Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 marca 2000 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy ręcznych pracach transportow

Dziennik Ustaw Nr 26 — 1569 — 3. Zwiàzki zawodowe zg∏aszajà swoich przedstawicieli Prezesowi GUC nie póêniej ni˝ w ciàgu 14 dni od dnia wejÊcia w ˝ycie rozporzàdzenia. § 3. 1. Cz∏onków komisji powo∏uje Prezes GUC. 2. SpoÊród cz∏onków komisji Prezes GUC wyznacza przewodniczàcego i pi´ciu wiceprzewodniczàcych komisji. 3. Trzy spoÊród osób, o których mowa w ust. 2, powinny byç wyznaczone spoÊród przedstawicieli zwiàzków zawodowych. § 4. Obs∏ug´ kancelaryjnà komisji zapewnia komórka kadrowa urz´du, w którym odbywa si´ posiedzenie zespo∏u. § 5. Komisja pracuje w zespo∏ach opiniodawczych, zwanych dalej „zespo∏ami”, powo∏ywanych przez przewodniczàcego komisji. § 6. 1. Zespó∏ tworzy przewodniczàcy zespo∏u i pi´ciu cz∏onków komisji. 2. Przewodniczàcym zespo∏u jest przewodniczàcy komisji lub jeden z wiceprzewodniczàcych. 3. W sk∏ad zespo∏u wchodzi trzech przedstawicieli Prezesa GUC i trzech przedstawicieli zwiàzków zawodowych. § 7. 1. Prezes GUC przekazuje przewodniczàcemu komisji wnioski, o których mowa w § 1, w terminie 7 dni od dnia ich otrzymania. 2. Przewodniczàcy komisji przydziela wnioski do zaopiniowania przewodniczàcym zespo∏ów w terminie 7 dni od daty ich otrzymania. § 8. 1. Posiedzenia zespo∏u wyznacza przewodniczàcy zespo∏u. 2. O terminie i miejscu posiedzenia zespo∏u przewodniczàcy zespo∏u zawiadamia cz∏onków zespo∏u i funkcjonariusza celnego, którego wniosek ma byç Poz. 312 i 313 opiniowany. Zawiadomienie powinno nastàpiç co najmniej 7 dni przed posiedzeniem zespo∏u. § 9. 1. Zespó∏ przygotowuje opini´ na podstawie wniosku funkcjonariusza celnego oraz jego akt osobowych. 2. Zespó∏ mo˝e przeprowadziç rozmow´ z funkcjonariuszem celnym, którego wniosek jest opiniowany, oraz, w uzasadnionych przypadkach, z jego prze∏o˝onymi i wspó∏pracownikami. § 10. 1. Zespó∏ wydaje opini´ po przeprowadzeniu g∏osowania na posiedzeniu zamkni´tym, przy udziale co najmniej 2/3 sk∏adu zespo∏u, w tym przewodniczàcego zespo∏u. 2. W przypadku ró˝nicy zdaƒ o opinii zespo∏u decyduje zwyk∏a wi´kszoÊç g∏osów, a w przypadku równej liczby g∏osów zespó∏ przedstawia dwie równorz´dne opinie. 3. Przewodniczàcy oraz cz∏onkowie zespo∏u mogà zg∏osiç zdanie odr´bne wraz z jego pisemnym uzasadnieniem. § 11. 1. Zespó∏ wydaje opini´ nie póêniej ni˝ w terminie 40 dni od daty otrzymania wniosku przez przewodniczàcego zespo∏u. 2. Opini´ zespo∏u podpisuje jego przewodniczàcy oraz cz∏onkowie bioràcy udzia∏ w posiedzeniu. 3. Przewodniczàcy zespo∏u w terminie 5 dni od daty wydania opinii przekazuje jà, za poÊrednictwem przewodniczàcego komisji, Prezesowi GUC oraz funkcjonariuszowi celnemu, którego opinia dotyczy. § 12. Prezes GUC rozwiàzuje komisj´ po wykonaniu przez nià zadaƒ okreÊlonych w ustawie. § 13. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 14 dni od dnia og∏oszenia. Minister Finansów: w z. J. Bauc 313 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPO¸ECZNEJ z dnia 14 marca 2000 r. w sprawie bezpieczeƒstwa i higieny pracy przy r´cznych pracach transportowych. Na podstawie art. 23715 § 1 Kodeksu pracy zarzàdza si´, co nast´puje: Rozdzia∏ 1 Przepisy ogólne § 1. Rozporzàdzenie okreÊla: 1) obowiàzki pracodawcy dotyczàce zapewnienia bezpieczeƒstwa i higieny pracy przy r´cznych pracach transportowych, 2) wymagania dotyczàce organizacji i sposobów wykonywania r´cznych prac transportowych, z uwzgl´dnieniem wymagaƒ ergonomii, 3) dopuszczalne masy przemieszczanych przedmiotów, ∏adunków lub materia∏ów, 4) dopuszczalne wartoÊci si∏ niezb´dne do przemieszczania przedmiotów. § 2. Ilekroç w rozporzàdzeniu jest mowa o: Dziennik Ustaw Nr 26 — 1570 — 1) „r´cznych pracach transportowych” — rozumie si´ przez to ka˝dy rodzaj transportowania lub podtrzymywania przedmiotów, ∏adunków lub materia∏ów przez jednego lub wi´cej pracowników, w tym przemieszczanie ich poprzez: unoszenie, podnoszenie, uk∏adanie, pchanie, ciàgni´cie, przenoszenie, przesuwanie, przetaczanie lub przewo˝enie, 2) „pracy dorywczej” — rozumie si´ przez to r´czne przemieszczanie przedmiotów, ∏adunków lub materia∏ów nie cz´Êciej ni˝ 4 razy na godzin´, je˝eli ∏àczny czas wykonywania tych prac nie przekracza 4 godzin na dob´, 3) „sprz´cie pomocniczym” — rozumie si´ przez to Êrodki majàce na celu ograniczenie zagro˝eƒ i ucià˝liwoÊci zwiàzanych z r´cznym przemieszczaniem przedmiotów, ∏adunków lub materia∏ów oraz u∏atwienie wykonywania tych czynnoÊci; do Êrodków tych zalicza si´ w szczególnoÊci: pasy, liny, ∏aƒcuchy, zawiesia, dêwignie, chwytaki, rolki, kleszcze, uchwyty, nosze, kosze, legary, r´czne wciàgniki i wciàgarki, krà˝ki i wielokrà˝ki linowe, przestawne pochylnie, taczki i wózki. § 3. 1. Pracodawca jest obowiàzany stosowaç odpowiednie rozwiàzania techniczne i organizacyjne zmierzajàce do wyeliminowania r´cznych prac transportowych. 2. W razie braku mo˝liwoÊci wyeliminowania r´cznych prac transportowych, pracodawca — w celu zmniejszenia ucià˝liwoÊci i zagro˝eƒ zwiàzanych z wykonywaniem tych czynnoÊci — jest obowiàzany organizowaç odpowiednio prac´ i wyposa˝aç pracowników w niezb´dny sprz´t pomocniczy oraz Êrodki ochrony indywidualnej. § 4. 1. Pracodawca jest obowiàzany oceniaç ryzyko zawodowe wyst´pujàce przy r´cznych pracach transportowych, w szczególnoÊci bioràc pod uwag´: 1) mas´ przemieszczanego przedmiotu, jego rodzaj i po∏o˝enie Êrodka ci´˝koÊci, 2) warunki Êrodowiska pracy, w tym w szczególnoÊci temperatur´ i wilgotnoÊç powietrza oraz poziom czynników szkodliwych dla zdrowia, 3) organizacj´ pracy, w tym stosowane sposoby wykonywania pracy, 4) indywidualne predyspozycje pracownika, takie jak sprawnoÊç fizyczna, wiek i stan zdrowia. 2. Ocena ryzyka, o której mowa w ust. 1, powinna byç dokonywana przy organizowaniu r´cznych prac transportowych, a tak˝e po ka˝dej zmianie organizacji pracy. Na podstawie oceny ryzyka zawodowego pracodawca jest obowiàzany podejmowaç dzia∏ania majàce na celu usuni´cie stwierdzonych zagro˝eƒ. § 5. 