Dziennik Ustaw Nr 192 — 12125 — 3) odr´bne pomieszczenia dla zwierzàt chorych lub podejrzanych o zaka˝enie; 4) pomieszczenia do przetrzymywania Êrodków ˝ywienia zwierzàt oraz pomieszczenia do sk∏adowania Êrodków dezynfekcyjnych; 5) pomieszczenia lub wiaty, wraz z urzàdzeniami do bezpiecznego badania zwierzàt. 3. Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje si´ w przypadku organizowania wystaw psów lub kotów w obiektach sportowych i rekreacyjnych. Poz. 1609 i 1610 § 6. Osoby wprowadzajàce psy i koty na teren targów lub wystaw przedstawiajà zaÊwiadczenie o aktualnym szczepieniu tych zwierzàt przeciwko wÊciekliênie. § 7. 1. Po zakoƒczeniu targu, sp´du i wystawy oraz usuni´ciu zwierzàt, miejsca, w których zgromadzone by∏y zwierz´ta, oczyszcza si´ i dezynfekuje, z zastrze˝eniem ust. 2. 2. Po zakoƒczeniu wystawy psów lub kotów zorganizowanej w obiekcie sportowym lub rekreacyjnym powierzchni´ poroÊni´tà roÊlinnoÊcià oczyszcza si´. § 2. W pomieszczeniach, w których gromadzone sà zwierz´ta, zapewnia si´ bie˝àcà wod´ zdatnà do picia oraz odprowadzanie Êcieków. § 8. Sposób prowadzenia przez powiatowego lekarza weterynarii rejestru podmiotów podejmujàcych dzia∏alnoÊç lub zajmujàcych si´ organizowaniem lub urzàdzaniem targów, sp´dów i wystaw zwierzàt okreÊlajà odr´bne przepisy. § 3. Osoby zatrudnione przez podmioty organizujàce targi, sp´dy i wystawy zwierzàt do obs∏ugi zwierzàt oraz pomocy przy badaniach zwierzàt prowadzonych przez lekarza weterynarii powinny byç przeszkolone w zakresie post´powania ze zwierz´tami. § 9. 1. Podmiot zajmujàcy si´ organizowaniem sp´du, targu lub wystawy prowadzi wykaz zwierzàt gromadzonych w takich miejscach. § 4. Targi, sp´dy i wystawy zwierzàt mogà odbywaç si´ wy∏àcznie w miejscach oddalonych od innych miejsc przebywania zwierzàt, rzeêni oraz obiektów przetwórstwa rolno-spo˝ywczego, zak∏adów utylizacyjnych i wytwórni Êrodków ˝ywienia zwierzàt co najmniej o 50 m. § 5. Na targi, sp´dy i wystawy nie mogà byç przywo˝one zwierz´ta z obszarów, w których wystàpi∏a choroba zakaêna zwierzàt. 2. W wykazie, o którym mowa w ust. 1, wpisuje si´ informacj´ o gatunku zwierzàt, imi´ i nazwisko oraz adres w∏aÊciciela lub osoby odpowiedzialnej za zwierz´ wprowadzane na teren sp´du, targu lub wystawy. 3. Wykaz, o którym mowa w ust. 1, przechowuje si´ przez okres 3 lat. § 10. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 14 dni od dnia og∏oszenia. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi: J. Kalinowski 1610 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI1) z dnia 4 listopada 2002 r. w sprawie szczegó∏owych warunków weterynaryjnych wymaganych przy przetwórstwie mi´sa zwierzàt rzeênych oraz sk∏adowaniu i transporcie przetworów z tego mi´sa. Na podstawie art. 32 pkt 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 1997 r. o zwalczaniu chorób zakaênych zwierzàt, badaniu zwierzàt rzeênych i mi´sa oraz o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. z 1999 r. Nr 66, poz. 752, z 2001 r. Nr 29, poz. 320, Nr 123, poz. 1350 i Nr 129, poz. 1438 oraz z 2002 r. Nr 112, poz. 976) zarzàdza si´, co nast´puje: Rozdzia∏ 1 Przepisy ogólne § 1. Rozporzàdzenie okreÊla: ——————— 1) Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi kieruje dzia∏em admini- stracji rzàdowej — rolnictwo, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 marca 2002 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (Dz. U. Nr 32, poz. 305). 1) szczegó∏owe warunki weterynaryjne wymagane przy przetwórstwie mi´sa zwierzàt rzeênych oraz sk∏adowaniu i transporcie przetworów z tego mi´sa; 2) wzór Êwiadectwa zdrowia dla przetworów mi´snych. § 2. Ilekroç w rozporzàdzeniu jest mowa o „przetworach mi´snych”, rozumie si´ przez to: 1) produkty wytworzone z mi´sa Êwie˝ego lub z udzia∏em tego mi´sa, po dokonaniu zabiegów powodujàcych utrat´ przez to mi´so cech mi´sa Êwie˝ego i zapewniajàcych trwa∏oÊç wytworzonemu produktowi; 2) topiony t∏uszcz zwierz´cy uzyskany przez topienie mi´sa lub t∏uszczu z koÊçmi lub bez koÊci; Dziennik Ustaw Nr 192 — 12126 — 3) skwarki zawierajàce bia∏ko produktów powsta∏ych w wyniku topienia mi´sa lub t∏uszczu z koÊçmi lub bez koÊci; 4) màczki mi´sne, màczki ze skórek, solonà i suszonà krew oraz solonà lub suszonà plazm´ krwi; 5) ˝o∏àdki, p´cherze i jelita, oczyszczone, solone lub suszone, poddane lub niepoddane obróbce termicznej; 6) mi´so byd∏a, owiec, kóz i drobiu mechanicznie oddzielone od koÊci. § 3. Szczegó∏owe warunki weterynaryjne wymagane przy przetwórstwie mi´sa na potrzeby sprzeda˝y bezpoÊredniej regulujà przepisy odr´bne. § 4. Wymagania, o których mowa w rozdzia∏ach 2—4, stosuje si´ odpowiednio do zak∏adów, w których odbywa si´ ka˝dorazowe sk∏adowanie i przepakowywanie przetworów mi´snych z naruszeniem ich struktury wewn´trznej. § 5. 