Obsah (10)

§ 32 § 49 § 39 § 61 § 38 § 86 § 80 § 81 § 95 § 94

Dziennik Ustaw Nr 4 — 189 — 1) wykaz paliw udost´pnionych odp∏atnie si∏om zbrojnym i ich personelowi cywilnemu zawierajàcy: a) oznaczenie Paƒstwa wysy∏ajàcego, b) okreÊlenie rodzaju i iloÊci paliw, c)

ust. 1, wymaga uprzedniego uzgodnienia z organem w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego. DZIA¸ 2 Wymagania konstrukcyjne Poz. 43 w okreÊlonych warunkach eksploatacji, ze szczególnym uwzgl´dnieniem mo˝liwoÊci bezpiecznego ich ustawienia oraz zachowania statecznoÊci elementu przenoszàcego obcià˝enie bez wzgl´du na po∏o˝enie.

W przypadku gdy konstrukcja dêwignika jest zestawiona z oddzielnych cz´Êci, powinny one byç zmontowane w sposób trwa∏y, uniemo˝liwiajàcy samoczynne ich roz∏àczenie lub poluzowanie.
Je˝eli podczas pracy dêwignika jest konieczne, ze wzgl´du na unikni´cie przecià˝eƒ konstrukcji, zachowanie odpowiedniej kolejnoÊci uruchamiania poszczególnych elementów i zespo∏ów, uk∏ad sterowniczy powinien uniemo˝liwiaç zmian´ kolejnoÊci wykonywania ruchów elementów i zespo∏ów. §
Dêwigniki przenoÊne i przewoêne przeznaczone do pracy w pozycji pionowej powinny mieç odpowiednià konstrukcj´ zapewniajàcà zachowanie tej pozycji lub byç wyposa˝one w podpory umo˝liwiajàce pionowe ustawienie dêwignika.
Podpory dêwigników,

ust. 1, powinny byç zabezpieczone przed mo˝liwoÊcià niekontrolowanej zmiany ustalonego po∏o˝enia. 3. Dêwigniki,

ust. 1, powinny byç wyposa˝one w urzàdzenie do kontroli pionowego ich ustawienia. §

Elementy przenoszàce obcià˝enie powinny byç zaprojektowane i wykonane, pod wzgl´dem konstrukcyjnym i funkcjonalnym, odpowiednio do okreÊlonych przez zamawiajàcego warunków eksploatacyjnych dêwignika.
Rodzaj konstrukcji, wykonanie i zamocowanie elementów przenoszàcych obcià˝enie powinno zapewniaç ich stabilnoÊç, aby nie mog∏y w sposób niekontrolowany wahaç si´, przesuwaç, obracaç lub zginaç. Poszczególne cz´Êci wspó∏pracujàce ze sobà jako ca∏oÊç nie powinny ulegaç przypadkowemu poluzowaniu i roz∏àczaniu.
Elementy przenoszàce obcià˝enie powinny byç tak uformowane, aby prawid∏owo za∏adowany i transportowany ∏adunek nie móg∏ przypadkowo stoczyç si´, zsunàç, przechyliç lub obróciç. Rozdzia∏ 2 Zespo∏y i mechanizmy nap´dowe dêwigników §
Konstrukcja uk∏adów nap´dowych powinna uniemo˝liwiaç niekontrolowane przerwanie si´ ciàgu kinematycznego oraz posiadaç zabezpieczenia zapobiegajàce wystàpieniu przypadkowych ruchów elementów tych uk∏adów. Konstrukcja dêwignika
W uk∏adach nap´dowych mechanizmów podnoszenia nie nale˝y stosowaç opuszczania grawitacyjnego, z wyjàtkiem nap´dów hydraulicznych. §
Dêwigniki powinny byç zaprojektowane i wykonane odpowiednio do zadaƒ, jakie majà spe∏niaç
Zespo∏y nap´dowe przystosowane do zmiany pr´dkoÊci ruchu mechanizmów powinny byç tak wyko- Rozdzia∏ 1 Dziennik Ustaw Nr 4 — 191 — Poz. 43 nane, aby przy zmianie pr´dkoÊci ruchu dowolnego mechanizmu nie nastàpi∏o niekontrolowane opuszczenie si´ ∏adunku lub elementu przenoszàcego obcià˝enie. 1) 250 N — w przypadku obs∏ugi obur´cznej,
Mechanizmy nap´dowe podpór oraz elementów przenoszàcych obcià˝enie, je˝eli jest dopuszczalne przebywanie na nich lub pod nimi osób, powinny byç tak zaprojektowane, aby w po∏o˝eniu spoczynkowym utrzymywane by∏y za pomocà uk∏adu samohamownego lub odpowiednich urzàdzeƒ blokujàcych ruch. Uk∏ady hydrauliczne, wyposa˝enie 2) 120 N — w przypadku obs∏ugi jednor´cznej. Rozdzia∏ 3 §
Uk∏ad hydrauliczny powinien byç tak zaprojektowany i wykonany, aby w przypadku: 1) p´kni´cia przewodów ciÊnieniowych lub innych elementów tego uk∏adu lub 2) przerwy w dop∏ywie energii
Mechanizmy nap´dowe obrotu lub przemieszczania elementu przenoszàcego obcià˝enie powinny posiadaç od strony nap´dowej zabezpieczenie uniemo˝liwiajàce przekroczenie dopuszczalnego obcià˝enia.
Mechanizmy nap´dowe, w których jest mo˝liwe przemienne stosowanie nap´du mechanicznego i r´cznego, powinny byç zbudowane w sposób uniemo˝liwiajàcy jednoczesne w∏àczenie i dzia∏anie obu mechanizmów, zaÊ w∏àczony nap´d mechaniczny nie powinien powodowaç uruchomienia nap´du r´cznego.
Je˝eli dêwignik jest wyposa˝ony w kilka mechanizmów nap´dowych lub elementów jednoczeÊnie przenoszàcych obcià˝enie, nale˝y zapewniç, aby podczas pracy: 1) przy prawid∏owo przenoszonym ∏adunku nie nastàpi∏o przecià˝enie któregoÊ z mechanizmów lub elementów przenoszàcych obcià˝enie, 2) zachowana by∏a synchronizacja ruchów mechanizmów oraz elementów przenoszàcych obcià˝enie.
Przez ruch synchronizowany mechanicznie oraz elementów przenoszàcych obcià˝enie nale˝y rozumieç stan, w którym ró˝nica poziomów elementów przenoszàcych obcià˝enie nie przekracza 50 mm lub gdy ich wzajemne nachylenie nie jest wi´ksze ni˝ 1°. §
Konstrukcja zespo∏ów nap´dowych powinna umo˝liwiaç ∏atwà i bezpiecznà regulacj´ nastaw elementów regulowanych, a tak˝e wymian´ zu˝ywajàcych si´ elementów i zespo∏ów.
Wirujàce elementy nap´dów powinny byç os∏oni´te przed przypadkowym ich dotkni´ciem. Os∏ony elementów wymagajàcych kontroli i obs∏ugi powinny byç zdejmowalne lub odchylne. — nastàpi∏o unieruchomienie danego mechanizmu, nawet gdy urzàdzenia sterujàce tym mechanizmem nie sà w po∏o˝eniu zerowym; powinna byç jednak zapewniona mo˝liwoÊç kontrolowanego opuszczenia ∏adunku.
W dêwignikach, których konstrukcja nie jest przystosowana do wymagaƒ,

ust. 1, wchodzenie osób na element przenoszàcy obcià˝enie lub przebywanie pod nim jest dopuszczalne, gdy opadanie elementu przenoszàcego obcià˝enie z ∏adunkiem o masie równej udêwigowi odbywa si´ z pr´dkoÊcià nie wi´kszà ni˝ 0,01 m/s. §

Uk∏ady hydrauliczne powinny byç wyposa˝one w urzàdzenia wymienione w pkt 1 za∏àcznika nr 1 do rozporzàdzenia.
Zawory zabezpieczajàce, akumulatory hydrauliczne, si∏owniki, pompy, silniki hydrauliczne oraz przewody ciÊnieniowe powinny mieç Êwiadectwo (atest) wystawione przez kontrol´ jakoÊci wytwórcy.
Elementy wyposa˝enia hydraulicznego powinny byç szczelne i odporne na drgania. Dopuszcza si´ przecieki wewn´trzne w uk∏adach hydraulicznych, w wyniku których sk∏adowa pionowa pr´dkoÊç opadania elementu przenoszàcego obcià˝enie z ∏adunkiem o masie równej udêwigowi nie przekracza 0,1 m/h.
Uk∏ad hydrauliczny powinien byç tak zaprojektowany, aby nie zachodzi∏o zjawisko kawitacji, a jego odpowietrzanie odbywa∏o si´ bezpiecznie.
Filtrowanie czynnika roboczego powinno byç skuteczne i odbywaç si´ w sposób ciàg∏y.
W zamkni´tych reduktorach powinna byç mo˝liwa kontrola poziomu oleju.
Przy powrotnym ruchu t∏oka nie powinno wyst´powaç wprowadzanie zanieczyszczeƒ do przestrzeni wewn´trznej cylindra si∏ownika.
W r´cznych mechanizmach nap´dowych podnoszenia nale˝y stosowaç nap´d za pomocà korby bezpieczeƒstwa lub innego urzàdzenia o zbli˝onym dzia∏aniu.
Temperatura czynnika roboczego podczas eksploatacji nie powinna przekroczyç najni˝szej i najwy˝szej wartoÊci dopuszczalnej dla danego czynnika i wyposa˝enia hydraulicznego.
W przypadku zastosowania mechanizmu, o którym mowa w ust. 4, si∏a potrzebna jednemu cz∏owiekowi do nap´du r´cznego tego mechanizmu nie powinna przekraczaç:
W zbiorniku powinien byç zaznaczony najni˝szy i najwy˝szy poziom czynnika roboczego oraz zapewniony prosty i bezpieczny sposób sprawdzania jego poziomu. Dziennik Ustaw Nr 4 — 192 —
Je˝eli w dêwigniku zainstalowanych jest kilka zbiorników z czynnikiem roboczym, powinny one byç odpowiednio oznakowane. §
Nie nale˝y instalowaç zaworów odcinajàcych mi´dzy pompà a zaworem bezpieczeƒstwa. §
Obliczenia wytrzyma∏oÊciowe przewodów ciÊnieniowych wykonuje si´ przy zastosowaniu wspó∏czynnika bezpieczeƒstwa oznaczonego symbolem Xh, którego wartoÊç okreÊla tablica 1 w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia.
Przewody sztywne powinny byç wykonane z rur stalowych bez szwu, dla których wspó∏czynnik bezpieczeƒstwa okreÊla si´ w stosunku do umownej granicy plastycznoÊci oznaczonej symbolem R0.
Poz. 43 dêwignika jest wymagana systematyczna kontrola wyposa˝enia hydraulicznego. §
W przypadku zastosowania wi´cej ni˝ dwóch si∏owników powinno byç zainstalowane urzàdzenie synchronizujàce ich ruch.
Przy zastosowaniu tylko dwóch si∏owników nie jest wymagane stosowanie urzàdzenia synchronizujàcego, je˝eli w obliczeniach wytrzyma∏oÊciowych uwzgl´dniono dodatkowe obcià˝enia wynikajàce z nierównomiernego ruchu t∏oków. Rozdzia∏ 4 Uk∏ady pneumatyczne, wyposa˝enie
Wspó∏czynnik bezpieczeƒstwa dla przewodów gi´tkich okreÊla si´ w stosunku do napr´˝enia rozrywajàcego. §
Uk∏ad pneumatyczny powinien byç tak zaprojektowany i wykonany, aby w przypadku: 1) p´kni´cia przewodów ciÊnieniowych lub innych elementów tego uk∏adu lub 2) przerwy w dop∏ywie energii §
Zamki hydrauliczne powinny byç montowane bezpoÊrednio na si∏owniku lub silniku hydraulicznym. — nastàpi∏o unieruchomienie danego mechanizmu, nawet gdy urzàdzenia sterujàce tym mechanizmem nie znajdujà si´ w po∏o˝eniu zerowym.
Je˝eli nie jest mo˝liwe montowanie zamków,

ust. 1, na si∏owniku lub silniku hydraulicznym, przewód ciÊnieniowy mi´dzy zamkiem hydraulicznym a si∏ownikiem powinien byç wykonany ze stali. W obliczeniach wytrzyma∏oÊciowych przewodu ciÊnieniowego nale˝y przyjàç wspó∏czynnik bezpieczeƒstwa Xh≥5,