1. Przed dopuszczeniem pracownika do r´cznych prac transportowych pracodawca jest obowiàzany: Poz. 313 1) przeszkoliç pracowników w dziedzinie bezpieczeƒstwa i higieny pracy, w tym w szczególnoÊci w zakresie prawid∏owych sposobów wykonywania r´cznych prac transportowych, w trybie okreÊlonym w odr´bnych przepisach, 2) zapewniç pracownikom informacje dotyczàce przemieszczanego przedmiotu, w szczególnoÊci: jego masy i po∏o˝enia jego Êrodka ci´˝koÊci, zw∏aszcza w przypadku, gdy masa jest nierównomiernie roz∏o˝ona, 3) informowaç pracowników o wszystkich aspektach bezpieczeƒstwa i higieny pracy oraz wymaganiach ergonomii, w tym o wynikach oceny ryzyka zawodowego, o której mowa w § 4, oraz o Êrodkach bezpieczeƒstwa zapobiegajàcych urazom, a zw∏aszcza urazom kr´gos∏upa. 2. W przypadku stwierdzenia, ˝e sposób wykonywania pracy jest nieprawid∏owy i stwarza zagro˝enia — pracodawca jest obowiàzany zapewniç wstrzymanie tych prac do czasu zastosowania odpowiednich dzia∏aƒ eliminujàcych te zagro˝enia, z uwzgl´dnieniem dzia∏aƒ, o których mowa w ust. 1. Rozdzia∏ 2 Przepisy ogólne dotyczàce organizacji r´cznych prac transportowych § 6. 1. Organizacja r´cznych prac transportowych, w tym stosowane metody pracy powinny zapewniç w szczególnoÊci: 1) ograniczenie d∏ugotrwa∏ego wysi∏ku fizycznego, w tym zapewnienie odpowiednich przerw w pracy na odpoczynek, 2) wyeliminowanie nadmiernego obcià˝enia uk∏adu mi´Êniowo-szkieletowego pracownika, a zw∏aszcza urazów kr´gos∏upa, zwiàzanego z rytmem pracy wymuszonym procesem pracy, 3) ograniczenie do minimum odleg∏oÊci r´cznego przemieszczania przedmiotów, 4) uwzgl´dnienie wymagaƒ ergonomii. 2. Przy r´cznym przemieszczaniu przedmiotów — tam gdzie jest to mo˝liwe — nale˝y zapewniç sprz´t pomocniczy odpowiednio dobrany do ich wielkoÊci, masy i rodzaju, zapewniajàcy bezpieczne i dogodne wykonywanie pracy. § 7. 1. Organizujàc r´czne prace transportowe nale˝y zapewniç uwzgl´dnienie wymagaƒ ergonomii, a w szczególnoÊci: 1) przemieszczane przedmioty nale˝y przenosiç jak najbli˝ej cia∏a, 2) sposoby r´cznego przemieszczania przedmiotów powinny eliminowaç ryzyko urazów, a w szczególnoÊci urazów kr´gos∏upa. Sposoby te powinny Dziennik Ustaw Nr 26 — 1571 — w szczególnoÊci wykluczaç przemieszczanie przedmiotów, je˝eli:

1. a)czynnoÊci te mogà byç wykonywane tylko za pomocà skr´tu tu∏owia,
2. b)istnieje mo˝liwoÊç wystàpienia nag∏ych ruchów przemieszczanego przedmiotu,
3. c)cia∏o pracownika znajduje si´ w niestabilnej pozycji, Poz. 313 4) w razie koniecznoÊci przenoszenia przedmiotu trzymanego w odleg∏oÊci wi´kszej ni˝ 30 cm od tu∏owia, nale˝y zmniejszyç o po∏ow´ dopuszczalnà mas´ przedmiotu przypadajàcà na jednego pracownika, okreÊlonà w § 13 ust. 1, lub zapewniç wykonywanie tych czynnoÊci przez co najmniej dwóch pracowników. § 11. 1. Ostre, wystajàce elementy przedmiotów przemieszczanych powinny byç zabezpieczone w sposób zapobiegajàcy powstawaniu urazów.
