Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2001 r. w sprawie postępowania ze zwłokami i szczątkami ludzkimi.

Dziennik Ustaw Nr 153 — 12771 — Poz. 1783 1783 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ZDROWIA z dnia 7 grudnia 2001 r. w sprawie post´powania ze zw∏okami i szczàtkami ludzkimi. Na podstawie art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmar∏ych (Dz. U. z 2000 r. Nr 23, poz. 295 i Nr 120, poz. 1268) zarzàdza si´, co nast´puje: §

1. Rozporzàdzenie okreÊla poj´cie zw∏ok, sposób post´powania ze zw∏okami i szczàtkami, warunki ekshumacji oraz przewozu zw∏ok i szczàtków. §
2. Za zw∏oki uwa˝a si´ cia∏a osób zmar∏ych i dzieci martwo urodzonych. §
4. Niezw∏ocznie po zgonie zw∏oki umieszcza si´ w miejscu mo˝liwie ch∏odnym i zabezpiecza przed mo˝liwoÊcià uszkodzenia.
5. W miejscowoÊciach, w których znajdujà si´ domy przedpogrzebowe lub kostnice, sk∏adanie zw∏ok w budynkach koÊcio∏ów i innych zwiàzków wyznaniowych, po∏o˝onych poza cmentarzem, jest dozwolone tylko na okres poprzedzajàcy pogrzeb. Nie dotyczy to sytuacji, gdy budynki te posiadajà oddzielne pomieszczenia do sk∏adania zw∏ok a˝ do chwili pogrzebu.
6. W celu wstrzymania rozk∏adu zw∏ok dozwolone jest stosowanie zabiegów utrwalajàcych. §
8. Zw∏oki osób zmar∏ych na choroby zakaêne okreÊlone w wykazie, o którym mowa w art. 9 ust. 3a ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmar∏ych, zwanej dalej „ustawà”, niezw∏ocznie po stwierdzeniu zgonu zawija si´ w p∏ótno nasycone p∏ynem dezynfekcyjnym, sk∏ada w trumnie, a trumn´ szczelnie si´ zamyka i obmywa z zewnàtrz p∏ynem dezynfekcyjnym. Nast´pnie na trumn´ zak∏ada si´ worek foliowy z nieprzepuszczalnego tworzywa sztucznego, odpornego na uszkodzenia mechaniczne. Zw∏oki zawozi si´ bezpoÊrednio z miejsca zgonu na cmentarz i dokonuje pochowania w ciàgu 24 godzin od chwili zgonu. Po dostarczeniu trumny na cmentarz worek zdejmuje si´ i spala.
9. W razie zgonu na choroby zakaêne, o których mowa w art. 9 ust. 3a ustawy, stosuje si´ ponadto nast´pujàce Êrodki ostro˝noÊci: 1) w pomieszczeniu, w którym le˝à zw∏oki, nie mogà zbieraç si´ ludzie, 2) dotykanie zw∏ok jest niedozwolone poza czynnoÊciami wymienionymi w ust. 1, 3) na dnie trumny umieszcza si´ warstw´ substancji p∏ynoch∏onnej o gruboÊci 5 cm, 4) pomieszczenie, w którym osoba zmar∏a przebywa∏a, oraz wszystkie przedmioty, z którymi by∏a w stycznoÊci, jak te˝ Êrodek transportu, którym zw∏oki by∏y przewo˝one, poddaje si´ odka˝aniu. §
10. W razie zgonu na chorob´ zakaênà, nieobj´tà wykazem, o którym mowa w art. 9 ust. 3a ustawy, lecz powodujàcà obowiàzek przymusowej hospitalizacji, zgodnie z przepisami o zwalczaniu chorób zakaênych — do post´powania ze zw∏okami stosuje si´ odpowiednio przepisy § 4 ust. 2 pkt 3 i 4, a ponadto: 1) dotykanie zw∏ok jest niedozwolone poza czynnoÊciami zwiàzanymi z obmyciem, ubraniem i u∏o˝eniem zw∏ok w trumnie, 2) do obmywania zw∏ok u˝ywa si´ p∏ynu dezynfekcyjnego, 3) niezw∏ocznie po z∏o˝eniu zw∏ok w trumnie, trumn´ zamyka si´ szczelnie i obmywa z zewnàtrz p∏ynem dezynfekcyjnym. §
12. W trumnie przeznaczonej dla zw∏ok osoby doros∏ej sk∏ada si´ zw∏oki tylko jednej osoby doros∏ej albo zw∏oki matki z dzieckiem nowo narodzonym lub zw∏oki dwojga dzieci w wieku do 6 lat. Trumna musi mieç dno i Êciany boczne nieprzepuszczalne oraz szczelnie przylegajàce wieko. Zw∏oki sk∏ada si´ w trumnie na warstwie substancji p∏ynoch∏onnej o gruboÊci 5 cm.
