemic, endemie and other diseases. Artykuł 12 Article 12 Prawo do zabezpieczenia społecznego The right to social security W celu zapewnienia skutecznego wykonywania prawa do zabezpieczenia społecznego, Umawiające się Strony zobowiązują się: With a view to ensuring the effective exercise of the right to social security, the Contracting Parties undertake: 1 ustanowić lub utrzymywać system zabezpieczenia 1 to establish or maintain a system of social security; społecznego; 2 utrzymywać system zabezpieczenia społecznego na zadowalającym poziomie, równym co najmniej po- ziomowi niezbędnemu dla ratyfikowania Konwencji Międzynarodowej Organizacji Pracy (nr 102) dotyczą­ cej minimalnych norm zabezpieczenia społecznego; 2 to maintain the social security system at a satisfactory level at least equal to that required for ratification ot International Labour Convention (No. 102) Concerning Minimum Standards of Social Security; -2~- Dziennik Ustaw Nr 8 Po~·§l 3 zabiegać o stopniowe podnoszenie poziomu systemu zabezpieczenia społecznego; 3 to endeavour to raise progressively the system of social security to a higher level; 4 podjąć kroki, poprzez zawarcie odpowiednich porozumień dwustronnych i wielostronnych lub za pomocą innych środków, i z zastrzeżeniem warunków ustanowionych w takich porozumieniach, w celu zapewnienia: 4 to take steps, by the conclusion of appropriate bilaterai and multilateral agreements, or by other means, and subject to the conditions laid down in such agreements, in order to ensure:
17. a)równego traktowania własnych obywateli i obywateli innych Umawiających się Stron, jeżeli chodzi o uprawnienia z tytułu zabezpieczenia społecznego, w tym zachowanie korzyści wynikających z ustawodawstwa dotyczącego zabezpieczenia społecznego, bez względu na zmiany miejsca pobytu na terytoriach Umawiających się Stron, które mogłyby podjąć osoby chronione;
18. a)equal treatment wit h their own nationals of the nationals of other Contracting Parties in respect of social security rights, including the retention of benefits arising out of social security legislation, whatever movements the persons protected may undertake between the territories of the Contracting Parties;
19. b)przyznawania, zachowania i przywracania uprawnień z tytułu zabezpieczenia społecznego za pomocą takich środków, jak zliczanie okresów ubezpieczenia lub zatrudnienia, wypełnio­ nych zgodnie z ustawodawstwem każdej z Umawiających się Stron.
20. b)the granting, maintenance and resumption of social security rights by such means as the accumulation of insurance or employment periods completed under the legislation of each of the Contracting Parties. Artykuł 13 Article 13 Prawo do pomocy społecznej i medycznej The right to social and medical assistance W celu zapewnienia skutecznego wykonywania prawa do pomocy społecznej i medycznej, Umawiają­ ce się Strony zobowiązują się: With a view to ensuring the effective exercise of the right to social and medical assistance, the Contracting Parties undertake: 1 zapewnić, by każdej osobie, która nie posiada dostatecznych zasobów i która nie jest zdolna do zapewnienia ich sobie z innych źródeł, szczególnie poprzez świadczenia z systemu zabezpieczenia społecznego, została przyznana odpowiednia pomoc oraz, w przypadku choroby, opieka konieczna ze względu na jej stan; 1 to ensure that any person who is without adequate resources and who is unable to secure such resources either by his own efforts or from other sources, in particular by benefits under a social security scheme, be granted adequate assistance, and, in case of sickness, the care necessitated by his condition; 2 zapewnić, by osoby otrzymujące taką pomoc nie cierpiały z tego względu ograniczenia ich praw politycznych lub społecznych; 2 to ensure that persons receiving such assistance shall not, for that reason, suffer from a diminution of their political or social rights; 3 przewidzieć, by każdy mógł otrzymać od właści­ wych służb publicznych lub prywatnych taką poradę i osobistą pomoc, jaka może być konieczna dla zapobieżenia lub usunięcia stanu potrzeby, lub ulżenia sytuacji osobistej lub rodzinnej; 3 to prowide that everyone may receive by appropriate public or private services such advice and personal help as may be requires to prevent, to remove, or to alleviate personalor family want; 4 stosować postanowienia przewidziane w ustępach 1,2 i 3 niniejszego artykułu na równi wobec swoich obywateli i wobec obywateli innych Umawiających się Stron, znajdujących się legalnie na ich terytoriach, zgodnie z zobowiązaniami wynikający­ mi dla Stron z Europejskiej konwencji o pomocy społecznej i medycznej, podpisanej w Paryżu dnia 11 grudnia 1953 r. 4 to apply the provisions referred to in paragraphs 1, 2 and 3 this article on an equal footing with their nationals to nationals of other Contracting Parties lawfully within their territories, in accordance with their obligations under the European Convention on Social and Medical Assistance, signed at Paris on 11th December 1953. Artykuł 14 Article 14 Prawo do korzystania ze służb opieki społecznej The right to benefit from social welfare services W celu zapewnienia skutecznego wykonywania prawa do korzystania ze służb opieki społecznej, Umawiające się Strony zobowiązują się: With a view to ensuring the effective exercise of the right to benefit from social welfare services, the Contracting Parties undertake: - Dziennik Ustaw Nr 8 280,- Poz. 67 1 popierać lub organizować służby posługujące się metodami właściwymi dla pracy socjalnej oraz które przyczyniają się do dobrobytu i rozwoju zarówno jednostek, jak i grup w społeczeństwie, oraz do ich adaptacji w środowisku społecznym; 1 to promote or provide services which, by using methods of social work, would contribute to the welfare and development of both individuals and groups in the community, and to their adjustment to the social environment; 2 zachęcać do uczestnictwa jednostek i organizacji dobroczynnych lub innych w ustanawianiu i utrzymywaniu takich służb. 