Na odcinku przewodu mi´dzy zamkiem hydraulicznym a si∏ownikiem dopuszcza si´ wspawanie elementów wyposa˝enia hydraulicznego, w szczególnoÊci ∏àcznika z koƒcówkà kulistà.
W przypadku przerwy w dop∏ywie energii do zespo∏u nap´dowego powinna byç zapewniona mo˝liwoÊç awaryjnego opuszczenia ∏adunku.
Uk∏ady pneumatyczne powinny byç wyposa˝one w urzàdzenia i zawory zabezpieczajàce wymienione w pkt 2 za∏àcznika nr 1 do rozporzàdzenia.
Si∏owniki, zbiorniki pneumatyczne, silniki oraz przewody ciÊnieniowe powinny mieç Êwiadectwo (atest) wystawione przez kontrol´ jakoÊci wytwórcy. §
Akumulator hydrauliczny powinien byç zainstalowany w uk∏adzie hydraulicznym w sposób umo˝liwiajàcy: 1) zastosowanie zaworu zabezpieczajàcego przed nadmiernym wzrostem ciÊnienia wewnàtrz akumulatora podczas ∏adowania, 2) pomiar ciÊnienia w akumulatorze, 3) opró˝nienie akumulatora, 4) od∏àczenie akumulatora od uk∏adu hydraulicznego.
Je˝eli w uk∏adzie pneumatycznym znajduje si´ zbiornik wyrównawczy, jego konstrukcja powinna odpowiadaç wymaganiom okreÊlonym w warunkach technicznych dozoru technicznego dotyczàcych sta∏ych zbiorników ciÊnieniowych.
Konstrukcja akumulatorów hydraulicznych powinna odpowiadaç warunkom okreÊlonym w odr´bnych przepisach dotyczàcych zbiorników ciÊnieniowych.
Badania szczelnoÊci uk∏adów i elementów pneumatycznych nale˝y przeprowadzaç, stosujàc ciÊnienie nominalne.
Spadek ciÊnienia w akumulatorze hydraulicznym powinien byç sygnalizowany na stanowisku sterowniczym za pomocà sygna∏ów optycznych lub akustycznych. §
Przewody ciÊnieniowe i ich elementy ze wzgl´du na wytrzyma∏oÊç powinny byç dobrane do ciÊnienia próbnego równego 1,5 wartoÊci ciÊnienia nominalnego.
Stalowe przewody pneumatyczne powinny byç wykonane z rur bez szwu. „UWAGA ! Akumulator hydrauliczny! Przed demonta˝em uk∏adu akumulator hydrauliczny od∏àczyç lub roz∏adowaç.”
Przewody ciÊnieniowe powinny byç pewnie zamocowane i zabezpieczone przed drganiami i uszkodzeniami, a tak˝e przed utratà szczelnoÊci po∏àczeƒ. Ich rozmieszczenie i sposób zamocowania do si∏owników powinny uniemo˝liwiaç powstawanie odkszta∏ceƒ mogàcych powodowaç wystàpienie niedopuszczalnych napr´˝eƒ. §
Na stanowisku sterowniczym nale˝y umieÊciç urzàdzenia sygnalizujàce stan ciÊnienia i temperatury, je˝eli dla zapewnienia niezawodnoÊci eksploatacji §
Je˝eli ze wzgl´du na koniecznoÊç zepewnienia niezawodnoÊci eksploatacji dêwignika jest wymagane dokonywanie systematycznej kontroli dzia∏ania
Na dêwigniku z akumulatorem hydraulicznym powinien byç umieszczony, w widocznym miejscu, ostrzegawczy symbol graficzny lub napis o treÊci: Dziennik Ustaw Nr 4 — 193 — uk∏adu pneumatycznego, na stanowisku sterowniczym powinny byç umieszczone urzàdzenia sygnalizujàce stan parametrów tego uk∏adu.
W przypadku spadku ciÊnienia w uk∏adzie pneumatycznym lub spadku napi´cia zasilania elektrycznego w sieci, urzàdzenie sygnalizujàce powinno wykazaç spadek napi´cia; niezale˝nie od dzia∏ania urzàdzeƒ sygnalizujàcych elementy blokujàce powinny automatycznie przerwaç prac´ dêwignika. Rozdzia∏ 5 Wymagania dodatkowe dla urzàdzeƒ hydraulicznych i pneumatycznych §
Elementy oraz zespo∏y hydrauliczne i pneumatyczne, a tak˝e ich po∏àczenia powinny byç szczelne i odporne na drgania. Poz. 43
Konstrukcja i sposób po∏àczenia urzàdzeƒ sterujàcych w poszczególnych obwodach powinny uniemo˝liwiaç niekontrolowany wzajemny wp∏yw na inne obwody sterownicze.
Na stanowisku sterowniczym powinno byç zainstalowane urzàdzenie umo˝liwiajàce ca∏kowite wy∏àczenie nap´du dêwignika.
Uk∏ady oraz urzàdzenia sterujàce powinny byç zbudowane w sposób uniemo˝liwiajàcy jednoczesne za∏àczanie przeciwnych kierunków ruchu jakiegokolwiek mechanizmu.
Przyciski sterownicze nie powinny wystawaç ponad swojà obudow´.
Konstrukcja urzàdzeƒ sterujàcych powinna uniemo˝liwiaç ich niezamierzone za∏àczenie.
Podstawowe charakterystyki urzàdzeƒ wyposa˝enia hydraulicznego i pneumatycznego powinny byç tak dobrane, aby podczas pracy w normalnych warunkach nie nast´powa∏o przecià˝enie elementów noÊnych dêwignika.
Urzàdzenia sterujàce po zaniku si∏y, która na nie oddzia∏uje, powinny samoczynnie wracaç do po∏o˝enia neutralnego i jednoczeÊnie wszystkie ruchy dêwignika powinny samoczynnie zostaç wstrzymane.
Elementy oraz zespo∏y uk∏adów hydraulicznych i pneumatycznych powinny byç rozmieszczone w sposób umo˝liwiajàcy wygodny i bezpieczny do nich dost´p, zw∏aszcza do elementów podlegajàcych regulacji i wymianie.
Urzàdzenia sterujàce powinny mieç wyczuwalne, zaznaczone pozycje stanu ich po∏o˝enia, w szczególnoÊci: wy∏àczone, za∏àczone, kolejne stopnie trybu pracy.
Uk∏ady hydrauliczne i pneumatyczne powinny byç wyposa˝one w przy∏àczki umo˝liwiajàce pod∏àczenia manometru, w celu przeprowadzenia pomiaru ciÊnienia. Miejsca rozmieszczenia przy∏àczek powinny byç oznaczone na schematach instalacji.
Zawory wymagajàce wyregulowania w celu uzyskania odpowiedniego ciÊnienia powinny byç zabezpieczone, w szczególnoÊci przez plombowanie, aby osoby nieupowa˝nione nie mog∏y ich przeregulowaç.
Przewody ciÊnieniowe gi´tkie powinny byç rozmieszczone w sposób uniemo˝liwiajàcy ich ocieranie si´, skr´canie i krzy˝owanie podczas przesuwania ruchomych cz´Êci mechanizmów dêwignika lub pod wp∏ywem ruchów spowodowanych zmianà ciÊnienia czynnika roboczego.
Si∏y potrzebne do uruchomienia urzàdzeƒ sterujàcych nie powinny przekraczaç wartoÊci okreÊlonych w tablicy 3 za∏àcznika nr 2 do rozporzàdzenia.
Dêwigniki, dla których jest przewidziana mo˝liwoÊç sterowania z wi´cej ni˝ jednego stanowiska, powinny posiadaç odpowiednià blokad´ uniemo˝liwiajàcà jednoczesne sterowanie z kilku stanowisk.
Wyposa˝enie hydrauliczne i pneumatyczne oraz urzàdzenia sterujàce powinny byç tak wykonane i rozmieszczone, aby w miar´ mo˝liwoÊci kierunek ruchu elementów sterujàcych odpowiada∏ wywo∏anemu przez nie kierunkowi ruchu mechanizmu. Rozdzia∏ 7 Uk∏ady hamulcowe
W przypadku koniecznoÊci spawania przewodów ciÊnieniowych wytrzyma∏oÊç spawanego odcinka powinna byç równa wytrzyma∏oÊci pozosta∏ej cz´Êci przewodu ciÊnieniowego. Powinna byç tak˝e zapewniona mo˝liwoÊç oczyszczenia spoiny wewnàtrz przewodu. §
Spr´˝yny hamulców powinny pracowaç tylko na Êciskanie i byç osadzone w tulejach lub na trzpieniach. Rozdzia∏ 6
Obcià˝niki powinny byç mocowane na dêwigniach hamulcowych, w sposób uniemo˝liwiajàcy ich spadni´cie lub samoczynne przesuni´cie na dêwigni. Sterowanie uk∏adów hydraulicznych i pneumatycznych §
System sterowania dêwignika powinien zapewniaç p∏ynnoÊç dzia∏ania mechanizmów podczas ich pracy, rozruchu i hamowania.
Mechanizm podnoszenia powinien byç wyposa˝ony w hamulec: 1) automatyczny — w przypadku mechanizmu o nap´dzie innym ni˝ r´czny, Dziennik Ustaw Nr 4 — 194 — 2) naciskowy — w przypadku mechanizmu o nap´dzie r´cznym.
Stosowanie hamulca nie jest wymagane w samohamownych Êrubowych mechanizmach nap´dowych oraz mechanizmach wyposa˝onych w si∏owniki hydrauliczne lub pneumatyczne.
Zamiast hamulca naciskowego mo˝na stosowaç przek∏adni´ samohamownà.
Nie nale˝y stosowaç hamulców taÊmowych w mechanizmach podnoszenia.
Tarcza hamulca znajdujàcego si´ mi´dzy silnikiem a przek∏adnià powinna byç zamocowana na wale przek∏adni. §
Mechanizmy podnoszenia dêwigników przeznaczonych do transportu roztopionych metali, ˝u˝lu, Êrodków trujàcych lub ˝ràcych, materia∏ów wybuchowych lub innych ∏adunków niebezpiecznych powinny byç wyposa˝one co najmniej w dwa hamulce.
Mechanizmy wyposa˝one w dwa hamulce powinny byç tak zaprojektowane, aby: 1) hamulce dzia∏a∏y niezale˝nie od siebie, 2) jeden hamulec by∏ zamontowany mi´dzy silnikiem a przek∏adnià, zaÊ drugi hamulec na dowolnym wale mechanizmu nap´dowego, 3) przy sprawdzaniu niezawodnoÊci hamowania jednego hamulca mo˝na by∏o wyeliminowaç hamujàce dzia∏anie drugiego.
W mechanizmach z dwoma hamulcami dopuszcza si´ wykonanie hamulców o dzia∏aniu niejednoczesnym.
Hamulce mechanizmów podnoszenia powinny zapewniaç, w dowolnych warunkach eksploatacji, niezawodnoÊç hamowania i utrzymywania ∏adunku.
Wspó∏czynnik pewnoÊci hamowania, jako stosunek momentu statycznego wywo∏anego przez hamulec do momentu wyst´pujàcego na tarczy hamulcowej oraz wywo∏anego przez najwi´ksze obcià˝enie statyczne, z uwzgl´dnieniem sprawnoÊci mechanizmu, powinien byç nie mniejszy ni˝ 1,
W mechanizmach podnoszenia wyposa˝onych w dwa hamulce wspó∏czynnik pewnoÊci hamowania powinien wynosiç dla ka˝dego hamulca nie mniej ni˝: 1) 1,25 — w przypadku zastosowania hamulców o dzia∏aniu jednoczesnym, Poz. 43
Mechanizmy jazdy dêwigników przewoênych z nap´dem innym ni˝ r´czny powinny byç wyposa˝one w hamulce automatyczne w przypadku, gdy dêwignik jest: 1) przemieszczany na otwartej przestrzeni, 2) przemieszczany w pomieszczeniu na torze jezdnym u∏o˝onym na poziomie roboczym, 3) zdalnie sterowany.
W hamulcach automatycznych mechanizmów jazdy dopuszcza si´ stosowanie dodatkowego urzàdzenia zapewniajàcego p∏ynnoÊç hamowania.
Je˝eli w dêwigniku przy pomocy jednego silnika jest nap´dzany wi´cej ni˝ jeden mechanizm, ka˝dy nap´dzany mechanizm powinien byç wyposa˝ony w niezale˝ny hamulec. DZIA¸ 3 Zespo∏y i elementy Rozdzia∏ 1 Liny §
Liny noÊne powinny odpowiadaç warunkom okreÊlonym w Polskich Normach lub w innych specyfikacjach technicznych uzgodnionych z organem w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego oraz posiadaç Êwiadectwo (atest) wystawione przez wytwórc´.
Liny noÊne powinny byç wykonane z ocynkowanych drutów stalowych o nominalnej wytrzyma∏oÊci na rozciàganie wynoszàcej od 1370 N/mm2 do 1770 N/mm
W uzasadnionych przypadkach dopuszcza si´ stosowanie lin o nominalnej wytrzyma∏oÊci wy˝szej ni˝ 1770 N/mm
Nale˝y stosowaç liny dwuzwite, odpr´˝one, o co najmniej szeÊciu splotkach wielowarstwowych. Nie nale˝y ∏àczyç i sztukowaç lin.
Przy Êrednicach nominalnych lin wi´kszych ni˝ 16 mm powinno si´ stosowaç liny o splotkach co najmniej trzywarstwowych. §
Przy doborze lin powinien byç spe∏niony warunek wytrzyma∏oÊciowy okreÊlony wzorem: F —≥X Q gdzie poszczególne symbole oznaczajà: 2) 1,50 — w przypadku zastosowania hamulców o dzia∏aniu niejednoczesnym, F — rzeczywistà si∏´ zrywajàcà lin´ w ca∏oÊci, Q — obliczeniowà si∏´ w linie, X — najmniejszy wspó∏czynnik bezpieczeƒstwa liny. 3) 1,75 — w przypadku zastosowania hamulców dla mechanizmów,

