Dziennik Ustaw Nr 5 — 339 — Poz. 48 i 49 3) utraci∏ zdolnoÊç do uprawiania sportu stwierdzonà orzeczeniem wydanym przez lekarza Centralnego OÊrodka Medycyny Sportowej w Warszawie, z zastrze˝eniem § 8 ust. 2, lub 2. WysokoÊç stypendium sportowego mo˝e wynosiç miesi´cznie: 4) odmówi∏ udzia∏u w zawodach, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3 lub w § 3 pkt 2. 2) do jednokrotnoÊci przeci´tnego wynagrodzenia dla:
- a)cz∏onka kadry narodowej,
- b)cz∏onka kadry paraolimpijskiej. § 8. 1. Zawodnikowi, który jest czasowo niezdolny do uprawiania sportu, a niezdolnoÊç ta zosta∏a stwierdzona orzeczeniem wydanym przez lekarza Centralnego OÊrodka Medycyny Sportowej w Warszawie, mo˝e byç wyp∏acane stypendium sportowe przez okres tej niezdolnoÊci, nie d∏u˝ej jednak ni˝ przez trzy miesiàce. 2. Zawodnikowi, o którym mowa w § 7 pkt 3, stypendium sportowe wyp∏aca si´ przez okres 3 miesi´cy od dnia utraty przez zawodnika zdolnoÊci do uprawiania sportu. § 9. 1. Podstaw´ ustalenia wysokoÊci stypendium sportowego stanowi og∏aszane przez Prezesa G∏ównego Urz´du Statystycznego w Dzienniku Urz´dowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” przeci´tne wynagrodzenie miesi´czne w gospodarce narodowej w okresie trzech kwarta∏ów roku poprzedzajàcego rok przyznania stypendium sportowego, zwane dalej „przeci´tnym wynagrodzeniem”. 1) do trzykrotnoÊci przeci´tnego wynagrodzenia dla cz∏onka kadry olimpijskiej, § 10. Zawodnicy kadry narodowej lub olimpijskiej, którym przyznano stypendia sportowe na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowujà uprawnienia do ich pobierania przez okres, na jaki zosta∏y przyznane, z zastrze˝eniem § 6 i 7. § 11. Traci moc zarzàdzenie Prezesa Urz´du Kultury Fizycznej i Turystyki z dnia 18 grudnia 1996 r. w sprawie zasad i trybu przyznawania, wstrzymywania i cofania oraz wysokoÊci stypendiów sportowych dla cz∏onków kadry narodowej i olimpijskiej (Monitor Polski Nr 85, poz. 761). § 12. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 7 dni od dnia og∏oszenia. Minister Edukacji Narodowej: E. Wittbrodt 49 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ z dnia 4 stycznia 2001 r. zmieniajàce rozporzàdzenie w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego i kszta∏cenia ogólnego. Na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 wrzeÊnia 1991 r. o systemie oÊwiaty (Dz. U. z 1996 r. Nr 67, poz. 329 i Nr 106, poz. 496, z 1997 r. Nr 28, poz. 153 i Nr 141, poz. 943, z 1998 r. Nr 117, poz. 759 i Nr 162, poz. 1126 oraz z 2000 r. Nr 12, poz. 136, Nr 19, poz. 239, Nr 48, poz. 550, Nr 104, poz. 1104, Nr 120, poz. 1268 i Nr 122, poz. 1320) zarzàdza si´, co nast´puje: 1) w § 1 w ust. 1 w pkt 2 dodaje si´ lit.