4. d)pochylenie tu∏owia pracownika przekracza 45°. 2. Przedmiot przemieszczany r´cznie nie powinien ograniczaç pola widzenia pracownika. § 8. 1. Przy pracach zwiàzanych z r´cznym przemieszczaniem przedmiotów nale˝y zapewniç wystarczajàcà przestrzeƒ, zw∏aszcza w p∏aszczyênie poziomej, umo˝liwiajàcà zachowanie prawid∏owej pozycji cia∏a pracownika podczas pracy. 2. Niedopuszczalne jest r´czne przemieszczanie przedmiotów przez pomieszczenia, schody, korytarze albo drzwi zbyt wàskie w stosunku do rozmiarów tych przedmiotów, je˝eli stwarza to zagro˝enia wypadkowe. § 9. 1. Powierzchnia, po której sà przemieszczane r´cznie przedmioty, powinna byç równa, stabilna i nieÊliska. 2. PrzejÊcia, drogi transportowe oraz tory i torowiska, po których sà przemieszczane przedmioty, powinny spe∏niaç wymagania bezpieczeƒstwa i higieny pracy okreÊlone w odr´bnych przepisach. § 10. Pracodawca, u którego wykonywane sà prace zwiàzane z r´cznym przemieszczaniem przedmiotów niepor´cznych, niestabilnych, ze zmiennym Êrodkiem ci´˝koÊci i innych, które z powodu ich masy, kszta∏tu lub w∏aÊciwoÊci mogà spowodowaç zagro˝enie wypadkowe, okreÊla w wydanej zgodnie z art. 2374 § 2 Kodeksu pracy instrukcji szczegó∏owe zasady bezpiecznego post´powania przy przemieszczaniu takich przedmiotów. Instrukcja ta powinna okreÊlaç w szczególnoÊci sposoby post´powania przy przemieszczaniu tych przedmiotów: 1) przedmiot niepor´czny lub trudny do utrzymania powinien byç przemieszczany przy u˝yciu odpowiedniego sprz´tu pomocniczego zapewniajàcego bezpieczeƒstwo podczas pracy, 2) przedmioty, których Êrodek ci´˝koÊci po ustawieniu w pozycji do podnoszenia i po podniesieniu znajdowa∏by si´ powy˝ej po∏owy wysokoÊci przedmiotu, nie powinny byç przenoszone r´cznie, chyba ˝e do przeniesienia przedmiotu zastosowano uchwyty znajdujàce si´ powy˝ej Êrodka ci´˝koÊci, 3) zwoje taÊmy, drutu, kabla itp. przedmioty podczas ich przenoszenia powinny byç zabezpieczone przed rozwini´ciem i wyginaniem, 2. Opakowania przedmiotów przemieszczanych r´cznie powinny byç wykonane z odpowiednio wytrzyma∏ych materia∏ów oraz nie powinny stwarzaç zagro˝eƒ wypadkowych zwiàzanych w szczególnoÊci z ich kszta∏tem, w tym ostrymi kraw´dziami. Je˝eli kszta∏t lub rozmiar opakowania przeznaczonego do r´cznego przemieszczania przedmiotów utrudnia lub uniemo˝liwia bezpieczne ich przemieszczanie, opakowanie takie powinno byç wyposa˝one w odpowiednie uchwyty. 3. Sposób rozmieszczenia przedmiotów w opakowaniach powinien zapewniç ich stabilnoÊç podczas przemieszczania. § 12. 1. Niedopuszczalne jest przenoszenie i przetaczanie przedmiotów po pochylniach, nie zwiàzanych w sposób sta∏y z konstrukcjà budynku, o kàcie nachylenia ponad 15°, oraz przenoszenie po schodach o kàcie nachylenia ponad 60°. 2. Maksymalne nachylenie pochylni zwiàzanych z budynkiem oraz na drogach transportowych i w magazynach okreÊlajà odr´bne przepisy. 