Dziennik Ustaw Nr 149 — 11983 — Poz. 1672 1672 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW z dnia 10 grudnia 2001 r. w sprawie zasad tworzenia rezerw na ryzyko zwiàzane z dzia∏alnoÊcià banków. Na podstawie art.

lit.

a)i b), z wyjàtkiem bie˝àcej konserwacji i odnowienia mieszkania,
d)nabycie dzia∏ki budowlanej lub jej cz´Êci pod budow´ domu jednorodzinnego lub budynku mieszkalnego, w którym jest lub ma byç po∏o˝ony lokal mieszkalny,
e)inne cele zwiàzane z zaspokajaniem potrzeb mieszkaniowych, w szczególnoÊci na pokrycie kosztów partycypacji w kosztach budowy mieszkaƒ przez towarzystwa budownictwa spo∏ecznego, 5) po˝yczki i kredyty konsumpcyjne — po˝yczki i kredyty udzielone osobom fizycznym na cele niezwiàzane z dzia∏alnoÊcià gospodarczà, w tym równie˝ z tytu∏u operacji z u˝yciem kart kredytowych, a z wy∏àczeniem kredytów mieszkaniowych, 6) rezerwa na ryzyko ogólne — rezerw´ utworzonà zgodnie z art. 130 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. — Prawo bankowe (Dz. U. Nr 140, poz. 939, z 1998 r. Nr 160, poz. 1063 i Nr 162, poz. 1118, z 1999 r. Nr 11, poz. 95 i Nr 40, poz. 399, z 2000 r. Nr 93, poz. 1027, Nr 94, poz. 1037, Nr 114, poz. 1191, Nr 116, poz. 1216, Nr 119, poz. 1252 i Nr 122, poz. 1316 oraz z 2001 r. Nr 8, poz. 64, Nr 100, poz. 1084, Nr 111, poz. 1195 i Nr 130, poz. 1450 i 1452), 7) pierwotna wysokoÊç zabezpieczanej kwoty — wysokoÊç kwoty nale˝noÊci lub udzielonego zobowiàzania pozabilansowego, okreÊlonà w obowiàzujàcej umowie. § 2. 1. Banki tworzà rezerwy na ryzyko zwiàzane z ich dzia∏alnoÊcià, zwane dalej „rezerwami celowymi”, w odniesieniu do ekspozycji kredytowych zaklasyfikowanych do: 1) kategorii „normalne” — w zakresie po˝yczek i kredytów konsumpcyjnych, 2) kategorii „pod obserwacjà”, 3) grupy „zagro˝one” — w tym do kategorii „poni˝ej standardu”, „wàtpliwe” lub „stracone”. 2. Szczegó∏owe kryteria klasyfikacji, klasyfikacj´ ekspozycji kredytowych i sposób zmiany kategorii ekspozycji kredytowych okreÊla za∏àcznik nr 1 do rozporzàdzenia. 3. Obowiàzek tworzenia rezerw celowych nie dotyczy niewykorzystanych kwot kredytów w przypadku, gdy postanowienia umowy kredytowej: 1) gwarantujà bankowi swobod´ w podj´ciu decyzji o uruchomieniu Êrodków w ramach ka˝dej kolejnej transzy lub 2) uzale˝niajà uruchomienie Êrodków w ramach ka˝dej kolejnej transzy od terminowej obs∏ugi ju˝ wykorzystanej cz´Êci i niebudzàcej obaw sytuacji ekonomiczno-finansowej d∏u˝nika, w przypadku gdy wymagane jest stosowanie tego kryterium, lub 3) uzale˝niajà uruchomienie Êrodków w ramach ka˝dej kolejnej transzy od z∏o˝enia zabezpieczeƒ,

§ 5ust.

2, umo˝liwiajàcych pomniejszenie podstawy tworzenia rezerw celowych o kwot´ odpowiadajàcà uruchamianej transzy. §

Na podstawie prowadzonej ewidencji banki przeprowadzajà przeglàdy ekspozycji kredytowych i dokonujà ich klasyfikacji nie rzadziej ni˝ raz na kwarta∏, wed∏ug danych aktualnych na dzieƒ dokonywania klasyfikacji, z zastrze˝eniem ust.
Klasyfikacji ekspozycji kredytowych dokonuje si´ w oparciu o kryterium terminowoÊci sp∏aty kapita∏u lub odsetek i kryterium sytuacji ekonomiczno-finansowej d∏u˝nika lub tylko kryterium terminowoÊci sp∏aty kapita∏u lub odsetek. Dziennik Ustaw Nr 149 — 11984 —
Klasyfikacj´ w oparciu o kryterium sytuacji ekonomiczno-finansowej d∏u˝nika, w przypadku ekspozycji kredytowych stanowiàcych: 1) nale˝noÊci z tytu∏u kredytów mieszkaniowych, udzielonych osobom fizycznym nieprowadzàcym dzia∏alnoÊci gospodarczej, 2) zobowiàzania pozabilansowe o charakterze gwarancyjnym, udzielone za osoby fizyczne nieprowadzàce dzia∏alnoÊci gospodarczej, 3) zobowiàzania pozabilansowe o charakterze finansowym, udzielone osobom fizycznym nieprowadzàcym dzia∏alnoÊci gospodarczej, 4) nale˝noÊci od prowadzàcych dzia∏alnoÊç gospodarczà lub gospodarstwo rolne osób fizycznych oraz osobowych spó∏ek handlowych, które nie majà obowiàzku stosowania zasad rachunkowoÊci okreÊlonych ustawà o rachunkowoÊci, Poz. 1672 3) 50% podstawy tworzenia rezerw celowych — w przypadku kategorii „wàtpliwe”, 4) 100% podstawy tworzenia rezerw celowych — w przypadku kategorii „stracone”.
W szczególnie uzasadnionych przypadkach Komisja Nadzoru Bankowego, na wniosek banku, mo˝e zezwoliç na utworzenie rezerw celowych w innej wysokoÊci ni˝ okreÊlona w ust. 1 i 2, w szczególnoÊci w oparciu o modele ryzyka kredytowego, informujàc Ministra Finansów o udzielonym zezwoleniu.
Rezerwy celowe tworzy si´, aktualizuje co do wysokoÊci oraz rozwiàzuje najpóêniej w ostatnim dniu miesiàca koƒczàcego kwarta∏, w którym dokonano przeglàdu i klasyfikacji,

