Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej aRządem Republiki Federalnej Niemiec oczasowym pobycie członków sił zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

Dziennik Ustaw Nr 206 — 13128 — Poz. 1750 1750 UMOWA mi´dzy Rzàdem Rzeczypospolitej Polskiej a Rzàdem Republiki Federalnej Niemiec o czasowym pobycie cz∏onków si∏ zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej i cz∏onków si∏ zbrojnych Republiki Federalnej Niemiec na terytorium drugiego paƒstwa, sporzàdzona w Warszawie dnia 23 sierpnia 2000 r. W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ podaje do powszechnej wiadomoÊci: W dniu 23 sierpnia 2000 r. zosta∏a sporzàdzona w Warszawie Umowa mi´dzy Rzàdem Rzeczypospolitej Polskiej a Rzàdem Republiki Federalnej Niemiec o czasowym pobycie cz∏onków si∏ zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej i cz∏onków si∏ zbrojnych Republiki Federalnej Niemiec na terytorium drugiego paƒstwa, w nast´pujàcym brzmieniu: UMOWA mi´dzy Rzàdem Rzeczypospolitej Polskiej a Rzàdem Republiki Federalnej Niemiec o czasowym pobycie cz∏onków si∏ zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej i cz∏onków si∏ zbrojnych Republiki Federalnej Niemiec na terytorium drugiego paƒstwa stwa drugiej Umawiajàcej si´ Strony w celu wspólnych çwiczeƒ, szkolenia jednostek i tranzytu, jak równie˝ prowadzenia akcji humanitarnych, poszukiwawczych i ratunkowych, pod kierownictwem w∏aÊciwych organów Paƒstwa Przyjmujàcego. Mo˝e w nich uczestniczyç do 3000 cz∏onków si∏ zbrojnych Paƒstwa Wysy∏ajàcego przez okres pobytu nieprzekraczajàcy z regu∏y 30 dni. Rzàd Rzeczypospolitej Polskiej i Rzàd Republiki Federalnej Niemiec,

1. Dla celów realizacji niniejszej umowy stosuje si´ przepisy prawa wewn´trznego Paƒstwa Przyjmujàcego, chyba ˝e niniejsza umowa stanowi inaczej. — bioràc pod uwag´ przystàpienie przez Rzeczpospolità Polskà w dniu 2 lutego 1994 r. do programu Partnerstwo dla Pokoju, — bioràc pod uwag´ Umow´ mi´dzy Paƒstwami-Stronami Traktatu Pó∏nocnoatlantyckiego dotyczàcà statusu ich si∏ zbrojnych, podpisanà w Londynie dnia 19 czerwca 1951 r., zwanà dalej NATO-SOFA, oraz Umow´ mi´dzy Paƒstwami-Stronami Traktatu Pó∏nocnoatlantyckiego a innymi paƒstwami uczestniczàcymi w Partnerstwie dla Pokoju, dotyczàcà statusu ich si∏ zbrojnych, podpisanà w Brukseli dnia 19 czerwca 1995 r., — uwzgl´dniajàc Umow´ mi´dzy Rzeczàpospolità Polskà a Republikà Federalnà Niemiec o wzajemnej pomocy podczas katastrof i kl´sk ˝ywio∏owych lub innych powa˝nych wypadków, z dnia 10 kwietnia 1997 r., — dà˝àc do uregulowania czasowego pobytu cz∏onków si∏ zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w Republice Federalnej Niemiec oraz cz∏onków si∏ zbrojnych Republiki Federalnej Niemiec w Rzeczypospolitej Polskiej, uzgodni∏y, co nast´puje:
2. W sprawach nieuregulowanych niniejszà umowà stosuje si´ postanowienia NATO-SOFA. Artyku∏ 1 Przedmiot umowy