1. Przetwory mi´sne nie mogà byç wytwarzane z: 1) mi´sa i narzàdów wewn´trznych uznanych za niezdatne do spo˝ycia; 2) narzàdów rozrodczych; 3) narzàdów uk∏adu moczowego, z wyjàtkiem nerek i p´cherzy; 4) chrzàstek krtani, tchawicy i oskrzeli; 5) migda∏ków, mózgu, rdzenia przed∏u˝onego i rdzenia kr´gowego pozyskanych od byd∏a, owiec i kóz oraz ga∏ek ocznych, powiek; 6) przewodu s∏uchowego zewn´trznego; 7) tkanek zrogowacia∏ych; 8) Êledziony byd∏a, owiec i kóz; 9) g∏owy, z wyjàtkiem korali i grzebienia; wola, prze∏yku, jelit i narzàdów rozrodczych drobiu; 10) jelit bydl´cych oraz krezki niezale˝nie od wieku; 11) mi´sa byd∏a, owiec, kóz i drobiu mechanicznie oddzielonego od koÊci, z zastrze˝eniem ust. 2—4. 2. Mi´so, o którym mowa w ust. 1 pkt 11, mo˝e zostaç u˝yte do wytworzenia przetworów mi´snych poddawanych obróbce termicznej, w trakcie której wewnàtrz masy mi´snej zostanie osiàgni´ta temperatura 72°C. 3. Mi´so, o którym mowa w ust. 1 pkt 11, mo˝e zostaç u˝yte do wytworzenia przetworów mi´snych w innym zak∏adzie ni˝ zak∏ad, w którym zosta∏o oddzielone od koÊci, je˝eli po pozyskaniu zosta∏o zamro˝one do temperatury nie wy˝szej ni˝ –18°C, mierzonej wewnàtrz bloku mi´sa. Poz. 1610 4. Temperatur´, o której mowa w ust. 3, utrzymuje si´ w czasie transportu i sk∏adowania. Rozdzia∏ 2 Warunki lokalizacyjne, techniczne i sanitarne § 6. 1. Zak∏ad przetwórstwa mi´sa, zwany dalej „zak∏adem”, powinien byç ogrodzony, usytuowany na terenie wolnym od szkodliwych i ucià˝liwych zapachów, sadzy, dymów i innych zanieczyszczeƒ. 2. Nawierzchnia dróg wewn´trznych na terenie zak∏adu powinna byç g∏adka i utwardzona. 3. Pomieszczenia w zak∏adzie powinny byç usytuowane w sposób wykluczajàcy mo˝liwoÊç zanieczyszczania surowca i wyrobu gotowego. 4. Pomieszczenia, w których przygotowywuje si´, przetwarza i sk∏aduje przetwory mi´sne, wyposa˝a si´ w: 1) posadzki o konstrukcji trwa∏ej, nienasiàkliwej, nieprzepuszczalnej, ∏atwej do mycia i odka˝ania, z odpowiednim spadkiem w kierunku urzàdzeƒ Êciekowych, przy czym kratki lub kana∏y Êciekowe zaopatruje si´ w urzàdzenia zapobiegajàce wydostawaniu si´ zapachów i cofaniu si´ Êcieków; stosowanie Êrodków przeciwpoÊlizgowych jest niedopuszczalne; 2) Êciany z materia∏ów nienasiàkliwych, nieprzepuszczalnych, nietoksycznych, ∏atwych do mycia i odka˝ania, w kolorach jasnych (z wy∏àczeniem koloru czerwonego i zielonego), g∏adkich do wysokoÊci co najmniej 2 m albo do wysokoÊci sk∏adowania towaru; styki mi´dzy Êcianami oraz Êcianami i posadzkami, z wyjàtkiem pomieszczeƒ ch∏odni, zamra˝alni i tuneli zamra˝alniczych, zaokràgla si´; 3) drzwi w pomieszczeniach produkcyjnych z urzàdzeniami samozamykajàcymi, z wyjàtkiem drzwi w ch∏odniach, zamra˝alniach i tunelach zamra˝alniczych, wykonuje si´ z materia∏u nieulegajàcego korozji, ∏atwo zmywalnego, nieprzepuszczalnego i nienasiàkliwego, odpornego na uszkodzenia; je˝eli drzwi wykonane sà z drewna, obudowuje si´ je; 4) sufity o powierzchni ∏atwej do oczyszczania i konstrukcji uniemo˝liwiajàcej lub utrudniajàcej gromadzenie si´ brudu lub pleÊni; 5) urzàdzenia wentylacyjne i urzàdzenia wyciàgowe do pary, zapobiegajàce osadzaniu si´ skroplin; 6) oÊwietlenie naturalne lub sztuczne niezmieniajàce kolorów, przy czym punkty Êwietlne zabezpiecza si´ os∏onami; 7) instalacje doprowadzajàce wod´ przeznaczonà do celów spo˝ywczych i gospodarczych; 8) umywalki z doprowadzonà bie˝àcà wodà przeznaczonà do celów spo˝ywczych, zimnà i goràcà albo wodà zmieszanà, o temperaturze 35—40°C, zaopatrzone w Êrodki do mycia i odka˝ania ràk, r´czniki Dziennik Ustaw Nr 192 — 12127 — jednorazowego u˝ytku oraz pojemniki na zu˝yte r´czniki; krany nie mogà byç uruchamianie za pomocà d∏oni lub przedramienia; 9) urzàdzenia do mycia sprz´tu i urzàdzeƒ; 10) urzàdzenia do wy∏adunku surowca i za∏adunku wyrobów gotowych; 11) ch∏odnie lub zamra˝alnie przeznaczone dla surowców i wyrobów gotowych; 12) system kanalizacyjny. 