§ 3, je˝eli odr´bne przepisy nie stanowià inaczej.

Podstaw´ tworzenia rezerw celowych stano- 5) zobowiàzania pozabilansowe o charakterze gwarancyjnym, udzielone za prowadzàce dzia∏alnoÊç gospodarczà lub gospodarstwo rolne osoby fizyczne oraz osobowe spó∏ki handlowe, które nie majà obowiàzku stosowania zasad rachunkowoÊci okreÊlonych ustawà o rachunkowoÊci, wi: 6) zobowiàzania pozabilansowe o charakterze finansowym, udzielone prowadzàcym dzia∏alnoÊç gospodarczà lub gospodarstwo rolne osobom fizycznym oraz osobowym spó∏kom handlowym, które nie majà obowiàzku stosowania zasad rachunkowoÊci okreÊlonych ustawà o rachunkowoÊci 2) w przypadku pozosta∏ych ekspozycji kredytowych — kwota niesp∏aconej cz´Êci ekspozycji. — przeprowadza si´ na koniec roku obrotowego wed∏ug danych na dzieƒ koƒczàcy rok obrotowy; klasyfikacj´ t´ mo˝na równie˝ przeprowadzaç cz´Êciej — wed∏ug danych aktualnych na dzieƒ dokonywania klasyfikacji.
W szczególnie uzasadnionych przypadkach Komisja Nadzoru Bankowego, na wniosek banku, mo˝e zezwoliç na innà klasyfikacj´ ekspozycji kredytowych, w szczególnoÊci w oparciu o wewn´trzne systemy ratingów i metody szacowania potencjalnych strat, zwane dalej „modelami ryzyka kredytowego”, informujàc Ministra Finansów o udzielonym zezwoleniu. §
Rezerwy celowe na ryzyko zwiàzane z ekspozycjami kredytowymi, stanowiàcymi nale˝noÊci z tytu∏u po˝yczek i kredytów konsumpcyjnych, zaklasyfikowanymi do kategorii, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 1, tworzy si´ w wysokoÊci co najmniej wymaganego poziomu rezerw, stanowiàcego 1,5% podstawy tworzenia rezerw celowych.
Rezerwy celowe na ryzyko zwiàzane z ekspozycjami kredytowymi zaklasyfikowanymi do kategorii,

§ 2ust. 1 pkt 2 i 3, tworzy si´ na podstawie indywidualnej oceny ryzyka obcià˝ajàcego danà ekspozycj´, jednak w wysoko

Êci co najmniej wymaganego poziomu rezerw, stanowiàcego: 1) 1,5% podstawy tworzenia rezerw celowych — w przypadku kategorii „pod obserwacjà”, 2) 20% podstawy tworzenia rezerw celowych — w przypadku kategorii „poni˝ej standardu”, 1) w przypadku ekspozycji kredytowych stanowiàcych nale˝noÊci z tytu∏u skupionych przez bank wierzytelnoÊci z prawem regresu, weksli i czeków — kwota poniesionego przez bank wydatku, w wysokoÊci odpowiadajàcej niesp∏aconej cz´Êci ekspozycji,

Podstaw´ tworzenia rezerw celowych na ryzyko zwiàzane z ekspozycjami kredytowymi, zakwalifikowanymi do kategorii „pod obserwacjà” lub grupy „zagro˝one” mo˝na pomniejszyç, z zastrze˝eniem § 6, o wartoÊç zabezpieczeƒ umo˝liwiajàcych prezentacj´ ekspozycji kredytowej jako ekspozycji kredytowej z zabezpieczonym albo ograniczonym ryzykiem.
Wykaz zabezpieczeƒ,

ust. 2, okreÊla za∏àcznik nr 2 do rozporzàdzenia. 4. Przeglàdów i aktualizacji wartoÊci zabezpieczeƒ, o które pomniejszono podstaw´ tworzenia rezerw celowych, dokonuje si´, z zastrze˝eniem ust. 5, w trybie obowiàzujàcym dla przeglàdów,

§ 3ust. 1. 5. W przypadku zabezpieczeƒ w postaci hipoteki, zastawu na statku morskim i zastawu na statku powietrznym warto