13. Po z∏o˝eniu zw∏ok w trumnie i przymocowaniu wieka trumny nie wolno otwieraç. §
14. Zw∏oki dzieci martwo urodzonych sà chowane przez osoby uprawnione, o których mowa w art. 10 ust. 1 ustawy; na wniosek osób uprawnionych zw∏oki te mogà byç spopielone przez zak∏ady opieki zdrowotnej dysponujàce odpowiednimi urzàdzeniami do tego celu. §
16. Do post´powania ze szczàtkami ludzkimi b´dàcymi: 1) popio∏ami powsta∏ymi w wyniku spopielenia zw∏ok, 2) pozosta∏oÊciami zw∏ok, wydobytych przy kopaniu grobu lub w innych okolicznoÊciach, 3) cz´Êciami cia∏a ludzkiego, od∏àczonymi od ca∏oÊci — stosuje si´ odpowiednio przepisy dotyczàce post´powania ze zw∏okami, z zastrze˝eniem ust. 2—
18. Do pochowania szczàtków, o których mowa w ust. 1 pkt 1, wymagana jest karta zgonu, z zastrze˝eniem ust.
20. Do pochowania szczàtków, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, oraz szczàtków b´dàcych popio∏ami powsta∏ymi w wyniku spopielenia zw∏ok dzieci martwo urodzonych wymagane jest zaÊwiadczenie stwierdzajàce ich pochodzenie, wystawione odpowiednio przez: 1) zarzàd cmentarza — w przypadku szczàtków, o których mowa w ust. 1 pkt 2, 2) lekarza zak∏adu opieki zdrowotnej lub lekarza wykonujàcego zawód w ramach indywidualnej praktyki lekarskiej, indywidualnej specjalistycznej praktyki lekarskiej lub grupowej praktyki lekarskiej — w przypadkach dotyczàcych szczàtków niewymienionych w pkt
22. Pochowanie sprowadzonych z zagranicy szczàtków, o których mowa w ust. 1 pkt 1, nast´puje na podstawie zezwolenia, o którym mowa w art. 14 ust. 3 ustawy.
23. Szczàtki, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, chowa si´ w miejscach wskazanych przez zarzàd cmentarza. Dziennik Ustaw Nr 153 — 12772 —
24. Szczàtki, o których mowa w ust. 1 pkt 3, mogà byç równie˝ spopielone przez zak∏ady opieki zdrowotnej dysponujàce odpowiednimi urzàdzeniami do tego celu. §
26. Przy ponownym u˝yciu grobu szczàtki poprzednio pochowanych zw∏ok lub resztki trumny nale˝y wydobyç i pochowaç na tym samym cmentarzu na miejscu wskazanym przez zarzàd cmentarza.
27. Na wniosek osoby uprawnionej do pochowania zw∏ok, o której mowa w art. 10 ust. 1 ustawy, mo˝na szczàtków nie wydobywaç. §
28. Przewo˝enie zw∏ok jest dozwolone specjalnie do tego celu przeznaczonymi Êrodkami przewozowymi. §
30. Zw∏oki przewo˝one na obszarze paƒstwa na odleg∏oÊç wi´kszà ni˝ 60 km sk∏ada si´ w szczelnej drewnianej trumnie, wype∏nionej warstwà substancji p∏ynoch∏onnej o gruboÊci 5 cm. Trumn´ zamyka si´ w obecnoÊci powiatowego lub portowego inspektora sanitarnego, który nast´pnie dokonuje jej opiecz´towania. Trumn´ umieszcza si´ na czas przewozu w szczelnie zamkni´tym worku z nieprzepuszczalnego tworzywa sztucznego, odpornego na uszkodzenia mechaniczne. Po dostarczeniu trumny na miejsce przeznaczenia worek zdejmuje si´ i spala.
