Dziennik Ustaw Nr 150 — 12121 — Poz. 1682 1682 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie kursów dokszta∏cajàcych kierowców wykonujàcych transport drogowy. Na podstawie art. 115c ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. — Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602, Nr 123, poz. 779 i Nr 160, poz. 1086, z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 133, poz. 872, z 1999 r. Nr 106, poz. 1216, z 2000 r. Nr 12, poz. 136, Nr 43, poz. 483 i Nr 53, poz. 649 oraz z 2001 r. Nr 27, poz. 298, Nr 106, poz. 1149, Nr 110, poz. 1189, Nr 111, poz. 1194, Nr 123, poz. 1353, Nr 125, poz. 1371, Nr 129, poz. 1444 i Nr 130, poz. 1452) zarzàdza si´, co nast´puje: § 1. Rozporzàdzenie okreÊla: 1) program kursów dokszta∏cajàcych, 2) wzór zaÊwiadczenia o ukoƒczeniu kursu dokszta∏cajàcego, 3) szczegó∏owe zasady przeprowadzenia kontroli kursu oraz dokumentacji z nim zwiàzanej. § 2. Ilekroç w rozporzàdzeniu jest mowa o: 1) ustawie — rozumie si´ przez to ustaw´ z dnia 20 czerwca 1997 r. — Prawo o ruchu drogowym, 2) pozwoleniu — rozumie si´ przez to pozwolenie do kierowania tramwajem. § 3. Kierowca pojazdu lub zespo∏u pojazdów, o którym mowa w art. 115b ust. 1 pkt 2 lit.
- a)ustawy, gdy pojazdem tym wykonywana jest dzia∏alnoÊç gospodarcza w zakresie przewozu rzeczy — podlega szkoleniu na kursie dokszta∏cajàcym, które obejmuje: 1) szkolenie podstawowe, je˝eli ubiega si´ po raz pierwszy o Êwiadectwo kwalifikacji w tym zakresie, 2) szkolenie dodatkowe, je˝eli mia∏ wydane:
- a)przed dniem 1 stycznia 2002 r. Êwiadectwo kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kategorii B, B+E, D, D1, D+E, D1+E lub pozwolenie albo
- b)zaÊwiadczenie o ukoƒczeniu kursu dokszta∏cajàcego w zakresie przewozu rzeczy. § 5. OkreÊla si´ program kursów dokszta∏cajàcych, o których mowa w § 3 i 4, stanowiàcy za∏àcznik nr 1 do rozporzàdzenia. § 6. ZaÊwiadczenie o ukoƒczeniu kursu dokszta∏cajàcego, zwane dalej „zaÊwiadczeniem”, wydaje dyrektor wojewódzkiego oÊrodka ruchu drogowego, zwanego dalej „oÊrodkiem” — na druku, którego wzór okreÊla za∏àcznik nr 2 do rozporzàdzenia. § 7. 1. Dokumenty wymagane w zakresie realizacji kursu dokszta∏cajàcego oraz przebieg procesu nauczania podlegajà kontroli osób sprawujàcych w imieniu wojewody nadzór nad prowadzeniem kursów. Osoby te, w ramach wykonywanego nadzoru, mogà uczestniczyç we wszystkich zaj´ciach okreÊlonych programem kursu. 2. Z przeprowadzonej kontroli sporzàdza si´ protokó∏. 1) szkolenie podstawowe, je˝eli ubiega si´ po raz pierwszy o Êwiadectwo kwalifikacji w tym zakresie, § 8. Dyrektor oÊrodka w okresach pó∏rocznych przekazuje wojewodzie informacj´ w zakresie liczby: 2) szkolenie dodatkowe, je˝eli mia∏ wydane:
- a)przed dniem 1 stycznia 2002 r. Êwiadectwo kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kategorii C, C1+E lub C+E albo
- b)zaÊwiadczenie o ukoƒczeniu kursu dokszta∏cajàcego w zakresie przewozu osób. 1) przeprowadzonych kursów, § 4. Kierowca pojazdu, o którym mowa w art. 115b ust. 1 pkt 2 lit.