3. Niedopuszczalne jest przebywanie pracownika mi´dzy legarami podczas przetaczania przedmiotów po pochy∏o ustawionych legarach. Rozdzia∏ 3 Przemieszczanie przedmiotów przez jednego pracownika § 13. 1. Masa przedmiotów przenoszonych przez jednego pracownika nie mo˝e przekraczaç: 1) 30 kg — przy pracy sta∏ej, 2) 50 kg — przy pracy dorywczej. 2. Niedopuszczalne jest r´czne przenoszenie przedmiotów o masie przekraczajàcej 30 kg na wysokoÊç powy˝ej 4 m lub na odleg∏oÊç przekraczajàcà 25 m. § 14. Podczas obur´cznego przemieszczania przedmiotów si∏a u˝yta przez pracownika niezb´dna do zapoczàtkowania ruchu przedmiotu nie mo˝e przekraczaç wartoÊci: 1) 300 N — przy pchaniu, Dziennik Ustaw Nr 26 — 1572 — 2) 250 N — przy ciàgni´ciu, przy czym podane wartoÊci okreÊlajà sk∏adowà si∏y mierzonà równolegle do pod∏o˝a. § 15. WartoÊci si∏ u˝ywanych przez pracownika do poruszania elementów urzàdzeƒ s∏u˝àcych do r´cznego przemieszczania przedmiotów (w szczególnoÊci dêwigni, korb, kó∏) nie mogà przekraczaç: 1) 250 N — w przypadku obs∏ugi obur´cznej, 2) 120 N — w przypadku obs∏ugi jednor´cznej. § 16. Dopuszczalne jest r´czne przetaczanie przedmiotów o kszta∏tach okràg∏ych (w szczególnoÊci beczek, rur o du˝ych Êrednicach), pod warunkiem zachowania wartoÊci si∏ okreÊlonych w § 14, a ponadto przy spe∏nieniu nast´pujàcych wymagaƒ: 1) masa r´cznie przetaczanych przedmiotów po terenie poziomym nie mo˝e przekraczaç 300 kg na jednego pracownika, 2) masa r´cznie wtaczanych przedmiotów na pochylnie przez jednego pracownika nie mo˝e przekraczaç 50 kg. Rozdzia∏ 4 Zespo∏owe przenoszenie przedmiotów § 17. 1. Przenoszenie przedmiotów, których d∏ugoÊç przekracza 4 m i masa 30 kg, powinno odbywaç si´ zespo∏owo, pod warunkiem aby na jednego pracownika przypada∏a masa nie przekraczajàca: Poz. 313 1) wk∏adali i opuszczali przenoszony przedmiot jednoczeÊnie i na komend´, 2) znajdowali si´ po jednej stronie przenoszonego przedmiotu, 3) u˝ywali Êrodków ochrony indywidualnej chroniàcych ramiona. Rozdzia∏ 5 Przemieszczanie materia∏ów szkodliwych i niebezpiecznych § 19. 1. Organizacja i metody prac zwiàzanych z r´cznym przemieszczaniem materia∏ów mogàcych stwarzaç zagro˝enia w zwiàzku z ich w∏aÊciwoÊciami (˝ràcych, trujàcych, pylàcych) powinny eliminowaç lub ograniczaç te zagro˝enia. 2. Wymagania dotyczàce przemieszczania stopionego metalu, materia∏ów wybuchowych oraz butli z gazami spr´˝onymi okreÊlajà odr´bne przepisy. § 20. 1. Niedopuszczalne jest przenoszenie przez jednego pracownika materia∏ów ciek∏ych — goràcych, ˝ràcych albo o w∏aÊciwoÊciach szkodliwych dla zdrowia, których masa wraz z naczyniem i uchwytem przekracza 25 kg. 2. Balony szklane z kwasami lub innymi cieczami ˝ràcymi powinny byç przewo˝one na specjalnych wózkach. 2) 42 kg — przy pracy dorywczej. 3. W wyjàtkowych przypadkach balony, o których mowa w ust. 2, mogà byç przenoszone przez dwóch pracowników w odpowiednio wytrzyma∏ych koszach z uchwytami. 