5. Zak∏ad wyposa˝a si´ w wodoszczelne, niekorozyjne pojemniki do przechowywania surowców niezdatnych do spo˝ycia przez ludzi, z pokrywami i zamkni´ciami uniemo˝liwiajàcymi osobom nieupowa˝onionym usuwanie z nich zawartoÊci, albo zamykane pomieszczenie do przetrzymywania takich surowców, je˝eli nie sà one usuwane z zak∏adu codziennie; je˝eli usuwanie surowców niezdatnych do spo˝ycia przez ludzi odbywa si´ poprzez kana∏y zsypowe, muszà one byç tak skonstruowane i zainstalowane, aby nie dosz∏o do ska˝enia zak∏adu. 6. Zak∏ad zabezpiecza si´ przed dost´pem owadów i gryzoni; urzàdzeƒ do ∏apania owadów lub gryzoni nie umieszcza si´ w pomieszczeniach, w których znajdujà si´ nieopakowane surowce, pó∏produkty i wyroby gotowe. 7. Drewno mo˝e byç stosowane wy∏àcznie w pomieszczeniach w´dzarni, jako kije w´dzarnicze, oraz w magazynach opakowanego surowca, wyrobów gotowych lub opakowaƒ. § 7. 1. Do zak∏adu doprowadza si´ bie˝àcà wod´ przeznaczonà do celów spo˝ywczych i gospodarczych. 2. Punkty czerpalne wody przeznaczonej do celów spo˝ywczych zaopatruje si´ w zawory przeciwdzia∏ajàce mo˝liwoÊci wstecznego zassania wody. 3. Przy wejÊciu do oddzia∏ów produkcyjnych, wydzielonych w ramach dzia∏ów, zamontowuje si´ myjki do obuwia; je˝eli mycie obuwia odbywa si´ r´cznie, w pobli˝u myjek instaluje si´ umywalki. Poz. 1610 3) przewód z wodà zimnà przeznaczonà do celów spo˝ywczych — kolorem zielonym. 7. Urzàdzenia, w których woda jest u˝ywana do celów produkcyjnych, sanitarnych lub ch∏odniczych, ∏àczy si´ bezpoÊrednio z kanalizacjà. § 8. 1. Pomieszczenia, urzàdzenia oraz sprz´t majàce kontakt z surowcami, pó∏produktami i wyrobami gotowymi utrzymuje si´ w warunkach sanitarnych i technicznych wykluczajàcych ich zanieczyszczenie. 2. Pomieszczenia, urzàdzenia i sprz´t nie mogà byç u˝ywane do celów niezgodnych z ich przeznaczeniem. 3. Surowiec, pó∏produkty, wyroby gotowe oraz opakowania je zawierajàce nie mogà stykaç si´ z posadzkami lub Êcianami. 4. Krajalnice, pojemniki, taÊmy pojemników, pi∏y i no˝e majàce bezpoÊredni kontakt z surowcem, pó∏produktem lub wyrobem gotowym powinny byç wykonane z materia∏ów nieulegajàcych korozji, ∏atwych do mycia i odka˝ania. 5. Do odka˝ania narz´dzi majàcych bezpoÊredni kontakt z surowcami, pó∏produktami lub wyrobami gotowymi stosuje si´ urzàdzenia z wodà przeznaczonà do celów spo˝ywczych o temperaturze nie ni˝szej ni˝ 82°C. 6. W pomieszczeniach produkcyjnych nie u˝ywa si´ Êrodków transportu o nap´dzie spalinowym. 7. Niedopuszczalne jest wprowadzanie ani utrzymywanie zwierzàt na terenie zak∏adu. § 9. 1. Ârodki myjàce, odka˝ajàce oraz Êrodki chemiczne przeciw szkodnikom przetrzymuje si´ w zamykanym pomieszczeniu. 2. Ârodki myjàce i odka˝ajàce stosuje si´ w sposób uniemo˝liwiajàcy zanieczyszczenie surowców i wyrobów gotowych; w tym celu po ich u˝yciu maszyny, urzàdzenia i sprz´t op∏ukuje si´ dok∏adnie wodà przeznaczonà do celów spo˝ywczych, z wyjàtkiem Êrodków, których zastosowanie nie wymaga sp∏ukania. 4. Do wytwarzania pary wodnej dla celów technicznych lub przeciwpo˝arowych dopuszcza si´ u˝ywanie wody przeznaczonej do celów gospodarczych. § 10. 1. W zak∏adzie obowiàzuje Êcis∏e rozdzielenie stref surowca, pó∏produktu i wyrobu gotowego; uk∏ad pomieszczeƒ w zak∏adzie powinien zapewniaç rozdzia∏ tych stref. 5. Przewody doprowadzajàce wod´ przeznaczonà do celów gospodarczych nie mogà przebiegaç przez pomieszczenia produkcyjne lub magazynowe. 2. Surowiec i pó∏produkty nie mogà stykaç si´ z wyrobami gotowymi. 6. Przewody doprowadzajàce wod´ oznacza si´ na koƒcówkach opaskami o szerokoÊci 10 cm w nast´pujàcy sposób: 1) przewód z wodà przeznaczonà do celów gospodarczych — kolorem niebieskim; 2) przewód z wodà goràcà przeznaczonà do celów spo˝ywczych — kolorem czerwonym; 3. Opakowane surowce i wyroby gotowe nie mogà byç przetrzymywane z nieopakowanymi. 4. Produkt, dla którego jest wymagana odr´bna temperatura, sk∏aduje si´ w oddzielnym pomieszczeniu. § 11. W pomieszczeniach rozbioru mi´sa, peklowania i plasterkowania temperatura nie mo˝e byç wy˝sza ni˝ 12°C. Dziennik Ustaw Nr 192 — 12128 — § 12. 1. Osoby, których rodzaj pracy wymaga stykania si´ z surowcem, pó∏produktami lub wyrobami gotowymi, powinny u˝ywaç czystej, w jasnym kolorze odzie˝y roboczej, obuwia roboczego, fartucha ochronnego i nakrycia g∏owy ca∏kowicie zas∏aniajàcego w∏osy. 2. Odzie˝ roboczà zmienia si´ codziennie albo po jej zabrudzeniu. 