Dziennik Ustaw Nr 239 — 15536 — Poz. 2029 2029 ROZPORZÑDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie szczegó∏owych warunków bezpiecznej pracy ze êród∏ami promieniowania jonizujàcego. Na po
pkt 1; 3) sposób prowadzenia kontroli êróde∏ promieniowania jonizujàcego oraz ewidencji êróde∏ promieniotwórczych; 4) wzór karty ewidencyjnej do prowadzenia ewidencji êróde∏ promieniotwórczych. §
- Rozporzàdzenie nie dotyczy aparatów rentgenowskich o energii promieniowania do 300 keV stosowanych w celach medycznych i pracowni stosujàcych te aparaty. §
- Ilekroç w rozporzàdzeniu jest mowa o: 1) „akceleratorze” — rozumie si´ przez to urzàdzenie wytwarzajàce promieniowanie jonizujàce w wyniku przyspieszania czàstek na∏adowanych, w szczególnoÊci: przyspieszacz liniowy, betatron, cyklotron, generator neutronów; 2) „aparacie rentgenowskim” — rozumie si´ przez to aparat lub zestaw sk∏adajàcy si´ z urzàdzeƒ przeznaczonych do wytwarzania i wykorzystywania promieniowania rentgenowskiego, w którym êród∏em promieniowania jonizujàcego jest lampa rentgenowska; 3) „grupach izotopów” — rozumie si´ przez to grupy, na które dzieli si´ izotopy promieniotwórcze w zale˝noÊci od wartoÊci skutecznej dawki obcià˝ajàcej przy jednostkowym wnikni´ciu izotopu do organizmu; 4) „otwartym êródle promieniotwórczym” — rozumie si´ przez to êród∏o promieniotwórcze nieb´dàce zamkni´tym êród∏em promieniotwórczym; 5) „pomieszczeniu do napromieniania” — rozumie si´ przez to pomieszczenie, w którym w celu napromieniania jest wyprowadzana wiàzka promieniowania z zainstalowanego akceleratora, aparatu rentgenowskiego lub urzàdzenia zawierajàcego zamkni´te êród∏o promieniotwórcze, oraz pomieszczenie, w którym w celu napromieniania jest wyprowadzane êród∏o promieniotwórcze z urzàdzenia zawierajàcego zamkni´te êród∏o promieniotwórcze; 6) „pomieszczeniu terapeutycznym” — rozumie si´ przez to pomieszczenie do napromieniania, w którym wyprowadzana wiàzka promieniowania lub wyprowadzane êród∏o promieniotwórcze sà wykorzystywane do prowadzenia leczenia promieniowaniem jonizujàcym; 7) „pracowni” — rozumie si´ przez to pracowni´ rentgenowskà, pracowni´ akceleratorowà i pracowni´ izotopowà; 8) „pracowni akceleratorowej” — rozumie si´ przez to zespó∏ pomieszczeƒ z zainstalowanym akceleratorem, w sk∏ad których wchodzi co najmniej jedno pomieszczenie do napromieniania; 9) „pracowni izotopowej” — rozumie si´ przez to pomieszczenie lub zespó∏ pomieszczeƒ przeznaczonych do pracy z otwartymi lub zamkni´tymi êród∏ami promieniotwórczymi oraz urzàdzeniami zawierajàcymi zamkni´te êród∏a promieniotwórcze; 10) „pracowni rentgenowskiej” — rozumie si´ przez to pomieszczenie do pracy z aparatem rentgenowskim lub zespó∏ pomieszczeƒ sk∏adajàcych si´ przynajmniej z jednego pomieszczenia do pracy z aparatem rentgenowskim lub pomieszczenia do napromieniania; 11) „sterowni” — rozumie si´ przez to pomieszczenie, z którego kieruje si´ zdalnie pracà akceleratora, aparatu rentgenowskiego lub urzàdzenia zawierajàcego zamkni´te êród∏o promieniotwórcze; 12) „Êluzie sanitarno-dozymetrycznej” — rozumie si´ przez to wydzielony teren pracowni izotopowej z otwartymi êród∏ami promieniotwórczymi, wyposa˝ony w stacjonarny przyrzàd dozymetryczny i urzàdzenia sanitarne (umywalk´, a je˝eli wymagajà tego prowadzone prace, równie˝ natrysk), przystosowany do usuwania zewn´trznych ska˝eƒ promieniotwórczych z powierzchni cia∏a ludzkiego, ze Êrodków ochrony indywidualnej oraz do zmiany odzie˝y i obuwia roboczego; 13) „Êwiadectwie êród∏a” — rozumie si´ przez to dokumentacj´ êród∏a promieniotwórczego, sporzàdzonà przez producenta tego êród∏a; 14) „Êwiadectwie wyjÊciowego materia∏u promieniotwórczego” — rozumie si´ przez to dokumentacj´ wyjÊciowego materia∏u promieniotwórczego, sporzàdzonà przez producenta tego materia∏u; Dziennik Ustaw Nr 239 — 15537 — Poz. 2029 15) „typie zamkni´tego êród∏a promieniotwórczego” — rozumie si´ przez to zespó∏ cech konstrukcyjnych i parametrów fizycznych charakteryzujàcych punktowe, powierzchniowe oraz liniowe êród∏o promieniotwórcze, w tym rodzaj wykorzystywanego promieniowania jonizujàcego; êród∏a i odpady promieniotwórcze — co najmniej do klasy B odpornoÊci po˝arowej. 16) „wyjÊciowym materiale promieniotwórczym” — rozumie si´ przez to materia∏ tarczowy otrzymany z reaktora jàdrowego lub inny materia∏ wykorzystywany do produkcji êróde∏ promieniotwórczych;