- c)w brzmieniu: § 1. W rozporzàdzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 lutego 1999 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego i kszta∏cenia ogólnego (Dz. U. Nr 14, poz. 129 i Nr 60, poz. 642 oraz z 2000 r. Nr 2, poz. 18) wprowadza si´ nast´pujàce zmiany: 3) dodaje si´ za∏àcznik nr 4 do rozporzàdzenia w brzmieniu okreÊlonym w za∏àczniku do niniejszego rozporzàdzenia. „
- c)uczniów z upoÊledzeniem umys∏owym w stopniu umiarkowanym i znacznym w szeÊcioletnich szko∏ach podstawowych i gimnazjach, stanowiàcà za∏àcznik nr 4 do rozporzàdzenia.”; 2) w § 3 skreÊla si´ wyrazy „umiarkowanym, znacznym i”; § 2. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 7 dni od dnia og∏oszenia. Minister Edukacji Narodowej: E. Wittbrodt Za∏àcznik do rozporzàdzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 4 stycznia 2001 r. (poz. 49) PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO UCZNIÓW Z UPOÂLEDZENIEM UMYS¸OWYM W STOPNIU UMIARKOWANYM I ZNACZNYM W SZEÂCIOLETNICH SZKO¸ACH PODSTAWOWYCH I GIMNAZJACH A. Wskazania ogólne 1. Edukacja dzieci i m∏odzie˝y z upoÊledzeniem umys∏owym w stopniu umiarkowanym i znacznym po- lega na integralnej realizacji funkcji wychowawczej, dydaktycznej i opiekuƒczej szko∏y z uwzgl´dnieniem specyficznych form i metod pracy oraz za- Dziennik Ustaw Nr 5 — 340 — sad nauczania, opisanych przez wspó∏czesne nauki pedagogiczne. 2. Specyfika kszta∏cenia dzieci i m∏odzie˝y z upoÊledzeniem umys∏owym w stopniu umiarkowanym i znacznym polega na wychowaniu i nauczaniu ca∏oÊciowym, zintegrowanym, opartym na wielozmys∏owym poznawaniu otaczajàcego Êwiata — w ca∏ym procesie edukacji. W stosunku do wielu uczniów, zw∏aszcza z upoÊledzeniem umys∏owym w stopniu znacznym, przez ca∏y okres ich pobytu w szkole podstawowej, a nast´pnie w gimnazjum, dzia∏ania edukacyjne mogà nie wykraczaç poza pewien obszar, zaspokajajàc specyficzne potrzeby edukacyjne tych uczniów. Nale˝y uznaç prawo osób niepe∏nosprawnych do rozwoju we w∏asnym tempie i uwzgl´dniaç to prawo podczas ustalania kierunków pracy. Z opisanego wy˝ej powodu podstawa programowa nie przypisuje kolejnym etapom edukacyjnym w szkole podstawowej i gimnazjum odr´bnych celów i nie wyró˝nia dla nich odr´bnych zadaƒ ani treÊci. 3. Dzia∏alnoÊç edukacyjna szko∏y (dydaktyczna, wychowawcza i rewalidacyjna) opiera si´ na indywidualnych programach edukacyjnych, ustalonych dla ka˝dego ucznia na podstawie wielospecjalistycznej oceny poziomu jego funkcjonowania, i zawierajàcych realne, szczegó∏owe cele, zadania i treÊci, mieszczàce si´ w strefie najbli˝szego rozwoju ucznia. Powinny one pozostawaç w zbie˝noÊci z celami, zadaniami i treÊciami niniejszej podstawy programowej. 4. Indywidualne programy edukacyjne powinny byç opracowywane przez zespó∏ nauczycieli i specjalistów pracujàcych z uczniem. Do zadaƒ cz∏onków tego zespo∏u nale˝y:
- a)ustalanie dla ka˝dego ucznia w okreÊlonych odst´pach czasu, nie rzadziej jednak ni˝ raz w roku, oceny poziomu funkcjonowania (do rejestrowania oceny zmian w funkcjonowaniu ucznia mogà byç stosowane ró˝ne dokumenty, opisane w literaturze pedagogicznej lub wypracowane w danej placówce — dokumentacja ma charakter ciàg∏y, obejmujàcy ca∏y czas pobytu ucznia w szkole),
- b)programowanie aktywnoÊci indywidualnej i zespo∏owej uczniów z równoczesnym zaanga˝owaniem sfery umys∏owej, emocjonalno-motywacyjnej i dzia∏aniowej,
- c)programowanie zintegrowanych oddzia∏ywaƒ rewalidacyjnych wspierajàcych rozwój ucznia. 5. Nauczyciele powinni prowadziç zaj´cia edukacyjne, organizujàc uczniów w zespo∏y edukacyjno-terapeutyczne (zwane w ramowych planach nauczania klasami), zachowujàc ciàg∏oÊç nauczania i dostosowujàc czas zaj´ç i przerw do potrzeb i mo˝liwoÊci psychofizycznych uczniów. O doborze uczniów do zespo∏ów decydujà g∏ównie ich potrzeby edukacyjne i mo˝liwoÊci psychofizyczne, w mniejszym stopniu wiek i lata nauki. 6. W miar´ zmian zachodzàcych w rozwoju uczniów, w wyniku rozbudzenia zainteresowaƒ i ujawnienia zdolnoÊci, mo˝liwe jest na ka˝dym etapie eduka- Poz. 49 cyjnym wyodr´bnienie dla celów organizacyjno-metodycznych zaj´ç edukacyjnych:
- a)funkcjonowanie w Êrodowisku,
- b)muzyka z rytmikà,
- c)plastyka,
- d)technika,
- e)wychowanie fizyczne,
- f)religia/etyka. W kszta∏ceniu tym wskazana jest pe∏na korelacja treÊci nauczania i wychowania. 7. Nawet niewielkie post´py ucznia powinny byç wzmacniane pozytywnie, natomiast brak post´pów nie podlega wartoÊciowaniu negatywnemu. 8. Wskazane jest nawiàzanie wspó∏pracy z rodzinà ucznia, w∏àczanie jej w tworzenie planu rewalidacji, a tak˝e w miar´ mo˝liwoÊci w realizowanie pewnych jego elementów w domu rodzinnym ucznia. Konieczna jest te˝ taka organizacja dzia∏alnoÊci rewalidacyjnej szko∏y, która przygotuje Êrodowisko do przyj´cia ucznia, jego zaakceptowania i udzielania mu pomocy. 9. Po˝àdany jest udzia∏ rodziców (opiekunów) w konsultacjach dotyczàcych post´pów i trudnoÊci ucznia, wspieranie przez szko∏´ ich wysi∏ków w pracy z dzieckiem (zgodnie ze specyfikà rodziny, wyznawanymi przez nià wartoÊciami, kultywowanà tradycjà). B. Cele edukacyjne Celem edukacji uczniów z upoÊledzeniem umys∏owym w stopniu umiarkowanym i znacznym jest rozwijanie autonomii ucznia niepe∏nosprawnego, jego personalizacja oraz socjalizacja, a w szczególnoÊci wyposa˝enie go — w ramach posiadanych przez niego realnych mo˝liwoÊci — w takie umiej´tnoÊci i wiadomoÊci, aby:
- a)móg∏ porozumiewaç si´ z otoczeniem w najpe∏niejszy sposób, werbalnie lub pozawerbalnie,
- b)zdoby∏ maksymalnà niezale˝noÊç ˝yciowà w zakresie zaspokajania podstawowych potrzeb ˝yciowych,
- c)by∏ zaradny w ˝yciu codziennym, adekwatnie do indywidualnego poziomu sprawnoÊci i umiej´tnoÊci, oraz mia∏ poczucie sprawczoÊci,