- b)ustawy, gdy pojazdem tym wykonywana jest dzia∏alnoÊç gospodarcza w zakresie przewozu osób — podlega szkoleniu na kursie dokszta∏cajàcym, które obejmuje: § 9. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem 1 stycznia 2002 r. 2) osób przeszkolonych, 3) wydanych zaÊwiadczeƒ — z uwzgl´dnieniem podzia∏u na odpowiedni rodzaj kursu i rodzaj szkolenia. Minister Infrastruktury: w z. A. Pi∏at Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. (poz. 1682) Za∏àcznik nr 1 PROGRAM KURSU DOKSZTA¸CAJÑCEGO KIEROWCÓW WYKONUJÑCYCH TRANSPORT DROGOWY § 1. 1. Program kursu dokszta∏cajàcego kierowców przewo˝àcych rzeczy lub osoby, zwany dalej „programem”, okreÊla: 1) zasady prowadzenia szkolenia, 2) plan nauczania, 3) charakterystyk´ absolwenta kursu. 2. Celem szkolenia jest podniesienie poziomu stosowania przez kierowców przepisów dotyczàcych Dziennik Ustaw Nr 150 — 12122 — Poz. 1682 transportu, ruchu drogowego i warunków pracy, w po∏àczeniu z racjonalnym i bezpiecznym prowadzeniem pojazdu. 6. Dyrektor oÊrodka prowadzi rejestr osób szkolonych w systemie informatycznym lub w formie zeszytu zawierajàcy nast´pujàce dane: 3. Szkolenie mo˝e rozpoczàç osoba, która z∏o˝y∏a do oÊrodka nast´pujàce dokumenty: 1) liczb´ porzàdkowà, 1) kserokopi´ posiadanego prawa jazdy kategorii: — C1+E, C lub C+E, je˝eli podlega szkoleniu, o którym mowa w § 3 rozporzàdzenia, — B, B+E, D, D1, D+E, D1+E lub pozwolenia, je˝eli podlega szkoleniu, o którym mowa w § 4 rozporzàdzenia, 2) imi´, nazwisko i numer PESEL osoby, której dotyczy, 3) numer prawa jazdy lub pozwolenia oraz numer Êwiadectwa kwalifikacji, je˝eli jest wymagane, 4) numer kursu dokszta∏cajàcego i dat´ jego rozpocz´cia, 5) numer i dat´ wydanego zaÊwiadczenia. 2) kserokopi´ posiadanego Êwiadectwa kwalifikacji albo zaÊwiadczenie o ukoƒczeniu kursu dokszta∏cajàcego w zakresie przewozu rzeczy lub osób, je˝eli podlega szkoleniu dodatkowemu. 7. Listy osób zakwalifikowanych na kurs powinny byç zszyte w ksià˝k´, jako roczne dokumenty trwa∏ego przechowywania, oraz zawieraç na ostatniej stronie adnotacj´ osoby sprawujàcej w imieniu wojewody nadzór o liczbie stron i list, z jej podpisem i pieczàtkà. 4. Warunkiem rozpocz´cia szkolenia jest przygotowanie przez oÊrodek imiennych list osób zakwalifikowanych na kurs — na druku, którego wzór okreÊla za∏àcznik do programu, stosownie do dokumentów, o których mowa w ust. 3. 8. W przypadku wydania osobie zaÊwiadczenia, dokumenty, o których mowa w ust. 3, podlegajà zwrotowi. Plan nauczania 5. ZaÊwiadczenie otrzymuje osoba, która: 1) odby∏a wymagane programem szkolenie, 2) uzyska∏a pozytywny wynik nauczania. § 2. 1. Liczb´ godzin zaj´ç teoretycznych i praktycznych dla kierowców podlegajàcych szkoleniu podstawowemu lub dodatkowemu okreÊla si´ w tabeli. Tabela Liczba godzin zaj´ç Poz. Nazwa przedmiotu teoretycznych szkolenie pods./dodat. praktycznych lit. e)-15 min+20 min*), lit. g)-4 lit. h)-4 1 Racjonalne prowadzenie pojazdu 8/2 2 Stosowanie przepisów 10/3 3 Âwiadczenie us∏ug 6/1 4 Sprawdzian 5 Razem 20 min 24/6 godz. 20 min 8 godz. 35 min *) 20 min — indywidualnie z ka˝dym s∏uchaczem kursu. 2. W zakresie przedmiotu okreÊlonego w tabeli: 1) w poz. 1 powinny byç uj´te tematy:
- a)w∏aÊciwoÊci techniczne pojazdu, w tym: — uk∏ad przeniesienia nap´du, — charakterystyka momentu obrotowego, — moc i jednostkowe zu˝ycie paliwa, — zakres optymalnych warunków pracy silnika, — wykresy prze∏o˝eƒ skrzyni biegów,
- b)hamowanie, ABS, zwalniacz, regulator pr´dkoÊci, w tym: — charakterystyka podciÊnieniowego hydraulicznego uk∏adu wspomagania hamulców, — ograniczenia u˝ywania hamulców i zwalniacza, ∏àczne u˝ywanie hamulców i zwalniacza, sposoby ograniczania pr´dkoÊci w ró˝nych warunkach drogowych i atmosferycznych, Dziennik Ustaw Nr 150 — 12123 — Poz. 1682
- c)zapobieganie wypadkom drogowym, w tym: — percepcja niebezpieczeƒstwa, — czynniki wp∏ywajàce na wypadki, niebezpieczne warunki jazdy zwiàzane ze stanem nawierzchni, jazdà w dzieƒ i w nocy, jazdà w koleinach, jazdà w tunelu, przy parkowaniu,
- d)zwracanie uwagi na innych uczestników ruchu, w tym: — zrozumienie intencji innego uczestnika ruchu drogowego, — czynniki specyficzne dotyczàce innych uczestników ruchu (pojazdy wolnobie˝ne, pojazdy jednoÊladowe, piesi),
- e)zawodowe manewrowanie pojazdem, w tym: — identyfikacja przeszkód, przygotowanie do wykonania manewru, — widocznoÊç, martwe pola, pole widzenia, — profesjonalne wykonywanie manewrów,
- f)optymalizacja zu˝ycia paliwa, w odniesieniu do tematów okreÊlonych w lit. a)—e),
- g)za∏adunek pojazdu oraz zabezpieczenie ∏adunku (dotyczy kursu dokszta∏cajàcego kierowców przewo˝àcych rzeczy), w tym: — si∏y dzia∏ajàce na pojazd w ruchu, — kalkulacja obcià˝enia pojazdu lub zespo∏u pojazdów, konsekwencje przecià˝enia osi pojazdu, stabilnoÊç pojazdu i Êrodek ci´˝koÊci, — dystrybucja ∏adowania, typy opakowaƒ i palet, — wykorzystywanie tylnej platformy za∏adowczej, — podstawowe kategorie ∏adunków wymagajàce zabezpieczenia, techniki zabezpieczenia ∏adunków, stosowanie pasów zabezpieczajàcych, kontrola urzàdzeƒ zabezpieczajàcych, stosowanie wyposa˝enia prze∏adunkowego, — nak∏adanie i zdejmowanie plandeki,
- h)bezpieczeƒstwo pasa˝erów i komfort jazdy (dotyczy kursu dokszta∏cajàcego kierowców przewo˝àcych osoby), w tym: — odpowiedzialnoÊç kierowcy, — przewóz dzieci, — kontrola przed odjazdem, — wymagane przy wykonywaniu przewozów regularnych, przewozów regularnych specjalnych, przewozów wahad∏owych lub okazjonalnych, — zagraniczne, stosowane w mi´dzynarodowym transporcie drogowym, — na przejazd pojazdu, z ∏adunkiem lub bez ∏adunku, o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczajàcych wielkoÊci okreÊlone w odr´bnych przepisach, — wypis z wykazu numerów rejestracyjnych pojazdów samochodowych, wymagany przy wykonywaniu mi´dzynarodowego transportu