31. Zw∏oki wywo˝one za granic´ Rzeczypospolitej Polskiej sk∏ada si´ w trumnie drewnianej wybitej blachà lub posiadajàcej wk∏ad metalowy albo w trumnie metalowej. Dno trumny wype∏nia si´ warstwà substancji p∏ynoch∏onnej o gruboÊci 5 cm. Trumn´ umieszcza si´ w szczelnej skrzyni drewnianej, uniemo˝liwiajàcej przemieszczanie si´ trumny, lub w innym pojemniku, wykonanym z nieprzepuszczalnego materia∏u. Powiatowy lub portowy inspektor sanitarny mo˝e nakazaç zastosowanie ponadto innych Êrodków ostro˝noÊci przy przewozie zw∏ok, a w razie uznania, ˝e podj´te Êrodki sà dostateczne, dokonuje opiecz´towania trumny.
32. Po przewiezieniu zw∏ok na miejsce przeznaczenia zw∏oki chowa si´ niezw∏ocznie bez otwierania trumny.
33. Szczàtki pozosta∏e w wyniku spopielenia zw∏ok, przewo˝one na odleg∏oÊci okreÊlone w ust. 1 i 2, umieszcza si´ w urnie. Poz. 1783 §
35. Ekshumacja zw∏ok i szczàtków jest dopuszczalna w okresie od 16 paêdziernika do 15 kwietnia, z zastrze˝eniem ust. 2 pkt 2; przeprowadza si´ jà we wczesnych godzinach rannych.
36. O zamierzonej ekshumacji nale˝y zawiadomiç w∏aÊciwego powiatowego lub portowego inspektora sanitarnego, który: 1) wykonuje nadzór nad ekshumacjà oraz 2) mo˝e dopuÊciç wykonanie ekshumacji w innym czasie ni˝ okreÊlony w ust. 1, przy zachowaniu ustalonych przez niego Êrodków ostro˝noÊci.
37. Zw∏oki ekshumowane przed up∏ywem okresu mineralizacji wydobywa si´ wraz z trumnà, którà bez otwierania umieszcza si´, na czas przewozu na obszarze paƒstwa, w skrzyni szczelnie wybitej blachà.
38. Na miejscu ponownego pochowania trumn´ wydobywa si´ ze skrzyni i chowa si´ bezzw∏ocznie na cmentarzu bez jej otwierania.
39. W przypadku ekshumacji wykonywanej po up∏ywie okresu mineralizacji wydobyte szczàtki wraz z resztkami trumny umieszcza si´ w nowej trumnie i przygotowuje do przewozu zgodnie z wymaganiami okreÊlonymi w § 11 ust.
41. Zw∏oki lub szczàtki wywo˝one po ekshumacji za granic´ Rzeczypospolitej Polskiej zamyka si´ w nowej trumnie i przygotowuje si´ do przewozu zgodnie z wymaganiami okreÊlonymi w § 11 ust.
43. O zamierzonej ekshumacji na cmentarzu zawiadamia si´ na piÊmie zarzàd cmentarza. §
44. W zakresie uregulowanym niniejszym rozporzàdzeniem traci moc rozporzàdzenie Ministrów Gospodarki Terenowej i Ochrony Ârodowiska oraz Zdrowia i Opieki Spo∏ecznej z dnia 20 paêdziernika 1972 r. w sprawie urzàdzania cmentarzy, prowadzenia ksiàg cmentarnych oraz chowania zmar∏ych (Dz. U. Nr 47, poz. 299). §
45. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 3 miesi´cy od dnia og∏oszenia.
46. Przystosowaniem do przewozu zw∏ok i szczàtków na odleg∏oÊç ponad 60 km zajmujà si´ wyspecjalizowane podmioty. Minister Zdrowia: M. ¸apiƒski Dziennik Ustaw i Monitor Polski dost´pne sà w Internecie pod adresem www.gpkprm.gov.pl Wydawca: Kancelaria Prezesa Rady Ministrów Redakcja: Rzàdowe Centrum Legislacji — Redakcja Dziennika Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej i Dziennika Urz´dowego Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, ul. Bagatela 14, 00-585 Warszawa, tel. 622-66-56 Sk∏ad i kolporta˝: Wydzia∏ Wydawnictw i Poligrafii Gospodarstwa Pomocniczego Kancelarii Prezesa Rady Ministrów ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa, tel.: 694-67-50, 694-67-52, 694-64-77; fax 694-62-06, 694-64-77 Bezp∏atna infolinia: 0-800-287-581 www.gpkprm.gov.pl e-mail: dziust@gpkprm.gov.pl Druk w kooperacji: Wojskowe Zak∏ady Graficzne, ul. Grzybowska 77, 00-844 Warszawa &        T∏oczono z polecenia Prezesa Rady Ministrów w Wydziale Wydawnictw i Poligrafii Gospodarstwa Pomocniczego Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa Zam. 755/W/S/2001 ISSN 0867-3411 Cena brutto 32,00 z∏