2 to encourage the participation of individuals and voluntary or other organisations in the establishment and maintenance of such services. Artykuł 15 Article 15 Prawo osób niepełnosprawnych fizycznie lub umysło­ wo do szkolenia zawodowego, rehabilitacji oraz readaptacji zawodowej i społecznej The right of physically or mentally disabled persons to vocational training, rehabilitation and social resettlement W celu zapewnienia skutecznego wykonywania prawa osób niepełnosprawnych fizycznie lub umysło­ wo do szkolenia zawodowego, rehabilitacji oraz readaptacji zawodowej i społecznej, Umawiające się Strony zobowiązują się: Wit h a view to ensuring the effective exercise of the right of the physically or mentally disabled to vocational training, rehabilitation and resettlement, the Contracting Parties undertake: 1 podjąć konieczne środki w celu zapewnienia osobom niepełnosprawnym ułatwień szkoleniowych, w tym, jeżeli to konieczne, utworzenie wyspecjalizowanych instytucji publicznych lub prywatnych; 1 to take adequate measures for the provIslon of training facilities, including, where necessary, specialised institutions, public or private; 2 podjąć odpowiednie środki w celu zatrudniania osób niepełnosprawnych, takie jak wyspecjalizowane służby pośrednictwa pracy, ułatwianie podejmowania pracy chronionej oraz środki dla zachęcania pracodawców do zatrudniania osób nie- 2 to take adequate measures for the placing of disabled persons in employment, such as specialised placing services, facilities for sheltered employment and measures to encourage employers to admit disabled persons to employment. pełnosprawnych. Artykuł 16 Article 16 Prawo rodziny do ochrony społecznej, prawnej i ekonomicznej The right of the family to social, lega I and economic protection W celu zapewnienia warunków niezbędnych do Wit h a view to ensuring the necessary conditions for the fuli development of the family, which is a fundamental unit of society, the Contracting Parties undertake to promote the economic, legal and social protection of family life by such means as social and family benefits, fiscal arrangements, provision of family housing, benefits for the newly married, and other appropriate means. pełnego rozwoju rodziny, która jest podstawową komórką społeczeństwa, Umawiające się Strony zobowiązują się popierać ekonomiczną, prawną i społeczną ochronę życia rodzinnego, zwłaszcza poprzez takie środki, jak świadczenia społeczne i rodzinne, rozwiąza­ nia podatkowe, zachęcanie do budowania mieszkań dostosowanych do potrzeb rodzin, świadczenia dla młodych małżeństw oraz wszelkie inne stosowne środki. Artykuł 17 Article 17 Prawo matek i dzieci do ochrony społecznej i ekonomicznej The right of mothers and children to social and economic protection W celu zapewnienia skutecznego wykonywania prawa matek i dzieci do ochrony społecznej i ekonomicznej, Umawiające się Strony zobowiązują się podejmować wszelkie konieczne i odpowiednie środki w tym celu, włączając w to ustanowienie lub utrzymywanie odpowiednich instytucji lub służb. Wit h a view to ensuring the effective exercise of the right of mothers and children to social and economic protection, the Contracting Parties will take all appropriate and necessary measures to that end, including the establishment or maintenance of appropriate institutions or services. - Dziennik Ustaw Nr 8 287; - Poz.,6Z Artykuł 18 Article 18 Prawo do prowadzenia działalności zarobkowej na terytoriach innych Umawiających się Stron The right to engage in a gainful occupation in the territory ot other Contracting Parties W celu zapewnienia skutecznego wykonywania prawa do prowadzenia działalności zarobkowej na terytorium każdej innej Umawiającej się Strony, Umawiające się Strony zobowiązują się: With a view to ensuring the effective exercise ot the right to engage in a gaintul occupation in the territory ot any other Contracting Party, the Contracting Parties undertake: 1 stosować istniejące regulacje prawne w duchu liberalnym; 1 to apply existing regulations in a spirit ot liberality; 2 uprościć obowiązujące formalności oraz zmniejszyć lub znieść opłaty administracyjne i inne opła­ ty, nakładane na pracowników zagranicznych lub ich pracodawców; 2 to simplify existing tormalities and to reduce or abolish chancery dues and other charges payable by foreign workers or their employers; 3 liberalizować, indywidualnie lub zbiorowo, regulacje prawne dotyczące zatrudniania pracowników zagranicznych; 3 to liberalise, individually or collectively, regulations governing the employment ot foreign workers; oraz uznają: and recognise: 4 prawo do opuszczenia kraju przez swych obywateli, pragnących wykonywać działalność zarobkową na terytoriach innych Umawiających się Stron. 4 the right ot their nationals to leave the country to engage in a gaintul occupation in the territories ot the other Contracting Parties. Artykuł 19 Article 19 Prawo pracowników migrujących i ich rodzin do ochrony i pomocy The right ot migrant workers and their tamilies to protection and assistance W celu zapewnienia skutecznego wykonywania prawa pracowników migrujących i ich rodzin do ochrony i pomocy na terytorium każdej innej Umawiającej się Strony, Umawiające się Strony zobowiązują With a view to ensuring the effective exercise ot the right of migrant workers and their families to protection and assistance in the territory ot any other Contracting Party, the Constracting Parties undertake: się: ~. ; 1 utrzymywać lub zapewnić odpowiednie i bezpłatne służby zobowiązane do udzielania pomocy takim pracownikom, szczególnie do udzielania im dokładnych informacji oraz podejmowania wszelkich odpowiednich środków, tak dalece, jak zezwala na to ustawodawstwo krajowe, przeciwko mylącej propagandzie dotyczącej emigracji i imigracji; 1 to maintain or to satisfy themselves that there are maintained adequate and tree services to assist such workers, particularly in obtaining accurate intormation, and to take all appropriate steps, so far as national laws and regulations permit, against misleading propaganda relating to emigration and immigration; 2 przyjąć, w ramach własnej jurysdykcji, odpowiednie środki dla ułatwienia wyjazdu, podróży i przyjęcia takich pracowników i ich rodzin oraz zapewnić im, w ramach własnej jurysdykcji, odpowiednią opiekę sanitarną i medyczną oraz dobre warunki higieniczne w trakcie podróży; 2 to adopt appropriate measures within their own jurisdiction to tacilitate the departure, journey and reception ot su ch workers and their tamilies, and to provide, within their own jurisdiction, appropriate services for health, medical attention and good hygienic conditions during the journey; popierać współpracę, kiedy to właściwe, między służbami socjalnymi, publicznymi i prywatnymi, 3 to promote co-operation, as appropriate, between social services, public and private, in emigration and immigration countries; 3 krajów emigracji i imigracji; 4 zapewnić takim pracownikom, przebywającym legalnie na ich terytoriach, tak dalece jak reguluje to ustawodawstwo lub podlega kontroli władz administracyjnych, traktowanie nie mniej korzystne niż własnych obywateli w zakresie następujących spraw:
21. a)wynagradzania oraz innych warunków zatrudnienia i pracy; 4 to secure for such workers lawtully within their territories, insofar as such matters are regulated by law or regulations or are subject to the control ot administrative authorities, treatment not less favourable than that of their own nationals in respect of the following matters:
22. a)remuneration and other employment working conditions; and Poz. 67 -~- '<Dziennik Ustaw Nr 8
23. b)członkostwa w związkach zawodowych oraz korzystania z dobrodziejstw rokowań zbiorowych;
24. b)membership of trade unions and enjoyment of the benefits of collective bargaining;
25. c)zakwaterowania;