- d)móg∏ uczestniczyç w ró˝nych formach ˝ycia spo∏ecznego na równi z innymi cz∏onkami danej zbiorowoÊci, znajàc i przestrzegajàc ogólnie przyj´te normy wspó∏˝ycia, zachowujàc prawo do swojej innoÊci. C. Zadania szko∏y 1. Tworzenie w∏aÊciwych warunków, niezb´dnych do zapewnienia uczniowi komfortu psychicznego, poczucia bezpieczeƒstwa i akceptacji, nawiàzanie pozytywnego kontaktu emocjonalnego nauczyciela z uczniem. 2. Wypracowywanie sposobów dokonywania oceny aktualnego funkcjonowania ucznia i na jej podstawie wytyczanie bàdê korygowanie indywidualnego programu edukacyjnego. Dziennik Ustaw Nr 5 — 341 — 3. Rozwijanie u ucznia motywacji do porozumiewania si´ z drugà osobà (rówieÊnikiem, doros∏ym), komunikowania potrzeb i stanów emocjonalnych. 4. Tworzenie sytuacji edukacyjnych i wykorzystywanie sytuacji ˝yciowych do rozwijania umiej´tnoÊci komunikacyjnych uczniów, w tym tak˝e umiej´tnoÊci czytania i pisania, jak równie˝ elementarnych umiej´tnoÊci matematycznych. 5. Wdra˝anie do samodzielnego wykonywania czynnoÊci zwiàzanych z samoobs∏ugà, budzenie ch´ci pomocy innym, umo˝liwianie doznawania satysfakcji z osiàganej niezale˝noÊci. 6. Konstruowanie sytuacji wychowawczych umo˝liwiajàcych doÊwiadczanie relacji spo∏ecznych, przygotowanie do pe∏nienia ról spo∏ecznych, wzmacnianie pozytywnych prze˝yç zwiàzanych z pe∏nionymi rolami. 7. Uczenie zasad wspó∏istnienia spo∏ecznego (pomoc sàsiedzka i inne zachowania prospo∏eczne, poszanowanie godnoÊci osobistej drugiego cz∏owieka, uprzejmoÊç, ˝yczliwoÊç i inne). 8. Kszta∏towanie umiej´tnoÊci radzenia sobie w ró˝nych sytuacjach spo∏ecznych, uczenie umiej´tnoÊci rozwiàzywania sytuacji konfliktowych. 9. Uczenie umiej´tnoÊci kierowania swoim post´powaniem, rozwijanie umiej´tnoÊci dokonywania wyboru i poczucia odpowiedzialnoÊci za w∏asne decyzje, uczenie obowiàzkowoÊci i kszta∏towanie niezale˝noÊci uczuciowej. 10. Stwarzanie sytuacji sprzyjajàcych poznawaniu otoczenia, w którym przebywa uczeƒ — instytucji i obiektów, z których b´dzie w przysz∏oÊci korzysta∏. 11. Umo˝liwianie uczniowi udzia∏u w ró˝norodnych wydarzeniach spo∏ecznych i kulturalnych w roli odbiorcy i twórcy kultury, uczenie przy tym wyra˝ania swoich prze˝yç i emocji. 12. Przybli˝anie tradycji i obyczajów lokalnych, narodowych, rozbudzanie poczucia przynale˝noÊci do spo∏ecznoÊci lokalnej, regionu, kraju. 13. Umo˝liwianie poznawania Êrodowiska przyrodniczego, budzenie zainteresowania i szacunku dla otaczajàcej przyrody, wychowanie do ˝ycia w harmonii z przyrodà. 14. Wspieranie rozwoju sprawnoÊci psychofizycznej uczniów, prowadzenie zaj´ç niezb´dnych do rozwoju psychoruchowego, 15. Organizowanie warunków do uprawiania przez uczniów ró˝nych dyscyplin sportowych, udzia∏u w zawodach sportowych, turystyce i krajoznawstwie. 16. Stwarzanie warunków do zdobywania umiej´tnoÊci technicznych i wykorzystywania ich w ró˝nych sytuacjach ˝yciowych. Umo˝liwianie korzystania z urzàdzeƒ technicznych, u∏atwiajàcych funkcjonowanie w ˝yciu. 17. Zapewnienie uczniowi udzia∏u w ró˝norodnych zaj´ciach rewalidacyjnych wspierajàcych rozwój, zgodnie ze wskazaniami zawartymi w wielospecjalistycznej ocenie jego rozwoju. Poz. 49 D. TreÊci nauczania TreÊci nauczania i wychowania w kszta∏ceniu uczniów z upoÊledzeniem umys∏owym powinny byç podporzàdkowane indywidualnemu programowi edukacyjnemu. Przy realizacji treÊci nale˝y wykorzystaç wszystkie mo˝liwoÊci, jakie stwarza okreÊlone Êrodowisko spo∏eczno-kulturowe ucznia oraz baza dydaktyczna szko∏y. Zakres treÊci ulega poszerzaniu w miar´ nabywania przez uczniów wiadomoÊci, umiej´tnoÊci i sprawnoÊci. 1. Umiej´tnoÊç samoobs∏ugi:
- a)kszta∏towanie sprawnoÊci niezb´dnych w codziennym ˝yciu, dotyczàcych ubierania si´, jedzenia, higieny osobistej, czynnoÊci fizjologicznych, ochrony organizmu przed szkodliwymi czynnikami,
- b)kszta∏towanie nawyków i postaw ogólnie akceptowanych w tym zakresie. 2. Dba∏oÊç o zdrowie:
- a)przyjmowanie prawid∏owej pozycji cia∏a przy nauce,
- b)utrwalanie podstawowych nawyków higienicznych i ˝ywieniowych,
- c)unikanie czynników szkodliwych dla zdrowia,
- d)korzystanie z pomocy medycznej. 3. Umiej´tnoÊç porozumiewania si´ z otoczeniem, w tym:
- a)wykorzystywanie komunikatów pozawerbalnych,
- b)poznawanie wspierajàcych bàdê alternatywnych metod komunikacji (w stosunku do uczniów napotykajàcych trudnoÊci w s∏ownym porozumiewaniu si´),
- c)doskonalenie j´zyka,
- d)doskonalenie wymowy. 4. Rozwijanie percepcji wzrokowej i spostrzegania:
- a)w toku obserwacji rzeczywistoÊci i na obrazkach,
- b)poprzez manipulowanie przedmiotami i porzàdkowanie przedmiotów,
- c)poprzez wyszukiwanie ró˝nic i podobieƒstw oraz zauwa˝anie zmian w otoczeniu. 5. Rozwijanie percepcji s∏uchowej poprzez:
- a)çwiczenia wra˝liwoÊci s∏uchowej,
- b)çwiczenia rytmiczne,
- c)çwiczenia s∏uchu fonematycznego,
- d)analiz´ i syntez´ s∏uchowà. 6. åwiczenia pami´ci — dotykowej, ruchowej, s∏ownej i innej. 7. Czytanie i pisanie, poprzedzone starannym przygotowaniem:
- a)usprawnianie analizatora wzrokowego i s∏uchowego,
- b)rozwijanie orientacji przestrzennej,
- c)rozwijanie sprawnoÊci manualnej i grafomotorycznej,
- d)rozwijanie lateralizacji,
- e)rozwijanie koordynacji wzrokowo-ruchowej, Dziennik Ustaw Nr 5 — 342 —
- f)inne wskazane usprawnienia. (Bioràc pod uwag´ indywidualne uwarunkowania uczniów, którzy nie posiàdà umiej´tnoÊci pisania r´cznego — w miar´ mo˝liwoÊci — nale˝y przygotowaç ich do pos∏ugiwania si´ maszynà do pisania bàdê komputerem.) 8. Elementarne umiej´tnoÊci matematyczne:
- a)porównywanie,
- b)odwzorowywanie,
- c)porzàdkowanie zbiorów przedmiotów,
- d)liczenie, pos∏ugiwanie si´ pieni´dzmi,
- e)mierzenie d∏ugoÊci, obj´toÊci, ci´˝aru, czasu — z zastosowaniem prostych przyrzàdów pomiarowych. 9. Poznawanie najbli˝szego otoczenia:
- a)szko∏y,
- b)instytucji, urz´dów,
- c)placówek kulturalnych,
- d)sklepów, punktów us∏ugowych. 10. Poznawanie najbli˝szego Êrodowiska spo∏eczno-kulturowego:
- a)aktywne uczestniczenie w ró˝nych formach ˝ycia spo∏ecznego, kulturalnego i religijnego,
- b)przygotowanie ucznia do pe∏nienia ró˝norodnych ról spo∏ecznych (w tym roli doros∏ej kobiety i m´˝czyzny),
- c)wdra˝anie do kulturalnego, spo∏ecznie akceptowanego sposobu bycia. 11. TwórczoÊç artystyczna:
- a)kontakt z dzie∏ami muzycznymi, plastycznymi, filmowymi, teatralnymi,
