Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy w odlewniach metali.

Dziennik Ustaw Nr 3 — 145 —

1. Przemieszczanie przedmiotów, o których mowa w ust. 5, nale˝y przeprowadzaç, stosujàc zasady i Êrodki ostro˝noÊci okreÊlone w instrukcji stanowiskowej. tych lub koniecznych do podj´cia dzia∏aniach dla zapewnienia bezpieczeƒstwa, 2) wydaç polecenia w celu umo˝liwienia pracownikom przerwania pracy oraz w razie potrzeby natychmiastowego opuszczenia stanowisk pracy,
2. Unieszkodliwianie przedmiotów niebezpiecznych, w tym wybuchowych, nale˝y wykonywaç w miejscu i w sposób okreÊlony przez w∏aÊciwe, dla okreÊlonego rodzaju niebezpieczeƒstwa, organy wymienione w ust.
4. Przy pracach zwiàzanych z eliminowaniem przedmiotów niebezpiecznych ze z∏omu metali niedopuszczalne jest w szczególnoÊci: 1) rzucanie tych przedmiotów, uderzanie w nie, rozkr´canie, przecinanie lub poddawanie obróbce termicznej, 2) odsy∏anie dostawcy z∏omu z ∏adunkiem zawierajàcym przedmiot niebezpieczny bez dokonania rozpoznania przez specjalistów reprezentujàcych organy, o których mowa w ust.
5. §
6. Do czasu przeprowadzenia rozpoznania przedmiotu niebezpiecznego i jego wywiezienia poza teren zak∏adu przez organy wymienione w § 7 ust. 4, pracodawca jest zobowiàzany: Poz. 36 i 37 3) zapewniç bezpiecznà ewakuacj´ pracowników do wyznaczonych miejsc, gdy jest to konieczne ze wzgl´dów bezpieczeƒstwa, 4) wydaç polecenie wznowienia pracy po likwidacji wyst´pujàcego zagro˝enia. §
7. Pracodawca jest obowiàzany opracowaç, w terminie 30 dni od dnia wejÊcia w ˝ycie rozporzàdzenia, szczegó∏owà instrukcj´ okreÊlajàcà zasady bezpieczeƒstwa i higieny pracy przy czynnoÊciach wykonywanych w danym zak∏adzie pracy i zwiàzanych z eliminowaniem przedmiotów niebezpiecznych, w tym wybuchowych, ze z∏omu metali, kierujàc si´ zasadami okreÊlonymi w Polskich Normach. Z instrukcjà nale˝y zapoznaç wszystkich pracowników zatrudnionych przy pracach w kontakcie ze z∏omem metali. §
8. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 30 dni od dnia og∏oszenia. 1) powiadomiç niezw∏ocznie wszystkich pracowników, którzy sà lub mogà byç nara˝eni na powa˝ne i nieuniknione niebezpieczeƒstwa, w tym o podj´- Minister Gospodarki: J. Steinhoff 37 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie bezpieczeƒstwa i higieny pracy w odlewniach metali. §
9. Rozporzàdzenie okreÊla wymagania bezpieczeƒstwa i higieny pracy w odlewniach stopów ˝elaza i metali nie˝elaznych.
10. Przy drzwiach do pomieszczeƒ produkcyjnych odlewni, w których temperatura powietrza w wyniku procesu technologicznego jest wysoka, nale˝y zainstalowaç zas∏ony powietrzne lub inne urzàdzenia zapobiegajàce gwa∏townemu dop∏ywowi zimnego powietrza, szczególnie w okresie jesienno-zimowym. §
11. Ilekroç w rozporzàdzeniu jest mowa o odlewniach, nale˝y przez to rozumieç zak∏ady pracy lub ich cz´Êci zajmujàce si´ wytwarzaniem odlewów ze stopów ˝elaza i metali nie˝elaznych. §
12. W przypadku stosowania na terenie odlewni wózków szynowych do transportu ciek∏ego metalu, g∏ówka szyny powinna pokrywaç si´ z powierzchnià pod∏ogi lub z nawierzchnià drogi. Na podstawie art. 23715 § 2 Kodeksu pracy zarzàdza si´, co nast´puje: §
14. Drogi, place manewrowe, postojowe i sk∏adowe powinny byç przystosowane do oczyszczania metodà zmywania lub poprzez odpylanie w sposób zmechanizowany.