3. Niniejsza umowa reguluje sprawy wjazdu, wyjazdu oraz czasowego pobytu cz∏onków si∏ zbrojnych Paƒstwa jednej Umawiajàcej si´ Strony na terytorium Paƒ- Artyku∏ 2 Cz∏onkowie si∏ zbrojnych Na potrzeby niniejszej umowy przez poj´cie „cz∏onek si∏ zbrojnych” rozumie si´ personel wojskowy i cywilnych pracowników towarzyszàcych si∏om zbrojnym. Artyku∏ 3 Zezwolenie na wjazd, wyjazd i pobyt Cz∏onkowie si∏ zbrojnych Paƒstwa Wysy∏ajàcego majà prawo do wjazdu, wyjazdu i czasowego pobytu na terytorium Paƒstwa Przyjmujàcego na warunkach okreÊlonych niniejszà umowà i przez NATO-SOFA. Artyku∏ 4 Bezpieczeƒstwo i porzàdek publiczny W razie zagro˝enia bezpieczeƒstwa lub porzàdku publicznego Paƒstwa Przyjmujàcego przez cz∏onka si∏ zbrojnych Paƒstwa Wysy∏ajàcego Ministerstwo Obrony Paƒstwa Przyjmujàcego mo˝e za˝àdaç jego bezzw∏ocznego odes∏ania do Paƒstwa Wysy∏ajàcego. Obowiàzuje to równie˝ w przypadkach, w których Paƒstwo Przyjmujàce odstàpi od wykonania przys∏ugujàcej mu jurysdykcji karnej. Organy Paƒstwa Wysy∏ajàcego przyjmà osob´ wydalonà w tym trybie. Dziennik Ustaw Nr 206 — 13129 — Artyku∏ 5 Ochrona zdrowia
4. Paƒstwo Wysy∏ajàce zobowiàzuje si´ do przestrzegania mi´dzynarodowych przepisów sanitarnych oraz przepisów sanitarnych Paƒstwa Przyjmujàcego. Przy wjeêdzie mo˝e byç wymagane przed∏o˝enie urz´dowego Êwiadectwa zdrowia wystawionego przez organy Paƒstwa Wysy∏ajàcego, z którego wynika, ˝e wje˝d˝ajàcy cz∏onkowie si∏ zbrojnych nie cierpià na choroby zakaêne. W∏aÊciwe organy wojskowe Paƒstwa Przyjmujàcego przekazujà w∏aÊciwym organom wojskowym Paƒstwa Wysy∏ajàcego informacj´ o istnieniu takiego wymogu, nie póêniej ni˝ na siedem dni przed planowanym wjazdem.
5. W∏aÊciwe organy Si∏ Zbrojnych obu Paƒstw b´dà u∏atwiaç wymian´ informacji, o których mowa w ust´pie
7. W zakresie zapobiegania i zwalczania chorób zakaênych u ludzi, zwierzàt, roÊlin, jak równie˝ w zakresie zwalczania szkodników roÊlin w Paƒstwie Przyjmujàcym obowiàzujà przepisy prawa wewn´trznego Paƒstwa Przyjmujàcego. O ile umowy mi´dzynarodowe wià˝àce oba Paƒstwa nie stanowià inaczej, w∏aÊciwe organy wojskowe Paƒstwa Przyjmujàcego podejmujà czynnoÊci wynikajàce z przepisów o post´powaniu w przypadkach epidemii, epidemii chorób zwierz´cych, z przepisów o Êrodkach ˝ywnoÊci dotyczàcych produktów mi´snych i drobiowych oraz z przepisów sanitarnych. Poz. 1750
8. Sàdy i inne organy obu Paƒstw udzielajà sobie wzajemnie pomocy prawnej w post´powaniu karnym zgodnie z przepisami swojego prawa wewn´trznego oraz zobowiàzaniami wynikajàcymi z umów mi´dzynarodowych wià˝àcych oba Paƒstwa. Je˝eli Paƒstwo Przyjmujàce nie odstàpi od wykonania jurysdykcji karnej, Paƒstwo Wysy∏ajàce podejmie dzia∏ania w ramach swego porzàdku prawnego w celu zapewnienia, aby cz∏onkowie jego si∏ zbrojnych, podejrzewani o pope∏nienie czynu karalnego podczas pobytu w Paƒstwie Przyjmujàcym, stawili si´ przed sàdami i innymi organami Paƒstwa Przyjmujàcego, o ile sà oni do tego zobowiàzani zgodnie z prawem Paƒstwa Przyjmujàcego.