- Stopieƒ os∏abienia promieniowania jonizujàcego przez Êciany zewn´trzne i stropy pracowni zapobiega otrzymaniu przez osoby z ogó∏u ludnoÊci w ciàgu kolejnych 12 miesi´cy dawki skutecznej (efektywnej) promieniowania jonizujàcego, zwiàzanej z prowadzeniem dzia∏alnoÊci z promieniowaniem jonizujàcym w pracowni, nieprzekraczajàcej 0,1 milisiwerta (mSv), z uwzgl´dnieniem czasu nara˝enia tych osób, rodzaju prowadzonych w pracowni prac i rodzaju stosowanych os∏on. 17) „zamkni´tym êródle promieniotwórczym” — rozumie si´ przez to êród∏o promieniotwórcze o takiej budowie, która w warunkach okreÊlonych dla jego stosowania uniemo˝liwia przedostanie si´ do Êrodowiska zawartej w nim substancji promieniotwórczej; 18) „zezwoleniu” — rozumie si´ przez to zezwolenia na wykonywanie dzia∏alnoÊci zwiàzanej z nara˝eniem na promieniowanie jonizujàce. §
- Bezpieczeƒstwo pracy ze êród∏ami promieniowania jonizujàcego wymaga przestrzegania zasady ograniczenia nara˝enia, przez skracanie czasu nara˝enia, zwi´kszanie odleg∏oÊci od êród∏a promieniowania jonizujàcego, ograniczanie pola tego promieniowania i eliminowanie ska˝eƒ promieniotwórczych, w szczególnoÊci przez: 1) stosowanie wyposa˝enia i sprz´tu zgodnie z ich przeznaczeniem i zaleceniami producenta; 2) stosowanie Êrodków ochrony indywidualnej; 3) dopuszczanie do pracy na poszczególnych stanowiskach pracy osób przeszkolonych i posiadajàcych kwalifikacje wymagane do pracy na tych stanowiskach;
- WejÊcie do pracowni oznacza si´ tablicami informacyjnymi, których wzory sà okreÊlone w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia.
- Pracowni´ wyposa˝a si´, zale˝nie od rodzaju prowadzonych prac, w: 1) sprz´t dozymetryczny dostosowany do u˝ywanych êróde∏ promieniowania jonizujàcego; 2) sta∏e lub ruchome os∏ony przed promieniowaniem jonizujàcym; 3) pojemniki do przechowywania êróde∏ i odpadów promieniotwórczych; 4) Êrodki ochrony indywidualnej przed ska˝eniami promieniotwórczymi i napromienieniem; 5) wentylacj´ grawitacyjnà, chyba ˝e dla danego rodzaju lub klasy pracowni jest wymagana wentylacja mechaniczna, a je˝eli producent urzàdzeƒ zainstalowanych w pracowni tego wymaga, tak˝e w klimatyzacj´; 6) instalacj´ wodnà i kanalizacyjnà. 4) sta∏à kontrol´ parametrów stosowanych procedur oraz bie˝àcà kontrol´ i konserwacj´ eksploatowanych urzàdzeƒ.
- èród∏a i odpady promieniotwórcze przechowuje si´ w sposób uniemo˝liwiajàcy rozprzestrzenianie si´ ska˝eƒ promieniotwórczych. Rozdzia∏ 2
- Miejsce przechowywania êróde∏ promieniotwórczych oznacza si´ tablicà informacyjnà, której wzór jest okreÊlony w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia. Wymagania techniczne i wymagania ochrony radiologicznej dotyczàce pracowni stosujàcych êród∏a promieniotwórcze lub urzàdzenia zawierajàce takie êród∏a oraz wymagania dotyczàce urzàdzeƒ wytwarzajàcych promieniowanie jonizujàce i pracowni stosujàcych takie urzàdzenia §
- Pracownie akceleratorowe, izotopowe i pracownie rentgenowskie stosujàce aparaty rentgenowskie o energii promieniowania powy˝ej 300 keV lokalizuje si´ w: 1) niemieszkalnych obiektach budowlanych lub 2) niemieszkalnej cz´Êci budynku, o ile pomieszczenia pracowni nie przylegajà do pomieszczeƒ mieszkalnych lub przeznaczonych do sta∏ego pobytu osób, z zastrze˝eniem §
- W pomieszczeniu, w którym sà przechowywane êród∏a lub odpady promieniotwórcze, nie przechowuje si´ substancji ∏atwopalnych, wybuchowych, wydzielajàcych opary ˝ràce i powodujàcych korozj´, a tak˝e gazów spr´˝onych.