26. c)accommodation; 5 zapewnić takim pracownikom, przebywającym legalnie na ich terytoriach, traktowanie nie mniej korzystne niż własnych obywateli, jeżeli chodzi o podatki, opłaty lub składki płatne z tytułu zatrudnienia; 5 to secure for such workers lawfully within their territories treatment not less favourable than that of their own nationals wit h regard to employment taxes, dues or contributions payable in respect of employed persons; ułatwić, w możliwym zakresie, połączenie rodziny pracownika migrującego, któremu zezwolono na osiedlenie się na danym terytorium; 6 to facilitate as far as possible the reunion of the family of a foreign worker permitted to establish himself in the territory; 7 zapewnić takim pracownikom, znajdującym się legalnie na ich terytoriach, traktowanie nie mniej korzystne niż własnych obywateli w zakresie postę­ powania sądowego, dotyczącego spraw powoła­ nych w niniejszym artykule; 7 to secure for such workers lawfully within their territories treatment not less favourable than that of their own nationals in respect of legaj proceedings relating to matters referred to in this article; 8 zapewnić, by tacy pracownicy, mieszkający legalnie na ich terytoriach, nie mogli być wydaleni, o ile nie zagrażają bezpieczeństwu państwa lub nie naruszają porządku publicznego lub dobrych obyczajów; 8 to secure that such workers lawfully residing within their territories are not expelled unless they endanger national security of offend against public interest or morality; 9 zezwolić, w granicach ustalonych przez ustawodawstwo, na przekazywanie takiej części zarobków i oszczędności pracowników migrujących, jakiej mogą oni sobie życzyć; 9 to permit, within legaj limits, the transfer of such parts of the earnings and savings of such workers as they may desire; 10 rozszerzyć ochronę i pomoc przewidzianą w niniejszym artykule na pracowników migrujących pracujących na własny rachunek, tak dalece, jak środ­ ki te mają wobec nich zastosowanie. 10 to extend the protection and assistance provided for in this article to self-employed migrants insofar as such measures apply. 6 Część III Part III Artykuł 20 Article 20 Zobowiązania Undertakings 1. Każda z Umawiających się Stron zobowiązuje 1. Each of the Contracting Parties undertakes:
27. a)uznać część I niniejszej Karty za deklarację celów, do których osiągnięcia dążyć będzie przy pomocy wszelkich stosownych środków, zgodnie z postanowieniami ustępu wprowadzające­ go tę część;
28. a)to consider Part I of this Charter as a declaration of the aims which it will pursue by all appropriate means, as stated in the introductory paragraph of that part;
29. b)uznać się za związaną przez co najmniej pięć z siedmiu następujących artykułów części II Karty: artykuły 1,5,6,12, 13, 16 i 19;
30. b)to consider itself bound by at least five of the following articles of Part II of this Charter: Articles 1,5,6,12,13,16 and 19;
31. c)w uzupełnieniu artykułów wybranych przez nią zgodnie z poprzednim punktem, uznać się za związaną taką liczbą artykułów lub numerowanych ustępów części II Karty, które wybierze, pod warunkiem, że ogólna liczba artykułów lub numerowanych ustępów, którymi się zwiąże, nie będzie mniejsza niż 10 artykułów lub 45 numerowanych ustępów.
32. c)in addition to the articles selected by it in accordance with the preceding sub-paragraph, to consider itself bound by such a number of articles or numbered paragraphs of Part II ofthe Charter as it may select, provided that the total number of articles or numbered paragraphs by which it is bound is not less than 10 articles or 45 numbered paragraphs. 2. Wybór artykułów lub ustępów, dokonany w myśl postanowień punktów
33. b)i
34. c)ustępu 1 niniejszego artykułu, będzie notyfikowany Sekretarzowi Ge- 2. The articles or paragraphs selected in accordance with sub-paragraphs
35. b)and
36. c)of paragraph 1 of this article shall be notified to the Secretary się: :; - (~- Dziennik Ustaw Nr 8 neralnemu Rady Europy przez zainteresowaną Umawiającą się Stronę w chwili składania dokumentu ratyfikacyjnego lub zatwierdzenia. 3. Każda Umawiająca się Strona będzie mogła oświadczyć w późniejszym czasie, w drodze notyfikacji skierowanej do Sekretarza Generalnego, że uważa się za związaną każdym innym artykułem lub numerowanym ustępem części II Karty, którego jeszcze nie przyjęła zgodnie z postanowieniami ustępu 1 niniejszego artykułu. Takie późniejsze zobowiązania będą uważane za stanowiące integralną część ratyfikacji lub zatwierdzenia i będą miały taki sam skutek począwszy Poz. ftl General of the Council of Europe at the time when the instrument of ratification or approval of the Contracting Party concerned is deposited. od trzydziestego dnia od daty notyfikacji. 3. Any Contracting Party may, at alater date, declare by notification to the Secretary General that it considers itself bound by any articles or any numbered paragraphs of Part II of the Charter which it has not already accepted under the terms of paragraph 1 of this article. Such undertakings subsequently given shall be deemed to be an integral part of the ratification or approval, and shall have the same effect as from the thirtieth day after the date of the notification. 4. Sekretarz Generalny powiadomi wszystkie Rzą­ dy sygnatariuszy oraz Dyrektora Generalnego Między­ narodowej Organizacji Pracy o każdej notyfikacji, jaką otrzyma stosownie do postanowień niniejszej części Karty. 4. The Secretary General shall communicate to all the signatory governments and to the Director General of the International Labour Office any notification which he shall have received pursuant to this part of the Charter. 5. Każda Umawiająca się Strona będzie utrzymywała właściwy w warunkach krajowych system in- 5. Each Contracting Party shall maintain a system of labour inspection appropriate to national conditions. spekcji pracy. Część IV Part IV Artykuł 21 Article 21 Sprawozdania dotyczące przyjętych postanowień Reports concerning accepted provisions Umawiające się Strony będą przedstawiały Sekretarzowi Generalnemu Rady Europy, w odstępach dwuletnich, sprawozdania wformie określonej przez Komitet Ministrów, dotyczące stosowania tych postanowień części II Karty, które przyjęły. The Contracting Parties shall send to the Secretary General ofthe Council of Europe a report at two-yearly intervals, in a form to be determined by the Committee of Ministers, concerning the application of such provisions of Part II of the Charter as they have accepted. Artykuł 22 Article 22 Sprawozdania dotyczące postanowień, które nie zostały przyjęte Reports concerning provisions which are not accepted Umawiające się Strony będą przedstawiały Sekretarzowi Generalnemu, w odpowiednich odstępach czasu i na wniosek Komitetu Ministrów, sprawozdania dotyczące postanowień części II niniejszej Karty, które nie zostały przyjęte w chwili jej ratyfikowania lub zatwierdzania, lub w drodze późniejszej notyfikacji. Komitet Ministrów określać będzie, w regularnych odstę­ pach czasu, w odniesieniu do których postanowień bę­ dą wymagane sprawozdania, oraz ustali formę takich The Contracting Parties shall send to the Secretary General, at appropriate intervals as requested by the Committee of Ministers, reports relating