15. Roz∏adunek, sk∏adowanie i transport materia∏ów przeznaczonych do dalszej przeróbki nale˝y przeprowadzaç w sposób zmechanizowany i przy u˝yciu urzàdzeƒ ograniczajàcych rozprzestrzenianie si´ py∏ów. §
17. Powierzchnia pod∏ogi w odlewniach powinna spe∏niaç wymagania odpornoÊci na dzia∏anie podwy˝szonej temperatury, iskier i odprysków ciek∏ego metalu. §
19. Materia∏y wsadowe do pieców odlewniczych powinny byç posortowane, a ich miejsca sk∏adowania — wydzielone i oznakowane w sposób pozwalajàcy na identyfikacj´ poszczególnych materia∏ów.
20. Wsad przeznaczony do pieców odlewniczych powinien byç suchy i pozbawiony wszelkich zanieczyszczeƒ, w tym zanieczyszczeƒ po masie formierskiej lub rdzeniowej.
21. Przepis ust. 2 nie dotyczy wsadu przeznaczonego do ˝eliwiaka. Dziennik Ustaw Nr 3 — 146 —
22. Niedopuszczalne jest ∏adowanie do pieców odlewniczych zamkni´tych zbiorników lub butli oraz materia∏ów nieznanego pochodzenia. §
24. Sortowanie z∏omu oraz przygotowanie wsadu do pieca odlewniczego nale˝y wykonywaç zgodnie z wymaganiami okreÊlonymi w odr´bnych przepisach dotyczàcych eliminowania przedmiotów niebezpiecznych, w tym wybuchowych, ze z∏omu metali.
25. W przypadku gdy w sortowanym z∏omie znajdujà si´ przedmioty niebezpieczne, nale˝y przerwaç sortowanie i powiadomiç prze∏o˝onego lub osob´ nadzorujàcà prac´.
26. Teren, na którym rozdrabnia si´ z∏om, powinien byç niedost´pny dla osób postronnych i odpowiednio zabezpieczony przed rozpryskiem od∏amków z∏omu. §
28. Procesy przygotowania mas formierskich lub rdzeniowych oraz transport sk∏adników mas powinny byç zmechanizowane i wykonywane w sposób ograniczajàcy rozprzestrzenianie si´ py∏ów do Êrodowiska pracy.
29. Niedopuszczalne jest pobieranie próbek masy formierskiej w czasie pracy urzàdzeƒ do jej przygotowania.
30. Przepis ust. 2 nie dotyczy pobierania próbek masy formierskiej w sposób zautomatyzowany. §
31. Ka˝dorazowe wejÊcie pracownika do przestrzeni roboczej maszyny lub innego urzàdzenia technicznego w celu wykonania prac naprawczych lub porzàdkowych powinno byç poprzedzone wy∏àczeniem zasilania nap´du i wywieszeniem tabliczki ostrzegawczej. §
32. Dopuszcza si´ sk∏adowanie wielkogabarytowych skrzyƒ formierskich w stosy wy˝sze ni˝ 2,0 metry, pod warunkiem ˝e stosy nie b´dà stanowiç zagro˝enia bezpieczeƒstwa dla pracowników, a stosunek wysokoÊci stosu, wyra˝onej w metrach, do pola podstawy stosu, wyra˝onego w metrach kwadratowych, nie b´dzie wi´kszy ni˝ dwa do jednego. §
33. Skrzynki formierskie nale˝y ustawiaç w stosy na pod∏o˝u równym, przestrzegajàc nast´pujàcych wysokoÊci sk∏adowania: 1) do 1,50 metra — dla skrzynek uk∏adanych r´cznie, 2) do 2,0 metrów — dla skrzynek uk∏adanych mechanicznie. §
34. Niedopuszczalne jest wykonywanie prac pod zawieszonà formà odlewniczà lub w zasi´gu rozprysku ciek∏ego metalu. §
36. Proces wykonywania form odlewniczych powinien byç w miar´ posiadanych mo˝liwoÊci technicznych zmechanizowany, a r´czne wykonywanie takich form nale˝y ograniczyç do niezb´dnego minimum.