- Dokumentacja pracowni zawiera: 1) zezwolenie; 2) regulamin pracy; 3) instrukcje pracy ze êród∏ami promieniowania jonizujàcego, ustalajàce szczegó∏owe post´powanie w zakresie ochrony radiologicznej dla ka˝dego rodzaju wykonywanych prac; 4) zak∏adowy plan post´powania awaryjnego;
- Pracownie izotopowe lokalizuje si´ w miejscach zabezpieczonych przed zalaniem wodà w budynkach zaliczonych, zgodnie z przepisami prawa budowlanego, co najmniej do klasy D odpornoÊci po˝arowej, przy czym pomieszczenia, w których sà przechowywane 5) rejestr wyników pomiarów w Êrodowisku pracy; dozymetrycznych 6) wykaz pracowników wykonujàcych prac´ w pracowni, z podzia∏em na kategorie A i B; Dziennik Ustaw Nr 239 — 15538 — a. w zale˝noÊci od rodzaju prac prowadzonych w pracowni, tak˝e: 7) opisy techniczne i instrukcje obs∏ugi akceleratorów, aparatów rentgenowskich lub urzàdzeƒ zawierajàcych êród∏a promieniotwórcze; 8) instrukcj´ post´powania przeznaczonà dla pacjentów, którym podano substancj´ promieniotwórczà w celu medycznej diagnostyki lub leczenia; 9) instrukcje obs∏ugi i Êwiadectwa wzorcowania sprz´tu dozymetrycznego; 10) ewidencj´ êróde∏ i odpadów promieniotwórczych; 11) rejestr dawek indywidualnych promieniowania jonizujàcego otrzymanych przez pracowników. §
- W przypadku pracowni izotopowej z zamkni´tymi êród∏ami promieniotwórczymi oraz pracowni izotopowej z urzàdzeniami zawierajàcymi êród∏a promieniotwórcze (pracownie klasy Z): 1) powierzchnia pomieszczenia, w którym sà prowadzone prace ze êród∏ami promieniotwórczymi, nie mo˝e byç mniejsza ni˝ 10 m2, przy czym w pracowni klasy Z przeznaczonej do celów medycznych powierzchnia pomieszczenia terapeutycznego nie mo˝e byç mniejsza ni˝ 20 m2; 2) wielkoÊç wolnej powierzchni w pomieszczeniach przeznaczonych do prac ze êród∏ami promieniotwórczymi nie mo˝e byç mniejsza ni˝ 5 m2 na jednego pracownika wykonujàcego prac´ w pracowni. §
- Powierzchnia pomieszczenia, w którym jest zainstalowany aparat rentgenowski defektoskopowy lub inny aparat rentgenowski o energii promieniowania powy˝ej 300 keV w pracowni rentgenowskiej, nie mo˝e byç mniejsza ni˝ 20 m
- Powierzchnia pomieszczenia pracowni rentgenowskiej, w której jest zainstalowany aparat rentgenowski o energii promieniowania do 300 keV, nie mo˝e byç, z zastrze˝eniem § 8, mniejsza ni˝ 10 m2, chyba ˝e w zezwoleniu okreÊlono inaczej.
- WysokoÊç pomieszczenia weterynaryjnej pracowni rentgenowskiej, w którym jest zainstalowany aparat rentgenowski, nie mo˝e byç mniejsza ni˝ 2,5 m, a je˝eli ∏àczny czas przebywania w nim pracownika nie przekracza czterech godzin na dob´, nie mo˝e byç mniejsza ni˝ 2,2 m.
- Powierzchnia pomieszczenia do napromieniania w pracowni akceleratorowej nie mo˝e byç mniejsza ni˝ 20 m2, chyba ˝e w zezwoleniu okreÊlono inaczej.
- W pracowniach akceleratorowych, rentgenowskich z wyjàtkiem weterynaryjnych pracowni rentgenowskich, oraz w pracowniach klasy Z z wydzielonà sterownià: 1) wejÊcie do takiej pracowni wyposa˝a si´ w sygnalizacj´ Êwietlnà informujàcà o w∏àczeniu zasilania aparatu lub akceleratora wysokim napi´ciem lub umieszczeniu êród∏a promieniotwórczego w pozycji roboczej; Poz. 2029 2) geometria ustawienia os∏on sta∏ych wyklucza mo˝liwoÊç padania pierwotnej wiàzki promieniowania jonizujàcego na drzwi do pomieszczenia do napromieniania; 3) w pomieszczeniach terapeutycznych instaluje si´ wentylacj´ mechanicznà nawiewno-wyciàgowà zapewniajàcà co najmniej 6-krotnà wymian´ powietrza na godzin´, chyba ˝e producent zainstalowanego êród∏a promieniowania jonizujàcego wymaga cz´stszej wymiany powietrza; 4) konstrukcja drzwi umo˝liwia ich otwarcie od wewnàtrz i od zewnàtrz pomieszczenia do napromieniania.