to the provisions of Part II of the Charter which they did not accept at the time of their ratification or approval or in a subsequent notification. The Committee of Ministers shall determine from time to time in respect of which provisions such reports shall be requested and the form of the reports to be provided. :. sprawozdań. Artykuł 23 Article 23 Przekazywanie kopii Communication ot copies 1. Każda z Umawiających się Stron przekazywać będzie kopie swych sprawozdań, o których mowa w artykułach 21 i 22, tym z jej krajowych organizacji, które są członkami międzynarodowych organizacji 1. Each Contracting Party shall communicate copies of its reports referred to in Articles 21 and 22 to su ch of its national organisations as are members of the international organisations of employers and trade unions to be invited under Article 27, paragraph 2, to be represented at meetings of the Sub-committee of the Governmental Social Committee. pracodawców i pracowników zapraszanych, zgodnie z artykułem 27 ustęp 2, do udziału w posiedzeniach Podkomitetu Rządowego Komitetu Społecznego. l Poz. 67 ~&ięnnik Ustaw Nr 8 2. Umawiające się Strony będą przekazywały Sekretarzowi Generalnemu wszelkie uwagi do sprawozdań otrzymane od organizacji krajowych, jeżeli będą one sobie tego życzyć. 2. The Contracting Parties sha" torward to the Secretary General any comments on the said reports received trom these national organisations, it so requested by them. Artykuł 24 Article 24 Rozpatrywanie sprawozdań Examination ot the reports Sprawozdania przedstawiane Sekretarzowi Generalnemu, zgodnie z artykułami 21 i 22, będą rozpatrywane przez Komitet Ekspertów, który będzie również dysponował wszelkimi uwagami przekazanymi Sekretarzowi Generalnemu zgodnie z ustępem 2 artykułu 23. The reports sent to the Secretary General in accordance with Articles 21 and 22 sha" be examined by a Committee ot Experts, who sha" have also betore them any comments torwarded to the Secretary General in accordance with paragraph 2 ot Article 23. Artykuł 25 Article 25 Komitet Ekspertów Committee ot Experts 1. Komitet Ekspertów będzie składał się z nie wię­ cej niż siedmiu członków mianowanych przez Komitet Ministrów z listy niezależnych ekspertów odznaczają­ cych się najwyższą prawością i uznaną kompetencją w międzynarodowych sprawach społecznych, którzy zostaną zgłoszeni przez Umawiające się Strony. 1. The Committee ot Experts sha" consist ot not more than seven members appointed by the Committee ot Ministers trom a list ot independent experts ot the highest integrity and ot recognised competence in international social questions, nominated by the Contracting Parties. 2. Członkowie Komitetu będą mianowani na sześć lat. Mogą oni być mianowani ponownie. Jednakże kadencja dwóch członków mianowanych po raz pierwszy upłynie po czterech latach. 2. The members ot the committee sha" be appointed tor a period ot six years. They may be reappointed. However, ot the members tirst appointed, the terms ot office ot two members sha" expire at the end ot tour years. 3. Członkowie, których mandat upłynie po począt­ kowym czteroletnim okresie, zostaną wybrani przez Komitet Ministrów w drodze losowania, natychmiast po dokonaniu pierwszego mianowania. 3. The members whose terms ot office are to expire at the end ofthe initial period ot tour years sha" be chosen by lot by the Committee ot Ministers immediately after the tirst appointment has been made. 4. Członek Komitetu Ekspertów mianowany w miejsce członka, którego mandat jeszcze nie upły­ nął, będzie pełnił tunkcję przez resztę kadencji swego poprzednika. 4. A member ot the Committee ot Experts appointed to replace a member whose term ot office has not expired sha" hold office tor the remainder ot his predecessor's term. Artykuł 26 Article 26 Udział Międzynarodowej Organizacji Pracy Participation ot the International labour Organisation Międzynarodowa Organizacja Pracy zostanie zaproszona do wyznaczenia przedstawiciela do udziału, w charakterze doradcy, w obradach Komitetu Ekspertów. The International labour Organisation sha" be invited to nominate a representative to participate in a consultative capacity in the deliberations ot the Committee ot Experts. Artykuł 27 Article 27 Podkomitet Rządowego Komitetu Społecznego Sub-committee ot the Governmental Social Com m ittee 1. Sprawozdania Umawiających się Stron, jak i wnioski Komitetu Ekspertów, będą przedkładane do rozpatrzenia Podkomitetowi Rządowego Komitetu Społecznego Rady Europy. 1. The reports ot the Contracting Parties and the conclusions ot the Committee ot Experts sha" be submitted tor examination to a sub-committee ot the Governmental Social Committee ot the Council ot Europe. 2. Podkomitet będzie składał się z przedstawiCieli 2. The sub-committee sha" be composed ot one representative ot each ot the Contracting Parties. It Umawiających się Stron, po jednym z każdej. Nie wię- Dziennik Ustaw Nr 8 Poz .. 61. cej niż dwie międzynarodowe organizacje pracodawców i nie więcej niż dwie międzynarodowe organizacje pracowników zostaną zaproszone do wyznaczenia obserwatorów do brania udziału w jego posiedzeniach, w charakterze doradcy. Ponadto, Podkomitet będzie mógł zasięgać opinii nie więcej niż dwóch przedstawicieli międzynarodowych organizacji pozarządowych mających status doradczy przy Radzie Europy w sprawach, którymi organizacje te są szczególnie właściwe zajmować się, takich jak, na przykład, dobrobyt społeczny oraz ekonomiczna i społeczna ochrona rodziny. shall invite no more than two international organisations of employers and no more than two international trade union organisations as it may designate to be represented as observers in a consultative capacity at its meetings. Moreover, it may consult no more than two representatives of international non-governmental organisations having consultative status wit h the Council ' of Europe, in respect of questions wit h which the organisations are particulary qualified to deal, such as social welfare, and the economic and social protection of the family. 3. Podkomitet przedstawi Komitetowi Ministrów sprawozdanie zawierające jego wnioski, dołączając do niego sprawozdanie Komitetu Ekspertów. 