9. Sàdy i inne organy Paƒstwa Przyjmujàcego sà uprawnione, w ramach swoich kompetencji, do orzekania i stosowania Êrodków przymusu wobec cz∏onków si∏ zbrojnych Paƒstwa Wysy∏ajàcego podczas ich pobytu w Paƒstwie Przyjmujàcym.
10. W razie zatrzymania cz∏onka si∏ zbrojnych Paƒstwa Wysy∏ajàcego przez organy Paƒstwa Przyjmujàcego lub w przypadku zastosowania innych Êrodków przymusu skutkujàcych pozbawieniem wolnoÊci, w∏aÊciwy organ Paƒstwa Przyjmujàcego bezzw∏ocznie poinformuje przedstawicielstwo dyplomatyczne Paƒstwa Wysy∏ajàcego w Paƒstwie Przyjmujàcym o tym fakcie. Zawiadamia on przy tym, który sàd lub organ Paƒstwa Przyjmujàcego jest w∏aÊciwy dla dalszego post´powania.
11. Postanowienia ust´pów 1—5 stosuje si´ równie˝ do pobytu cz∏onków si∏ zbrojnych Paƒstwa Wysy∏ajàcego na terytorium Paƒstwa Przyjmujàcego w innych celach s∏u˝bowych ni˝ wyszczególnione w artykule 1 ust´p
12. Artyku∏ 6 Artyku∏ 7 Jurysdykcja karna i Êrodki przymusu
13. W przypadku gdy Paƒstwu Przyjmujàcemu przys∏uguje wy∏àczna jurysdykcja karna lub pierwszeƒstwo w wykonywaniu takiej jurysdykcji wobec cz∏onków si∏ zbrojnych Paƒstwa Wysy∏ajàcego, odstàpi ono od jej wykonania, chyba ˝e wykonanie jurysdykcji b´dzie niezb´dne ze wzgl´du na szczególny interes wymiaru sprawiedliwoÊci Paƒstwa Przyjmujàcego. Szczególny interes wymiaru sprawiedliwoÊci mo˝e wymagaç wykonania jurysdykcji karnej, zw∏aszcza w przypadku nast´pujàcych przest´pstw: pozbawienia ˝ycia, rabunku lub zgwa∏cenia, o ile przest´pstwa te nie by∏y skierowane przeciwko cz∏onkowi si∏ zbrojnych Paƒstwa Wysy∏ajàcego, w przypadku czynów karalnych o du˝ym znaczeniu dla interesów bezpieczeƒstwa Paƒstwa Przyjmujàcego, jak równie˝ w przypadku przygotowywania takich czynów bàdê usi∏owania ich pope∏nienia lub uczestnictwa w takich czynach, je˝eli prawo Paƒstwa Przyjmujàcego przewiduje odpowiedzialnoÊç karnà za takie dzia∏ania. W przypadku odstàpienia od wykonania jurysdykcji karnej Paƒstwo Wysy∏ajàce na wniosek Paƒstwa Przyjmujàcego bezzw∏ocznie wycofa sprawc´ z terytorium Paƒstwa Przyjmujàcego i przeka˝e spraw´ swoim w∏aÊciwym organom w celu podj´cia decyzji co do wszcz´cia post´powania karnego.
14. Sàdy i inne organy Paƒstwa Wysy∏ajàcego nie wykonujà w Paƒstwie Przyjmujàcym jurysdykcji karnej. Kary i Êrodki dyscyplinarne Prze∏o˝eni dyscyplinarni w si∏ach zbrojnych Paƒstwa Wysy∏ajàcego majà w ramach swoich kompetencji równie˝ w Paƒstwie Przyjmujàcym prawo do nak∏adania i egzekwowania wobec cz∏onków swoich si∏ zbrojnych kar i Êrodków dyscyplinarnych, przewidzianych prawem wewn´trznym Paƒstwa Wysy∏ajàcego, celem utrzymania porzàdku i dyscypliny. Artyku∏ 8 Telekomunikacja
15. Przy korzystaniu z us∏ug telekomunikacyjnych oferowanych publicznie w Paƒstwie Przyjmujàcym obok ogólnych przepisów Paƒstwa Przyjmujàcego stosuje si´ przepisy danego podmiotu Êwiadczàcego us∏ugi, odnoszàce si´ w szczególnoÊci do sposobu naliczania op∏at, wystawiania oraz op∏acania rachunków.