ust.

Rzeczywistà si∏´ zrywajàcà lin´ w ca∏oÊci oblicza si´ wed∏ug wzoru: Dziennik Ustaw Nr 4 — 195 — F = Fnom · K gdzie poszczególne symbole oznaczajà: F — rzeczywistà si∏´ zrywajàcà lin´ w ca∏oÊci [N], Fnom — obliczeniowà si∏´ zrywajàcà lin´ [N], K — wspó∏czynnik zmniejszajàcy. WartoÊci Fnom i K okreÊla si´ zgodnie z Polskimi Normami dla lin.
Dla lin, do których nie stosuje si´ Polskich Norm, wykonanych w sposób okreÊlony w innych normach lub specyfikacjach technicznych, rzeczywistà si∏´ zrywajàcà lin´ w ca∏oÊci nale˝y okreÊlaç na podstawie danych okreÊlonych przez wytwórc´, przyjmujàc jako: 1) równà sile zrywajàcej lin´ w ca∏oÊci okreÊlonej w odpowiednim Êwiadectwie lub 2) obliczonà wed∏ug wzoru okreÊlonego w pkt 1 za∏àcznika nr 3 do rozporzàdzenia.
Obliczeniowà si∏´, oznaczonà symbolem „Q”, w linie noÊnej uk∏adu linowego wyznacza si´ z uwzgl´dnieniem: 1) maksymalnego obcià˝enia pochodzàcego od si∏ udêwigu lub si∏ ci´˝koÊci cz∏onów dêwignika, przemieszczanych przez uk∏ad linowy, 2) oporów ruchu spowodowanych tarciem, w szczególnoÊci oporów ruchu w prowadnicach i przegubach, a tak˝e oporów jazdy i przewijania, 3) sprawnoÊci uk∏adu linowego, obliczonej przy uwzgl´dnieniu sprawnoÊci czàstkowej krà˝ków i b´bnów, 4) si∏y bezw∏adnoÊci przejezdnych cz∏onów i elementów dêwignika, obliczonych dla Êredniej wartoÊci przyspieszenia, je˝eli si∏y te nie przekraczajà 10% sumy obcià˝eƒ statycznych, wymienionych w pkt 1—3, 5) si∏y ci´˝koÊci osób wchodzàcych na element przenoszàcy obcià˝enie (platform´).
Do obliczeƒ,

ust. 4, przyjmuje si´ si∏´ ci´˝koÊci jednej osoby równà 750 N.

Najmniejszy wspó∏czynnik bezpieczeƒstwa lin noÊnych dêwigników, nieprzystosowanych do wchodzenia osób na element przenoszàcy obcià˝enie lub przebywania pod nim, powinien mieç wartoÊç oznaczonà wspó∏czynnikiem X =
W dêwignikach, w których jest dopuszczalne wchodzenie osób na element przenoszàcy obcià˝enie albo przebywanie pod nim, najmniejszy wspó∏czynnik bezpieczeƒstwa liny powinien mieç wartoÊç oznaczonà wspó∏czynnikiem X =
§
Do lin noÊnych powinna byç trwale przytwierdzona tabliczka zawierajàca co najmniej: 1) nazw´ i adres producenta lin, Poz. 43 2) symbol identyfikacyjny dokumentu kontroli jakoÊci.
Informacje,

ust. 1, powinny byç czytelne i wykonane w sposób zabezpieczajàcy je przed ∏atwym zatarciem. Rozdzia∏ 2 Mocowanie lin §

Elementy mocowania koƒców lin powinny byç tak zaprojektowane, aby napr´˝enia w nich wyznaczone, przy uwzgl´dnieniu obliczeniowej si∏y w linie, by∏y co najmniej 2,5-krotnie mniejsze od granicy plastycznoÊci materia∏u, z którego zosta∏y wykonane.
Si∏y tarcia utrzymujàce koƒcówk´ liny w jej elemencie mocujàcym, obliczone z uwzgl´dnieniem wspó∏czynnika tarcia oznaczonego symbolem µ = 0,1, powinny byç co najmniej 2,5-krotnie wi´ksze od obliczeniowej si∏y w linie.
Mocowanie koƒców lin do konstrukcji dêwignika powinno byç wykonane, z zastrze˝eniem ust. 4, poprzez: 1) zaplecenie wolnego koƒca liny na d∏ugoÊci równej co najmniej 20 Êrednicom liny, ale nie krótszej ni˝ 0,3 m, z zastosowaniem kauszy, 2) zaciÊni´cie w co najmniej trzech zaciskach linowych kab∏àkowych, z zastosowaniem kauszy, 3) mocowanie w koƒcówce klinowej za pomocà klina samozaciskajàcego si´, o kàcie rozwarcia nie mniejszym ni˝ 6° i nieprzekraczajàcym 16°, z zabezpieczeniem wolnego koƒca zaciskiem linowym, niepo∏àczonym z pasmem noÊnym.
Do mocowania koƒców lin do konstrukcji dêwignika mo˝e byç zastosowany jeden ze sposobów ich mocowania,

ust.

Mocowanie liny do b´bna powinno byç wykonane, z zastrze˝eniem ust. 6, poprzez: 1) dociÊni´cie liny za pomocà co najmniej dwóch nak∏adek przykr´conych do p∏aszcza b´bna, 2) w gnieêdzie b´bnowym za pomocà klina samozaciskajàcego si´ o kàcie rozwarcia nie mniejszym ni˝ 6° i nieprzekraczajàcym 16°, 3) w gnieêdzie b´bnowym za pomocà wk∏adki z noskiem, dociskanej co najmniej dwoma wkr´tami.
Do mocowania lin do b´bna mo˝e byç zastosowany jeden ze sposobów, o którym mowa w ust.
W obliczeniach mocowania liny na b´bnie mo˝e byç uwzgl´dnione oddzia∏ywanie odcià˝ajàce, wynikajàce z zastosowania co najmniej 1,5 zwoju zapasowego liny. Dziennik Ustaw Nr 4 — 196 — Poz. 43
Mocowanie i rozmieszczenie lin powinno eliminowaç ich zginanie w zakresie mo˝liwych wychyleƒ, a tak˝e wykluczyç mo˝liwoÊç spadania z b´bnów lub krà˝ków oraz stykania si´ lin z elementami konstrukcji dêwignika lub innymi linami.
Odchylenie boczne liny od osi rowka na krà˝ku lub od osi rowka na b´bnie nie powinno przekraczaç wielkoÊci okreÊlonej symbolem tg δ = 1/
W przypadku lin nieodkr´tnych odchylenie to nie powinno przekraczaç tg δ = 1/
Zamocowanie koƒców lin przy zastosowaniu elementów okreÊlonych w Polskich Normach nie wymaga udowodnienia pewnoÊci ich po∏àczenia za pomocà obliczeƒ lub badaƒ.
Boczne odchylenie liny wzgl´dem p∏aszczyzny prostopad∏ej do osi b´bna dla b´bnów g∏adkich nie powinno przekraczaç wielkoÊci okreÊlonej symbolem tg δ = 1/
Rozdzia∏ 3
Odchylenie liny na rolkach uk∏adacza od p∏aszczyzny stycznej do rolek nie powinno przekraczaç wielkoÊci okreÊlonej symbolem tg δ = 1/
B´bny i krà˝ki linowe §
B´ben do jednowarstwowego nawijania liny powinien mieç rowek naci´ty wed∏ug linii Êrubowej.
B´ben do wielowarstwowego nawijania liny powinien mieç konstrukcj´ zapewniajàcà w∏aÊciwe uk∏adanie si´ ka˝dej warstwy oraz przeciwdzia∏ajàcà odwijaniu si´ liny z b´bna.
B´bny przeznaczone do nawijania jednego pasma liny powinny mieç obrze˝a: 1) od strony przeciwleg∏ej do zamocowania liny — przy nawijaniu jednowarstwowym, 2) z obu stron b´bna — przy nawijaniu wielowarstwowym.
Obrze˝a,

ust. 3, powinny wystawaç ponad ostatnià warstw´ nawini´tej liny na wysokoÊç równà co najmniej 1,5 Êrednicy liny.