Êç zabezpieczenia ustala si´ na podstawie wyceny rzeczoznawcy lub — w okreÊlonych odr´bnymi przepisami przypadkach — na podstawie wyceny bankowo-hipotecznej, dokonanej w momencie ustanowienia zabezpieczenia. Bank, w ramach przeglàdów i aktualizacji wartoÊci zabezpieczeƒ, dokonuje analizy rynkowych cen zabezpieczeƒ na podstawie bankowych baz danych, zgodnie z przyj´tà pisemnà procedurà. JeÊli wynikajàcy z tej analizy spadek rynkowych cen tych zabezpieczeƒ, w okresie od dokonania ostatniej wyceny przez rzeczoznawc´, mo˝e mieç znaczàcy wp∏yw na wartoÊç danego zabezpieczenia ekspozycji kredytowej, bank powinien zleciç ponownà wycen´ lub pisemnie uzasadniç odstàpienie od jej zlecenia. § 6. Kwota, o którà mo˝na pomniejszyç podstaw´ tworzenia rezerw celowych, w przypadku zabezpieczeƒ w postaci: Dziennik Ustaw Nr 149 — 11985 — 1) hipoteki — nie mo˝e byç wy˝sza ni˝ wysokoÊç dokonanego wpisu do ksi´gi wieczystej i równoczeÊnie nie wy˝sza ni˝:

a)50% wartoÊci ustalonej na podstawie wyceny rzeczoznawcy — pomniejszonej o powsta∏e wczeÊniej obcià˝enia (je˝eli nie uwzgl´dnia tego wycena rzeczoznawcy), lub
b)60% bankowo-hipotecznej wartoÊci nieruchomoÊci, ustalonej przy odpowiednim zastosowaniu art. 22 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o listach zastawnych i bankach hipotecznych (Dz. U. Nr 140, poz. 940, z 1998 r. Nr 107, poz. 669, z 2000 r. Nr 6, poz. 70 i Nr 60, poz. 702 oraz z 2001 r. Nr 15, poz. 148 i Nr 39, poz. 459), Poz. 1672 § 10. Rezerwy celowe tworzy si´ w ci´˝ar kosztów. § 11. 1. Rezerwy celowe rozwiàzuje si´ po wygaÊni´ciu przyczyn ich utworzenia. 2. Rezerw´ celowà zmniejsza si´ odpowiednio do: 1) zmniejszenia si´ kwoty ekspozycji kredytowej, 2) zmiany kategorii ekspozycji kredytowej na kategori´ o ni˝szym stopniu ryzyka w wyniku dokonanej klasyfikacji, 3) wzrostu wartoÊci zabezpieczenia pomniejszajàcego podstaw´ tworzenia rezerw celowych, 4) wzrostu wartoÊci rezerwy na ryzyko ogólne. 2) przeniesienia prawa w∏asnoÊci rzeczy ruchomej — nie mo˝e byç wy˝sza ni˝ 50% wartoÊci sprzeda˝y netto danej rzeczy ruchomej i 50% pierwotnej wysokoÊci zabezpieczanej kwoty, 3. Ekspozycje kredytowe stanowiàce nale˝noÊci umorzone, przedawnione lub nieÊciàgalne odpisuje si´ w ci´˝ar utworzonych na nie rezerw celowych. 3) przeniesienia prawa w∏asnoÊci papierów wartoÊciowych, z wyjàtkiem emitowanych przez Skarb Paƒstwa, Narodowy Bank Polski, banki centralne lub rzàdy krajów b´dàcych cz∏onkiem Organizacji Wspó∏pracy Gospodarczej i Rozwoju oraz inne banki — nie mo˝e byç wy˝sza ni˝ 50% ich wartoÊci godziwej, § 12. 1. Wniosek, o którym mowa w § 3 ust. 4 oraz § 4 ust. 3, powinien w szczególnoÊci zawieraç: 4) zastawu na statku morskim lub powietrznym — nie mo˝e byç wy˝sza ni˝ 50% wyceny rzeczoznawcy i 50% pierwotnej wysokoÊci zabezpieczanej kwoty, 5) zastawu rejestrowego na prawach z papierów wartoÊciowych,

pkt 3 — nie mo˝e byç wy˝sza ni˝ 50% ich wartoÊci godziwej, 6) zastawu rejestrowego na rzeczy ruchomej — nie mo˝e byç wy˝sza ni˝ 50% wartoÊci sprzeda˝y netto danej rzeczy ruchomej i 50% pierwotnej wysokoÊci zabezpieczanej kwoty. §

W przypadku umów kredytowych, w wyniku których w banku powstaje zarówno nale˝noÊç bilansowa, jak i zobowiàzanie pozabilansowe, je˝eli warunki umowy nie stanowià inaczej, posiadane zabezpieczenia uwzgl´dnia si´ w pierwszej kolejnoÊci w ustalaniu podstawy tworzenia rezerwy celowej na nale˝noÊç bilansowà. §
Ekspozycje kredytowe stanowiàce nale˝noÊci z tytu∏u Êrodków pieni´˝nych wp∏acanych na zabezpieczenie zobowiàzaƒ osób trzecich oraz inne instrumenty o podobnym charakterze, w przypadku których sp∏ata nale˝noÊci jest uzale˝niona od podmiotów innych ni˝ d∏u˝nik, klasyfikuje si´ w odniesieniu zarówno do d∏u˝nika, jak i tych podmiotów. Dla celów tworzenia rezerw celowych ekspozycji kredytowej przypisuje si´ najmniej korzystnà z tak wyznaczonych kategorii ryzyka. §
Wymagany poziom rezerw celowych na ryzyko zwiàzane z ekspozycjami kredytowymi: 1) stanowiàcymi nale˝noÊci z tytu∏u po˝yczek i kredytów konsumpcyjnych, zaklasyfikowanymi do kategorii „normalne” — pomniejsza si´ o kwot´ równà 25% rezerwy na ryzyko ogólne, 2) zaklasyfikowanymi do kategorii „pod obserwacjà” — pomniejsza si´ o kwot´ równà 25% rezerwy na ryzyko ogólne. 1) szczegó∏owy opis modelu ryzyka kredytowego, 2) specyfikacj´ i weryfikacj´ za∏o˝eƒ modelu ryzyka kredytowego, 3) opis êróde∏ i metod aktualizacji wykorzystywanych danych, 4) za∏o˝enia i opis przyj´tych zasad weryfikacji historycznej, 5) procedury w banku, zarzàdzania ryzykiem kredytowym 6) procedury wewn´trznej kontroli w zarzàdzaniu ryzykiem kredytowym, 7) przyk∏ad zastosowania modelu ryzyka kredytowego do klasyfikacji ekspozycji kredytowych oraz wyznaczania wymaganego poziomu rezerw celowych za okres poprzedniego kwarta∏u.
Zezwolenia,