16. Cz∏onkowie si∏ zbrojnych Paƒstwa Wysy∏ajàcego mogà, o ile jest to konieczne do osiàgni´cia celu pobytu, za zgodà w∏aÊciwych w∏adz Paƒstwa Przyjmujàcego przejÊciowo rozmieszczaç i eksploatowaç sprz´t telekomunikacyjny, w tym równie˝ aparatur´ radiowà. Korzystanie z cz´stotliwoÊci radiowych musi byç uzgodnione z w∏aÊciwym w tym zakresie organem Paƒstwa Przyjmujàcego. Dziennik Ustaw Nr 206 — 13130 —
17. Urzàdzenia telekomunikacyjne si∏ zbrojnych Paƒstwa Wysy∏ajàcego, które majà byç eksploatowane na terytorium Paƒstwa Przyjmujàcego lub majà byç pod∏àczone do sieci telekomunikacyjnych u˝ytku publicznego w Paƒstwie Przyjmujàcym, powinny spe∏niaç wymogi zgodnie z prawem Paƒstwa Przyjmujàcego.
18. Cz∏onkowie si∏ zbrojnych Paƒstwa Wysy∏ajàcego u˝ywajà w Paƒstwie Przyjmujàcym wy∏àcznie cz´stotliwoÊci radiowych przydzielonych im przez w∏aÊciwe w∏adze Paƒstwa Przyjmujàcego. Ze wzgl´du na koniecznoÊç dokonania krajowej i mi´dzynarodowej koordynacji wykorzystania cz´stotliwoÊci radiowych, stosowny wniosek o przydzia∏ cz´stotliwoÊci nale˝y sk∏adaç co najmniej 30 dni przed planowanym terminem rozpocz´cia ich u˝ywania. Po zakoƒczeniu pobytu cz´stotliwoÊci radiowe przechodzà ponownie w gesti´ w∏aÊciwych w∏adz Paƒstwa Przyjmujàcego.
19. Cz∏onkowie si∏ zbrojnych Paƒstwa Wysy∏ajàcego podejmujà wszelkie konieczne dzia∏ania, aby uniknàç zak∏óceƒ w sieciach telekomunikacyjnych Paƒstwa Przyjmujàcego spowodowanych ich urzàdzeniami telekomunikacyjnymi lub innymi urzàdzeniami elektrycznymi. W razie spowodowania przez radiostacje cz∏onków si∏ zbrojnych Paƒstwa Wysy∏ajàcego zak∏óceƒ radiostacji poza terytorium Paƒstwa Przyjmujàcego lub w razie spowodowania przez te radiostacje zak∏óceƒ radiostacji si∏ zbrojnych Paƒstwa Wysy∏ajàcego, w∏aÊciwe organy Paƒstwa Przyjmujàcego b´dà post´powaç zgodnie z obowiàzujàcà Konstytucjà i Konwencjà Mi´dzynarodowego Zwiàzku Telekomunikacyjnego oraz Przepisami Wykonawczymi S∏u˝by Radiokomunikacyjnej. W∏aÊciwe organy Paƒstwa Przyjmujàcego podejmà w ramach obowiàzujàcych przepisów wszelkie konieczne dzia∏ania w celu unikni´cia zak∏óceƒ urzàdzeƒ telekomunikacyjnych si∏ zbrojnych Paƒstwa Wysy∏ajàcego przez urzàdzenia telekomunikacyjne lub inne urzàdzenia elektryczne Paƒstwa Przyjmujàcego. W razie zak∏óceƒ elektromagnetycznych b´dà stosowane uregulowania o kompatybilnoÊci elektromagnetycznej urzàdzeƒ. Je˝eli na podstawie tych uregulowaƒ wyniknie koniecznoÊç wy∏àczenia êród∏a zak∏óceƒ, si∏y zbrojne Paƒstwa Wysy∏ajàcego bezzw∏ocznie si´ do niej zastosujà. Poz. 1750 nale˝y usuwaç przez zastosowanie odpowiednich Êrodków.