B´bny z rowkami, przeznaczone do jednowarstwowego nawijania dwóch pasm liny, mogà nie mieç obrze˝y, je˝eli: 1) pasma lin nawijajà si´ od skraju ku jego Êrodkowi, 2) zastosowane rozwiàzanie konstrukcyjne uniemo˝liwia spadni´cie liny z b´bna.
PojemnoÊç b´bna powinna byç tak dobrana, aby zapewnia∏a pozostawianie na nim co najmniej 1,5 zwoju zapasowego liny, nie liczàc odcinka liny b´dàcego w zamocowaniu b´bna przy skrajnym dolnym po∏o˝eniu elementów przenoszàcych obcià˝enie. §
Krà˝ki linowe i wyrównawcze powinny byç wyposa˝one w zabezpieczenia przed spadaniem liny. Odleg∏oÊç powierzchni roboczych tych zabezpieczeƒ od zewn´trznej Êrednicy krà˝ka nie powinna byç wi´ksza od 1/3 Êrednicy liny i nie powinna przekraczaç 10 mm. §
Minimalne Êrednice podzia∏owe b´bnów i krà˝ków nale˝y obliczaç wed∏ug wzoru okreÊlonego w pkt 2 za∏àcznika nr 3 do rozporzàdzenia. Rozdzia∏ 4 Wymagania ogólne dla ∏aƒcuchów §
¸aƒcuchy sworzniowe i ogniwowe powinny odpowiadaç wymaganiom okreÊlonym w Polskich Normach lub w innych specyfikacjach technicznych uzgodnionych z organem w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego oraz posiadaç Êwiadectwo (atest) wystawione przez kontrol´ jakoÊci wytwórcy.
¸aƒcuchy ogniwowe wspó∏pracujàce z ko∏ami ∏aƒcuchowymi powinny byç wykonane jako kalibrowane. §
Przy doborze ∏aƒcuchów,

§ 32, powinien byç spe∏niony warunek okre

Êlony wzorem: F —≥X Q gdzie poszczególne symbole oznaczajà: F — si∏´ rzeczywistà zrywajàcà ∏aƒcuch, Q — obliczeniowà si∏´ w ∏aƒcuchu, X — najmniejszy wspó∏czynnik bezpieczeƒstwa ∏aƒcucha, okreÊlony w ust. 4 lub

Obliczeniowà si∏´ w ∏aƒcuchu oznaczonà symbolem „Q” wyznacza si´ z uwzgl´dnieniem: 1) maksymalnego obcià˝enia pochodzàcego od si∏ udêwigu i si∏ ci´˝koÊci cz∏onów dêwignika, przemieszczanych przez uk∏ad ∏aƒcuchowy, 2) oporów ruchu spowodowanych tarciem, w szczególnoÊci oporów ruchu w prowadnicach, przegubach, oporów jazdy i przewijania, 3) sprawnoÊci uk∏adu ∏aƒcuchowego, obliczonej z uwzgl´dnieniem sprawnoÊci czàstkowej kó∏, krà˝ków i b´bnów, 4) si∏y bezw∏adnoÊci przejezdnych cz∏onów i elementów dêwignika, obliczonych dla Êredniej wartoÊci przyspieszenia, je˝eli si∏y te przekraczajà 10% sumy obcià˝eƒ statycznych wymienionych w pkt 1—3, 5) si∏y ci´˝koÊci osób wchodzàcych na element przenoszàcy obcià˝enie-platform´. Dziennik Ustaw Nr 4 — 197 — Poz. 43
Do obliczeƒ,

ust. 2, przyjmuje si´ si∏´ ci´˝koÊci jednej osoby równà 750 N. b´bna, przy skrajnym dolnym po∏o˝eniu elementów chwytajàcych.

Najmniejszy wspó∏czynnik bezpieczeƒstwa ∏aƒcucha, zale˝ny od jego rodzaju oraz rodzaju zastosowanych elementów nap´dowych, w dêwignikach nieprzystosowanych do wchodzenia osób na element przenoszàcy obcià˝enie lub przebywania pod nim, powinien mieç wartoÊç okreÊlonà w tablicy 2 w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia.
Ârednice b´bnów, na które nawijany jest ∏aƒcuch ogniwowy, oraz krà˝ków powinny wynosiç nie mniej ni˝:
W dêwignikach, w których jest dopuszczalne wchodzenie na element przenoszàcy obcià˝enie albo przebywanie pod nim osób, najmniejszy wspó∏czynnik bezpieczeƒstwa ∏aƒcucha powinien mieç wartoÊç oznaczonà symbolem X =
§
Do ∏aƒcuchów, na których zawieszone sà elementy przenoszàce obcià˝enie, powinna byç trwale przytwierdzona tabliczka zawierajàca co najmniej: 1) nazw´ i adres producenta ∏aƒcucha, 2) symbol identyfikacyjny dokumentu kontroli jakoÊci. 1) 20-krotnà podzia∏k´ ∏aƒcucha — przy nap´dzie r´cznym, 2) 30-krotnà podzia∏k´ ∏aƒcucha — przy nap´dzie innym ni˝ r´czny. §
Ko∏a ∏aƒcuchowe do ∏aƒcuchów ogniwowych lub sworzniowych powinny mieç nie mniej ni˝ pi´ç gniazd lub z´bów, z których co najmniej dwa powinny znajdowaç si´ w pe∏nym sprz´˝eniu z ∏aƒcuchem.
Ko∏a ∏aƒcuchowe powinny byç wyposa˝one w urzàdzenia zapewniajàce w∏aÊciwe uk∏adanie si´ ∏aƒcucha i uniemo˝liwiajàce jego spadanie.
Informacje,

ust. 1, powinny byç czytelne i wykonane w sposób zabezpieczajàcy je przed ∏atwym zatarciem.

Odchylenie boczne ∏aƒcuchów ogniwowych, w stosunku do p∏aszczyzny prostopad∏ej do osi b´bna lub p∏aszczyzny symetrii ko∏a ∏aƒcuchowego, nie mo˝e przekraczaç wielkoÊci oznaczonej symbolem tg δ = 1/
Rozdzia∏ 5
Odchylenie boczne dla ∏aƒcuchów sworzniowych jest niedopuszczalne. B´bny, krà˝ki, ko∏a ∏aƒcuchowe oraz mocowanie ∏aƒcuchów Rozdzia∏ 6 §
Elementy mocowania koƒców ∏aƒcuchów powinny byç tak zaprojektowane, aby napr´˝enia w nich wyznaczone, przy uwzgl´dnieniu obliczeniowej si∏y w ∏aƒcuchu, by∏y co najmniej 2,5-krotnie mniejsze od granicy plastycznoÊci materia∏u, z którego zosta∏y wykonane.
Mocowanie i rozmieszczenie ∏aƒcuchów powinno wykluczaç mo˝liwoÊç ich spadania z b´bna, krà˝ka lub ko∏a ∏aƒcuchowego oraz stykania si´ ∏aƒcuchów z elementami konstrukcji lub innymi ∏aƒcuchami.
Do zamocowania koƒców ∏aƒcucha, przy zastosowaniu elementów okreÊlonych w Polskich Normach, nie wymaga si´ udokumentowania pewnoÊci ich po∏àczenia poprzez dokonanie obliczeƒ lub przeprowadzanie badaƒ. §
B´bny przeznaczone do nawijania ∏aƒcuchów ogniwowych powinny mieç obrze˝a z obu stron b´bna. Obrze˝a powinny wystawaç ponad ostatnià warstw´ nawini´tego ∏aƒcucha na co najmniej jednà szerokoÊç ogniwa ∏aƒcucha.
PojemnoÊç b´bna dla ∏aƒcucha ogniwowego powinna byç tak dobrana, aby zapewnia∏a pozostawianie na nim co najmniej 1,5 zwoju zapasowego ∏aƒcucha, nie liczàc odcinka ∏aƒcucha b´dàcego w zamocowaniu Zabezpieczenia §
Zabezpieczenia przed stoczeniem si´ ∏adunków — pojemników okràg∏ych, stosowane w elementach przenoszàcych obcià˝enie, powinny w po∏o˝eniu roboczym dzia∏aç samoczynnie.
W dêwignikach samochodowych, posiadajàcych ramiona przegubowe w elementach przenoszàcych obcià˝enie, powinny byç zastosowane urzàdzenia zabezpieczajàce, w celu uniemo˝liwienia przypadkowego przesuni´cia si´ tych ramion. Urzàdzenia te powinny dzia∏aç na zasadzie samohamownoÊci lub posiadaç po∏àczenia kszta∏towe.
W dêwignikach,

ust. 2, elementy przenoszàce obcià˝enie, przystosowane do najazdu na nie, powinny byç wyposa˝one po obu stronach platform najazdowych w kraw´˝niki, progi lub inne urzàdzenia zabezpieczajàce przed mo˝liwoÊcià stoczenia si´ podnoszonego samochodu.

Dêwigniki z nap´dem mechanicznym, w których element przenoszàcy obcià˝enie jest utrzymywany na linach lub ∏aƒcuchach, powinny byç wyposa˝one w urzàdzenie wy∏àczajàce nap´d, gdy wystàpi poluzowanie lub zwis ci´gna, w przypadku zakleszczenia si´ elementu przenoszàcego obcià˝enie. Dziennik Ustaw Nr 4 — 198 —
Dêwigniki,

ust. 4, w których ruch opuszczania elementu przenoszàcego obcià˝enie odbywa si´ pod w∏asnym ci´˝arem i ruch ten jest podtrzymywany przez mechanizm nap´dowy, powinny byç wyposa˝one w urzàdzenie wy∏àczajàce nap´d, w przypadku zablokowania si´ elementu przenoszàcego obcià˝enie.

Dêwigniki o wysokoÊci podnoszenia przekraczajàcej 0,4 m, w których elementy przenoszàce obcià˝enie utrzymywane sà przez liny, ∏aƒcuchy lub nakr´tki noÊne, powinny byç tak zbudowane, aby w przypadku uszkodzenia liny, ∏aƒcucha lub nakr´tki noÊnej nie nastàpi∏o opadni´cie elementu przenoszàcego obcià˝enie o wi´cej ni˝ 0,1 m.
Wymagania okreÊlone w ust. 6 stosuje si´ do dêwigników samochodowych, ustawionych nad kana∏ami roboczymi, bez wzgl´du na wysokoÊç podnoszenia.
Urzàdzenie zabezpieczajàce, zastosowane w celu niedopuszczenia do przekroczenia wielkoÊci opadania elementu przenoszàcego obcià˝enie, o którym mowa w ust. 6, powinny zadzia∏aç zarówno podczas ruchu elementu przenoszàcego obcià˝enie, jak i przy wy∏àczonym nap´dzie. W przypadku zadzia∏ania urzàdzenia zabezpieczajàcego w ruchu, powinno nastàpiç jednoczesne zatrzymanie mechanizmu nap´dowego.
Je˝eli jako urzàdzenie zabezpieczajàce zastosowano dodatkowe liny, ∏aƒcuchy lub nakr´tki bezpieczeƒstwa niezale˝nie od roboczych, powinny one byç przystosowane do przej´cia i utrzymania pe∏nego obcià˝enia pochodzàcego od elementu przenoszàcego obcià˝enie wraz z ∏adunkiem.
W dêwignikach o wysokoÊci podnoszenia do 2 m, w których po zasterowaniu ruch podnoszenia jest kontynuowany do osiàgni´cia okreÊlonego konstrukcyjnie najwy˝szego po∏o˝enia elementu przenoszàcego obcià˝enie, zamiast urzàdzeƒ zabezpieczajàcych,

ust. 6, mo˝na zastosowaç na najwy˝szym poziomie automatycznie dzia∏ajàce podchwyty dla elementu przenoszàcego obcià˝enie, w przypadkach gdy: 1) element przenoszàcy obcià˝enie jest zawieszony na co najmniej dwóch niezale˝nych od siebie ci´gnach, linach lub ∏aƒcuchach, 2) wytrzyma∏oÊç ka˝dego z tych ci´gien jest wystarczajàca do przeniesienia pe∏nego obcià˝enia pochodzàcego od elementu przenoszàcego obcià˝enie wraz z ∏adunkiem. 11. Urzàdzeƒ zabezpieczajàcych,

ust. 6, nie stosuje si´ do dêwigników o wysokoÊci podnoszenia do 1,5 m, je˝eli nie sà przeznaczone do wchodzenia osób na element przenoszàcy obcià˝enie lub przebywania osób pod tym elementem. Poz. 43 12. Dêwigniki,

ust. 11, powinny byç zaopatrzone w odpowiednià tablic´ ostrzegawczà, wywieszonà w widocznym miejscu w pobli˝u elementu przenoszàcego obcià˝enie. §