3. Osoby, o których mowa w ust. 1: 1) powinny myç r´ce przed ka˝dorazowym przystàpieniem do pracy; 2) nie mogà podczas pracy nosiç bi˝uterii oraz zegarków; 3) skaleczenia lub otarcia ràk powinny zabezpieczaç wodoodpornym opatrunkiem. 4. Palenie tytoniu, ˝ucie tytoniu lub gumy, jedzenie i picie jest dopuszczalne tylko w miejscach wyznaczonych. 5. Stan zdrowia osób, o których mowa w ust. 1, regulujà przepisy o chorobach zakaênych i zaka˝eniach, a kwalifikacje tych osób w zakresie przestrzegania zasad higieny w procesie produkcji — przepisy o warunkach zdrowotnych ˝ywnoÊci i ˝ywienia. Rozdzia∏ 3 Warunki technologiczne i organizacyjne § 13. 1. W zak∏adzie powinny znajdowaç si´, z zastrze˝eniem ust. 5: 1) magazyn:
- a)surowca; surowiec przetrzymuje si´ w warunkach ch∏odniczych,
- b)wyrobów gotowych; 2) pomieszczenie do wytwarzania i umieszczania przetworów mi´snych w opakowaniach jednostkowych, je˝eli czynnoÊci te stanowià jeden cykl produkcyjny, z zastrze˝eniem ust. 2; Poz. 1610 szatnie wyposa˝a si´ w umywalki z doprowadzonà bie˝àcà wodà przeznaczonà do celów spo˝ywczych, zimnà i goràcà albo wodà zmieszanà, o temperaturze 35—40°C, zaopatrzone w Êrodki do mycia i odka˝ania ràk, r´czniki jednorazowego u˝ytku oraz pojemniki na zu˝yte r´czniki; umywalki i sp∏uczki nie mogà byç uruchamiane za pomocà d∏oni lub przedramienia; 9) myjnia Êrodków transportu, o konstrukcji umo˝liwiajàcej mycie w temperaturze poni˝ej 0°C, z zastrze˝eniem ust. 3; 10) pomieszczenie dla urz´dowego lekarza weterynarii, z zastrze˝eniem ust. 4. 2. Je˝eli zachodzi∏oby krzy˝owanie si´ dróg technologicznych surowca i wyrobu gotowego, nale˝y zapewniç pomieszczenie do wytwarzania przetworów mi´snych i pomieszczenie do umieszczania przetworów mi´snych w opakowaniach jednostkowych. 3. Dopuszczalne jest korzystanie z myjni Êrodków transportu znajdujàcej si´ poza zak∏adem, je˝eli myjnia ta spe∏nia wymagania, o których mowa w ust. 1 pkt 9. 4. JeÊli wielkoÊç produkcji nie wymaga regularnej obecnoÊci urz´dowego lekarza weterynarii na terenie zak∏adu, wystarczajàce jest wydzielenie miejsca do przechowywania niezb´dnego sprz´tu oraz dokumentacji. 5. W zale˝noÊci od rodzaju produkcji w zak∏adzie powinny znajdowaç si´ dodatkowo pomieszczenia przeznaczone do: 1) wst´pnego oczyszczania surowca; 2) rozpakowywania dostarczonego surowca; 3) rozmra˝ania surowca; 4) rozbioru mi´sa; 5) peklowania mi´sa; 6) obróbki mechanicznej mi´sa; 7) w´dzenia i obróbki termicznej przetworów mi´snych; 3) magazyn dozwolonych substancji dodatkowych, przypraw, soli i os∏onek sztucznych; 8) przygotowywania os∏onek naturalnych; 4) magazyn os∏onek naturalnych i soli przeznaczonej do ich solenia; 9) plasterkowania i pakowania w opakowania jednostkowe przetworów mi´snych; 5) pomieszczenie s∏u˝àce do pakowania przetworów mi´snych w opakowania zbiorcze; 10) ch∏odzenia przetworów mi´snych; 6) magazyn opakowaƒ jednostkowych i zbiorczych; 7) pomieszczenie s∏u˝àce do mycia i odka˝ania sprz´tu ruchomego; 8) szatnie przepustowe dla personelu z nienasiàkliwymi, nieprzepuszczalnymi, ∏atwymi do mycia posadzkami i Êcianami; drzwi nie mogà otwieraç si´ bezpoÊrednio do pomieszczeƒ produkcyjnych; 11) topienia t∏uszczu; 12) suszenia lub dojrzewania wyrobów mi´snych. § 14. 1. Przetwory mi´sne bezpoÊrednio po ich wytworzeniu znakuje si´ w sposób czytelny i trwa∏y w zak∏adzie ich wytworzenia, z zastrze˝eniem § 15. 2. Znakowanie, o którym mowa w ust. 1, polega na naniesieniu bezpoÊrednio na wyrobie gotowym, Dziennik Ustaw Nr 192 — 12129 — Poz. 1610 a w przypadku wyrobu pakowanego w opakowania jednostkowe — bezpoÊrednio na tym opakowaniu, z zastrze˝eniem ust. 3: 3. Na opakowania zbiorcze s∏u˝àce jako opakowania transportowe, o których mowa w ust. 2, nanosi si´ znak weterynaryjny. 1) numeru partii towaru oraz § 16. Przetwory mi´sne przeznaczone do wprowadzenia na rynek zaopatruje si´ w Êwiadectwo zdrowia, którego wzór stanowi za∏àcznik do rozporzàdzenia. 2) znaku weterynaryjnego; znak umieszcza si´ w taki sposób, ˝e otwarcie opakowania spowoduje zniszczenie znaku weterynaryjnego. 3. Je˝eli wyrób gotowy jest umieszczany w opakowaniu zbiorczym, opakowanie to równie˝ znakuje si´ znakiem weterynaryjnym. 