§ 3ust. 4 oraz § 4 ust. 3, mogà byç wydane bezterminowo lub na czas okre

Êlony.

Zezwolenia mogà zostaç cofni´te, jeÊli bank nie zapewnia w∏aÊciwego zarzàdzania ryzykiem kredytowym, a w szczególnoÊci jeÊli na podstawie przeprowadzonej weryfikacji stwierdzono, ˝e w okresie ostatnich 12 miesi´cy rzeczywiste straty sà wy˝sze od szacowanych na podstawie modelu ryzyka kredytowego. §
W razie utworzenia rezerw celowych w wysokoÊci ni˝szej ni˝ wymagany poziom rezerw celowych, z zastrze˝eniem § 3 ust. 4 oraz § 4 ust. 3, zarzàd banku niezw∏ocznie zawiadamia Komisj´ Nadzoru Bankowego o przyczynach takiego stanu i niezw∏ocznie uzupe∏nia brakujàce rezerwy celowe, przy czym uzupe∏nienie nie mo˝e nastàpiç póêniej ni˝ do koƒca danego roku obrotowego. §
Przy dokonywaniu klasyfikacji ekspozycji kredytowych wobec Skarbu Paƒstwa, udzielonych przed dniem wejÊcia w ˝ycie rozporzàdzenia, w przypadku których bank zawar∏ z reprezentantem Skarbu Paƒstwa, na podstawie dotychczasowych przepisów, umowy: Dziennik Ustaw Nr 149 — 11986 — 1) potwierdzajàce bezspornoÊç i wymagalnoÊç ekspozycji kredytowej oraz 2) okreÊlajàce terminy (harmonogramy) sp∏at — okres opóênienia w sp∏acie kapita∏u lub odsetek liczy si´ od terminów (harmonogramu) sp∏at okreÊlonych w tych umowach.
Je˝eli bank nie zawar∏ umów,

ust. 1 pkt 1, ekspozycje kredytowe wobec Skarbu Paƒstwa, udzielone przed dniem wejÊcia w ˝ycie rozporzàdzenia, klasyfikuje si´ jako „stracone”. Poz. 1672 § 15. Decyzje Komisji Nadzoru Bankowego, dotyczàce rezerw celowych, wydane na podstawie dotychczasowych przepisów zachowujà moc do czasu ich wygaÊni´cia albo cofni´cia. § 16. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem 1 stycznia 2002 r. Minister Finansów: M. Belka Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Finansów z dnia 10 grudnia 2001 r. (poz. 1672) Za∏àcznik nr 1 SZCZEGÓ¸OWE KRYTERIA KLASYFIKACJI, KLASYFIKACJA EKSPOZYCJI KREDYTOWYCH I SPOSÓB ZMIANY KATEGORII EKSPOZYCJI KREDYTOWYCH Szczegó∏owe kryteria klasyfikacji 1. Ustalajàc skal´ ryzyka bankowego obcià˝ajàcego ekspozycje kredytowe, bank wykorzystuje: 1) w odniesieniu do:

a)ekspozycji kredytowych wobec Skarbu Paƒstwa,
b)ekspozycji kredytowych w postaci nale˝noÊci z tytu∏u po˝yczek i kredytów konsumpcyjnych — kryterium terminowoÊci sp∏aty kapita∏u lub odsetek, 2) w odniesieniu do pozosta∏ych ekspozycji kredytowych — dwa niezale˝ne od siebie kryteria:
a)terminowoÊç sp∏aty kapita∏u lub odsetek,
b)sytuacj´ ekonomiczno-finansowà d∏u˝nika. 2. Opóênienie w sp∏acie cz´Êci raty kapita∏owej lub odsetkowej, w kwocie nieprzekraczajàcej 10 z∏, niemajàce bezpoÊredniego wp∏ywu na wzrost ryzyka zwiàzanego z danà nale˝noÊcià, nie wymaga przeklasyfikowania nale˝noÊci do wy˝szej kategorii ryzyka. 3. Ocena sytuacji ekonomiczno-finansowej d∏u˝nika, odpowiednio do jego statusu, powinna w szczególnoÊci uwzgl´dniaç: 1) mierniki iloÊciowe, do których zalicza si´ zw∏aszcza:
a)wskaêniki efektywnoÊci dzia∏ania (np. rentownoÊç, zyskownoÊç kapita∏u),
b)wskaêniki p∏ynnoÊci,
c)wskaêniki rotacji majàtku obrotowego i zobowiàzaƒ bie˝àcych,
d)wskaêniki struktury bilansu (np. wskaêniki zad∏u˝enia i mo˝liwoÊci obs∏ugi d∏ugu),
e)wspó∏czynnik wyp∏acalnoÊci (w przypadku banków) i margines bezpieczeƒstwa (w przypadku ubezpieczycieli), 2) mierniki jakoÊciowe, do których zalicza si´ zw∏aszcza:
a)jakoÊç zarzàdzania (ocena kadry kierowniczej),
b)stopieƒ zale˝noÊci od rynku,
c)stopieƒ zale˝noÊci od dotacji rzàdowych, zamówieƒ rzàdowych, kilku du˝ych dostawców lub odbiorców,
d)stopieƒ zale˝noÊci od innych podmiotów grupy, 3) dost´pne oceny uznanych agencji ratingowych, odnoszàce si´ zarówno do d∏u˝nika, jak i kraju jego pochodzenia. 4. Oceny sytuacji ekonomiczno-finansowej osoby fizycznej nieprowadzàcej dzia∏alnoÊci gospodarczej lub gospodarstwa rolnego dokonuje si´ w oparciu o zaÊwiadczenie o pozostawaniu w stosunku pracy i wysokoÊci osiàganych dochodów lub w oparciu o inny dokument Êwiadczàcy o mo˝liwoÊci dokonania terminowej sp∏aty zobowiàzaƒ wynikajàcych z umowy. 5. W przypadku nabycia przez bank czeków, weksli oraz wierzytelnoÊci z prawem regresu, ocen´ sytuacji ekonomiczno-finansowej d∏u˝nika mo˝na zastàpiç ocenà sytuacji ekonomiczno-finansowej wierzyciela. 6. W przypadku projektów inwestycyjnych, prowadzonych w ramach powo∏anych do tego celu odr´bnych spó∏ek prawa handlowego, ocen´ sytuacji ekonomiczno-finansowej d∏u˝nika mo˝na zastàpiç ocenà struktury prawno-finansowej projektu inwestycyjnego, bioràc pod uwag´ zawarte i obowiàzujàce umowy i wià˝àce oÊwiadczenia minimalizujàce poszczególne ryzyka projektu, ze szczególnym uwzgl´dnieniem za∏o˝eƒ finansowych projektu, które stanowi∏y podstaw´ udzielenia kredytu. Klasyfikacja ekspozycji kredytowych 7. Ekspozycje kredytowe klasyfikuje si´ do nast´pujàcych kategorii: 1) w przypadku ekspozycji wobec Skarbu Paƒstwa: Dziennik Ustaw Nr 149 — 11987 —
a)ekspozycje kredytowe „normalne” — obejmujàce ekspozycje kredytowe, w przypadku których opóênienie w sp∏acie kapita∏u lub odsetek w stosunku do terminu (harmonogramu) sp∏at okreÊlonego w momencie powstania zobowiàzania Skarbu Paƒstwa nie przekracza roku,
b)ekspozycje kredytowe „wàtpliwe” — obejmujàce: — ekspozycje kredytowe, w przypadku których opóênienie w sp∏acie kapita∏u lub odsetek w stosunku do terminu (harmonogramu) sp∏at okreÊlonego w momencie powstania zobowiàzania Skarbu Paƒstwa przekracza rok i nie przekracza 2 lat, — ekspozycje kredytowe o nieokreÊlonym terminie (harmonogramie) p∏atnoÊci, dla których okres od momentu powstania zobowiàzania Skarbu Paƒstwa do momentu klasyfikacji nie przekracza roku,
c)ekspozycje kredytowe „stracone” — obejmujàce: — ekspozycje kredytowe, w przypadku których opóênienie w sp∏acie kapita∏u lub odsetek w stosunku do terminu (harmonogramu) sp∏at okreÊlonego w momencie powstania zobowiàzania Skarbu Paƒstwa przekracza 2 lata, — ekspozycje kredytowe o nieokreÊlonym terminie (harmonogramie) p∏atnoÊci, dla których okres od momentu powstania zobowiàzania Skarbu Paƒstwa do momentu klasyfikacji przekracza rok, — wszelkie ekspozycje kredytowe sporne, 2) w przypadku ekspozycji kredytowych stanowiàcych nale˝noÊci z tytu∏u po˝yczek i kredytów konsumpcyjnych:
a)ekspozycje kredytowe „normalne” — obejmujàce nale˝noÊci, w przypadku których opóênienie w sp∏acie kapita∏u lub odsetek nie przekracza miesiàca,
b)ekspozycje kredytowe „poni˝ej standardu” — obejmujàce nale˝noÊci, w przypadku których opóênienie w sp∏acie kapita∏u lub odsetek przekracza miesiàc i nie przekracza 3 miesi´cy,
c)ekspozycje kredytowe „wàtpliwe” — obejmujàce nale˝noÊci, w przypadku których opóênienie w sp∏acie kapita∏u lub odsetek przekracza 3 miesiàce i nie przekracza 6 miesi´cy,
d)ekspozycje kredytowe „stracone” — obejmujàce: — nale˝noÊci, w przypadku których opóênienie w sp∏acie kapita∏u lub odsetek przekracza 6 miesi´cy, — ekspozycje kredytowe wzgl´dem d∏u˝ników, przeciwko którym bank z∏o˝y∏ wniosek o wszcz´cie post´powania egzekucyjnego lub rozpoczà∏ zaspokajanie si´ z przedmiotów zabezpieczeƒ w innym trybie, — ekspozycje kredytowe kwestionowane przez d∏u˝ników w post´powaniu sàdowym, — ekspozycje kredytowe wzgl´dem d∏u˝ników, których miejsce pobytu jest nieznane i których majàtek nie zosta∏ ujawniony, Poz. 1672 3) w przypadku pozosta∏ych ekspozycji kredytowych:
a)ekspozycje kredytowe „normalne” — obejmujàce ekspozycje kredytowe, w przypadku których opóênienie w sp∏acie kapita∏u lub odsetek nie przekracza miesiàca, a sytuacja ekonomiczno-finansowa d∏u˝ników nie budzi obaw,
b)ekspozycje kredytowe „pod obserwacjà” — obejmujàce ekspozycje kredytowe, w przypadku których opóênienie w sp∏acie kapita∏u lub odsetek nie przekracza miesiàca, a sytuacja ekonomiczno-finansowa d∏u˝ników nie budzi obaw, które jednak ze wzgl´du na ryzyko regionu, kraju, bran˝y, grupy klientów, grupy produktów lub innych ustalonych przez bank kryteriów wymagajà szczególnej uwagi,
c)ekspozycje kredytowe „poni˝ej standardu” — obejmujàce: — ekspozycje kredytowe, w przypadku których opóênienie w sp∏acie kapita∏u lub odsetek przekracza miesiàc i nie przekracza 3 miesi´cy, — ekspozycje kredytowe wzgl´dem d∏u˝ników, których sytuacja ekonomiczno-finansowa mo˝e stanowiç zagro˝enie terminowej sp∏aty ekspozycji,
d)ekspozycje kredytowe „wàtpliwe” — obejmujàce: — ekspozycje kredytowe, w przypadku których opóênienie w sp∏acie kapita∏u lub odsetek przekracza 3 miesiàce i nie przekracza 6 miesi´cy, — ekspozycje kredytowe wzgl´dem d∏u˝ników, których sytuacja ekonomiczno-finansowa ulega znacznemu pogorszeniu, a zw∏aszcza gdy ponoszone straty naruszajà fundusz za∏o˝ycielski, kapita∏ zak∏adowy lub fundusz udzia∏owy, z zastrze˝eniem przypadku, gdy ekspozycja wynika z finansowania projektów inwestycyjnych,