Elementy przenoszàce obcià˝enie dêwigników, na które mogà wchodziç osoby, powinny byç zaopatrzone w odpowiednie podesty i balustrady ochronne.
Znajdujàce si´ w podestach elementów przenoszàcych obcià˝enie otwory powinny byç zamykane pokrywami przesuwnymi lub odchylnymi, otwierajàcymi si´ do góry.
Przepisu ust. 2 nie stosuje si´ do dêwigników samochodowych.
WysokoÊç balustrady przy elementach przenoszàcych obcià˝enie dêwigników, na które jest dopuszczalne wchodzenie osób, nie powinna byç mniejsza ni˝ 1,1 m.
Balustrada powinna byç wyposa˝ona w kraw´˝nik o wysokoÊci co najmniej 70 mm; przestrzeƒ pomi´dzy por´czà i kraw´˝nikiem powinna byç wype∏niona w sposób uniemo˝liwiajàcy wypadni´cie osób.
Konstrukcja balustrady powinna, bez trwa∏ych odkszta∏ceƒ, przenosiç si∏´ skupionà o wielkoÊci co najmniej 500 N, przy∏o˝onà w dowolnym punkcie na ca∏ej jej d∏ugoÊci.
Ruchome cz´Êci balustrady powinny byç zabezpieczone w po∏o˝eniu roboczym przed przypadkowà zmianà po∏o˝enia. Cz´Êci balustrad przechylne lub odchylne nie mogà byç przechylane lub odchylane na zewnàtrz.
Stosowanie lin lub ∏aƒcuchów zamiast balustrad jest niedozwolone. DZIA¸ 4 Wyposa˝enie elektryczne Rozdzia∏ 1 Wymagania ogólne §
Budowa wyposa˝enia elektrycznego dêwignika i jego charakterystyka techniczna powinny odpowiadaç parametrom pracy, przeznaczeniu, warunkom, w jakich b´dzie eksploatowany, oraz wymaganiom okreÊlonym w odr´bnych przepisach.
Wykonanie i sposób zainstalowania wyposa˝enia elektrycznego dêwignika powinny zapewniaç jego dogodnà i bezpiecznà obs∏ug´.
Aparatura sterownicza dêwignika powinna prawid∏owo pracowaç tak˝e w przypadku zmian w napi´ciu zasilania w granicach ± 10% napi´cia znamionowego. Dziennik Ustaw Nr 4 — 199 —
Dopuszczalne zmiany napi´ç zasilania maszyn i aparatów elektrycznych dêwigników powinny zawieraç si´ w granicach ±5% napi´cia znamionowego. Rozdzia∏ 2 Instalacje zasilajàce §
Instalacje zasilajàce dêwigniki mogà byç wykonane z zastosowaniem przewodów ruchomych.
Przewody ruchome mogà byç zwijane na b´bnie kablowym z pierÊcieniami zbierajàcymi, uk∏adaç si´ harmonijkowo, w szczególnoÊci przewody zawieszane lub prowadzone systemem gàsienicowym. Do zasilania dêwigników nie nale˝y stosowaç przewodu ruchomego swobodnie wleczonego.
Przewody ruchome powinny byç zabezpieczone przed uszkodzeniami mechanicznymi. §
B´bny kablowe powinny mieç nap´d mechaniczny, w szczególnoÊci silnikowy, spr´˝ynowy lub ci´˝arkowy, w celu zapewnienia w∏aÊciwego naciàgu przewodu.
Promieƒ b´bna kablowego oraz promieƒ przegi´cia przewodów ruchomych nie powinny byç mniejsze od promienia przegi´cia dopuszczalnego dla stosowanego przewodu. §
W obr´bie dêwigników nale˝y stosowaç przewody opancerzone lub w p∏aszczu metalowym, dla cz´Êci ruchomych — przewody oponowe z ˝y∏ami miedzianymi i izolacjà dostosowanà do napi´cia znamionowego równego co najmniej napi´ciu roboczemu, które nie jest mniejsze ni˝ 500 V.
Przekrój przewodów izolowanych w obwodach si∏owych powinien wynosiç co najmniej 2,5 mm2 (Cu).
Dozwolone jest stosowanie przewodów bez p∏aszcza metalowego i pancerza, je˝eli w miejscach nara˝onych na uszkodzenia mechaniczne przewody sà prowadzone w odpowiednio ukszta∏towanych os∏onach. §
Konstrukcja dêwignika nie mo˝e byç wykorzystywana jako przewód roboczy w uk∏adzie zasilania urzàdzeƒ elektrycznych. §
Po∏àczenia obwodów zasilania nap´dów powinny byç wykonane za pomocà oddzielnych przewodów wielo˝y∏owych.
Po∏àczenia obwodów sterowniczych, sygnalizacyjnych, oÊwietleniowych, alarmowych mogà byç wykonane za pomocà wspólnego przewodu wielo˝y∏owego, dostosowanego do obwodu o najwy˝szym napi´ciu. Rozdzia∏ 3 ¸àczniki manipulacyjne §
Dêwignik powinien byç wyposa˝ony w ∏àcznik g∏ówny wy∏àczajàcy ca∏kowicie obwody si∏owe i sterownicze. Poz. 43
¸àcznik g∏ówny mo˝e posiadaç nap´d r´czny lub elektromechaniczny.
¸àcznik g∏ówny z nap´dem r´cznym powinien byç umieszczony przy stanowisku sterowniczym. Je˝eli zadania ∏àcznika g∏ównego spe∏nia ∏àcznik z nap´dem elektromechanicznym, w szczególnoÊci stycznik, ∏àcznik automatyczny, czyli samoczynny, przy stanowisku sterowniczym dêwignika powinny byç umieszczone co najmniej elementy s∏u˝àce do r´cznego sterowania ∏àcznikiem. §
Linia zasilajàca obwody elektryczne dêwignika szynowego powinna byç, niezale˝nie od wymagaƒ okreÊlonych w § 46, wyposa˝ona w ∏àcznik dêwignika, ogólnie dost´pny w miejscu pracy dêwignika.
Na ∏àczniku dêwignika powinien byç umieszczony napis „¸àcznik dêwignika”. ¸àcznik powinien posiadaç urzàdzenie umo˝liwiajàce jego zamkni´cie w stanie wy∏àczonym oraz od∏àczaç wszystkie przewody zasilajàce dêwignik. Rozdzia∏ 4 Obwody i ∏àczniki bezpieczeƒstwa §
Obwody bezpieczeƒstwa znajdujàce si´ w uk∏adzie elektrycznym dêwignika powinny byç tak wykonane, aby dzia∏anie ich elementów odbywa∏o si´ na zasadzie powodowania przerwy w danym obwodzie.
Je˝eli w obwodach bezpieczeƒstwa znajdujà si´ cz∏ony elektroniczne, których dzia∏anie nie mo˝e byç realizowane na zasadzie bezpoÊredniego powodowania przerwy w obwodzie, powinna byç stosowana samoczynna kontrola dzia∏ania tych cz∏onów, sygnalizujàca prawid∏owoÊç ich funkcjonowania, w szczególnoÊci podczas za∏àczenia danego obwodu.
Obwody bezpieczeƒstwa powinny byç chronione przed zbocznikowaniem ∏àczników bezpieczeƒstwa, spowodowanym podwójnym zwarciem do ziemi lub do obudowy.
Je˝eli jeden uziemiony biegun obwodu bezpieczeƒstwa jest celowo po∏àczony trwale z konstrukcjà dêwignika, do uziemionego bieguna nie powinny byç przy∏àczone zestyki ∏àczników bezpieczeƒstwa oraz ˝adne zabezpieczenia.
W przypadku zaniku napi´cia lub zwarcia doziemnego w obwodach wyposa˝enia elektrycznego dêwignika, obwody bezpieczeƒstwa,

ust. 1, powinny uniemo˝liwiç wystàpienie sytuacji niebezpiecznych. Po wznowieniu napi´cia albo zamkni´cia zestyków ∏àczników bezpieczeƒstwa nie powinien mieç miejsca samoczynny ruch mechanizmów nap´dzanych dêwignika. Dziennik Ustaw Nr 4 — 200 — §

¸àcznikami bezpieczeƒstwa sà w szczególnoÊci: 1) ∏àczniki kraƒcowe, 2) wy∏àcznik awaryjny „STOP”, 3) ∏àcznik ruchomej listwy bezpieczeƒstwa, 4) ∏àczniki barier, drzwi, ogrodzeƒ.
¸àczniki bezpieczeƒstwa zapewniajà bezpiecznà eksploatacj´ dêwignika przez wy∏àczenie danego mechanizmu nap´dowego.
Zestyki ∏àczników bezpieczeƒstwa powinny byç rozwierane przez bezpoÊrednie dzia∏anie sztywnych cz´Êci uk∏adu kinematycznego dêwignika, bez poÊrednictwa spr´˝yn lub innych elementów elastycznych. W przypadku braku mo˝liwoÊci takiego dzia∏ania powinna byç stosowana samoczynna kontrola funkcjonowania ∏àczników lub ich dublowanie.
¸àczniki elektroniczne zastosowane jako ∏àczniki bezpieczeƒstwa powinny byç wyposa˝one w uk∏ad samoczynnej kontroli dzia∏ania, uruchamiajàcy si´ co najmniej przy ka˝dym za∏àczeniu dêwignika do ruchu lub w uk∏ad samoczynnej kontroli dublowania.
Przez dublowanie, o którym mowa w ust. 3 i 4, nale˝y rozumieç zastosowanie dodatkowych elektrycznych aparatów i elementów lub uk∏adów po∏àczeƒ w celu przej´cia zadaƒ wykonywanych przez podstawowe aparaty, elementy lub uk∏ady po∏àczeƒ. §
Stanowisko sterowania dêwignika powinno byç wyposa˝one w wy∏àcznik awaryjny „STOP”, którego u˝ycie powinno spowodowaç wy∏àczenie wszystkich obwodów si∏owych. W przypadkach uzasadnionych wzgl´dami technicznymi dopuszcza si´ stosowanie dodatkowych wy∏àczników „STOP”, dost´pnych z poziomu roboczego, umieszczonych na oddzielnych cz´Êciach dêwignika.
W przypadku zastosowania w uk∏adzie zasilania dêwignika ∏àcznika g∏ównego, o którym mowa w § 46 ust. 1, z nap´dem elektromechanicznym, u˝ycie wy∏àcznika „STOP” powinno spowodowaç jego wy∏àczenie.
Urzàdzenie do sterowania dêwignikiem oraz pulpity do sterowania zdalnego — przewodowego lub bezprzewodowego, wyposa˝one w ∏àcznik z obracanym kluczykiem s∏u˝àcym do za∏àczania i wy∏àczania napi´cia sterowania, nie powinny byç wyposa˝one w ∏àcznik „STOP”.
Przekr´cenie w ∏àczniku kluczyka w po∏o˝enie umo˝liwiajàce jego wyj´cie powinno spowodowaç wy∏àczenie napi´cia sterowania.
¸àcznik „STOP” powinien byç ∏àcznikiem zestykowym. Rozwieranie jego zestyków powinno odpowiadaç warunkom,

§ 49ust.