37. W razie koniecznoÊci r´cznego wykonywania form w pozycji kl´czàcej, pracownika nale˝y wyposa˝yç w odpowiednie ochraniacze kolan, a ∏àczny czas wykonywania pracy w tej pozycji nale˝y ograniczyç do 4 godzin w czasie zmiany roboczej. Poz. 37
38. Stanowisko pracy do zag´szczania form lub rdzeni nale˝y odpowiednio os∏oniç.
39. Dopuszcza si´ stosowanie ubijaków i innych r´cznych narz´dzi pneumatycznych do wykonywania form i rdzeni oraz czyszczenia odlewów w sytuacji, gdy wzgl´dy technologiczne nie pozwalajà na wykonanie tych prac w sposób zmechanizowany.
40. Prace, o których mowa w ust. 4, nale˝y ograniczyç do niezb´dnego minimum. §
41. Formierki z zespo∏em prasujàcym nale˝y wyposa˝yç w urzàdzenia do obur´cznego sterowania lub w inne urzàdzenia zabezpieczajàce pracownika przed urazem. §
42. Do∏y odlewnicze do wykonywania i zalewania form powinny byç odpowiednio osuszone i ogrodzone. §
43. Pomosty wsadowe ˝eliwiaków i do obs∏ugi dysz oraz schody prowadzàce do tych pomostów powinny byç wykonane z materia∏ów odpornych na dzia∏anie ognia. §
45. Przed uruchomieniem pieca do topienia metali nie˝elaznych, opalanego paliwem ciek∏ym lub gazowym, nale˝y sprawdziç stan techniczny palników i instalacji zasilania w paliwa.
46. W piecu, o którym mowa w ust. 1, powinny byç zainstalowane palniki olejowe lub gazowe o dzia∏aniu automatycznym.
47. Palniki pieca, o którym mowa w ust. 1, nale˝y zapalaç przy pomocy specjalnego urzàdzenia lub przyrzàdu. §
49. Narz´dzia u˝ywane w procesie topienia metali i obróbki pozapiecowej powinny byç ca∏kowicie wysuszone i wygrzane do odpowiedniej temperatury.
50. Niedopuszczalne jest suszenie i wygrzanie narz´dzi, o których mowa w ust. 1, przy pomocy ciek∏ego metalu. §
52. Niedopuszczalne jest topienie metalu w piecach odlewniczych z uszkodzonà wyk∏adzinà komory pieca.
53. Przepis ust. 1 stosuje si´ odpowiednio do tygli i kadzi odlewniczych. §
55. Prace remontowe zwiàzane z wejÊciem pracownika do komory pieca odlewniczego powinny byç poprzedzone od∏àczeniem zasilania elektrycznego, a komora pieca wystudzona do temperatury nie wy˝szej ni˝ 50°C.
56. Prace, o których mowa w ust. 1, nale˝y traktowaç jako prace szczególnie niebezpieczne. §
57. Dodatki stopowe i ˝u˝lotwórcze, topniki i inne materia∏y dodawane do ciek∏ego metalu w czasie procesu wytapiania i obróbki pozapiecowej powinny byç suche. Dziennik Ustaw Nr 3 — 147 — §
59. Spust ciek∏ego metalu powinien odbywaç si´ do kadzi suchych i wygrzanych oraz powinien byç poprzedzony sygna∏em dêwi´kowym.
60. Czas i sposób suszenia oraz wygrzania kadzi wyk∏adzinowych i bezwyk∏adzinowych okreÊlajà instrukcje zak∏adowe. §
62. Do przewozu kadzi z ciek∏ym metalem mogà byç stosowane: 1) pojazdy szynowe zdalnie sterowane z ko∏ami wyposa˝onymi w zgarniacze, 2) wózki jezdne wyposa˝one w ko∏a o ogumieniu pe∏nym.
63. Pojazdy, o których mowa w ust. 1, nale˝y wyposa˝yç w urzàdzenia umo˝liwiajàce stateczne ustawienie kadzi nie powodujàce podczas transportu rozlewania ciek∏ego metalu oraz w sygnalizacj´ Êwietlnà i dêwi´kowà.
64. Kadzie powinny byç nape∏niane ciek∏ym metalem do wysokoÊci nie powodujàcej rozlewania si´ tego metalu w czasie przenoszenia r´cznego lub transportu mechanicznego.
65. W przypadku gdy pojazdy stosowane do przewozu kadzi z ciek∏ym metalem sà wyposa˝one w kabiny sterownicze, kabiny te powinny byç: 1) wykonane z materia∏u niepalnego, 2) wyposa˝one w szyby ze szk∏a bezodpryskowego.