- Poza wymaganiami okreÊlonymi w ust. 5: 1) w pracowniach akceleratorowych, rentgenowskich z wyjàtkiem weterynaryjnych pracowni rentgenowskich, oraz w pracowniach klasy Z, z wydzielonymi sterowniami zapewnia si´ ∏àcznoÊç g∏osowà i wizualnà mi´dzy sterownià a pomieszczeniem terapeutycznym; 2) w pracowniach akceleratorowych i rentgenowskich z wyjàtkiem weterynaryjnych pracowni rentgenowskich, z wydzielonymi sterowniami stosuje si´ system uniemo˝liwiajàcy w∏àczenie zasilania aparatu rentgenowskiego lub akceleratora wysokim napi´ciem przy otwartych drzwiach do pomieszczenia do napromieniania; 3) w pracowniach klasy Z z wydzielonà sterownià stosuje si´ system powodujàcy umieszczenie êróde∏ w pozycji ochronnej, przy otwieraniu drzwi do pomieszczenia do napromieniania. §
- Powierzchnia pomieszczenia weterynaryjnej pracowni rentgenowskiej wykonujàcej badania ma∏ych zwierzàt, w którym jest zainstalowany aparat rentgenowski, ma zapewniç, ˝eby przy typowym badaniu diagnostycznym — w przypadku aparatu przenoÊnego lub przy zawieszonej g∏owicy i wiàzce skierowanej w dó∏ — êród∏o promieniowania znajdowa∏o si´ co najmniej 1 m od najbli˝szej Êciany.
- Powierzchnia pomieszczenia weterynaryjnej pracowni rentgenowskiej dla zwierzàt wi´kszych, w którym jest zainstalowany aparat rentgenowski, ma zapewniç, ˝eby êród∏o promieniowania znajdowa∏o si´ co najmniej 1,5 m od najbli˝szej Êciany. §
- W urzàdzeniach wytwarzajàcych promieniowanie jonizujàce, niewykorzystywane do celów diagnostycznych, terapeutycznych lub zastosowaƒ naukowych i technicznych, emitowane przez lampy pró˝niowe wzbudzane przez napi´cie przekraczajàce 5 kV, moc dawki tego promieniowania w odleg∏oÊci 0,05 m od dowolnej dost´pnej powierzchni urzàdzenia nie mo˝e przekraczaç 5 mikrogrejów na godzin´ (5 µGy/h). § 10.
- Aparaty rentgenowskie oraz akceleratory: 1) u˝ytkuje si´ zgodnie z wymaganiami Êrodowiskowymi i warunkami zasilania elektrycznego okreÊlonymi w opisie technicznym oraz zgodnie z instrukcjà eksploatacyjnà; 2) konserwuje si´ zgodnie z zaleceniami okreÊlonymi w instrukcji eksploatacyjnej; Dziennik Ustaw Nr 239 — 15539 — Poz. 2029 3) poddaje si´ regularnej kontroli zgodnie z programem zapewnienia jakoÊci i kontroli kalibracji.
- Aparaty rentgenowskie diagnostyczne do celów weterynaryjnych wyposa˝a si´ w:
- Budowa aparatów rentgenowskich oraz akceleratorów zapewnia bezpieczeƒstwo elektryczne i mechaniczne przez: 1) filtry umo˝liwiajàce filtracj´ nie mniejszà ni˝ wartoÊç równowa˝na 1,5 mm aluminium (Al); 1) ochron´ przed niebezpieczeƒstwem urazu, mogàcego powstaç w wyniku dotkni´cia aparatu rentgenowskiego lub akceleratora; 2) ochron´ przed powstaniem temperatury lub ∏uku elektrycznego, mogàcych spowodowaç niebezpieczeƒstwo. §
- Budowa aparatów rentgenowskich zapewnia: 1) mo˝liwoÊç zamontowania ograniczników promieniowania odpowiadajàcych przeznaczeniu aparatu rentgenowskiego; 2) ograniczenie mocy dawki promieniowania przy zamkni´tym okienku wiàzki promieniowania i przy najwy˝szych parametrach eksploatacji podanych przez producenta do wartoÊci, która nie przekracza: a) 25 µGy/h w odleg∏oÊci 0,5 m od ogniska lampy — dla aparatów rentgenowskich stosowanych do dyfrakcji promieni rentgenowskich, mikroradiografii i rentgenowskiej analizy spektralnej, b) 2,5 mGy/h, dla napi´cia do 200 kV w∏àcznie, lub 10 mGy/h, dla napi´cia powy˝ej 200 kV, w odleg∏oÊci 1 m od ogniska lampy — dla pozosta∏ych rodzajów aparatów rentgenowskich; 2) przycisk do zdalnego wyzwalania ekspozycji zapewniajàcy operatorowi zachowanie odleg∏oÊci co najmniej 2 m od ogniska lampy; 3) urzàdzenie sygnalizujàce w sposób akustyczny lub optyczny wykonanie ekspozycji; sygnalizacja ma byç widoczna i s∏yszalna z miejsca uruchomienia wyzwalacza; 4) wskaêniki nat´˝enia pràdu i napi´cia na lampie rentgenowskiej; 5) Êwietlny wskaênik napromienianego pola, zapewniajàcy Êrednie nat´˝enie oÊwietlenia pola nie mniejsze ni˝ 100 lx (luksów) w p∏aszczyênie prostopad∏ej do osi wiàzki w odleg∏oÊci 1 m od ogniska, je˝eli odleg∏oÊç ta w normalnych warunkach pracy jest mniejsza ni˝ 1 m. §
- Akcelerator terapeutyczny zapewnia: 1) bezpieczeƒstwo pacjenta podczas leczenia; 2) sygnalizacj´ obecnoÊci wiàzki promieniowania w pomieszczeniu terapeutycznym oraz w sterowni; 3) kontrol´ dawki promieniowania i mocy dawki promieniowania z u˝yciem dwóch niezale˝nych od siebie torów dozymetrycznych; 4) zachowanie zapisu wskazaƒ dotyczàcych dawki promieniowania po zakoƒczeniu napromieniania. 3) dla aparatów rentgenowskich, w których obudowa ochronna os∏ania lamp´ rentgenowskà oraz napromieniany obiekt, ograniczenie mocy dawki w odleg∏oÊci 0,1 m od dost´pnej powierzchni obudowy do wartoÊci, która nie przekracza: a) 7,5 µGy/h (aparaty rentgenowskie w pe∏ni ochronne), b) 25 µGy/h (aparaty rentgenowskie o wysokiej ochronnoÊci).