Nie Poz. 43 nale˝y stosowaç ∏àczników wymagajàcych dublowania.
Przycisk ∏àcznika „STOP” powinien wystawaç ponad swà obudow´. Zwolnienie nacisku na przycisk ∏àcznika nie powinno powodowaç ponownego samoczynnego za∏àczenia ∏àcznika g∏ównego, o którym mowa w § 46 ust.
Rozdzia∏ 5 Uk∏ady i urzàdzenia sterownicze §
Uk∏ady sterownicze dêwignika powinny byç wykonane w sposób uniemo˝liwiajàcy jednoczesne w∏àczenie dowolnego mechanizmu nap´dowego do pracy w przeciwnych kierunkach.
Uk∏ady sterownicze oraz zasilania nap´du powinny byç tak wykonane, aby wystàpienie dowolnego uszkodzenia w tych uk∏adach nie spowodowa∏o uruchomienia któregokolwiek mechanizmu dêwignika.
W uk∏adzie nap´dowym nie powinno byç mo˝liwe wsteczne oddzia∏ywanie pràdnicowe na zwalniaki hamulców.
Zasilanie obwodów sterowniczych napi´ciem przemiennym ni˝szym od napi´cia zasilania dêwignika powinno odbywaç si´ za poÊrednictwem transformatora z oddzielnymi uzwojeniami.
W przypadku zasilania obwodu sterowniczego napi´ciem sta∏ym za poÊrednictwem transformatora obni˝ajàcego napi´cie oraz prostownika, jeden z biegunów prostownika powinien byç uziemiony; uzwojenie wtórne transformatora nie powinno byç uziemione.
Cewki ∏àczników obwodów kierunkowych - styczników oraz ∏àczników sterowniczych - przekaêników powinny byç przy∏àczone jednym koƒcem bezpoÊrednio do tego samego przewodu danego obwodu sterowania. Je˝eli zastosowano bezpoÊrednie po∏àczenie êród∏a zasilania, w szczególnoÊci jednego koƒca uzwojenia transformatora sterowniczego lub jednego bieguna prostownika z ziemià, koƒce cewek tych ∏àczników nale˝y ∏àczyç z uziemionym punktem obwodu. §
Uk∏ady wyposa˝one w ∏àczniki pó∏przewodnikowe powinny byç zabezpieczone przed zak∏óceniami w∏asnymi lub zewn´trznymi, mogàcymi spowodowaç niekontrolowane uruchomienie któregokolwiek z mechanizmów dêwignika. §
¸àczniki sterownicze - sterowniki, przyciski o zestykach zwiernych powinny powracaç do po∏o˝enia neutralnego — zerowego po zaniku si∏y dzia∏ajàcej na te elementy sterownicze. Dziennik Ustaw Nr 4 — 201 — Poz. 43
Dêwignie i pokr´t∏a ∏àczników sterowania stopniowego powinny mieç oznaczone i wyczuwalne pozycje po∏o˝enia ich stanu — wy∏àczone, za∏àczone, kolejne stopnie.
W obwodach zasilania pràdu przemiennego zabezpieczenia przed skutkami zwarç powinny znajdowaç si´ we wszystkich fazach, a w obwodach pràdu sta∏ego — w biegunach nieuziemionych.
Przyciski sterownicze nie powinny wystawaç ponad obudow´. §
Zabezpieczenia przed przecià˝eniem w obwodach zasilania silników powinny byç stosowane:
¸àczniki sterownicze powinny byç tak wykonane lub umiejscowione albo wyposa˝one w odpowiednie zabezpieczenia, aby niezamierzone ruchy operatora nie mog∏y spowodowaç zmiany ich po∏o˝enia. 1) we wszystkich fazach — w przypadku pràdu przemiennego,
¸àczniki pó∏przewodnikowe, w szczególnoÊci tyrystorowe, mogà byç stosowane, gdy ich uszkodzenie nie spowoduje niekontrolowanego zadzia∏ania mechanizmu dêwignika. Rozdzia∏ 6 Sterowanie §
Sterowanie dêwignika mo˝e odbywaç si´: 1) ze stacjonarnego stanowiska sterowniczego, 2) zdalnie, za pomocà przewodów lub bezprzewodowo.
Stanowiska sterowania dêwignikami powinny byç wykonane i usytuowane w taki sposób, aby obs∏ugujàcy móg∏ obserwowaç wszystkie ruchy elementu przenoszàcego obcià˝enie i ∏adunku, jak równie˝ przestrzeƒ pod i nad elementem przenoszàcym obcià˝enie.
Obserwacja przestrzeni pod elementem przenoszàcym obcià˝enie nie jest wymagana przez obs∏ugujàcego, je˝eli: 1) istnieje skuteczne zabezpieczenie tej przestrzeni przed dost´pem do niej osób lub 2) element przenoszàcy obcià˝enie jest wyposa˝ony w urzàdzenie zabezpieczajàce, które zatrzyma platform´ po zbli˝eniu si´ do przeszkody lub zetkni´ciu si´ z nià.
W przypadku dêwigników, które wyposa˝one sà w sterowanie programowane, dost´p osób do strefy niebezpiecznej znajdujàcej si´ w obr´bie dêwignika jest mo˝liwy dopiero po wy∏àczeniu tego sterowania i skasowaniu zaprogramowanych poleceƒ.
Sterowanie programowane mo˝e zostaç wznowione po opuszczeniu przez wszystkie osoby strefy niebezpiecznej znajdujàcej si´ w obr´bie dêwignika. Rozdzia∏ 7 2) co najmniej w biegunie nieuziemionym — w przypadku pràdu sta∏ego. §
Zabezpieczenia przed zwarciem i przecià˝eniem powinny spe∏niaç wymagania okreÊlone w odr´bnych przepisach dotyczàcych wykonywania instalacji elektrycznych, Polskich Normach lub innych specyfikacjach technicznych uzgodnionych z organem w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego. §
W przypadku zaniku napi´cia w sieci zasilajàcej powinno nastàpiç natychmiastowe unieruchomienie mechanizmów znajdujàcych si´ w ruchu. Przy powtórnym wystàpieniu napi´cia samoczynne uruchomienie si´ mechanizmów powinno byç uniemo˝liwione. Rozdzia∏ 8 OÊwietlenie, sygnalizacja i ochrona przeciwpora˝eniowa §
Stanowisko sterownicze dêwignika oraz jego strefa pracy powinny byç odpowiednio oÊwietlone.
Dêwignik szynowy nale˝y wyposa˝yç w ostrzegawczy sygna∏ dêwi´kowy, s∏yszalny w strefie pracy dêwignika. §
Ochrona przeciwpora˝eniowa dêwignika z wyposa˝eniem elektrycznym powinna spe∏niaç wymagania okreÊlone w odr´bnych przepisach dotyczàcych wykonywania instalacji elektrycznych, Polskich Normach lub innych specyfikacjach technicznych uzgodnionych z organem w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego. DZIA¸ 5 Ograniczniki ruchów roboczych Rozdzia∏ 1 Wymagania ogólne §
Ogranicznikami ruchów roboczych sà: Zabezpieczenia zwarciowe, przecià˝eniowe i zanikowe 1) w uk∏adach elektrycznych — ∏àczniki koƒcowe i kraƒcowe, §
Obwody zasilania, sterowania, oÊwietlania powinny byç zabezpieczone przed skutkami zwarç. 2) w uk∏adach hydraulicznych i pneumatycznych — zawory hydrauliczne lub pneumatyczne. Dziennik Ustaw Nr 4 — 202 —
Ograniczniki,

ust. 1, powinny samoczynnie wy∏àczaç ruch odpowiedniego mechanizmu, gdy element przenoszàcy obcià˝enie znajdzie si´ w strefie koƒcowej lub kraƒcowej.

Uk∏ad elektryczny dêwignika powinien byç tak wykonany, aby po zadzia∏aniu kraƒcowego ogranicznika ruchu roboczego - ∏àcznika kraƒcowego ruch danego mechanizmu w odwrotnym kierunku by∏ mo˝liwy.
Je˝eli ze wzgl´du na warunki eksploatacyjne dêwignika jest wymagane cz´ste podnoszenie elementu przenoszàcego obcià˝enie do skrajnych po∏o˝eƒ, przed ogranicznikiem kraƒcowym powinien byç zainstalowany roboczy ogranicznik koƒcowy - ∏àcznik koƒcowy, wy∏àczajàcy jeden kierunek ruchu. Uruchomienie ogranicznika kraƒcowego - ∏àcznika kraƒcowego powinno spowodowaç wy∏àczenie zasilania nap´du w obu kierunkach.
W celu umo˝liwienia sprawdzenia dzia∏ania ogranicznika kraƒcowego nale˝y przewidzieç mo˝liwoÊç bocznikowania roboczego ogranicznika koƒcowego.
Ograniczniki ruchów roboczych powinny byç uruchamiane mechanicznie i spe∏niaç warunki,

§ 49ust.

W przypadkach uzasadnionych wzgl´dami technicznymi jest dopuszczalne stosowanie ograniczników ruchów roboczych indukcyjnych i innych o podobnym dzia∏aniu, niemajàcych kinematycznego sprz´˝enia z wy∏àczanym mechanizmem, które zapewniajà niezawodne zatrzymanie ruchu mechanizmu. NiezawodnoÊç dzia∏ania tych ograniczników powinna byç zapewniona przez ich dublowanie.
Elektryczne i elektroniczne ograniczniki ruchów roboczych bez sprz´˝enia kinematycznego z wy∏àczanym mechanizmem powinny byç wyposa˝one w uk∏ad automatycznej kontroli ich dzia∏ania lub sygnalizacj´ informujàcà o uszkodzeniu urzàdzenia dublujàcego.
W przypadku nap´du hydraulicznego lub pneumatycznego wystarczajàcym zabezpieczeniem po∏o˝eƒ kraƒcowych ruchomych elementów dêwignika jest zastosowanie zaworów ograniczajàcych ciÊnienie robocze. Rozdzia∏ 2 Stosowanie ograniczników ruchów roboczych §
Mechanizmy dêwigników z nap´dem innym ni˝ r´czny powinny byç wyposa˝one w ogranicznik ruchów roboczych, z zastrze˝eniem ust.
Nie jest wymagane instalowanie ograniczników ruchów roboczych w mechanizmach: Poz. 43 1) w których zastosowano sprz´g∏o cierne — przecià˝eniowe, 2) jazdy dêwigników szynowych, gdy pr´dkoÊç jazdy nie przekracza 0,5 m/s.
Ogranicznik kraƒcowy ruchu roboczego powinien zapewniç zatrzymanie mechanizmu poruszajàcego si´ z pr´dkoÊcià nominalnà w takim po∏o˝eniu, aby odleg∏oÊç pomi´dzy elementem ruchomym a konstrukcjà sta∏à dêwignika pozosta∏a nie mniejsza ni˝ 50 mm.
Spe∏nienie wymagaƒ,

ust. 3, nie jest konieczne w przypadku zastosowania zderzaków spr´˝ynowych lub hydraulicznych. Rozdzia∏ 3 Zderzaki i odboje §

Na koƒcach torów jezdnych lub prowadnic, po których poruszajà si´ dêwigniki oraz ich ruchome elementy, powinny byç zainstalowane odboje zabezpieczajàce przed zjechaniem z toru.
Odboje,

ust. 1, na torze lub prowadnicy powinny byç ustawione w osi zderzaków zabudowanych na dêwigniku.