3. The sub-committee shall present to the Committee of Ministers a report containing its conclusions and append the report of the Committee of Experts. Artykuł 28 Article 28 Zgromadzenie Doradcze Consultative Assembly Sekretarz Generalny Rady Europy przekaże Zgromadzeniu Doradczemu wnioski Komitetu Ekspertów. Zgromadzenie Doradcze przekaże Komitetowi Ministrów uwagi do tych wniosków. The Secretary General of the Council of Europe shall transmit to the Consultative Assembly the conclusions of the Committee of Experts. The Consultative Assembly shall communicate its views on these conclusions to the Committee of Ministers. Artykuł 29 Article 29 Komitet Ministrów Committee of Ministers Większością dwóch trzecich głosów członków uprawnionych do zasiadania w Komitecie, Komitet Ministrów będzie mógł, na podstawie sprawozdania Podkomitetu oraz po konsultacji Zgromadzenia Doradczego, skierować wszelkie niezbędne zalecenia do każdej z Umawiających się Stron. Bya majority oftwo-thirds ofthe members entitled to sit on the Committee, the Committee of Ministers may, on the basis of the report of the sub-committee, and after consultation wit h the Consultative Assembly, make to each Contracting Party any necessary recommendations. Część V Part V Artykuł 30 Article 30 Uchylenia w przypadku wojny lub zagrożenia bezpieczeństwa publicznego Derogations in time of war or public emergency 1. W przypadku wojny lub innego zagrożenia bezpieczeństwa publicznego, zagrażającego życiu narodu, każda Umawiająca się Strona może podjąć środki uchylające jej zobowiązania wynikające z niniejszej 1. In time of war or other public emergency threatening the life ofthe nation any Contracting Party may take measures derogating from its obligations under this Charter to the extent strictly required by the exigencies of the situation, provided that such measures are not inconsistent wit h its other obligations under international law. Karty, w zakresie ściśle odpowiadającym wymogom sytuacji i pod warunkiem, że takie środki nie będą sprzeczne z jej innymi zobowiązaniami wynikającymi z prawa międzynarodowego. 2. Każda Umawiająca się Strona, korzystająca z prawa uchylenia zobowiązań, w rozsądnym terminie poinformuje wyczerpująco Sekretarza Generalnego Rady Europy o środkach, które podjęła, oraz o powodach ich zastosowania. Musi ona również powiadomić Sekretarza Generalnego o terminie uchylenia tych środków oraz o dacie, od kiedy ponownie podjęte będzie wykonywanie w pełni przyjętych postanowień Karty. 2. Any Contracting Party which has availed itself of this right of derogation shall, within a reasonable lapse of time, keep the Secretary General of the Council of Europe fully informed ofthe measures taken and ofthe reasons therefor. It shalllikewise inform the Secretary General when such measures have ceased to operate and the provisions of the Charter which it has accepted are again being fully executed. 3. Sekretarz Generalny poinformuje inne Umawia- 3. The Secretary General shall in turn inform other Contracting Parties and the Director General of the International Labour Office of all communications received in accordance with paragraph 2 of this article. jące się Strony i Dyrektora Generalnego Międzynaro­ dowego Biura Pracy o wszelkich notyfikacjach otrzymanych zgodnie z ustępem 2 niniejszego artykułu. D~i~nnik Ustaw Nr 8 Poz. 67 Artykuł 31 Article 31 Ograniczenia Restrictions 1. Skuteczna realizacja praw i zasad ustanowionych w części I oraz skuteczne wykonywanie ich, tak jak przewidziano w części II, nie będą mogły być przedmiotem żadnych ograniczeń lub restrykcji nie wymienionych w częściach I i II, z wyjątkiem tych, które są określone przez prawo i które są niezbędne w społe­ czeństwie demokratycznym dla ochrony praw i wolności innych osób lub dla ochrony porządku publicznego, bezpieczeństwa narodowego, zdrowia publicznego lub dobrych obyczajów. 1. The rights and principles set forth in Part I when effectively realised, and their effective exercise as provided for in Part II, shall not be subject to any restrictions or limitations not specified in those parts, except such as are prescribed by law and are necessary in a democratic society for the protection of the rights and freedoms of others or for the protection of public interest, national security, public health, or morais. 2. Ograniczenia dozwolone zgodnie z postanowieniami niniejszej Karty w stosunku do praw i zobowią­ zań w niej ustanowionych nie mogą być stosowane w jakimkolwiek innym celu niż ten, dla którego zostały przewidziane. 2. The restrictions permitted under this Charter to the rights and obligations set forth herein shall not be applied for any purpose other than that for which they have been prescribed. Artykuł 32 Article 32 Stosunek pomiędzy Kartą a prawem wewnętrznym lub umowami międzynarodowymi Relations between the Charter and domestic law or international agreements Postanowienia niniejszej Karty nie naruszają poprawa wewnętrznego lub jakichkolwiek dwustronnych lub wielostronnych traktatów, konwencji lub porozumień już obowiązujących lub które wejdą w życie, zgodnie z którymi osoby chronione byłyby traktowane w sposób korzystniejszy. The provisions of this Charter shall not prejudice the provisions of domestic law or of any bilaterai or multilateral treaties, conventions or agreements which are already in force, or may come into force, under which more favourable treatment would be accorded to the persons protected. Artykuł 33 Article 33 Wykonywanie w drodze układów zbiorowych pracy Implementation by collective agreements 1. W Państwach członkowskich, w których postanowienia ustępów 1, 2, 3,4 i 5 artykułu 2, ustępów 4, 6 i 7 artykułu 7, ustępów 1,2,3 i 4 artykułu 10 części II niniejszej Karty są zwykle przedmiotem układów zawieranych pomiędzy pracodawcami lub organizacjami pracodawców a organizacjami pracowników, lub zwykle wykonywane są w inny sposób niż poprzez przepisy prawa, Umawiające się Strony mogą podjąć zobowiązania wypływające z tych ustępów i zgodność z nimi będzie uważana za zachowaną, jeżeli ich postanowienia będą stosowane w drodze takich układów lub innych środków wobec znacznej większości zainteresowanych pracowników. 1. In member States where the provisions of paragraphs 1,2,3,4 and 5 of Article 2, paragraphs 4, 6 and 7 of Article 7 and paragraphs 1,2,3 and 4 of Article 10 of Part II of this Charter are matters normally left to agreements between employers or employers' organisations and workers' organisations, or are normally carried out otherwise than by law, the undertakings of those paragraphs may be given and compliance with them shall be treated as effective if their provisions are applied through such agreements or other means to the great majority of the workers concerned. 2. W Państwach członkowskich, w których postanowienia te są zwykle regulowane przez ustawodawstwo, Umawiające się Strony mogą podjąć odpowiednie zobowiązania i zgodność z nimi będzie uważana za zachowaną, jeżeli ich postanowienia będą stosowane w drodze ustaw wobec znacznej większości zainteresowanych pracowników. 2. In member States where these provisions are normally the subject of legislation, the undertakings concerned may likewise be given, and compliance with them shall be regarded as effective if the provisions are applied by law to the great majority of the workers concerned. Artykuł 34 Article 34 Terytorialny zakres stosowania Territorial application 1. Niniejsza Karta będzie stosowana na terytorium metropolitalnym każdej Umawiającej się Strony. Każ- 1. This Charter shall apply to the metropolitan territory of each Contracting Party. Each signatory stanowień Poz. '61C Dziennik Ustaw Nr 8 dy sygnatariusz może w chwili podpisywania lub skła­ dania dokumentu ratyfikacyjnego lub zatwierdzenia określić, w drodze oświadczenia skierowanego do Sekretarza Generalnego Rady Europy, terytorium, które będzie w tym celu uważane za terytorium metropolitalne. government may, at the time of signature or of the deposit of its instrument of ratification or approval, specify, by declaration addressed to the Secretary General of the Council of Europe, the territory which shall be considered to be its metropolitan territory for this purpose. 