- Budowa akceleratora zapewnia zakoƒczenie lub przerwanie napromieniania, w przypadku gdy:
- Aparaty rentgenowskie w pe∏ni ochronne i aparaty rentgenowskie o wysokiej ochronnoÊci wyposa˝a si´ w dwa niezale˝ne zabezpieczenia, uniemo˝liwiajàce ich eksploatacj´ przy otwarciu obudowy. 3) pomiar czasu napromieniania osiàgnà∏ wartoÊç ustalonà przed rozpocz´ciem napromieniania.
- Aparatów rentgenowskich w pe∏ni ochronnych nie wyposa˝a si´ w zabezpieczenia,
ust. 2, je˝eli stosowanie aparatu rentgenowskiego nie pozwala na zamkni´cie jego obudowy, a moc dawki w dost´pnym miejscu otwartej obudowy nie przekracza 7,5 µGy/h. 4. Aparatów rentgenowskich o wysokiej ochronnoÊci nie wyposa˝a si´ w zabezpieczenia,
ust. 2, je˝eli moc dawki w przestrzeni wewn´trznej aparatu rentgenowskiego, przy maksymalnych parametrach, w ˝adnym punkcie nie przekracza 0,25 mGy/h albo stosowanie aparatu rentgenowskiego nie pozwala na zamkni´cie jego obudowy, a moc dawki w dost´pnym miejscu otwartej obudowy nie przekracza 25 µGy/h. 1) w sytuacji prawid∏owego przebiegu terapii promieniowaniem jonizujàcym, system pomiaru dawki promieniowania wskaza∏ osiàgni´cie wartoÊci dawki promieniowania ustalonej przed rozpocz´ciem napromieniania; 2) wyst´puje ró˝nica mi´dzy wskazaniami niezale˝nych torów dozymetrycznych przekraczajàca 5% tych wskazaƒ; § 13.1. W zale˝noÊci od aktywnoÊci stosowanych jednoczeÊnie izotopów promieniotwórczych i ich przynale˝noÊci do grupy izotopów promieniotwórczych pracownie izotopowe z otwartymi êród∏ami promieniotwórczymi zalicza si´ do klasy III, II i I, zgodnie z za∏àcznikiem nr 3 do rozporzàdzenia. 2. Grupy izotopów,
ust. 1, sà okreÊlone w za∏àczniku nr 4 do rozporzàdzenia. 3. Zamkni´te êród∏a promieniotwórcze mogà byç stosowane w pracowniach izotopowych z otwartymi êród∏ami promieniotwórczymi. § 14.1. W pracowni izotopowej klasy III, poza wymaganiami okreÊlonymi w § 6: 1) stanowiska pracy wyposa˝a si´ w wyciàgi radiochemiczne, a je˝eli jest to potrzebne, tak˝e w komo- Dziennik Ustaw Nr 239 — 15540 — Poz. 2029 ry r´kawicowe lub inne urzàdzenia uniemo˝liwiajàce rozprzestrzenianie si´ ska˝eƒ promieniotwórczych; 4) oznaczenie w sposób trwa∏y i widoczny Êrodków ochrony indywidualnej oraz odzie˝y i obuwia roboczego; 2) powierzchnie robocze wykonuje si´ w sposób uniemo˝liwiajàcy rozprzestrzenianie si´ ska˝eƒ promieniotwórczych oraz umo˝liwiajàcy ich usuwanie; 5) przechowywanie êróde∏ i odpadów promieniotwórczych w wydzielonym magazynie, o wentylacji mechanicznej nawiewno-wyciàgowej zapewniajàcej w czasie przebywania tam pracowników co najmniej 6-krotnà wymian´ powietrza w ciàgu godziny, przy czym w∏àczenie wentylacji nast´puje co najmniej 10 minut przed wejÊciem pracowników do magazynu. 3) pod∏ogi, Êciany i instalacje przygotowuje si´ w sposób umo˝liwiajàcy usuni´cie powsta∏ych na ich powierzchniach ska˝eƒ promieniotwórczych; 4) zapewnia si´ wentylowanie mechaniczne pomieszczeƒ odr´bnym systemem wentylacyjnym umo˝liwiajàcym co najmniej 3-krotnà wymian´ powietrza w ciàgu godziny; 5) w zale˝noÊci od rodzaju prowadzonych prac z otwartymi êród∏ami promieniotwórczymi zapewnia si´:
- a)pomiar zawartoÊci substancji promieniotwórczych w powietrzu i Êciekach usuwanych z tej pracowni,
- b)zbieranie i przechowywanie sta∏ych i ciek∏ych odpadów promieniotwórczych w specjalnych pojemnikach lub zbiornikach,
- c)oczyszczanie usuwanego z tej pracowni powietrza,