4. W znaku weterynaryjnym, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, w oddzielnych wierszach zamieszcza si´: 1) litery „PL”; 2) weterynaryjny numer identyfikacyjny zak∏adu; 3) litery „IW”. 5. Znak weterynaryjny, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, nanoszony na przetwory mi´sne wyprodukowane w zak∏adach zakwalifikowanych do prowadzenia sprzeda˝y na rynek Unii Europejskiej lub innych paƒstw albo na zawierajàce te przetwory opakowania jednostkowe, ma kszta∏t owalny o wymiarach: szerokoÊç 3 cm i wysokoÊç 2 cm, przy czym wysokoÊç cyfr i liter powinna wynosiç 0,2 cm. 6. Znak weterynaryjny, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, nanoszony na przetwory mi´sne wyprodukowane w zak∏adach zakwalifikowanych do prowadzenia sprzeda˝y na rynek krajowy lub z udzia∏em mi´sa pochodzàcego z takich zak∏adów albo na zawierajàce te przetwory opakowania jednostkowe, ma kszta∏t okràg∏y o wymiarach: Êrednica 3 cm, przy czym wysokoÊç cyfr i liter powinna wynosiç 0,2 cm. 7. Znak weterynaryjny, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, nanoszony na opakowania zbiorcze zawierajàce przetwory mi´sne wyprodukowane w zak∏adach zakwalifikowanych do prowadzenia sprzeda˝y na rynek Unii Europejskiej lub innych paƒstw, ma szerokoÊç 6,5 cm, wysokoÊç 4,5 cm, przy czym wysokoÊç cyfr powinna wynosiç 1 cm, a liter 0,8 cm. 8. Znak weterynaryjny, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, nanoszony na opakowania zbiorcze zawierajàce przetwory mi´sne wyprodukowane w zak∏adach zakwalifikowanych do prowadzenia sprzeda˝y na rynek krajowy, ma kszta∏t okràg∏y o Êrednicy 6 cm, przy czym wysokoÊç cyfr powinna wynosiç 1 cm, a liter 0,8 cm. § 15. 1. Nanoszenie znaku weterynaryjnego nie jest wymagane, je˝eli przetwory mi´sne przekazywane sà do dalszego przetworzenia lub przepakowywania, a zak∏ad otrzymujàcy te przetwory przechowuje Êwiadectwa zdrowia nie krócej ni˝ przez 2 lata. 2. Nie nanosi si´ znaku weterynaryjnego ani numeru partii towaru na wprowadzane na rynek przetwory mi´sne nieopakowane w opakowania jednostkowe, a transportowane w opakowaniach zbiorczych, z zastrze˝eniem ust. 3. Rozdzia∏ 4 Warunki weterynaryjne wymagane przy pakowaniu § 17. 1. Opakowania powinny spe∏niaç wymagania dla materia∏ów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z ˝ywnoÊcià okreÊlone w przepisach o warunkach zdrowotnych ˝ywnoÊci i ˝ywienia. 2. Opakowania zbiorcze: 1) nie mogà powodowaç zmian organoleptycznych; 2) powinny chroniç przed przenikaniem do wn´trza opakowania substancji szkodliwych dla zdrowia ludzi i zanieczyszczeƒ; 3) powinny byç wytrzyma∏e. 3. Opakowania zbiorcze mogà byç u˝ywane powtórnie, je˝eli sà wykonane z materia∏u odpornego na korozj´, ∏atwego do mycia i odka˝ania. 4. Opakowania jednostkowe powinny byç bezbarwne i przezroczyste oraz odpowiadaç wymaganiom, o których mowa w ust. 2 pkt 1 i 2. 5. W przypadku gdy opakowanie jednostkowe stanowi jednoczeÊnie opakowanie transportowe: 1) powinno odpowiadaç równie˝ wymaganiom, o których mowa w ust. 2 pkt 3; 2) nie musi byç przezroczyste i bezbarwne. § 18. 1. Opakowania przechowuje si´ w pomieszczeniach przeznaczonych specjalnie do tego celu w sposób wykluczajàcy ich bezpoÊredni kontakt ze Êcianami i posadzkami. 2. Opakowania mogà byç u˝ywane wówczas, gdy sà w stanie nieuszkodzonym i nienaruszonym. § 19. 1. Opakowane przetwory mi´sne umieszcza si´ niezw∏ocznie w magazynie wyrobów gotowych albo w ch∏odni sk∏adowej; sk∏adowanie przetworów mi´snych w ch∏odni sk∏adowej regulujà przepisy odr´bne. 2. Z opakowaniami zbiorczymi nie mogà mieç kontaktu pracownicy majàcy kontakt z surowcem lub wyrobami gotowymi przed ich umieszczeniem w opakowaniu jednostkowym. Rozdzia∏ 5 Warunki weterynaryjne wymagane przy produkcji konserw mi´snych pasteryzowanych lub sterylizowanych, wytapianiu t∏uszczów oraz przetwórstwie ˝o∏àdków, p´cherzy lub jelit § 20. 