ust. 6, lub gdy ekspozycja wynika ze sfinansowania przedsi´wzi´cia inwestycyjnego majàcego stanowiç po jego zrealizowaniu podstawowà i zasadniczà baz´ dzia∏alnoÊci d∏u˝nika, pod warunkiem ˝e ponoszone straty nie przekraczajà poziomu za∏o˝onego w projekcie, na podstawie którego oceniana by∏a zdolnoÊç kredytowa d∏u˝nika; ograniczenie poziomu ponoszonej straty do wysokoÊci za∏o˝onej w projekcie, na podstawie którego oceniana by∏a zdolnoÊç kredytowa d∏u˝nika, dotyczy zarówno projektu inwestycyjnego, jak i przedsi´wzi´cia finansowego, e) ekspozycje kredytowe „stracone” — obejmujàce: — ekspozycje kredytowe, w przypadku których opóênienie w sp∏acie kapita∏u lub odsetek przekracza 6 miesi´cy, — ekspozycje kredytowe wzgl´dem d∏u˝ników, w stosunku do których og∏oszono upad∏oÊç lub w stosunku do których nastàpi∏o otwarcie likwidacji, z wyjàtkiem gdy nast´puje ona na Dziennik Ustaw Nr 149 — 11988 — podstawie przepisów o komercjalizacji i prywatyzacji przedsi´biorstw paƒstwowych, — ekspozycje kredytowe wzgl´dem d∏u˝ników, przeciwko którym bank z∏o˝y∏ wniosek o wszcz´cie post´powania egzekucyjnego lub rozpoczà∏ zaspokajanie si´ z zabezpieczeƒ w innym trybie, — ekspozycje kredytowe kwestionowane przez d∏u˝ników na drodze post´powania sàdowego, — ekspozycje kredytowe wzgl´dem d∏u˝ników, których miejsce pobytu jest nieznane i których majàtek nie zosta∏ ujawniony, — ekspozycje kredytowe wzgl´dem d∏u˝ników, których sytuacja ekonomiczno-finansowa pogorszy∏a si´ w sposób nieodwracalnie uniemo˝liwiajàcy sp∏acenie d∏ugu. 8. Ekspozycje kredytowe zaklasyfikowane do kategorii „pod obserwacjà” oraz ekspozycje kredytowe zaklasyfikowane do grupy „zagro˝one” („poni˝ej standardu”, „wàtpliwe” lub „stracone”) prezentuje si´ w podziale na: 1) ekspozycje kredytowe z zabezpieczonym ryzykiem, 2) ekspozycje kredytowe z ograniczonym ryzykiem, 3) ekspozycje kredytowe pozosta∏e. Poz. 1672 Zmiana kategorii 9. Ekspozycje kredytowe, w tym tak˝e ekspozycje kredytowe, których warunki sp∏aty zosta∏y zmienione w wyniku podpisania nowych umów, mogà byç, z zastrze˝eniem ust. 10, przeniesione do kolejnej kategorii o ni˝szym stopniu ryzyka: 1) po spe∏nieniu kryteriów,

ust. 7 pkt 1 lit.