66. W kabinach, o których mowa w ust. 4, powinien byç zapewniony komfort cieplny. §
68. Elementy suwnicy nara˝one bezpoÊrednio na dzia∏anie promieniowania cieplnego lub odprysków ciek∏ego metalu powinny byç os∏oni´te.
69. Okna kabiny suwnicy, o której mowa w ust. 1, nale˝y zabezpieczyç siatkà ochronnà.
70. Kabina suwnicy powinna byç wyposa˝ona w urzàdzenia zapewniajàce komfort cieplny. Poz. 37
71. Odlewy z formy nale˝y wybijaç po ca∏kowitym zakrzepni´ciu metalu.
72. Przy czyszczeniu r´cznym drobnych odlewów stó∏ powinien byç wyposa˝ony w krat´ z dolnym odciàgiem py∏ów.
73. Niedopuszczalne jest r´czne czyszczenie odlewów, których temperatura powierzchni przekracza 50°C. §
75. W celu zmniejszania zapylenia i zagro˝eƒ zwiàzanych ze stosowaniem urzàdzeƒ generujàcych drgania, podczas wybijania odlewów z form i ich czyszczenia nale˝y stosowaç wybijarki i oczyszczarki mechaniczne.
76. W przypadku stosowania urzàdzeƒ, o których mowa w ust. 1, sterowanie powinno odbywaç si´ poza komorà oczyszczarki.
77. W razie koniecznoÊci stosowania oczyszczarek wodnych i sterowania strumieniem wody z wn´trza komory wodnej, pracownicy zatrudnieni przy wodnym wybijaniu i czyszczeniu odlewów powinni byç wyposa˝eni w wodoodporne kombinezony i he∏my z doprowadzeniem czystego powietrza do ich wn´trza. §
79. Czyszczenie odlewów strumieniem piasku lub Êrutu powinno odbywaç si´ w odpowiednich komorach wyposa˝onych w urzàdzenia odpylajàce.
80. Urzàdzenia pneumatyczne stosowane do czyszczenia odlewów powinny posiadaç rozwiàzania techniczne ograniczajàce ha∏as i drgania mechaniczne.
81. Stanowiska pracy czyszczenia odlewów powinny byç wyposa˝one w odpowiednio przystosowane kabiny lub oddzielone od siebie ekranami. §
82. Pracownika majàcego bezpoÊredni kontakt z ciek∏ym metalem nale˝y wyposa˝yç w odpowiednie Êrodki ochrony indywidualnej, a w szczególnoÊci w: 1) odzie˝ trudno palnà, wykonanà z tkaniny we∏nianej lub metalizowanà, 2) okulary ochronne z odpowiednim filtrem, §
84. Przenoszona przez jednego pracownika masa ciek∏ego metalu przy r´cznym zalewaniu form nie mo˝e wraz z kadzià przekraczaç 25 kg, a drogi przenoszenia kadzi nie powinny krzy˝owaç si´ z innymi drogami.
85. Stanowiska zalewania form i ich bezpoÊrednie otoczenie powinny posiadaç posadzki suche, a w bezpoÊrednim sàsiedztwie tych stanowisk nie powinny znajdowaç si´ ˝adne p∏yny lub materia∏y ∏atwo palne.
86. Formy przygotowane do zalewania powinny byç obcià˝one lub spi´te odpowiednimi klamrami oraz odpowiednio uszczelnione w p∏aszczyênie podzia∏u formy.
87. Formy wirujàce przy odÊrodkowym odlewaniu powinny byç os∏oni´te w sposób zabezpieczajàcy pracowników przed odpryskami ciek∏ego metalu. §
89. Proces wybijania i czyszczenia odlewów powinien byç zmechanizowany lub zautomatyzowany. 3) os∏ony twarzy chroniàce przed odpryskami ciek∏ego metalu, 4) ochraniacze goleni lub getry ochraniajàce przed przeci´ciem, iskrami i odpryskami ciek∏ego metalu. §
90. W pomieszczeniach, w których wyst´puje dla pracownika niebezpieczeƒstwo oparzenia lub zapalenia odzie˝y roboczej, powinny byç zainstalowane wodne natryski ratunkowe oraz oddzielne urzàdzenia do przemywania oczu, spe∏niajàce wymagania okreÊlone w odr´bnych przepisach. §
91. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 12 miesi´cy od dnia og∏oszenia, z wyjàtkiem § 30, który wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 24 miesi´cy od dnia og∏oszenia. Minister Gospodarki: J. Steinhoff