1. Wymagania, o których mowa w rozdzia∏ach 2—4, stosuje si´ odpowiednio do zak∏adów produkujà- Dziennik Ustaw Nr 192 — 12130 — cych konserwy mi´sne pasteryzowane lub sterylizowane, z zastrze˝eniem ust. 2—5. Poz. 1610 peraturze otoczenia, by∏y wystarczajàce dla destrukcji lub inaktywacji chorobotwórczych mikroorganizmów lub ich przetrwalników; 2. Zak∏ady produkujàce konserwy mi´sne pasteryzowane lub sterylizowane wyposa˝a si´ dodatkowo w: 2) puszki lub s∏oiki sà szczelnie zamkni´te. 1) urzàdzenia zapewniajàce transport pustych puszek lub s∏oików do pomieszczeƒ produkcyjnych; 2. W celu sprawdzenia szczelnoÊci puszek lub s∏oików wykonuje si´ nast´pujàce po sobie czynnoÊci: 2) urzàdzenia do mechanicznego mycia i sterylizacji puszek lub s∏oików bezpoÊrednio przed ich nape∏nieniem; do mycia stosowana mo˝e byç wy∏àcznie bie˝àca, goràca woda przeznaczona do celów spo˝ywczych; 1) wizualne badanie puszek i s∏oików po ich nape∏nieniu, zamkni´ciu i obróbce termicznej; 3) urzàdzenia do mechanicznego mycia w goràcej wodzie przeznaczonej do celów spo˝ywczych puszek lub s∏oików po ich nape∏nieniu; do mycia nape∏nionych puszek lub s∏oików nie mo˝na stosowaç Êrodków myjàcych lub substancji zapobiegajàcych korozji; 4) pomieszczenie z urzàdzeniami do obróbki termicznej konserw; 5) urzàdzenia do ch∏odzenia konserw po obróbce termicznej; 6) pomieszczenie z wentylacjà lub miejsce do suszenia konserw po procesie ch∏odzenia; 7) odpowiednie do wielkoÊci produkcji pomieszczenie do przeprowadzania prób termostatowych, zaopatrzone w termometr rt´ciowy, termograf oraz wentylator; 8) pomieszczenie wyposa˝one w sprz´t do badania podwójnej zak∏adki puszek. 3. Do sterylizacji lub pasteryzacji konserw stosuje si´ urzàdzenia wyposa˝one w: 1) manometr legalizowany nie rzadziej ni˝ co 12 miesi´cy; 2) termometr rt´ciowy legalizowany nie rzadziej ni˝ co 6 miesi´cy, z podzia∏kà o dok∏adnoÊci do 0,5°C, przy czym 1 cm tej podzia∏ki nie mo˝e wskazywaç wi´cej ni˝ 4°C; 3) urzàdzenie do automatycznej rejestracji czasu i temperatury procesów pasteryzacji lub sterylizacji konserw, legalizowane nie rzadziej ni˝ co 12 miesi´cy. 4. Proces sterylizacji lub pasteryzacji uznaje si´ za prawid∏owy, je˝eli na wykresie temperatury (wskaênik obróbki termicznej) amplituda nie przekracza 1°C. 5. Ró˝nica mi´dzy wskazaniem termometru rt´ciowego a zapisem urzàdzenia do automatycznej rejestracji, o którym mowa w ust. 3 pkt 3, nie mo˝e byç wi´ksza ni˝ 1°C. § 21. 1. W zak∏adzie, o którym mowa w § 20 ust. 1, przeprowadza si´ regularne i systematyczne badanie produktów przed i po procesach obróbki termicznej w celu ustalenia, ˝e: 1) zastosowany czas i temperatura obróbki termicznej konserw, przeznaczonych do sk∏adowania w tem- 2) badanie parametrów podwójnej zak∏adki; 3) testy termostatowe konserw w temperaturze nie ni˝szej ni˝: sterylizowanych
- a)37°C przez 7 dni albo
- b)35°C przez 10 dni; 4) badania mikrobiologiczne. 3. W pomieszczeniu, w którym dokonuje si´ obróbki termicznej konserw, parametry tej obróbki umieszcza si´ na tablicy informacyjnej w sposób trwa∏y i widoczny; w pomieszczeniu tym umieszcza si´ równie˝ zegar. 4. Woda stosowana do ch∏odzenia konserw powinna zawieraç wolny chlor w iloÊciach nie mniejszych ni˝ 0,5 ppm; czas ch∏odzenia nie mo˝e byç krótszy ni˝ 20 min. 5. Wod´, o której mowa w ust. 4, bada si´ chemicznie po ka˝dym cyklu ch∏odniczym, a urzàdzenie do chlorowania powinno byç zaopatrzone w wizualny lub akustyczny system sygnalizujàcy zaburzenia w dostawie chloru. 6. Woda, o której mowa w ust. 4, po zakoƒczeniu ch∏odzenia mo˝e byç powtórnie u˝yta do tego celu po poddaniu zabiegom uzdatniajàcym. § 22. 1. Wymagania, o których mowa w rozdzia∏ach 2—4, stosuje si´ odpowiednio do zak∏adów wytapiania t∏uszczów, z zastrze˝eniem ust. 2—7. 2. W zak∏adzie wytapiania t∏uszczów zapewnia si´ dodatkowo: 1) pomieszczenie lub miejsce do wy∏adunku surowca z urzàdzeniami umo˝liwiajàcymi jego organoleptycznà ocen´; 2) ch∏odni´; 3) urzàdzenie do mia˝d˝enia surowców, jeÊli czynnoÊci te wykonywane sà w zak∏adzie; 4) urzàdzenie ciÊnieniowe do wytapiania t∏uszczu; 5) pojemniki lub zbiorniki do przetrzymywania t∏uszczu w stanie p∏ynnym; 6) urzàdzenie do uplastyczniania lub krystalizacji t∏uszczu, jeÊli czynnoÊci te wykonywane sà w zak∏adzie; 7) sprz´t do przygotowywania mieszaniny sk∏adajàcej si´ ze stopionego t∏uszczu i przypraw lub innych Dziennik Ustaw Nr 192 — 12131 — sk∏adników spo˝ywczych, je˝eli czynnoÊci te wykonywane sà w zak∏adzie; 8) magazyn wyrobów gotowych; 9) urzàdzenia do gromadzenia, pakowania i przechowywania jadalnych skwarek. 