2. Każda Umawiająca się Strona może w chwili ratyfikacji lub zatwierdzenia niniejszej Karty lub w jakiejkolwiek późniejszej chwili oświadczyć, w drodze notyfikacji skierowanej do Sekretarza Generalnego Rady Europy, że Karta będzie obowiązywać, w całości lub części, na terytorium lub terytoriach niemetropolitalnych, określonych w wymienionym oświadczeniu, za których stosunki międzynarodowe Strona ta jest odpowiedzialna lub za które przejmuje odpowiedzialność międzynarodową. Strona wskaźe w oświadczeniu artykuły lub ustępy części II Karty, które przyjmuje jako wiążące w odniesieniu do każdego z terytoriów wymienionych w oświadczeniu. 2. Any Contracting Party may, at the time of ratification or approval of this Charter or at any time thereafter, declare by notification addressed to the Secretary General of the Council of Europe, that the Charter shall extend in whole or in part to a non-metropolitan territory or territories specified in the said declaration for whose international relations it is responsible or for which it assumes international responsibility. It shall specify in the declaration the articles or paragraphs of Part II of the Charter which it accepts as binding in respect of the territories named in the declaration. 3. Karta będzie obowiązywać na terytorium lub terytoriach wymienionych w oświadczeniu, o którym mowa w poprzednim ustępie, począwszy od trzydziestego dnia od daty przyjęcia notyfikacji oświadczenia przez Sekretarza Generalnego. 3. The Charter shall extend to the territory or territories named in the aforesaid declaration as from the thirtieth day after the date on which the Secretary General shall have received notification of such declaration. 4. Każda Umawiająca się Strona będzie mogła oświadczyć w późniejszym czasie, w drodze notyfika- 4. Any Contracting Party may declare at alater date, by notification addressed to the Secretary General of the Council of Europe, that, in respect of one or more of the territories to which the Charter has been extended in accordance with paragraph 2 of this article, it accepts as binding any articles or any numbered paragraphs which it has not already accepted in respect of that territory or territories. Such undertakings subsequently given shall be deemed to be an integral part ofthe original declaration in respect of the territory concerned, and shall have the same effect as from the thirtieth day after the date of the notification. cji skierowanej do Sekretarza Generalnego Rady Europy, że w odniesieniu do jednego lub więcej terytoriów, na których Karta była stosowana zgodnie z ustępem 2 niniejszego artykułu, przyjmuje za wiążący każdy artykuł lub numerowany ustęp, którego jeszcze nie przyję­ ła w odniesieniu do tego lub tych terytoriów. Podjęte później zobowiązania będą uważane za stanowiące integralną część pierwotnego oświadczenia dotyczące­ go danego terytorium i będą miały taką samą moc począwszy od trzydziestego dnia od daty przyjęcia notyfikacji przez Sekretarza Generalnego. 5. Sekretarz Generalny powiadomi inne Rządy sygnatariuszyoraz Dyrektora Generalnego Międzynaro­ dowego Biura Pracy o każdej notyfikacji przekazanej mu zgodnie z niniejszym artykułem. 5. The Secretary General shall communicate to the other signatory governments and to the Director General of the International labour Office any notification transmitted to him in accordance with this article. Artykuł 35 Article 35 Podpisanie, ratyfikacja i wejście w życie Signature, ratification and entry into torce twierdzeniu. Dokumenty ratyfikacyjne lub zatwierdzenia będą składane Sekretarzowi Generalnemu Rady Europy. 1. This Charter shall be open tor signature by the members of the Council of Europe. It shall be ratified or approved. Instruments of ratification or approval shall be deposited with the Secretary General of the Council of Europe. 2. Niniejsza Karta wejdzie w życie trzydziestego dnia od daty złożenia piątego dokumentu ratyfikacyjnego lub zatwierdzenia. 2. This Charter shall come into force as trom the thirtieth day after the date of deposit of the fifth instrument of ratification or approval. 3. W odniesieniu do każdego sygnatariusza dokoratyfikacji w terminie późniejszym, Karta wejdzie w życie trzydziestego dnia od daty złożenia dokumentu ratyfikacyjnego lub zatwierdzenia. 3. In respect of any signatory government ratifying subsequently, the Charter shall come into force as from the thirtieth day after the date of deposit of its instrument of ratification or approval. 1. Niniejsza Karta jest otwarta do podpisu dla członków Rady Europy. Podlega ona ratyfikacji lub za- nującego - 294- bziennik Ustaw Nr 8 Poz. 67 4. Sekretarz Generalny notyfikuje wszystkim człon­ kom Rady Europy oraz Dyrektorowi Generalnemu Międzynarodowego Biura Pracy o wejściu w życie Karty, nazwach Umawiających s i ę Stron, które ją ratyfikowały lub zatwierdziły, oraz o późniejszym złożeniu każ­ dego dokumentu ratyfikacyjnego lub zatwierdzenia. 4. The Secretary General shall notity all the members of the Council of Europe and the Director General of the International Labour Office of the entry into force of the Charter, the names of the Contracting Parties which have ratified or approved it and the subsequent deposit of any instruments of ratification or approval. Artykuł 36 Article 36 Poprawki Amendments Każdy członek Rady Europy może, w oświadczeniu skierowanym do Sekretarza Generalnego Rady Europy, zaproponować poprawki do nin iejszej Karty. Sekretarz Generalny przekaże innym członkom Rady Europy wszelkie zgłoszone w ten sposób poprawki, które zostaną następnie rozpatrzone przez Komitet Ministrów i przedłożone Zgromadzeniu Doradczemu do zaopiniowania. Poprawki przyjęte przez Komitet Ministrów wejdą w życie trzydziestego dnia od dnia powiadomienia Sekretarza Generalnego przez wszystkie Umawiające się Strony o ich przyjęciu. Sekretarz Generalny notyfikuje wszystkim Państwom członkowskim Rady Europy oraz Dyrektorowi Generalnemu Międzynarodo­ wego Biura Pracy o wejściu w życie tych poprawek. Any member of the Council of Europe may propose amendments to this Charter in a communication addressed to the Secretary General of the Council of Europe. The Secretary General shall transmit to the other members of the Council of Europe any amendments so proposed, which shall then be considered by the Committee of Ministers and submitted to the Consultative Assembly for opinion. Any amendments approved by the Committee of Ministers shall enter into force as from the thirtieth day after all the Contracting Parties have informed the Secretary General of their acceptance. The Secretary General shall notity all the members of the Council