20. Do transportu broni, ci´˝kiego sprz´tu albo materia∏ów niebezpiecznych u˝ywa si´ w pierwszej kolejnoÊci linii kolejowych lub dróg wodnych. Ustalenia odnoÊnie do dróg transportu sà uzgadniane mi´dzy Ministerstwami Obrony w porozumieniu z w∏aÊciwymi organami Paƒstwa Przyjmujàcego.
21. Cz∏onkowie si∏ zbrojnych Paƒstwa Wysy∏ajàcego b´dà u˝ywaç przy eksploatacji swoich pojazdów powietrznych, wodnych i làdowych w Paƒstwie Przyjmujàcym, o ile da si´ to pogodziç z wymogami technicznymi tych pojazdów, tylko takich paliw, smarów i dodatków, które zawierajà zredukowanà iloÊç czynników zanieczyszczajàcych, w myÊl przepisów prawa Paƒstwa Przyjmujàcego. OdnoÊnie do pojazdów osobowych oraz u˝ytkowych b´dà przestrzegane przepisy prawa Paƒstwa Przyjmujàcego dotyczàce ograniczenia ha∏asu oraz emisji spalin, o ile nie b´dzie to oznaczaç niewspó∏miernego ograniczenia.
22. Podczas u˝ytkowania infrastruktury poligonowo-çwiczebnej cz∏onkowie si∏ zbrojnych Paƒstwa Wysy∏ajàcego przestrzegajà przepisów dotyczàcych u˝ytkowania infrastruktury poligonowo-çwiczebnej Paƒstwa Przyjmujàcego, w szczególnoÊci zaÊ przepisów bezpieczeƒstwa, ochrony przeciwpo˝arowej oraz przepisów majàcych na celu ochron´ Êrodowiska. Dotyczy to równie˝ przepisów s∏u˝bowych si∏ zbrojnych Paƒstwa Przyjmujàcego odnoszàcych si´ do çwiczeƒ. Ministrowie Obrony obu Paƒstw okreÊlà we w∏asnym zakresie szczegó∏owe zasady wykonywania strzelaƒ w porze nocnej, w soboty, niedziele i Êwi´ta.
23. Cz∏onkowie si∏ zbrojnych Paƒstwa Wysy∏ajàcego przestrzegajà przepisów prawa Paƒstwa Przyjmujàcego dotyczàcych nieszkodliwej dla Êrodowiska utylizacji lub innej nieszkodliwej utylizacji odpadów. Pozbywanie si´ niewykorzystanych Êrodków bojowych przez detonacj´ lub spalanie w nieprzewidzianych do tego urzàdzeniach jest niedozwolone. Artyku∏ 10 Ochrona Êrodowiska Uczestnictwo pojazdów si∏ zbrojnych Paƒstwa Wysy∏ajàcego w ruchu drogowym oraz korzystanie z lotnisk Paƒstwa Przyjmujàcego
24. Paƒstwo Wysy∏ajàce jest Êwiadome i uznaje znaczenie ochrony Êrodowiska podczas dzia∏ania cz∏onków jego si∏ zbrojnych w Paƒstwie Przyjmujàcym. Cz∏onkowie si∏ zbrojnych Paƒstwa Wysy∏ajàcego przestrzegajà przepisów prawa Paƒstwa Przyjmujàcego odnoszàcych si´ do ochrony Êrodowiska.
25. Pojazdy mechaniczne oraz przyczepy do pojazdów mechanicznych si∏ zbrojnych Paƒstwa Wysy∏ajàcego sà rejestrowane oraz dopuszczane do ruchu przez w∏aÊciwe w∏adze Paƒstwa Wysy∏ajàcego. Posiadajà one numer rejestracyjny oraz widoczny symbol swojego paƒstwa.