Elementy ruchome mechanizmów dêwigników powinny byç wyposa˝one w zderzaki. Zderzaki dêwigników z nap´dem r´cznym mogà byç twarde, z nap´dem innym ni˝ r´czny powinny byç podatne na uderzenia — gumowe, spr´˝ynowe lub hydrauliczne.
Odboje i zderzaki przeznaczone dla mechanizmów jazdy dêwigników szynowych powinny byç obliczane wed∏ug si∏ wyznaczonych z energii kinetycznej, odpowiadajàcej rzeczywistej pr´dkoÊci jazdy, z jakà po zadzia∏aniu ogranicznika kraƒcowego dêwignik mo˝e najechaç na odboje, lecz nie mniejszej od po∏owy pr´dkoÊci nominalnej i nie mniejszej ni˝ 0,5 m/s.
W dêwignikach, które sà specjalnie przystosowane do opuszczania toru jazdy, nie jest wymagane zainstalowanie zderzaków i odbojów zabezpieczajàcych przed zjechaniem z toru. Rozdzia∏ 4 Podpory zabezpieczajàce i zgarniacze §
Dêwigniki poruszajàce si´ po torach powinny byç wyposa˝one w podpory zabezpieczajàce - ∏apy oporowe umieszczone w odleg∏oÊci nie wi´kszej ni˝ 20 mm od g∏ówki szyny. Jako podpory zabezpieczajàce dêwigniki mogà byç wykorzystane odpowiednio ukszta∏towane elementy ich konstrukcji noÊnej.
Dêwigniki poruszajàce si´ po naziemnych torach szynowych powinny byç wyposa˝one w zgarniacze zabezpieczajàce przed dostaniem si´ pod ko∏a przypad- Dziennik Ustaw Nr 4 — 203 — kowych przedmiotów. Elementy konstrukcji uk∏adu jezdnego mogà spe∏niaç funkcje zgarniaczy. Poz. 43
Odleg∏oÊç por´czy od sta∏ych elementów konstrukcyjnych usytuowanych obok przejÊç i dojÊç powinna wynosiç co najmniej 0,1 m. DZIA¸ 6 Rozdzia∏ 1
Powierzchnie klamer, uchwytów i por´czy powinny byç g∏adkie i bez ostrych kraw´dzi oraz pokryte materia∏em êle przewodzàcym ciep∏o, je˝eli dêwigniki pracowaç b´dà na otwartej przestrzeni. Wymagania ogólne Rozdzia∏ 2 §
W dêwignikach, w których jest przewidziane wchodzenie osób na elementy przenoszàce obcià˝enie, powinny byç zastosowane odpowiednie pomosty, podesty, schody lub w szczególnych przypadkach drabiny, zapewniajàce bezpieczne wejÊcie i zejÊcie z tych elementów, je˝eli odleg∏oÊç pionowa pomi´dzy poziomem dojÊcia a powierzchnià elementu przenoszàcego obcià˝enie wynosi wi´cej ni˝ 0,5 m. Zabezpieczanie miejsc zagra˝ajàcych obra˝eniami osób przez zakleszczenie lub uci´cie DojÊcia, odleg∏oÊci i zabezpieczenia
Konstrukcje i wykonanie pomostów, podestów, schodów i drabin powinny zapewniç bezpieczne i wygodne ich u˝ytkowanie. Wytrzyma∏oÊç tych urzàdzeƒ powinna byç dostosowana do wyst´pujàcych obcià˝eƒ i udokumentowana za pomocà rysunków i obliczeƒ.
W dêwignikach sta∏ych miejsca dojÊç i za∏adunku, które znajdujà si´ powy˝ej 1 m nad poziomem roboczym lub najni˝szym po∏o˝eniem elementu przenoszàcego obcià˝enie, powinny byç wyposa˝one w balustrady ochronne,

§ 39, lub inne sta∏e urzàdzenia uniemo˝liwiajàce wypadni´cie osoby obs∏ugujàcej.

4. Ruchome cz´Êci ogrodzeƒ,

ust. 3, w szczególnoÊci zamkni´cia, powinny byç uzale˝nione od mechanizmu nap´dowego, tak aby ruch elementu przenoszàcego obcià˝enie móg∏ odbywaç si´ tylko po dok∏adnym zamkni´ciu ogrodzenia.

Wymaganie, o którym mowa w ust. 3, nie dotyczy miejsc znajdujàcych si´ od strony dost´pu do dêwigników samochodowych pracujàcych na kolumnach nad stanowiskiem roboczym.
Nawierzchnia dojÊç i przejÊç powinna byç wykonana w sposób zapobiegajàcy poÊliêni´ciu. Nawierzchnie a˝urowe powinny mieç otwory o powierzchni nie wi´kszej ni˝ 17 cm2 i wymiarach uniemo˝liwiajàcych przejÊcie kuli o Êrednicy wi´kszej ni˝ 36 mm.
Poziome dojÊcia, przejÊcia i platformy, usytuowane powy˝ej 0,5 m od pod∏o˝a, oraz schody, na które mogà wchodziç osoby, powinny byç ze wszystkich stron, z wyjàtkiem wejÊç i miejsc ∏adowania, wyposa˝one w balustrady. Balustrady powinny spe∏niaç wymagania okreÊlone w §
Stosowanie balustrad nie jest wymagane w miejscach, gdzie przejÊcia i dojÊcia przylegajà do Êcian lub sà ograniczone konstrukcjami o zabudowie odpowiadajàcej Êcianie. §
Znajdujàce si´ w konstrukcji dêwigników oraz w ich otoczeniu miejsca, które zagra˝ajà zakleszczeniem lub uci´ciem, powinny byç odpowiednio zabezpieczone, poprzez zapewnienie dostatecznych odst´pów pomi´dzy cz´Êciami wzajemnie si´ poruszajàcymi lub ruchomymi i sta∏ymi.
Je˝eli spe∏nienie wymagaƒ,

ust. 1, jest niemo˝liwe, powinny byç zastosowane inne Êrodki i urzàdzenia zabezpieczajàce przed wystàpieniem zagro˝eƒ dla osób znajdujàcych si´ w obr´bie dêwignika w strefie ruchu elementu przenoszàcego obcià˝enie lub obok dêwignika na wejÊciach, przejÊciach, podestach i pomostach, usytuowanych w bezpoÊrednim sàsiedztwie cz´Êci ruchomych.

Urzàdzenia wy∏àczajàce ruch dêwignika, których zadaniem jest zabezpieczenie przed uci´ciem lub mo˝liwoÊcià zakleszczenia osób znajdujàcych si´ w strefie pracy dêwignika, powinny spowodowaç zatrzymanie cz´Êci ruchomych dêwignika z odpowiednim wyprzedzeniem tak, aby nie dopuÊciç do powstania obra˝eƒ cia∏a. DZIA¸ 7 Napisy i oznakowania §
Na dêwignikach powinny byç umieszczone trwa∏e i dobrze widoczne napisy: 1) okreÊlajàce: a) wielkoÊç udêwigu w kg, z okreÊleniem sposobu roz∏o˝enia ∏adunku na elementach przenoszàcych obcià˝enie, je˝eli udêwig jest zale˝ny od roz∏o˝enia tego ∏adunku, b) numer ewidencyjny, nadany przez organ w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego, c) mas´ w∏asnà, dla dêwigników przenoÊnych, 2) informujàce o zakazie przebywania pod elementem przenoszàcym obcià˝enie, wst´pu na ten element oraz jazdy, je˝eli dêwignik nie jest do tego przystosowany.
Napisy,

ust. 1 pkt 1, powinny byç wykonane czarnymi literami i cyframi na bia∏ym Dziennik Ustaw Nr 4 — 204 — Poz. 43 tle, zaÊ napisy,

ust. 1 pkt 2, powinny byç wykonane czarnymi literami na ˝ó∏tym tle. 5) okreÊlenie wielkoÊci udêwigu i ewentualne jego roz∏o˝enie, §

Przy wejÊciu na pomosty powinien byç umieszczony napis „Nieupowa˝nionym wst´p wzbroniony”. 6) okreÊlenie masy w∏asnej dla dêwigników przenoÊnych,
Elementy konstrukcji dêwignika, które mogà stwarzaç zagro˝enie dla otoczenia, w szczególnoÊci: 1) kraw´dzie elementu przenoszàcego obcià˝enie, 7) okreÊlenie wielkoÊci ciÊnienia roboczego w przypadku dêwigników z nap´dem pneumatycznym lub hydraulicznym, je˝eli wytwarzanie ciÊnienia nie odbywa si´ w urzàdzeniu stanowiàcym cz´Êç dêwignika. 2) kraw´dzie poczàtkowego i koƒcowego stopnia schodów wejÊciowych, DZIA¸ 8 powinny byç oznaczone pasami ostrzegawczymi. Dokumentacja techniczna
Pasy ostrzegawcze w kolorach ˝ó∏to-czarnym lub bia∏o-czerwonym powinny mieç jednakowe szerokoÊci od 30 mm do 150 mm i byç nachylone pod kàtem 45° wzgl´dem poziomu. Rozdzia∏ 1 §
Zaciski na tabliczkach i listwach oraz koƒce przewodów powinny byç ponumerowane i oznaczone zgodnie ze schematem po∏àczeƒ elektrycznych. Dokumentacja konstrukcyjna §
Wytwarzajàcy do∏àcza do dêwignika dokumentacj´ sporzàdzonà w dwóch egzemplarzach. Dokumentacja powinna zawieraç: 1) opis techniczny,
¸àczniki i urzàdzenia sterownicze uruchamiane r´cznie powinny byç oznaczone napisami lub symbolami graficznymi. ¸àczniki powinny mieç oznaczenie stanu: 2) obliczenia,

ust. 2, 3) instrukcj´ eksploatacji uwzgl´dniajàcà instalowanie, obs∏ug´, konserwacj´, naprawy i demonta˝. 1) „Z” — zamkni´cie, 2) „O” — otwarcie.