of Europe and the Director General of the International Labour Office of the entry into force of such amendments. Artykuł 37 Article 37 Wypowiedzenie Oenunciation 1. Każda Umawiająca się Strona może wypowiedzieć niniejszą Kartę nie wcześniej niż po upływie pię­ ciu lat od daty wejścia w życie Karty w stosunku do niej lub po upływie każdego kolejnego okresu dwóch lat i, w każdym przypadku, przy zachowaniu sześciomie­ sięcznego okresu wypowiedzenia notyfikowanego Sekretarzowi Generalnemu Rady Europy, który powiadomi o tym inne Umawiające się Strony oraz Dyrektora Generalnego Międzynarodowego Biura Pracy. Wypowiedzenie nie narusza ważności Karty w stosunku do innych Umawiających się Stron, jeżeli liczba Umawiających się Stron nie będzie nigdy mniejsza niż pięć. 1. Any Contracting Party may denounce this Charter only at the end of a period of five years from the date on which the Charter entered into force for it, or at the end of any successive period of two years, and, in each case, after giving six months notice to the Secretary General of the Council of Europe who shall inform the other Parties and the Director General of the International Labour Office accordingly. Such denunciation shall not affect the validity of the Charter in respect of the other Contracting Parties provided that at all times there are not less than five such Contracting Parties. 2. Każda Umawiająca się Strona może, zachowując warunki określone w ustępie poprzednim, wypowiedzieć którykolwiek przyjęty przez siebie artykuł lub ustęp części II Karty, jeżeli liczba artykułów lub ustę­ pów, którymi Umawiająca się Strona pozostanie zwią­ zana, nie będzie mniejsza niż 10 w pierwszym przypadku i nie mniejsza niż 45 w drugim, oraz z zastrzeżeniem, że ta liczba artykułów lub ustępów obejmować będzie artykuły wybrane przez Stronę spośród tych, do których specjalne odesłanie uczynione zostało w artykule 20 ustęp 1 punkt b). 2. Any Contracting Party may, in accordance wit h the provisions set out in the preceding paragraph, denounce any article or paragraph of Part II of the Charter accepted by it provided that the number of articles or paragraphs by which this Contracting Party is bound shall never be less than 10 in the former case and 45 in the latter and that this number of articles or paragraphs shall continue to include the articles selected by the Contracting Party among those to which special reference is made in Article 20, paragraph 1, sub-paragraph b). 3. Każda Umawiająca się Strona może, zachowując warunki określone w ustępie 1 niniejszego artykułu, wypowiedzieć niniejszą Kartę lub którykolwiek z artykułów lub ustępów części II Karty, w odniesieniu do każdego terytorium, na którym Karta ma zastosowanie na mocy oświadczenia złożonego zgodnie z ustępem 2 artykułu 34. 3. Any Contracting Party may denounce the present Charter or any of the articles or paragraphs of Part II of the Charter, under the conditions specified in paragraph 1 of this article in respect of any territory to which the said Charter is applicable by virtue of a declaration made in accordance wit h paragraph 2 of Article 34. - Dziennik Ustaw Nr 8 29ą Poz. 67 Artykuł 38 Article 38 Załącznik Appendix Załącznik do niniejszej Karty stanowi jej integralną część. - . The appendix to this Charter shall form an integral part of it. W dowód czego niżej podpisani, należycie upoważ­ nieni w tym celu, podpisali niniejszą Kartę. In witness whereof, the undersigned, being duly authorised thereto, have signed this Charter. Sporządzono w Turynie dnia 18 pażdziernika 1961 r., w języku francuskim i angielskim, przy czym oba teksty są jednakowo autentyczne, w jednym egzemplarzu, który zostanie złożony w archiwach Rady Europy. Sekretarz Generalny Rady Europy przekaże uwierzytelnione odpisy każdemu sygnatariuszowi. Done at Turin, this 18th day of October 1961, in English and French, both texts being equally authoritative, in a single copy which shall be deposited within the archives of the Council of Europe. The Secretary General shall transmit certified co pies to each of the Signatories. ZAŁĄCZNIK DO KARTY SPOŁECZNEJ APPENDIX TO THE SOCIAL CHARTER Zakres Karty Społecznej w odniesieniu do osób chronionych Scope ot the Social Charter in terms ot persons protected 1. Nie naruszając postanowień artykułu 12 ustęp 4 i artykułu 13 ustęp 4, do osób, o których mowa wartykułach od 1 do 17, zalicza się obcokrajowców, tylko o ile są obywatelami innych Umawiających się Stron legalnie mieszkającymi lub pracującymi na terytorium zainteresowanej Strony, z zastrzeżeniem, że artykuły będą interpretowane w świetle postanowień artykułów 18 i 19. 1. Without prejudice to Article 12, paragraph 4, and Article 13, paragraph 4, the persons coveredby Articles 1 to 17 include foreigners only insofar as they are nationals of other Contracting Parties lawfully resident or working regularly within the territory of the Contracting Party concerned, subject to the understanding that these articles are to be interpreted in the light of the provisions of Articles 18 and 19. Interpretacja niniejsza nie będzie stała na przeszkodzie rozszerzeniu przez którąkolwiek Umawiającą się Stronę podobnych praw na inne osoby. This interpretation would not prejudice the extension of similar facilities to other persons by any of the Contracting Parties. 2. Każda Umawiająca się Strona przyzna uchodź­ com, określonym zgodnie z Konwencją dotyczącą statusu uchodźców, sporządzoną w Genewie dnia 28 lipca 1951 r., legalnie zamieszkałym na jej terytorium, możliwie najkorzystniejsze traktowanie, a w każdym razie nie mniej korzystne niż wynikające z zobowiązań przyjętych przez tę Umawiającą się Stronę na mocy wspomnianej Konwencji, jak i wszelkich innych istniejących umów międzynarodowych mających zastosowanie do uchodźców. 2. Each Contracting Party will grant to refugees as defined in the Convention relating to the Status of Refugees, signed at Geneva on 28th July 1951, and lawfully staying in its territory, treatment as favourable as possible, and in any case not less favourable than under the obligations accepted by the Contracting Party under the said Convention and under any other existing international instruments applicable to those refugees. Część I ustęp 18 i Część II artykuł 18 ustęp 1 Part I, paragraph 18, and Part II, Article 18, paragraph 1 Uznaje się, że postanowienia te nie dotyczą wjazdu na terytoria Umawiających się Stron i nie naruszają postanowień Europejskiej konwencji osiedleńczej; podpisanej w Paryżu dnia 13 grudnia 1955 r. Część II It is understood that these provisions are not concerned wit h the question of entry into the territories of the Contracting Parties and do not prejudice the provisions of the European Convention on Establishment, signed at Paris on 13th December 1955. Part II Artykuł 1 ustęp 2 Article 1, paragraph 2 Postanowienie to nie będzie interpretowane ani jako zakazujące, ani jako zezwalające na jakiekolwiek klauzule lub praktykę zabezpieczające działalność związków zawodowych. This provision