26. W∏aÊciwe organy oraz cz∏onkowie si∏ zbrojnych obu Paƒstw ÊciÊle wspó∏pracujà ze sobà we wszystkich kwestiach dotyczàcych ochrony Êrodowiska, w szczególnoÊci podczas przygotowywania çwiczeƒ.
27. Za dozwolony uwa˝a si´ przejazd pojazdów oraz przewóz cz∏onków si∏ zbrojnych Paƒstwa Wysy∏ajàcego na podstawie przepisów prawa wewn´trznego Paƒstwa Przyjmujàcego oraz umów mi´dzynarodowych wià˝àcych obie strony, jak równie˝ zwiàzanych z nimi porozumieƒ i procedur technicznych. W razie koniecznoÊci posiadania zezwoleƒ specjalnych bàdê zwolnieƒ dotyczàcych transportu niebezpiecznych materia∏ów w ramach przejazdów transportów wojskowych, ich Artyku∏ 9
28. Niezale˝nie od przestrzegania przepisów prawa Paƒstwa Przyjmujàcego dotyczàcych ochrony Êrodowiska nale˝y unikaç negatywnego oddzia∏ywania na Êrodowisko, a nieuniknione degradacje Êrodowiska Dziennik Ustaw Nr 206 — 13131 — Poz. 1750 udzielaniem lub uzyskaniem zajmà si´ organy wojskowe Paƒstwa Przyjmujàcego. nych ruchu powietrznego oraz zwiàzanych z nimi systemów ∏àcznoÊci.
29. Organy wojskowe Paƒstwa Przyjmujàcego koordynujà reprezentowanie interesów wojskowych Paƒstwa Wysy∏ajàcego w sprawach komunikacyjnych przed organami cywilnymi i przedsi´biorstwami. Artyku∏ 11
30. W razie koniecznoÊci przewozu cz∏onków si∏ zbrojnych oraz sprz´tu wojskowego Paƒstwa Wysy∏ajàcego w∏asnymi wagonami towarowymi i pasa˝erskimi oraz w sprawie u˝ytkowania infrastruktury kolejowej w Paƒstwie Przyjmujàcym zostanà zawarte porozumienia mi´dzy przedsi´biorstwami kolejowymi z udzia∏em organów wojskowych obu Paƒstw. W przypadku gdy w odniesieniu do taboru kolejowego Paƒstwa Wysy∏ajàcego zajdzie koniecznoÊç odstàpienia od przepisów prawa Paƒstwa Przyjmujàcego, dotyczàcych wymogów w zakresie konstrukcji, wyposa˝enia i eksploatacji, przedsi´biorstwo kolejowe Paƒstwa Wysy∏ajàcego z∏o˝y w administracji kolejowej Paƒstwa Przyjmujàcego wniosek o wydanie koniecznych zezwoleƒ.
31. Cz∏onkowie si∏ zbrojnych Paƒstwa Wysy∏ajàcego przestrzegajà przepisów ruchu drogowego Paƒstwa Przyjmujàcego, w∏àcznie z przepisami o odpowiednim zachowaniu si´ na miejscu wypadku oraz przepisami o transporcie niebezpiecznych materia∏ów. W∏aÊciwe organy Paƒstwa Przyjmujàcego kontrolujà przestrzeganie tych przepisów. Kontrola w tym zakresie mo˝e byç przeprowadzana wspólnie z w∏aÊciwymi organami Paƒstwa Wysy∏ajàcego. W ramach tych przepisów cz∏onkowie si∏ zbrojnych Paƒstwa Wysy∏ajàcego mogà stosowaç w odniesieniu do konstrukcji, wykonania oraz wyposa˝enia pojazdów, przyczep, statków Êródlàdowych oraz statków powietrznych dodatkowo w∏asne normy. Organy obu Paƒstw ÊciÊle wspó∏pracujà ze sobà przy realizacji tych postanowieƒ.