drogowego, — formularz jazdy wymagany przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych lub wahad∏owych, a tak˝e przewozów na potrzeby w∏asne, — zaÊwiadczenie lub wypis z zaÊwiadczenia, wymagane przy wykonywaniu przewozu drogowego na potrzeby w∏asne, — dowód uiszczenia nale˝nej op∏aty za korzystanie z dróg krajowych, — zapis urzàdzenia rejestrujàcego samoczynnie pr´dkoÊç jazdy, czas jazdy i czas postoju, — inne dokumenty, formularze umów i zaÊwiadczeƒ wymagane przy wykonywaniu przewozu osób lub rzeczy, na podstawie odr´bnych przepisów, umów mi´dzynarodowych i konwencji, — rodzaje dokumentów, do których posiadania w pojeêdzie wykonujàcym transport drogowy zobowiàzany jest jego kierowca, — znajomoÊç organów i instytucji wydajàcych dokumenty i formularze oraz pobierajàcych op∏aty, — prawid∏owe wype∏nianie druków, formularzy i innych dokumentów wymaganych przepisami, — orientacja w lokalizacji i warunkach funkcjonowania przejÊç granicznych,
- b)przepisy dotyczàce ruchu drogowego, w tym: — znaki drogowe, ograniczenia i zakazy w ruchu, — zatrzymywanie si´ i parkowanie, wykorzystywanie specjalnej infrastruktury, — bezpieczne odleg∏oÊci mi´dzy pojazdami, — kontrole i sankcje,
- c)przepisy socjalne, w tym: — przepisy o czasie pracy i odpoczynku kierowców w transporcie drogowym — specyfika, zasady stosowania, — sankcje za nieprzestrzeganie przepisów, w tym za niew∏aÊciwe u˝ytkowanie tachografu, 2) w poz. 2 powinny byç uj´te tematy:
- a)podstawowe przepisy regulujàce wykonywanie transportu drogowego i stosowanie w transporcie drogowym dokumentów i formularzy, w tym: — licencje i ich rodzaje, — wypis z licencji, — zezwolenia i ich rodzaje, z tego: 3) w poz. 3 powinny byç uj´te tematy:
- a)wiedza i ÊwiadomoÊç mo˝liwych wypadków przy pracy, w tym: — kategorie wypadków przy pracy w sektorze transportu, — konsekwencje spo∏eczne, materialne, finansowe, — lepsze wykorzystywanie pr´dkoÊci i prze∏o˝eƒ skrzyni biegów oraz bezw∏adnoÊci pojazdu, wp∏yw masy i rozmiarów pojazdu wraz z ∏adunkiem, — kontrole i przeglàdy nale˝àce do obowiàzków kierowcy, dzia∏ania w przypadku uszkodzenia pojazdu, Dziennik Ustaw Nr 150 — 12124 — Poz. 1682
- b)handel nielegalnymi imigrantami oraz nielegalna emigracja, w tym: jazdy), obowiàzujàcych kandydatów na kierowców zadaƒ egzaminacyjnych, — informacje ogólne, skutki dla kierowców, Êrodki zaradcze, formularz jazdy, — wykonanie przez s∏uchacza kursu zadaƒ obj´tych zakresem pokazu, — zakres odpowiedzialnoÊci przewoênika drogowego,
- b)lit.
- g)i
- h)— realizuje si´ w przedsi´biorstwie transportowym wykonujàcym — odpowiednio do rodzaju kursu — przewóz rzeczy lub osób.
- c)zasady ergonomiczne, w tym: — postawa i koordynacja ruchów, ryzykowne ruchy i postawy cia∏a, 4. Godziny zaj´ç teoretycznych równajà si´ 45 min, a zaj´ç praktycznych 60 min. — sprawnoÊç fizyczna, ochrona osobista, 5. Szkolenie dodatkowe obejmuje wy∏àcznie zaj´cia teoretyczne.