shall not be interpreted as prohibiting or authorising any union security clause or practice. -2ao- Ol:iennik Ustaw Nr 8 Poz. 67 Artykuł 4 ustęp 4 Article 4, paragraph 4 Postanowienie to nie będzie interpretowane jako zabraniające natychmiastowego zwolnienia z powodu popełnienia poważnego wykroczenia. This provision shall be so understood as not to prohibit immediate dismissal for any serious offence. Artykuł 4 ustęp 5 Article 4, paragraph 5 Rozumie się, że Umawiająca się Strona wypełnia zobowiązanie wymagane w tym ustępie, jeżeli zakazane jest dokonywanie potrąceń z wynagrodzeń wobec znacznej większości pracowników bądź przez ustawodawstwo, bądź przez układy zbiorowe pracy lub orzeczenia arbitrażowe; wyjątki stanowią osoby, których nie dotyczą wymienione dokumenty. It is understood that a Contracting Party may give the undertaking required in this paragraph if the great majority of workers are not permitted to suffer deductions from wages either by law or through collective agreements or arbitration awards, the exceptions being those persons not so covered. Artykuł 6 ustęp 4 Article 6, paragraph 4 Rozumie się, że każda Umawiająca się Strona może, tak dalece, jak jej to dotyczy, uregulować ustawowo wykonywanie prawa do strajku tak, by każde dalsze ograniczenie tego prawa mogło być uzasadnione zgodnie z postanowieniami artykułu 31. It is understood that each Contracting Party may, insofar as it is concerned, regulate the exercise of the right to strike by law, provided that any further restriction that this might place on the right can be justified under the terms of Article 31. Artykuł 7 ustęp 8 Article 7, paragraph 8 Rozumie się, że Umawiająca się Strona wypełnia zobowiązanie wymagane w tym ustępie, jeżeli dostosuje się do ducha tego zobowiązania, zapewniając w ustawodawstwie, że znaczna większość osób poniżej osiemnastego roku życia nie będzie zatrudniana It is understood that a Contracting Party may give the undertaking required in this paragraph if it fulfils the spirit of the undertaking by providing by law that the great majority of persons under 18 years of age shall not be employed in night work. przy pracy nocnej. Artykuł 12 ustęp 4 Article 12, paragraph 4 Wyrażenie "i z zastrzeżeniem warunków ustanowionych w takich porozumieniach", znajdujące się we wstępie do tego ustępu, oznacza, między innymi, że jeżeli chodzi o świadczenia, które są dostępne niezależ­ nie od systemu składkowego, Umawiająca się Strona może domagać się, przed przyznaniem takich świad­ czeń obywatelom innych Umawiających się Stron, spełnienia warunku posiadania określonego okresu zamieszkania. The words "and subject to the conditions laid down in such agreements" in the introduction to this paragraph are taken to imply inter alia that with regard to benefits which are available independently of any insurance contribution a Contracting Party may require the completion of a prescribed period of residence before granting such benefits to nationals of other Contracting Parties. Artykuł 13 ustęp 4 Article 13, paragraph 4 Rządy nie będące stronami Europejskiej konwencji o pomocy społecznej i medycznej mogą ratyfikować Kartę Społeczną w odniesieniu do tego ustępu z zastrzeżeniem, że będą traktować obywateli innych Umawiających się Stron zgodnie z postanowieniami wymienionej konwencji. Governments not Parties to the European Convention on Social and Medical Assistance may ratify the Social Charter in respect of this paragraph provided that they grant to nationals of other Contracting Parties a treatment which is in conformity with the provisions of the said Convention. . Artykuł 19 ustęp 6 Article 19, paragraph 6 Dla stosowania tego postanowienia wyrażenie "rodzina pracownika migrującego" oznacza co najmniej małżonka pracownika i jego dzieci mające mniej niż 21 lat, pozostające na jego utrzymaniu. For the purpose of this provision, the term "family of a foreign worker" is understood to mean at least his wife and dependent children under the age of 21 years. Część III Part III Rozumie się, że Karta zawiera zobowiązania praw.ne o charakterze międzynarodowym, których stosowa- It is understood that the Charter contains legaj obligations of an international character, the - Dziennik Ustaw Nr 8 Poz. 61 2~T- nie podlega jedynie kontroli przewidzianej w jej czę­ ści IV. application of which is submitted solely to the supervision provided for in Part IV thereof. Artykuł 20 ustęp 1 Article 20, paragraph 1 Rozumie się, że "numerowane ustępy" mogą obejmować artykuły zawierające tylko jeden ustęp. It is understood that the "numbered paragraphs" may include articles consisting of only one paragraph. Część V Part V Artykuł 30 Article 30 Wyrażenie "w przypadku wojny lub innego zagrożenia bezpieczeństwa publicznego" będzie interpretowane w sposób obejmujący również zagrożen i e woj- The term "in time of war or other public emergency" shall be so understood as to cover also the threat of war. ną· Po zaznajomieniu się z powyższą Kartą wraz z Protokołem w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej oświadczam, że: - zostały one uznane za słuszne zarówno w całości, jak i każde z postanowień w nich zawartych, - są przyjęte, ratyfikowane i potwierdzone, - będą niezmiennie zachowywane. Jednocześnie, zgodnie z artykułem 20 Karty, oświadczam, że Rzeczpospolita Polska uważa się za związaną postanowieniami Karty w następującym zakresie: artykuł 1. Prawo do pracy (ustępy 1-4, wszystkie) artykuł 2. Prawo do odpowiednich warunków pracy (ustępy l, 3-5) artykuł 3. Prawo do bezpiecznych i higienicznych warunków pracy (ustępy 1-3, wszystkie) artykuł 4. Prawo do sprawiedliwego wynagrodzenia (ustępy 2-5) artykuł 5. Prawo do organizowania się artykuł 6. Prawo do rokowań zbiorowych (ustępy 1-3) artykuł 7. Prawo dzieci i młodocianych do ochrony (ustępy 2, 4, 6-10) artykuł 8. Prawo pracownic do ochrony (ustępy 1-4, wszystkie) artykuł 9. Prawo do poradnictwa zawodowego artykuł 10. Prawo do szkolenia zawodowego (ustępy 1 i 2) artykuł 11. Prawo do ochrony zdrowia (ustępy 1-3, wszystkie) artykuł 12. Prawo do zabezpieczenia społecznego (ustępy 1-4, wszystkie) artykuł 13. Prawo do pomocy społecznej i medycznej (ustępy 2 i 3) artykuł 14. Prawo do korzystania ze służb opieki społecznej (ustęp 1) artykuł 15. Prawo osób niepełnosprawnych fizycznie lub umysłowo do szkolenia zawodowego, rehabilitacji oraz readaptacji zawodowej i społecznej (ustępy 1 i 2, wszystkie) artykuł 16. Prawo rodziny do ochrony społecznej, prawnej i ekonomicznej artykuł 17. Prawo matek i dzieci do ochrony społecznej i ekonomicznej artykuł 18. Prawo do prowadzenia działalności zarobkowej na terytoriach innych Umawiających się Stron (ustęp 4) artykuł 19. Prawo pracowników migrujących i ich rodzin do ochrony i pomocy (ustępy l-lO, wszystkie) Na dowód czego wydany został akt niniejszy, opatrzony pieczęcią Rzeczypospolitej Polskiej. Dano w Warszawie dnia 10 czerwca 1997 r. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej: A. Kwaśniewski L.S. Minister Spraw Zagranicznych: D. Rosati