- d)podciÊnienie w szczelnych komorach roboczych, wynoszàce co najmniej 200 paskali (Pa) w stosunku do otoczenia. 2. W pracowni izotopowej klasy III nie jest dopuszczalne wykonywanie czynnoÊci, które mog∏yby u∏atwiç wprowadzenie substancji promieniotwórczych do wn´trza organizmu, w szczególnoÊci spo˝ywanie posi∏ków i palenie tytoniu. 3. Organizacja pracy w pracowni izotopowej klasy III zapewnia komunikacj´ mi´dzy pomieszczeniami, z wy∏àczeniem magazynu êróde∏ i odpadów promieniotwórczych, bez koniecznoÊci wychodzenia na zewnàtrz pracowni, je˝eli pracownia izotopowa klasy III jest wyposa˝ona w magazyn zewn´trzny. § 15. W pracowni izotopowej klasy II, poza wymaganiami okreÊlonymi dla pracowni izotopowej klasy III, zapewnia si´: 1) powierzchni´, z wy∏àczeniem Êluzy sanitarno-dozymetrycznej i pomieszczenia do przechowywania êróde∏ i odpadów promieniotwórczych, nie mniejszà ni˝ 15 m2; 2) wejÊcie i wyjÊcie przez Êluz´ sanitarno-dozymetrycznà; 3) wentylacj´ mechanicznà nawiewno-wyciàgowà gwarantujàcà:
- a)przep∏yw powietrza w kierunku pomieszczeƒ, w których istnieje wi´ksze prawdopodobieƒstwo powstawania ska˝eƒ promieniotwórczych,
- b)ruch powietrza lub uk∏ad ciÊnieƒ, który zapobiega rozprzestrzenianiu si´ ska˝eƒ promieniotwórczych powstajàcych na stanowiskach pracy,
- c)wyrzut powietrza na wysokoÊci co najmniej 1 m ponad kalenicà budynku pracowni izotopowej klasy II i budynku sàsiadujàcego; § 16. W przypadku pracowni izotopowej klasy I, poza wymaganiami okreÊlonymi dla pracowni izotopowej klasy II, zapewnia si´ jej lokalizacj´ w niemieszkalnym obiekcie budowlanym oraz przechowywanie êróde∏ i odpadów promieniotwórczych oddzielnie i w wydzielonych magazynach, o wentylacji mechanicznej nawiewno-wyciàgowej zapewniajàcej w czasie przebywania tam pracowników co najmniej 6-krotnà wymian´ powietrza w ciàgu godziny, przy czym w∏àczenie wentylacji nast´puje co najmniej 10 minut przed wejÊciem pracowników do magazynu. § 17. W przypadku pracowni, w których sà stosowane êród∏a promieniowania jonizujàcego w celach medycznych, wymaga si´ dodatkowo spe∏niania odpowiednich wymagaƒ ogólnych, okreÊlonych w przepisach dotyczàcych pomieszczeƒ i urzàdzeƒ zak∏adów opieki zdrowotnej. Rozdzia∏ 3 Zasady pracy ze êród∏ami promieniotwórczymi, urzàdzeniami zawierajàcymi takie êród∏a oraz urzàdzeniami wytwarzajàcymi promieniowanie jonizujàce, stosowanymi poza pracowniami stosujàcymi êród∏a promieniotwórcze, urzàdzenia zawierajàce takie êród∏a lub urzàdzenia wytwarzajàce promieniowanie jonizujàce § 18. 1. èród∏a promieniotwórcze, urzàdzenia zawierajàce takie êród∏a oraz urzàdzenia wytwarzajàce promieniowanie jonizujàce mogà byç stosowane poza pracownià, je˝eli: 1) êród∏a promieniowania jonizujàcego sà zainstalowane na terenie jednostki organizacyjnej w sposób uniemo˝liwiajàcy niekontrolowane nara˝enie osób i Êrodowiska lub 2) zachodzi koniecznoÊç prowadzenia prac w terenie, a ochrona radiologiczna nie wymaga zastosowania sta∏ych os∏on przed promieniowaniem jonizujàcym i izolowania miejsc stosowania êróde∏ promieniowania jonizujàcego od otoczenia. 2. W warunkach,
ust. 1 pkt 2: 1) w przypadku prac wymagajàcych stosowania otwartych êróde∏ promieniotwórczych, przed rozpocz´ciem prac uzyskuje si´ zgod´ w∏aÊciciela lub administratora terenu, na którym prace majà byç prowadzone oraz zawiadamia si´ o nich w∏aÊciwego inspektora sanitarnego; 2) w razie mo˝liwoÊci przekroczenia limitu u˝ytkowego dawki ustalonego w zezwoleniu, osoby bioràce Dziennik Ustaw Nr 239 — 15541 — Poz. 2029 udzia∏ w pracach wyposa˝a si´ w akustyczne indywidualne sygnalizatory promieniowania jonizujàcego; wadzàcy kontrol´ przekazuje organowi wydajàcemu zezwolenie. 3) wszystkie czynnoÊci zwiàzane ze stosowaniem otwartych êróde∏ promieniotwórczych wykonuje si´ pod nadzorem inspektora ochrony radiologicznej; § 21.1. W jednostkach organizacyjnych wykonujàcych dzia∏alnoÊç polegajàcà na wytwarzaniu i przetwarzaniu êróde∏ promieniotwórczych ewidencja obejmuje wyjÊciowe materia∏y promieniotwórcze oraz wyprodukowane êród∏a promieniotwórcze i jest prowadzona na karcie ewidencyjnej, której wzór jest okreÊlony w za∏àczniku nr 5 do rozporzàdzenia. 4) w razie koniecznoÊci magazynowania êróde∏ i odpadów promieniotwórczych poza pracownià — przechowuje si´ je na terenie nadzorowanym w miejscu zabezpieczonym przed po˝arem, zalaniem wodà i dost´pem osób postronnych, stosujàc wymagania,
§ 5ust.