- d)zdrowie, w tym: — wybór jedzenia, skutki spo˝ycia alkoholu, narkotyków lub innych substancji mogàcych wp∏ynàç na zachowanie kierowcy, symptomy, — przyczyny i skutki zm´czenia oraz stresu, rola przestrzegania cyklu praca — odpoczynek,
- e)zachowanie w nag∏ej sytuacji, w tym: — ocena sytuacji, unikanie komplikowania skutków wypadku, wzywanie pomocy, udzielanie pierwszej pomocy, dzia∏ania w przypadku po˝aru, — podstawowe zasady sporzàdzania raportu z wypadku,
- f)Êrodowisko ekonomiczne w sektorze transportu, w tym: — miejsce i relacje sektora transportu w stosunku do innych dziedzin gospodarki, transport drogowy a inne dziedziny transportu, ró˝norodnoÊç sfer dzia∏ania transportu drogowego (transport drogowy zarobkowy, przewóz na potrzeby w∏asne, transport kombinowany), § 3. 1. Kurs koƒczy si´ sprawdzianem, który obejmuje 3 pytania z ka˝dego przedmiotu uj´tego planem nauczania. Osoba szkolona uzyskuje pozytywny wynik nauczania, je˝eli udzieli∏a co najmniej dwie poprawne odpowiedzi na przewidziane dla okreÊlonego przedmiotu pytania. 2. Osoba, która dwukrotnie uzyska∏a negatywny wynik nauczania, podlega szkoleniu dodatkowemu. Charakterystyka absolwenta kursu § 4. Absolwent kursu, w zakresie obj´tym nauczaniem — odpowiednio do rodzaju kursu, powinien: 1) posiadaç znajomoÊç:
- a)budowy i dzia∏ania podstawowych mechanizmów pojazdu majàcych wp∏yw na bezpieczeƒstwo jazdy,
- b)bezpiecznej i ekonomicznej jazdy,
- c)koniecznych dzia∏aƒ po wypadku lub w innej nag∏ej sytuacji (np. po˝ar), — organizacja podstawowych rodzajów przedsi´biorstw transportowych i pomocniczej dzia∏alnoÊci transportowej,
- d)procedur transportowych i administracyjnych, majàcych zastosowanie przy przewozie rzeczy lub osób, — specjalizacja w transporcie (transport cystern, ch∏odni, odpadów, ˝ywych zwierzàt itp.), zmiany w sektorze transportu (zró˝nicowanie Êwiadczonych us∏ug, podwykonawstwo, spedycja, centra logistyczne),
- e)przepisów odnoszàcych si´ do krajowego przewozu osób lub rzeczy, czasu pracy kierowcy,
- g)wizerunek przedsi´biorstwa, w tym:
- f)odpowiedzialnoÊci kierowcy za przewóz rzeczy lub osób,
- g)dokumentów wymaganych w krajowym i mi´dzynarodowym transporcie rzeczy lub osób, — znaczenie wykonywania przez kierowc´ us∏ug na wysokim poziomie, rola kierowcy, cechy osób, z którymi kierowca wspó∏pracuje, aspekty relacji interpersonalnych
- h)technik za∏adunku i roz∏adunku pojazdu oraz stosowanych w tym celu urzàdzeƒ, kalkulacji obcià˝enia pojazdu, — utrzymanie pojazdu, organizacja pracy.
- i)typu opakowaƒ i sposobów zabezpieczania ∏adunków, 3. Zaj´cia praktyczne: 1) mogà byç rozpocz´te po zakoƒczeniu zaj´ç teoretycznych przewidzianych dla okreÊlonego przedmiotu, 2) okreÊlone w ust. 2 pkt 1:
- a)lit.
- e)— realizuje si´ na placu manewrowym oÊrodka i obejmujà: — pokaz wykonania, odpowiednio do rodzaju kursu (w zakresie kategorii C+E lub D prawa 2) posiadaç umiej´tnoÊci:
- a)kontroli pojazdu przed rozpocz´ciem jazdy,
- b)oceny wymaganych do przewozu rzeczy lub osób dokumentów oraz pos∏ugiwania si´ tachografem,
- c)oceny obcià˝enia pojazdu i sposobu rozmieszczenia oraz zabezpieczenia ∏adunku,
- d)zawodowego manewrowania pojazdem. Dziennik Ustaw Nr 150 — 12125 — Poz. 1682 Za∏àcznik do programu kursu dokszta∏cajàcego kierowców wykonujàcych transport drogowy Dziennik Ustaw Nr 150 — 12126 — Poz. 1682 Za∏àcznik nr 2