2. Niedopuszczalne jest zespo∏owe przemieszczanie przedmiotów o masie przekraczajàcej 500 kg. 4. Niedopuszczalne jest przenoszenie balonów, o których mowa w ust. 2, na plecach lub przed sobà. § 18. 1. Przy zespo∏owym przenoszeniu przedmiotów nale˝y zapewniç: Rozdzia∏ 6 1) 25 kg — przy pracy sta∏ej, 1) dobór pracowników pod wzgl´dem wzrostu i wieku oraz nadzór pracownika doÊwiadczonego w zakresie stosowania odpowiednich sposobów r´cznego przemieszczania przedmiotów i organizacji pracy, wyznaczonego w tym celu przez pracodawc´, 2) odst´py pomi´dzy pracownikami co najmniej 0,75 m oraz stosowanie odpowiedniego sprz´tu pomocniczego. 2. Przenoszenie przedmiotów d∏ugich i o du˝ej masie powinno odbywaç si´ przy zastosowaniu sprz´tu pomocniczego, pozwalajàcego na transport takich przedmiotów z mo˝liwie najmniejszym unoszeniem ich ponad poziom pod∏o˝a. 3. W przypadku zespo∏owego przenoszenia na ramionach przedmiotów, o których mowa w ust. 2, nale˝y zapewniç, aby pracownicy: Przemieszczanie ∏adunków za pomocà poruszanych r´cznie wózków oraz taczek § 21. 1. Dopuszczalna masa ∏adunku przemieszczanego na wózku po terenie p∏askim o twardej nawierzchni nie mo˝e przekraczaç 450 kg na pracownika, ∏àcznie z masà wózka. 2. Przy przemieszczaniu ∏adunku na wózku po pochyleniach wi´kszych ni˝ 5% masa ∏adunku, ∏àcznie z masà wózka, nie mo˝e przekraczaç 350 kg. 3. Niedopuszczalne jest r´czne przemieszczanie ∏adunków na wózkach po pochyleniach powierzchni wi´kszych ni˝ 8% oraz na odleg∏oÊç wi´kszà ni˝ 200 m. 4. Wózki powinny zapewniaç stabilnoÊç przy za∏adunku i roz∏adunku. Dziennik Ustaw Nr 26 — 1573 — 5. Wózki przemieszczane na szynach oraz wózki ko∏owe przemieszczane na pochyleniach powinny posiadaç sprawnie dzia∏ajàce hamulce. § 22. 1. Masa ∏adunku przemieszczanego na wózku szynowym po terenie poziomym, ∏àcznie z masà wózka, nie mo˝e przekraczaç 600 kg na pracownika. 2. Przy przemieszczaniu ∏adunku na wózku na pochyleniach torów wi´kszych ni˝ 2% masa ∏adunku, ∏àcznie z masà wózka, nie mo˝e przekraczaç 450 kg na pracownika. 3. Niedopuszczalne jest przemieszczanie ∏adunków na wózkach szynowych na pochyleniach torów wi´kszych ni˝ 4% oraz na odleg∏oÊç przekraczajàcà 400 m. 4. Odleg∏oÊç mi´dzy pojedynczymi wózkami na pochyleniach torów powinna wynosiç co najmniej 25 m, a pomi´dzy zestawami z∏o˝onymi z kilku wózków — co najmniej 50 m. 5. Hamulce wózków szynowych przemieszczanych w zestawie powinny byç sprawne, tak aby gwarantowa∏y szybkie zatrzymanie zestawu. Wszystkie wózki wchodzàce w sk∏ad zestawu powinny byç ze sobà po∏àczone. Poz. 313 belek, haków, dêwigarów lub innych konstrukcji — w sposób zapewniajàcy bezpieczeƒstwo pracy. 2. Stosowane wciàgarki i przyciàgarki powinny byç przymocowane do pod∏o˝a w sposób zabezpieczajàcy przed ich przemieszczaniem podczas pracy. § 27. Wciàgarki i przyciàgarki powinny posiadaç sprawne hamulce oraz urzàdzenia uniemo˝liwiajàce ruch wsteczny wa∏u lub b´bna. § 28. Stosowane krà˝ki i liny powinny byç tak dobrane, aby niemo˝liwe by∏o zakleszczenie lub zsuni´cie si´ liny. § 29. 