b)— w przypadku ekspozycji kredytowych zaklasyfikowanych do kategorii „pod obserwacjà” przed lub po podpisaniu nowych umów, 2) po odzyskaniu przez d∏u˝nika pe∏nej zdolnoÊci kredytowej, mierzonej kryteriami stosowanymi przez bank i wskazanymi w ust. 3—6, jednak nie wczeÊniej ni˝ po up∏ywie 3 miesi´cy terminowej obs∏ugi zad∏u˝enia (sp∏at rat kapita∏owych i odsetek) — w przypadku ekspozycji kredytowych zaklasyfikowanych do kategorii „poni˝ej standardu”, „wàtpliwe” i „stracone” przed lub po podpisaniu nowych umów. 10. Ekspozycje kredytowe stanowiàce nale˝noÊci z tytu∏u po˝yczek i kredytów konsumpcyjnych oraz nale˝noÊci od Skarbu Paƒstwa mogà byç przeniesione bezpoÊrednio do kategorii „normalne” po ca∏kowitym sp∏aceniu wszystkich zapad∏ych rat kapita∏owych i odsetkowych. Za∏àcznik nr 2 WYKAZ ZABEZPIECZE¡ 1. Zabezpieczenia umo˝liwiajàce pomniejszenie podstawy tworzenia rezerw celowych oraz wykazywanie zabezpieczonej cz´Êci jako ekspozycji kredytowej z zabezpieczonym ryzykiem: 1) gwarancja lub por´czenie Skarbu Paƒstwa, Narodowego Banku Polskiego lub Bankowego Funduszu Gwarancyjnego, 2) gwarancja lub por´czenie banku centralnego lub rzàdu kraju b´dàcego cz∏onkiem Organizacji Wspó∏pracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD), 3) gwarancja lub por´czenie banku majàcego siedzib´ w kraju b´dàcym cz∏onkiem OECD, w przypadku gdy sytuacja ekonomiczno-finansowa tego banku nie budzi obaw, 4) gwarancja lub por´czenie paƒstwowej osoby prawnej, z wy∏àczeniem banków i zak∏adów ubezpieczeƒ, uprawnionej na podstawie odr´bnych przepisów do ich udzielania w ramach realizacji powierzonych jej zadaƒ paƒstwowych, w przypadku gdy w bud˝ecie paƒstwa okreÊlono êród∏a sfinansowania ewentualnych zobowiàzaƒ, 5) przelew wierzytelnoÊci z akredytywy zabezpieczajàcej (akredytywa typu stand-
by)otwartej lub potwierdzonej przez bank kraju b´dàcego cz∏onkiem OECD, w przypadku gdy sytuacja ekonomiczno-finansowa tego banku nie budzi obaw, 6) gwarancja ubezpieczeniowa Korporacji Ubezpieczeƒ Kredytów Eksportowych S.A. wydana na podstawie przepisów o gwarantowanych przez Skarb Paƒstwa ubezpieczeniach eksportowych dla okreÊlonej umowy kredytowej lub zobowiàzania pozabilansowego do 100% wartoÊci ubezpieczenia, je˝eli koniecznoÊç tworzenia rezerwy celowej jest nast´pstwem zdarzeƒ obj´tych ubezpieczeniem, 7) gwarancja lub por´czenie Banku Gospodarstwa Krajowego ze Êrodków Krajowego Funduszu Por´czeƒ Kredytowych wydana na podstawie przepisów o por´czeniach i gwarancjach udzielanych przez Skarb Paƒstwa oraz niektóre osoby prawne, 8) gwarancja lub por´czenie jednostki samorzàdu terytorialnego Rzeczypospolitej Polskiej (gmin, powiatów i województw) o dobrej sytuacji ekonomiczno-finansowej, przy czym uwzgl´dniana kwota zabezpieczenia powinna wynikaç z uchwa∏y w∏aÊciwego organu jednostki samorzàdu terytorialnego w sprawie ustalania maksymalnej wysokoÊci po˝yczek, gwarancji i por´czeƒ udzielanych przez zarzàd w roku bud˝etowym, 9) wp∏ata okreÊlonej kwoty w z∏otych lub w innej walucie wymienialnej na rachunek banku, który zobowià˝e si´, ˝e zwróci t´ kwot´ po uzyskaniu sp∏aty zad∏u˝enia wraz z nale˝nymi odsetkami i prowizjà, do wysokoÊci tej kwoty, przy czym przeliczenia na z∏ote nale˝y dokonaç wed∏ug kursu Êredniego ustalonego przez Narodowy Bank Polski na dzieƒ dokonywania klasyfikacji, 10) zastaw rejestrowy na wierzytelnoÊci z rachunku lokaty z∏o˝onej w: Dziennik Ustaw Nr 149 — 11989 —
a)banku posiadajàcym ekspozycj´ kredytowà lub
b)banku majàcym siedzib´ w kraju b´dàcym cz∏onkiem OECD, w przypadku gdy sytuacja ekonomiczno-finansowa tego banku nie budzi obaw — wraz z oÊwiadczeniem o blokadzie lokaty oraz pe∏nomocnictwem do pobrania Êrodków z rachunku lokaty, 11) przeniesienie na bank przez d∏u˝nika, do czasu sp∏aty zad∏u˝enia wraz z nale˝nymi odsetkami i prowizjà, prawa w∏asnoÊci:
a)papierów wartoÊciowych emitowanych przez Skarb Paƒstwa lub Narodowy Bank Polski,
b)papierów wartoÊciowych emitowanych przez banki centralne lub rzàdy krajów b´dàcych cz∏onkiem OECD,
c)bankowych papierów wartoÊciowych emitowanych przez inne banki — wed∏ug ich wartoÊci godziwej, 12) zastaw rejestrowy na prawach z papierów wartoÊciowych,