32. Ruch pojazdów mechanicznych oraz przyczep do tych pojazdów, których wymiary, nacisk na oÊ, ci´˝ar ca∏kowity lub liczba przekracza ograniczenia obowiàzujàce wed∏ug prawa drogowego Paƒstwa Przyjmujàcego, odbywa si´, z wyjàtkiem nadzwyczajnych wypadków, tylko za zezwoleniem w∏aÊciwych w∏adz Paƒstwa Przyjmujàcego. Ruch pojazdów gàsienicowych poza poligonami odbywa si´ generalnie transportem szynowym, wzgl´dnie, o ile oka˝e si´ to konieczne — na odpowiednich przyczepach niskopodwoziowych. Poruszanie si´ pojazdami gàsienicowymi po ulicach i drogach publicznych bez u˝ywania nak∏adek gumowych jest niedozwolone.
33. Z wyjàtkiem nadzwyczajnych przypadków, cz∏onkowie si∏ zbrojnych Paƒstwa Wysy∏ajàcego korzystajàcy z wojskowych statków powietrznych mogà u˝ywaç cywilnych lotnisk Paƒstwa Przyjmujàcego tylko za zezwoleniem w∏aÊciwych w∏adz Paƒstwa Przyjmujàcego, zgodnie z przepisami obowiàzujàcymi w Paƒstwie Przyjmujàcym.
34. O ile jest to konieczne, dla zapewnienia bezpieczeƒstwa ruchu lotniczego oraz osiàgni´cia celu pobytu cz∏onków swoich si∏ zbrojnych w∏aÊciwe organy obu Paƒstw koordynujà dzia∏anie wszystkich zainstalowanych i eksploatowanych przez nie systemów kontrol- Likwidacja szkód
35. W sprawach zwiàzanych z likwidacjà szkód oba Paƒstwa b´dà post´powaç, z wyjàtkiem ni˝ej wymienionych uregulowaƒ, zgodnie z postanowieniami NATO-SOFA.
36. W sprawach likwidacji szkód wyrzàdzonych osobom trzecim obowiàzujà postanowienia zawarte w za∏àczniku. Za∏àcznik ten jest integralnà cz´Êcià niniejszej umowy. Artyku∏ 12 åwiczenia làdowe
37. åwiczenia làdowe odbywajà si´ na zasadach prawa Paƒstwa Przyjmujàcego i regulaminów s∏u˝bowych stosowanych w jego si∏ach zbrojnych.
38. åwiczenia làdowe odbywajà si´ na poligonach, strzelnicach i w innych obiektach szkoleniowych. Artyku∏ 13 åwiczenia w przestrzeni powietrznej
39. åwiczenia w przestrzeni powietrznej odbywajà si´ zgodnie z przepisami prawa Paƒstwa Przyjmujàcego wydanymi na podstawie wytycznych i zaleceƒ Mi´dzynarodowej Organizacji Lotnictwa Cywilnego dotyczàcych wejÊcia w przestrzeƒ powietrznà i korzystania z przestrzeni powietrznej tego paƒstwa, jak równie˝ u˝ytkowania urzàdzeƒ i instalacji lotniczych, a tak˝e z obowiàzujàcymi procedurami zg∏aszania, zgody i koordynacji zawartymi w odpowiednich przepisach prawa Paƒstwa Przyjmujàcego.
40. Przepisy prawa Paƒstwa Przyjmujàcego dotyczàce wejÊcia w przestrzeƒ powietrznà i korzystania z jego przestrzeni powietrznej oraz u˝ytkowania urzàdzeƒ i instalacji lotniczych, jak równie˝ obowiàzujàce procedury zg∏aszania, zgody i koordynacji zawarte w tych przepisach obejmujà przepisy prawa Paƒstwa Przyjmujàcego o ruchu lotniczym i wydane do nich rozporzàdzenia oraz uregulowania administracyjne o charakterze cywilnym i wojskowym.