6—
- Rozdzia∏ 4 Sposób prowadzenia kontroli êróde∏ promieniowania jonizujàcego oraz ewidencji êróde∏ promieniotwórczych § 19.
- Kontrola êróde∏ promieniotwórczych obejmuje sprawdzenie, nie rzadziej ni˝ raz na rok kalendarzowy: 1) zgodnoÊci stanu êróde∏ z dokumentami ewidencji êróde∏ promieniotwórczych; 2) szczelnoÊci zamkni´tych êróde∏ promieniotwórczych.
- Wyniki kontroli szczelnoÊci zamkni´tych êróde∏ promieniotwórczych rejestruje si´ w protokole kontroli, który zawiera w szczególnoÊci: 1) dat´ kontroli; 2) typ i numer zamkni´tego êród∏a promieniotwórczego lub urzàdzenia zawierajàcego takie êród∏o; 3) rodzaj izotopu promieniotwórczego, jego aktywnoÊç oraz dat´ okreÊlenia aktywnoÊci; 4) typ i numer przyrzàdu, którym wykonano pomiary; 5) wynik pomiaru; 6) wyniki kontroli; 7) nazw´ i adres instytucji oraz imi´ i nazwisko osoby, która przeprowadzi∏a kontrol´.
- W jednostkach organizacyjnych prowadzàcych dzia∏alnoÊç w zakresie wytwarzania, przetwarzania i instalowania êróde∏ promieniotwórczych lub urzàdzeƒ zawierajàcych takie êród∏a oraz obrotu nimi kontrol´, o której mowa w ust. 1, wykonuje si´ na bie˝àco. § 20.
- Kontrola urzàdzeƒ zawierajàcych êród∏a promieniotwórcze lub wytwarzajàcych promieniowanie jonizujàce przed wprowadzeniem ich do eksploatacji obejmuje sprawdzenie zgodnoÊci parametrów urzàdzenia z dokumentacjà technicznà, w szczególnoÊci okreÊlenie mocy dawki promieniowania jonizujàcego w odleg∏oÊci 0,1 m i 1 m od obudowy urzàdzenia w kierunku innym ni˝ kierunek wiàzki promieniowania wyprowadzonego z urzàdzenia.
- Wyniki kontroli, o której mowa w ust. 1, odnotowuje si´ w protokole zdawczo-odbiorczym urzàdzenia.
- Kopi´ protoko∏u zdawczo-odbiorczego, o którym mowa w ust. 2, kierownik jednostki organizacyjnej pro-
- W jednostkach organizacyjnych wykonujàcych dzia∏alnoÊç polegajàcà na obrocie êród∏ami promieniotwórczymi, produkcji, obrocie lub instalowaniu urzàdzeƒ zawierajàcych êród∏a promieniotwórcze ewidencja obejmuje przychód i rozchód êróde∏ promieniotwórczych i jest prowadzona na karcie ewidencyjnej, której wzór jest okreÊlony w za∏àczniku nr 6 do rozporzàdzenia.
- W jednostkach organizacyjnych wykonujàcych dzia∏alnoÊç polegajàcà na stosowaniu lub przechowywaniu êróde∏ promieniotwórczych lub urzàdzeƒ zawierajàcych takie êród∏a ewidencja obejmuje odpowiednio stosowane lub przechowywane êród∏a promieniotwórcze i jest prowadzona na kartach ewidencyjnych, których wzory sà okreÊlone w za∏àcznikach nr 7—10 do rozporzàdzenia.
- W jednostkach organizacyjnych wykonujàcych dzia∏alnoÊç polegajàcà na transporcie êróde∏ promieniotwórczych lub urzàdzeƒ zawierajàcych takie êród∏a, z wy∏àczeniem transportu wewnàtrz jednostki, ewidencja obejmuje dokumenty przewozowe okreÊlone w przepisach dotyczàcych przewozu towarów niebezpiecznych. § 22.