pkt 11, wed∏ug ich wartoÊci godziwej, 13) hipoteka powsta∏a na:

a)nieruchomoÊci,
b)u˝ytkowaniu wieczystym,
c)w∏asnoÊciowym spó∏dzielczym prawie do lokalu mieszkalnego,
d)spó∏dzielczym prawie do lokalu u˝ytkowego,
e)prawie do domu jednorodzinnego w spó∏dzielni mieszkaniowej,
f)prawie do lokalu mieszkalnego w domu budowanym przez spó∏dzielni´ mieszkaniowà w celu przeniesienia jej w∏asnoÊci na cz∏onka. 2. Zabezpieczenia umo˝liwiajàce pomniejszenie podstawy tworzenia rezerw celowych oraz wykazywanie zabezpieczonej cz´Êci jako ekspozycji kredytowej z ograniczonym ryzykiem: 1) gwarancja lub por´czenie podmiotu o dobrej sytuacji ekonomiczno-finansowej, je˝eli ∏àczna kwota gwarancji i por´czeƒ udzielonych przez gwaranta (por´czyciela) jednemu kredytobiorcy nie przekracza 15% aktywów netto tego gwaranta (por´czyciela), pomniejszonych o nale˝ne, lecz niewniesione wk∏ady na poczet kapita∏ów (funduszy) podstawowych spó∏ek akcyjnych i spó∏dzielni, Poz. 1672 i 1673 2) przeniesienie na bank przez d∏u˝nika, do czasu sp∏aty zad∏u˝enia wraz z nale˝nymi odsetkami i prowizjà, prawa w∏asnoÊci rzeczy ruchomej, na warunkach okreÊlonych przez strony w umowie, 3) przeniesienie na bank przez d∏u˝nika, do czasu sp∏aty zad∏u˝enia wraz z nale˝nymi odsetkami i prowizjà, prawa w∏asnoÊci papierów wartoÊciowych, niewymienionych w ust. 1 pkt 11, b´dàcych w obrocie gie∏dowym w krajach b´dàcych cz∏onkiem OECD, 4) zastaw na statku morskim wpisanym do rejestru okr´towego (hipoteka morska), 5) zastaw na statku powietrznym wpisanym do rejestru paƒstwowego statków powietrznych z odpowiednim zastosowaniem art. 10 ustawy z dnia 31 maja 1962 r. — Prawo lotnicze (Dz. U. Nr 32, poz. 153, z 1984 r. Nr 53, poz. 272, z 1987 r. Nr 33, poz. 180, z 1988 r. Nr 41, poz. 324, z 1989 r. Nr 35, poz. 192, z 1996 r. Nr 45, poz. 199, z 1997 r. Nr 88, poz. 554, z 1998 r. Nr 106, poz. 668 oraz z 2000 r. Nr 120, poz. 1268), 6) zastaw rejestrowy na prawach z papierów wartoÊciowych,

pkt 3, 7) zastaw rejestrowy na rzeczy ruchomej, 8) przelew wierzytelnoÊci z rachunku lokaty za∏o˝onej w banku innym ni˝ bank posiadajàcy nale˝noÊç lub udzielone zobowiàzanie pozabilansowe, wraz z oÊwiadczeniem o blokadzie lokaty oraz pe∏nomocnictwem do pobrania Êrodków z rachunku lokaty, 9) oÊwiadczenia patronackie, zawierajàce zobowiàzanie wystawcy do podj´cia dzia∏aƒ wobec d∏u˝nika, majàcych na celu utrzymanie terminowej obs∏ugi ekspozycji kredytowej banku oraz utrzymanie niebudzàcej obaw sytuacji ekonomiczno-finansowej d∏u˝nika, pod warunkiem ˝e:

a)treÊç oÊwiadczenia zapewnia mo˝liwoÊç dochodzenia wobec wystawcy roszczeƒ w przypadku koniecznoÊci utworzenia rezerwy celowej,
b)bank posiada opini´ prawnà dotyczàcà skutecznoÊci dochodzenia ewentualnych roszczeƒ wobec wystawcy oÊwiadczenia,
c)zobowiàzanie cià˝àce na wystawcy oÊwiadczenia jest uj´te w jego ksi´gach. 1673 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW z dnia 10 grudnia 2001 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowoÊci banków. Na podstawie art. 81 ust. 2 pkt 8 lit.
a)ustawy z dnia 29 wrzeÊnia 1994 r. o rachunkowoÊci (Dz. U. Nr 121, poz. 591, z 1997 r. Nr 32, poz. 183, Nr 43, poz. 272, Nr 88, poz. 554, Nr 118, poz. 754, Nr 139, poz. 933 i 934, Nr 140, poz. 939 i Nr 141, poz. 945, z 1998 r. Nr 60, poz. 382, Nr 106, poz. 668, Nr 107, poz. 669 i Nr 155, poz. 1014, z 1999 r. Nr 9, poz. 75 i Nr 83, poz. 931, z 2000 r. Nr 60, poz. 703, Nr 94, poz. 1037 i Nr 113, poz. 1186 oraz z 2001 r. Nr 102, poz. 1117 i Nr 111, poz. 1195) zarzàdza si´, co nast´puje:

🔗 Do źródła urzędowego