41. Za∏ogi statków powietrznych bioràce udzia∏ w çwiczeniach muszà w∏adaç j´zykiem angielskim, o ile jest to konieczne ze wzgl´dów bezpieczeƒstwa i kontroli lotów. Artyku∏ 14 åwiczenia na wodach terytorialnych
42. åwiczenia okr´tów wojennych oraz pomocniczych przeprowadzane na wodach terytorialnych i wodach wewn´trznych odbywajà si´ zgodnie z przepisami prawa Paƒstwa Przyjmujàcego. Dziennik Ustaw Nr 206 — 13132 — Poz. 1750 Artyku∏ 18
43. U˝ytkowanie pok∏adowych statków powietrznych odbywa si´ wed∏ug zasad okreÊlonych w artykule 13 niniejszej umowy. Realizacja Kwestie szczegó∏owe dotyczàce realizacji niniejszej umowy b´dà uzgadniane przez Ministrów Obrony obu Paƒstw. Artyku∏ 15 Koszty Artyku∏ 19
44. Przed przeprowadzeniem çwiczeƒ w∏aÊciwe organy Paƒstw Umawiajàcych si´ Stron uzgadniajà szczegó∏owe Êwiadczenia i koszty. WejÊcie w ˝ycie, czas obowiàzywania oraz wypowiedzenie
45. Organy si∏ zbrojnych Paƒstwa Przyjmujàcego udzielajà pomocy organom si∏ zbrojnych Paƒstwa Wysy∏ajàcego przy korzystaniu ze Êwiadczeƒ odp∏atnych.
46. Niniejsza umowa wejdzie w ˝ycie w dniu, w którym oba Paƒstwa powiadomià si´ wzajemnie w drodze wymiany not, ˝e spe∏nione zosta∏y wewn´trzne warunki konieczne dla wejÊcia umowy w ˝ycie. Umowa wejdzie w ˝ycie w dniu otrzymania noty póêniejszej. Artyku∏ 16 NienaruszalnoÊç przywilejów i immunitetów dyplomatycznych Niniejszej umowy nie stosuje si´ wobec osób posiadajàcych status dyplomatyczny bàdê konsularny. Artyku∏ 17 Rozstrzyganie sporów Wszelkie spory dotyczàce interpretacji i stosowania niniejszej umowy b´dà rozstrzygane polubownie na drodze rokowaƒ i nie b´dà przedk∏adane do rozstrzygni´cia ˝adnym stronom trzecim.
47. Niniejsza umowa jest zawarta na czas nieokreÊlony. Mo˝e ona zostaç wypowiedziana w dowolnym terminie w formie pisemnej drogà dyplomatycznà przez ka˝de z Paƒstw. W takim wypadku wypowiedzenie jest skuteczne po up∏ywie roku od dnia jego otrzymania. Sporzàdzono w Warszawie dnia 23 sierpnia 2000 r. w dwóch egzemplarzach, ka˝dy w j´zykach polskim i niemieckim, przy czym obydwa teksty majà jednakowà moc. Z upowa˝nienia Rzàdu Rzeczypospolitej Polskiej Z upowa˝nienia Rzàdu Republiki Federalnej Niemiec B. Komorowski F. Elbe Za∏àcznik do Umowy mi´dzy Rzàdem Rzeczypospolitej Polskiej a Rzàdem Republiki Federalnej Niemiec o czasowym pobycie cz∏onków si∏ zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej i cz∏onków si∏ zbrojnych Republiki Federalnej Niemiec na terytorium drugiego paƒstwa Postanowienia dotyczàce likwidacji szkód
48. W∏aÊciwe organy: a) Szkody powsta∏e w Niemczech W∏aÊciwym polskim organem jest Minister Obrony Narodowej. W∏aÊciwymi organami niemieckimi sà organy Administracji Obcià˝eƒ Obronnych krajów zwiàzkowych. b) Szkody powsta∏e w Polsce W∏aÊciwymi polskimi organami sà szefowie wojewódzkich sztabów wojskowych. W∏aÊciwym organem niemieckim jest Federalny Urzàd Administracji Wojskowej.
49. Wspó∏praca: a) Odpowiednie polskie i niemieckie organy wspó∏pracujà ze sobà we wszystkich kwestiach zwiàzanych z likwidacjà szkód zgodnie z Artyku∏em VIII ust´py