- Karty ewidencyjne,
§ 21ust. 1—3, kierownik jednostki organizacyjnej przechowuje przez okres 5 lat od chwili zakoƒczenia dzia∏alno
Êci ze êród∏em promieniotwórczym. 2. Dokumenty przewozowe,
§ 21ust.
4, kierownik jednostki organizacyjnej przechowuje przez okres 3 lat od dnia zakoƒczenia transportu êróde∏ promieniotwórczych.
- Kierownik jednostki organizacyjnej wykonujàcej dzia∏alnoÊç, o której mowa w § 21 ust. 3, na której wykonywanie jest wymagane zezwolenie, sporzàdza ewidencj´ posiadanych zamkni´tych êróde∏ promieniotwórczych wed∏ug stanu na dzieƒ 31 grudnia danego roku, na karcie ewidencyjnej, której wzór jest okreÊlony w za∏àczniku nr 11 do rozporzàdzenia, oraz przesy∏a t´ kart´ Prezesowi Paƒstwowej Agencji Atomistyki w terminie do dnia 31 stycznia roku nast´pnego.
- Prezes Paƒstwowej Agencji Atomistyki przechowuje karty ewidencyjne,
ust. 3, przez okres 30 lat od dnia ich otrzymania. §
- Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem 1 stycznia 2003 r. Prezes Rady Ministrów: L. Miller Dziennik Ustaw Nr 239 — 15542 — Poz. 2029 Za∏àczniki do rozporzàdzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. (poz. 2029) Za∏àcznik nr 1 WZORY TABLIC INFORMACYJNYCH DO OZNAKOWANIA WEJÂCIA DO PRACOWNI Dziennik Ustaw Nr 239 — 15543 — Poz. 2029 Dziennik Ustaw Nr 239 — 15544 — Poz. 2029 Za∏àcznik nr 2 WZÓR TABLICY INFORMACYJNEJ DO OZNAKOWANIA MIEJSCA PRZECHOWYWANIA èRÓDE¸ PROMIENIOTWÓRCZYCH* Dziennik Ustaw Nr 239 — 15545 — Poz. 2029 Za∏àcznik nr 3 KLASY PRACOWNI IZOTOPOWYCH Z OTWARTYMI èRÓD¸AMI PROMIENIOTWÓRCZYMI W ZALE˚NOÂCI OD AKTYWNOÂCI STOSOWANYCH JEDNOCZEÂNIE W PRACOWNI IZOTOPÓW PROMIENIOTWÓRCZYCH I ICH PRZYNALE˚NOÂCI DO GRUPY IZOTOPÓW PROMIENIOTWÓRCZYCH Dziennik Ustaw Nr 239 — 15546 — Poz. 2029 Za∏àcznik nr 4 GRUPY IZOTOPÓW PROMIENIOTWÓRCZYCH Dziennik Ustaw Nr 239 — 15547 — Poz. 2029 WZÓR Za∏àcznik nr 5 Dziennik Ustaw Nr 239 — 15548 — Poz. 2029 WZÓR Za∏àcznik nr 6 Dziennik Ustaw Nr 239 — 15549 — Poz. 2029 Dziennik Ustaw Nr 239 — 15550 — Poz. 2029 Za∏àcznik nr 7 WZÓR Za∏àcznik nr 8 WZÓR Dziennik Ustaw Nr 239 — 15551 — Poz. 2029 Za∏àcznik nr 9 WZÓR Dziennik Ustaw Nr 239 — 15552 — Poz. 2029 Za∏àcznik nr 10 WZÓR Dziennik Ustaw Nr 239 — 15553 — Poz. 2029 i 2030 Za∏àcznik nr 11 WZÓR 2030 ROZPORZÑDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie stacji wczesnego wykrywania ska˝eƒ promieniotwórczych i placówek prowadzàcych pomiary ska˝eƒ promieniotwórczych. Na podstawie art. 75 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. — Prawo atomowe (Dz. U. z 2001 r. Nr 3, poz. 18, Nr 100, poz. 1085 i Nr 154, poz. 1800 oraz z 2002 r. Nr 74, poz. 676 i Nr 135, poz. 1145) zarzàdza si´, co nast´puje: §
- Rozporzàdzenie okreÊla: 1) wykaz stacji wczesnego wykrywania ska˝eƒ promieniotwórczych, zwanych dalej „stacjami”; 2) wykaz placówek prowadzàcych pomiary ska˝eƒ promieniotwórczych, zwanych dalej „placówkami”; 3) szczegó∏owe zadania stacji i placówek; 4) sposoby wykonywania zadaƒ przez stacje i placówki. §
- Wykaz stacji z podzia∏em na stacje podstawowe i stacje wspomagajàce jest okreÊlony w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia. §
- Wykaz placówek z podzia∏em na placówki podstawowe i placówki specjalistyczne jest okreÊlony w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia. §
- Zadaniami stacji podstawowych sà: 1) prowadzenie pomiarów, z wykorzystaniem spektrometrii promieniowania gamma, mocy dawki tego promieniowania, w celu wykrycia jej wzrostu o wartoÊç 25 nanosiwertów na godzin´ (nSv/h) powy˝ej wartoÊci Êredniej za okres 24 godzin poprzedzajàcych pomiar, spowodowanego obecnoÊcià sztucznych izotopów gamma promieniotwórczych w otoczeniu;