1. Elementy uk∏adów ci´gnowych stosowanych podczas przemieszczania ∏adunków powinny spe∏niaç wymagania okreÊlone w Polskich Normach. 2. Niedopuszczalne jest u˝ywanie lin i ∏aƒcuchów uszkodzonych lub o niedostatecznej wytrzyma∏oÊci albo niew∏aÊciwie zamocowanych. 3. D∏ugoÊç liny lub ∏aƒcucha powinna byç tak dobrana, aby przy rozwini´ciu, niezb´dnym do przemieszczenia ∏adunku, pozosta∏y na b´bnie co najmniej 2 zwoje. 6. Wózki-wywrotki powinny posiadaç sprawnie funkcjonujàce urzàdzenia zabezpieczajàce przed przypadkowym przechyleniem si´ koleby lub skrzyni oraz urzàdzenia do unieruchomienia wózków w czasie przechylania koleby lub skrzyni. § 30. Sposób zamocowania ∏adunku na haku powinien zapobiegaç jego upadkowi lub gwa∏townej zmianie po∏o˝enia. § 23. 1. Sposób ∏adowania oraz rozmieszczenia ∏adunków na wózkach i taczkach powinien zapewniaç ich równowag´ i stabilnoÊç podczas przemieszczania. § 31. Podnoszenie lub opuszczanie ∏adunków w miejscu przebywania pracowników powinno byç poprzedzone sygna∏em ostrzegawczym. Przebywanie pracowników pod zawieszonym ∏adunkiem jest niedopuszczalne. 2. Przedmioty przewo˝one na wózkach nie powinny wystawaç poza obrys wózka i przys∏aniaç pola widzenia. W wyjàtkowych przypadkach dopuszczalne jest przewo˝enie przedmiotów w warunkach niespe∏nienia tych wymagaƒ, o ile praca odbywa si´ pod nadzorem zapewniajàcym bezpieczne jej wykonanie. § 24. 1. Masa ∏adunku przemieszczanego na taczce, ∏àcznie z masà taczki, nie mo˝e przekraczaç: 100 kg — po twardej nawierzchni i 75 kg — po nawierzchni nieutwardzonej. 2. Niedopuszczalne jest przemieszczanie ∏adunku na taczce po pochyleniach wi´kszych ni˝ 8% oraz na odleg∏oÊç przekraczajàcà 200 m. Rozdzia∏ 7 Przemieszczanie ∏adunków przy u˝yciu r´cznie nap´dzanych dêwignic § 25. Dêwignice powinny posiadaç wyraêne oznakowanie okreÊlajàce ich dopuszczalny udêwig. § 26. 1. Stosowane do przemieszczania ∏adunków krà˝ki, wielokrà˝ki i wciàgniki powinny byç przymocowane do posiadajàcych odpowiednià wytrzyma∏oÊç Rozdzia∏ 8 Przepisy koƒcowe § 32. Przepisy rozporzàdzenia stosuje si´ odpowiednio do r´cznego przemieszczania ludzi lub zwierzàt. § 33. Przepisy rozporzàdzenia nie naruszajà wymagaƒ okreÊlonych w przepisach o dozorze technicznym oraz wymagaƒ dotyczàcych r´cznego przemieszczania ci´˝arów, okreÊlonych w przepisach o pracach wzbronionych kobietom i m∏odocianym. § 34. Traci moc rozporzàdzenie Ministrów Pracy i Opieki Spo∏ecznej oraz Zdrowia z dnia 1 kwietnia 1953 r. w sprawie bezpieczeƒstwa i higieny pracy pracowników zatrudnionych przy r´cznym dêwiganiu i przenoszeniu ci´˝arów (Dz. U. Nr 22, poz. 89). § 35. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 6 miesi´cy od dnia og∏oszenia, a w odniesieniu do portów morskich — po up∏ywie 12 miesi´cy od dnia og∏oszenia. Minister Pracy i Polityki Spo∏ecznej: L. Komo∏owski