- b)aktywnoÊç muzyczna, plastyczna, parateatralna, taneczna,
- c)umiej´tne stosowanie ró˝norodnych Êrodków artystycznego wyrazu, Poz. 49 i 50
- d)rozwijanie specjalnych uzdolnieƒ i zainteresowaƒ kulturalnych. 12. Poznawanie przyrody:
- a)zapoznawanie z ró˝norodnymi Êrodowiskami naturalnymi,
- b)prowadzenie hodowli i upraw,
- c)kszta∏towanie postaw proekologicznych w kontaktach z przyrodà. 13. Zaj´cia ruchowe:
- a)zabawy i gry ruchowe s∏u˝àce rozwijaniu sprawnoÊci psychofizycznej,
- b)çwiczenia gimnastyczne i korekcyjne niezb´dne do rozwoju psychoruchowego,
- c)udzia∏ w zawodach sportowych, turystyce i krajoznawstwie,
- d)wykorzystywanie nabytych umiej´tnoÊci ruchowych w ˝yciu codziennym,
- e)przygotowanie do aktywnego sp´dzania wolnego czasu. 14. Kszta∏cenie techniczne:
- a)poznawanie materia∏ów i produktów codziennego u˝ytku, ich w∏aÊciwoÊci i zastosowaƒ,
- b)korzystanie z prostych narz´dzi,
- c)korzystanie z urzàdzeƒ socjalnych i technicznych powszechnego u˝ytku, zgodnie z ich przeznaczeniem,
- d)kszta∏towanie zachowaƒ proekologicznych w trakcie pos∏ugiwania si´ narz´dziami, korzystania z urzàdzeƒ socjalnych i technicznych. 15. Zaj´cia rewalidacyjne. Prowadzone sà na wszystkich etapach kszta∏cenia, wspomagajà rozwój ucznia. Mogà mieç charakter korekcyjny, kompensacyjny, usprawniajàcy, stymulujàcy, rozwijajàcy — w zale˝noÊci od indywidualnych potrzeb poszczególnych uczniów. 50 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ z dnia 10 stycznia 2001 r. zmieniajàce rozporzàdzenie w sprawie dokumentacji przebiegu studiów. Na podstawie art. 149 ust. 3 ustawy z dnia 12 wrzeÊnia 1990 r. o szkolnictwie wy˝szym (Dz. U. Nr 65, poz. 385, z 1992 r. Nr 54, poz. 254 i Nr 63, poz. 314, z 1994 r. Nr 1, poz. 3, Nr 43, poz. 163, Nr 105, poz. 509 i Nr 121, poz. 591, z 1996 r. Nr 5, poz. 34 i Nr 24, poz. 110, z 1997 r. Nr 28, poz. 153, Nr 96, poz. 590, Nr 104, poz. 661, Nr 121, poz. 770 i Nr 141, poz. 943, z 1998 r. Nr 50, poz. 310, Nr 106, poz. 668 i Nr 162, poz. 1115 i 1118 oraz z 2000 r. Nr 120, poz. 1268 i Nr 122, poz. 1314) zarzàdza si´, co nast´puje: § 2. Legitymacje studenckie mogà byç wydawane na blankietach wed∏ug wzoru okreÊlonego w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 wrzeÊnia 2000 r. w sprawie dokumentacji przebiegu studiów, w brzmieniu obowiàzujàcym do dnia wejÊcia w ˝ycie niniejszego rozporzàdzenia, do wyczerpania ich zapasów, nie d∏u˝ej jednak ni˝ do dnia 31 grudnia 2001 r., po uprzednim wpisaniu numeru albumu studenta na stronie 1 wewn´trznej powy˝ej miejsca przewidzianego na podpis w∏aÊciciela. § 1. W rozporzàdzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 wrzeÊnia 2000 r. w sprawie dokumentacji przebiegu studiów (Dz. U. Nr 81, poz. 907) za∏àcznik nr 2 do rozporzàdzenia otrzymuje brzmienie okreÊlone w za∏àczniku do niniejszego rozporzàdzenia. § 3. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 7 dni od dnia og∏oszenia. Minister Edukacji Narodowej: E. Wittbrodt