3. Surowce do wytapiania t∏uszczów przed przekazaniem do przetwórstwa sprawdza si´ w celu ustalenia, czy nie sà zanieczyszczone lub nie zawierajà krwi. 4. Surowce, o których mowa w ust. 3, mogà pochodziç z rzeêni, zak∏adów rozbioru mi´sa lub z innych zak∏adów oraz punktów sprzeda˝y bezpoÊredniej, je˝eli dostarczane sà bezpoÊrednio po pozyskaniu; transport i sk∏adowanie odbywa si´ w temperaturze nie wy˝szej ni˝ 7°C. 5. Surowce, o których mowa w ust. 3, które nie zosta∏y sch∏odzone, mogà byç sk∏adowane i transportowane pod warunkiem, ˝e zostanà poddane topieniu w ciàgu 12 godzin od ich pozyskania. 6. Do transportu surowców nale˝y u˝ywaç pojemników o g∏adkich powierzchniach wewn´trznych, ∏atwych do mycia i odka˝ania. 7. U˝ywanie rozpuszczalników w procesie topienia t∏uszczów jest niedopuszczalne. § 23. 1. Wymagania, o których mowa w rozdzia∏ach 2—4, stosuje si´ odpowiednio do zak∏adu obróbki ˝o∏àdków, p´cherzy lub jelit, z zastrze˝eniem ust. 2—6. 2. W zak∏adzie, o którym mowa w ust. 1, zachowuje si´ Êcis∏e rozdzielenie stref produkcyjnych, z podzia∏em na cz´Êç czystà i brudnà, a urzàdzenia, narz´dzia i sprz´t nie mogà byç u˝ywane do celów niezgodnych z ich przeznaczeniem. 3. Drewno mo˝e byç stosowane wy∏àcznie w formie palet w magazynie wyrobu gotowego. 4. Opakowywanie wyrobu gotowego odbywa si´ w wydzielonym pomieszczeniu lub w miejscu przeznaczonym do tego celu. 5. Wyroby gotowe, niepoddane soleniu lub suszeniu, do czasu wysy∏ki sk∏aduje si´ w temperaturze nie wy˝szej ni˝ 3°C. 6. Transport ˝o∏àdków, p´cherzy i jelit powinien odbywaç si´ w temperaturze nie wy˝szej ni˝ 3°C. Rozdzia∏ 6 Warunki weterynaryjne wymagane przy produkcji Êrodków spo˝ywczych zawierajàcych w swoim sk∏adzie Êrodki spo˝ywcze pochodzenia zwierz´cego oraz inne Êrodki spo˝ywcze § 24. 1. Wymagania okreÊlone w rozdzia∏ach 2—4 stosuje si´ odpowiednio do zak∏adów produkujàcych Êrodki spo˝ywcze pochodzenia zwierz´cego opakowane i poddane odpowiedniej obróbce, nadajàce si´ do Poz. 1610 spo˝ycia bez stosowania dodatkowych zabiegów technologicznych z wyjàtkiem podgrzania, a zawierajàce w swoim sk∏adzie równie˝ Êrodki spo˝ywcze inne ni˝ pochodzenia zwierz´cego, zwane dalej „Êrodkami spo˝ywczymi”, z zastrze˝eniem ust. 2. 2. Przygotowywanie surowców do produkcji Êrodków spo˝ywczych i ich pakowanie mo˝e odbywaç si´ w tym samym pomieszczeniu, pod warunkiem wykonywania tych czynnoÊci w kolejnych etapach, poprzedzonych myciem i odka˝aniem pomieszczeƒ oraz urzàdzeƒ. § 25. 1. Mi´so wchodzàce w sk∏ad Êrodków spo˝ywczych, bezpoÊrednio po obróbce termicznej powinno zostaç: 1) wymieszane z innymi sk∏adnikami Êrodka spo˝ywczego w mo˝liwie najkrótszym czasie; czas utrzymywania Êrodka spo˝ywczego w przedziale temperatur 10—60°C nie powinien przekroczyç 2 godzin albo 2) sch∏odzone do temperatury nie wy˝szej ni˝ 10°C, a nast´pnie wymieszane z innymi sk∏adnikami Êrodka spo˝ywczego. 2. Wyrób gotowy, wytworzony w wyniku zastosowania jednej z procedur, o których mowa w ust. 1, sch∏adza si´ do temperatury nie wy˝szej ni˝ 10°C w czasie nie d∏u˝szym ni˝ 2 godziny. 3. Wyroby gotowe przeznaczone do mro˝enia zamra˝a si´ bezpoÊrednio po sch∏odzeniu. Rozdzia∏ 7 Warunki weterynaryjne dla zak∏adu przetwórstwa mi´sa o ma∏ej zdolnoÊci produkcyjnej § 26. 1. Do zak∏adów wytwarzajàcych tygodniowo nie wi´cej ni˝ 7,5 tony wyrobu gotowego stosuje si´ odpowiednio przepisy § 6 ust. 4 pkt 10 i 11, § 7 ust. 3, § 9 ust. 1 oraz § 13 ust. 1 i 2. 2. W zak∏adach, o których mowa w ust. 1, powinny znajdowaç si´: 1) pomieszczenie ch∏odnicze lub urzàdzenie ch∏odzàce do sk∏adowania surowców; 2) pomieszczenie produkcyjne; 3) pomieszczenie ch∏odnicze lub urzàdzenie ch∏odzàce do sk∏adowania wyrobów gotowych. 3. W zak∏adzie, o którym mowa w ust. 1, dopuszcza si´: 1) wykorzystywanie jako szatni dla personelu — pomieszczenia z szafkami, z podzia∏em szafek na szafki z odzie˝à roboczà oraz z odzie˝à osobistà pracowników; 2) r´czne uruchamianie kranów w pomieszczeniu, o którym mowa w pkt 1, oraz sp∏uczek w toaletach; 3) przetrzymywanie Êrodków myjàcych i odka˝ajàcych w zamykanej szafie. Dziennik Ustaw Nr 192 — 12132 — Rozdzia∏ 8 Przepisy koƒcowe § 27. Traci moc rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Gospodarki ˚ywnoÊciowej z dnia 20 stycznia 1999 r. w sprawie szczegó∏owych warunków weterynaryjnych wymaganych przy przetwórstwie mi´sa i sk∏adowaniu przetworów mi´snych (Dz. U. Nr 10, poz. 91 oraz Poz. 1610 z 2001 r. Nr 133, poz. 1506) w zakresie szczegó∏owych warunków weterynaryjnych wymaganych przy przetwórstwie mi´sa i sk∏adowaniu przetworów mi´snych. § 28. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 14 dni od dnia og∏oszenia. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi: J. Kalinowski Za∏àcznik do rozporzàdzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 listopada 2002 r. (poz. 1610) WZÓR ÂWIADECTWA ZDROWIA DLA PRZETWORÓW MI¢SNYCH PRZEZNACZONYCH DO WPROWADZENIA NA RYNEK ÂWIADECTWO ZDROWIA DLA PRZETWORÓW MI¢SNYCH Nr .............................. I. Identyfikacja przetworów mi´snych Przetwory mi´sne wytworzono z mi´sa .................................................................................................................... (gatunek zwierz´cia albo zwierzàt) Nazwa handlowa przetworów mi´snych .................................................................................................................. Rodzaj opakowania .................................................................................................................................................... Liczba opakowaƒ jednostkowych .............................................................................................................................. Temperatura przechowywania i transportu .............................................................................................................. Okres przechowywania .............................................................................................................................................. Waga netto transportowanych przetworów mi´snych ............................................................................................ II. Pochodzenie przetworów mi´snych Firma lub nazwa wytwórcy przetworów mi´snych, jego siedziba i adres oraz oznaczenie formy prawnej wykonywanej dzia∏alnoÊci, a w przypadku osoby fizycznej — jej imi´ i nazwisko oraz miejsce zamieszkania i adres oraz weterynaryjny numer identyfikacyjny zak∏adu, w którym wytworzono przetwory mi´sne ...................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... III. Przeznaczenie przetworów mi´snych Przetwory mi´sne wysy∏a si´ z ............................................................................................. do ................................................................................... (miejsce wysy∏
- ki)(miejsce przeznaczenia) nast´pujàcym Êrodkiem transportu1) ..........................,............................................................................................. Firma lub nazwa wysy∏ajàcego, jego siedziba i adres oraz oznaczenie formy prawnej wykonywanej dzia∏alnoÊci, a w przypadku osoby fizycznej — jej imi´ i nazwisko oraz miejsce zamieszkania i adres ............................. ...................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... Dziennik Ustaw Nr 192 — 12133 — Poz. 1610 Firma lub nazwa odbiorcy, jego siedziba i adres oraz oznaczenie formy prawnej wykonywanej dzia∏alnoÊci, a w przypadku osoby fizycznej — jej imi´ i nazwisko oraz miejsce zamieszkania i adres ................................... ...................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... IV. PoÊwiadczenie zdrowotnoÊci Ja, ni˝ej podpisany urz´dowy lekarz weterynarii, zaÊwiadczam, ˝e opisane powy˝ej przetwory mi´sne zosta∏y wytworzone ze Êwie˝ego mi´sa, zdatnego do spo˝ycia i zosta∏y wyprodukowane w warunkach, o których mowa w rozporzàdzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 listopada 2002 r. w sprawie szczegó∏owych warunków weterynaryjnych wymaganych przy przetwórstwie mi´sa zwierzàt rzeênych oraz sk∏adowaniu i transporcie przetworów z tego mi´sa. Âwiadectwo zdrowia wystawiono w ......................................................................, dnia ............................................................ (miejscowoÊç) (data) ................................................................. (pieczàtka i podpis wystawiajàcego Êwiadectwo zdrowia urz´dowego lekarza weterynarii)2) ——————————— 1) OkreÊliç rodzaj Êrodka transportu oraz podaç: — numer transportu (w przypadku transportu kolejà), — numer rejestracyjny samochodu (w przypadku transportu samochodowego), — numer lotu (w przypadku transportu samolotem) albo — numer rejsu (w przypadku transportu statkiem). 2) Podpis i piecz´ç powinny byç w innym kolorze ni˝ kolor druku w Êwiadectwie zdrowia.