Urzàdzenia sterownicze powinny mieç oznaczenie kierunków ruchu mechanizmów dêwignika.
Napisy i oznaczenia urzàdzeƒ sterowniczych powinny byç dobrze widoczne dla obs∏ugujàcego te urzàdzenia.
Przycisk wy∏àcznika awaryjnego „STOP” powinien byç oznaczony kolorem czerwonym.
W przypadku zastosowania w ∏àczniku lampek sygnalizacyjnych powinny wskazywaç kolorami: 1) zielonym — sygna∏ stanu gotowoÊci ∏àcznika do pracy, 2) pomaraƒczowym — ostrze˝enie o zbli˝aniu si´ do stanu niebezpiecznego,
Obliczenia techniczne dêwignika odpowiednio do konstrukcji powinny dotyczyç: 1) konstrukcji stalowej, 2) mechanizmów i uk∏adów ci´gnowych, 3) statecznoÊci, 4) nacisków kó∏ na tor jezdny lub obcià˝enia podpór, 5) zabezpieczeƒ przed przemieszczeniem dêwignika na torze si∏ami wiatru oraz zderzaków, odbojów i ∏ap oporowych. §
Opis techniczny dêwignika powinien zawieraç informacje i dane okreÊlone w pkt 1 za∏àcznika nr 4 do rozporzàdzenia. §
Instrukcja eksploatacji powinna zawieraç informacje okreÊlone w pkt 2 za∏àcznika nr 4 do rozporzàdzenia. 3) czerwonym — o niebezpieczeƒstwie. §
Na dêwigniku powinna byç umieszczona, w dost´pnym i widocznym miejscu, tabliczka fabryczna zawierajàca: 1) nazw´ wytwórcy, §
Dla dêwigników wytwarzanych seryjnie kontrola jakoÊci wystawia poÊwiadczenie zgodnoÊci, b´dàce potwierdzeniem wykonania i zbadania dêwignika, zgodnie z wymaganiami okreÊlonymi w rozporzàdzeniu. W poÊwiadczeniu zamieszcza si´ numer fabryczny i typ dêwignika. 2) numer fabryczny, 3) rok produkcji, 4) oznaczenie typu,
Dla dêwigników wytwarzanych jednostkowo kontrola jakoÊci wystawia poÊwiadczenie zgodnoÊci wykonania i zbadania dêwignika na podstawie uzgod- Dziennik Ustaw Nr 4 — 205 — nionej dokumentacji technicznej z organem w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego. §
Wytwarzajàcy powinien dostarczyç nabywajàcemu dêwignik: 1) 2 egzemplarze dokumentacji, o której mowa w § 71 ust. 1 pkt 1 i 3, 2) 1 egzemplarz dokumentacji, o której mowa w § 74, oraz katalog cz´Êci zamiennych umo˝liwiajàcy ich jednoznaczne okreÊlenie. Rozdzia∏ 2 Dokumentacja uzupe∏niajàca §
Po dokonaniu instalacji dêwignika nale˝y sporzàdziç dokumentacj´ uzupe∏niajàcà, której elementy okreÊla pkt 3 za∏àcznika nr 4 do rozporzàdzenia. §
W fazie eksploatacji dêwignika eksploatujàcy uzgadnia z organem w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego dokumentacj´ uzupe∏niajàcà w przypadku zmiany miejsca zainstalowania dêwignika w zwiàzku z demonta˝em i ponownym monta˝em, a tak˝e naprawy, przebudowy lub modernizacji dêwignika. DZIA¸ 9 Zakresy i terminy badaƒ technicznych Rozdzia∏ 1 Rodzaje badaƒ §
Organ w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego wykonuje nast´pujàce rodzaje badaƒ technicznych dêwigników: 1) badanie typu — przeprowadzane przed rozpocz´ciem wytwarzania danego typu urzàdzenia (elementu) lub dopuszczeniem dêwignika do obrotu i oznaczeniem znakiem dozoru technicznego, 2) badanie odbiorcze — wykonywane po wytworzeniu dêwignika przed wydaniem decyzji zezwalajàcej na eksploatacj´, 3) badanie okresowe — polegajàce na wykonaniu czynnoÊci w toku eksploatacji dêwignika obj´tego dozorem pe∏nym, 4) badanie doraêne — polegajàce na wykonywaniu czynnoÊci wynikajàcych z doraênych potrzeb; badania wykonywane sà jako eksploatacyjne, powypadkowe i kontrolne. Poz. 43 przed∏o˝yç, w zale˝noÊci od rodzaju badania, odpowiednià dokumentacj´ technicznà albo dokumentacj´ uzupe∏niajàcà.
Dêwignik przedstawiany do badaƒ powinien byç ca∏kowicie zmontowany, z wyjàtkiem przypadków, gdy zakres badaƒ wymaga, aby by∏ zdemontowany. Dêwignik powinien byç sprawny technicznie i przygotowany do eksploatacji zgodnie z wymaganiami okreÊlonymi w rozporzàdzeniu i instrukcji eksploatacji.
Badania dêwignika przeprowadzane u eksploatujàcego powinny byç wykonywane w obecnoÊci eksploatujàcego lub jego przedstawiciela oraz uprawnionego konserwatora i obs∏ugujàcego dêwignik. Przeprowadzajàcemu badanie powinna byç udost´pniona ksi´ga rewizyjna dêwignika oraz dokumentacja techniczna.
Przepis ust. 3 stosuje si´ odpowiednio do badaƒ wykonywanych u wytwarzajàcego, po naprawie lub monta˝u dêwignika.
Przedsi´biorca zg∏aszajàcy dêwignik do badaƒ powinien zapewniç bezpieczne warunki pracy oraz oprzyrzàdowanie do przeprowadzenia badaƒ. Rozdzia∏ 3 Zakres badaƒ §
Badania techniczne obejmujàce próby techniczne odpowiednie dla danego typu dêwignika oraz zastosowanych w nim rozwiàzaƒ konstrukcyjnych i przeznaczenia polegajà na sprawdzeniu: 1) dzia∏ania urzàdzeƒ sterowniczych i ograniczników ruchów roboczych, 2) uk∏adów ci´gnowych i ich zamocowaƒ, 3) dzia∏ania mechanizmów i pr´dkoÊci ruchów roboczych, 4) dzia∏ania urzàdzeƒ zabezpieczajàcych, 5) dzia∏ania urzàdzeƒ sygnalizacyjnych i oÊwietleniowych.
Oprócz badaƒ,

ust. 1, wykonuje si´ próby dêwigników z obcià˝eniem kontrolnym. §

Podczas badaƒ dzia∏ania urzàdzeƒ sterowniczych i ograniczników ruchów roboczych dokonuje si´ sprawdzenia: Rozdzia∏ 2 1) dzia∏ania urzàdzeƒ sterowniczych oraz sprawdzenia, czy peda∏y, dêwignie albo przyciski wyposa˝one w spr´˝yny zwrotne wracajà do po∏o˝enia zerowego po ustaniu dzia∏ania si∏ zewn´trznych, Przygotowanie do badaƒ 2) prawid∏owoÊci realizacji zasterowanych ruchów poszczególnych mechanizmów dêwignika, §
Wytwarzajàcy, naprawiajàcy lub eksploatujàcy, przedstawiajàc dêwignik do badaƒ, powinien 3) wy∏àcznika awaryjnego „STOP” i innych ∏àczników bezpieczeƒstwa,

§ 49ust.

1, czy Dziennik Ustaw Nr 4 — 206 — po ich zadzia∏aniu zostanà wy∏àczone obwody zasilania nap´du, 4) dzia∏ania ograniczników ruchów roboczych mechanizmów nap´dowych, w szczególnoÊci ∏àczników kraƒcowych i koƒcowych, zaworów i innych elementów, poprzez sprawdzenie:

a)wspó∏dzia∏ania ograniczników ruchów roboczych z elementami wspó∏pracujàcymi, w szczególnoÊci krzywek, zderzaków, dêwigni, ich stanów zamkni´cia i otwarcia,
b)dzia∏ania ograniczników ruchów roboczych z pr´dkoÊcià odpowiednià dla danego mechanizmu i przy nieobcià˝onym elemencie przenoszàcym obcià˝enie,
c)skutecznoÊci wy∏àczania nap´du danego mechanizmu w po∏o˝eniach skrajnych, z uwzgl´dnieniem warunków,

§ 61. 2. W dêwignikach wyposa˝onych w ograniczniki kraƒcowe i koƒcowe w pierwszej kolejno

Êci powinno byç sprawdzone dzia∏anie ograniczników koƒcowych. Dzia∏anie ograniczników kraƒcowych sprawdza si´ przy zbocznikowanych ogranicznikach koƒcowych. §

Podczas badaƒ uk∏adów ci´gnowych i ich zamocowaƒ dokonuje si´ sprawdzenia: 1) zgodnoÊci ci´gien z dokumentacjà technicznà, 2) zamocowania ci´gien do konstrukcji dêwignika i urzàdzeƒ nap´dowych, 3) stanu technicznego lin stalowych oraz okreÊlenia stopnia ich zu˝ycia, 4) ogniw lub p∏ytek ∏aƒcuchowych; zu˝ycie ogniw nie mo˝e przekraczaç 5% przekroju nominalnego, a ogniwa lub p∏ytki ∏aƒcuchowe nie powinny wykazywaç deformacji kszta∏tu, rys i p´kni´ç. §
Podczas badaƒ dzia∏ania mechanizmów i pr´dkoÊci ruchów roboczych dokonuje si´ sprawdzenia: 1) dzia∏ania mechanizmów dêwignika, bez obcià˝enia próbnego; ka˝dy mechanizm podlega co najmniej dwukrotnej próbie ruchowej w ca∏ym zakresie pracy i przy kojarzeniu ruchów, 2) dzia∏ania urzàdzeƒ sterowniczych mechanizmów, hamulców, sprz´gie∏ i przek∏adni, 3) pr´dkoÊci ruchów roboczych wszystkich mechanizmów, przy obcià˝eniu próbnym wynoszàcym 100% udêwigu nominalnego. §
Podczas badaƒ dzia∏ania urzàdzeƒ zabezpieczajàcych dokonuje si´ sprawdzenia, czy zainstalowane urzàdzenia zabezpieczajàce odpowiadajà warunkom,

§ 38i 39.

Poz. 43 § 85. Podczas badaƒ dzia∏ania urzàdzeƒ sygnalizacyjnych i dêwi´kowych dokonuje si´ sprawdzenia, czy zainstalowane wskaêniki, urzàdzenia sygnalizacyjne i oÊwietleniowe dzia∏ajà prawid∏owo podczas postoju i w ruchu dêwignika. § 86. 1. Wykonuje si´ nast´pujàce próby dêwigników z obcià˝eniem kontrolnym: 1) statycznà, z obcià˝eniem wynoszàcym:

a)150% udêwigu nominalnego — dla dêwigników z nap´dem r´cznym,
b)125% udêwigu nominalnego — dla dêwigników z nap´dem innym ni˝ r´czny, 2) dynamicznà, wykonywanà z obcià˝eniem równym 110% udêwigu nominalnego, 3) szczelnoÊci uk∏adów hydraulicznych i pneumatycznych z obcià˝eniem równym 110% udêwigu nominalnego. 2. Próba statyczna powinna byç wykonana przy najbardziej niekorzystnym, pod wzgl´dem statecznoÊci, usytuowaniu elementów przenoszàcych obcià˝enie. Czas jej trwania nie powinien byç krótszy ni˝ 10 min. 3. Próba dynamiczna powinna byç przeprowadzona po uzyskaniu pomyÊlnego wyniku próby statycznej i powinna polegaç na wykonaniu co najmniej dwóch cykli pracy, z pr´dkoÊciami i kojarzeniem ruchów elementów dêwignika, okreÊlonymi w dokumentacji konstrukcyjnej dêwignika. 4. Próba szczelnoÊci polega na sprawdzeniu szczelnoÊci elementów wyposa˝enia hydraulicznego lub pneumatycznego dêwignika, obcià˝onych ci´˝arem próbnym. Czas trwania tej próby powinien wynosiç 1 godzin´. § 87. 1. Po wykonaniu próby statycznej i dynamicznej nale˝y przeprowadziç wyrywkowà kontrol´ stanu konstrukcji noÊnej dêwignika w miejscach dost´pnych do ogl´dzin, w szczególnoÊci z∏àczy spawanych i po∏àczeƒ roz∏àcznych. Elementy konstrukcji nie powinny wykazywaç uszkodzeƒ oraz trwa∏ych odkszta∏ceƒ. 2. Wynik próby szczelnoÊci uznaje si´ za pozytywny, je˝eli w uk∏adzie hydraulicznym nie wystàpi∏y zewn´trzne wycieki cieczy roboczej, zaÊ w wyniku nieszczelnoÊci wewn´trznych uk∏adu element przenoszàcy obcià˝enie nie opuÊci∏ si´ wi´cej ni˝ o 0,1 m. WielkoÊç ta powinna byç mierzona w pionie. § 88. W dêwignikach wyposa˝onych w uk∏ady hydrauliczne i pneumatyczne, oprócz prób,

§ 86, nale˝y sprawdziç prawid∏owo

Êç dzia∏ania zaworów zwrotnych sterowanych lub zaworów zabezpieczajàcych przed p´kni´ciem przewodów ciÊnieniowych. Warunki przeprowadzenia tej próby i ocena wyników powinny byç zgodne z zaleceniami wytwórcy za- Dziennik Ustaw Nr 4 — 207 — worów, okreÊlonymi w dokumentacji, o której mowa w § 71 ust.

Rozdzia∏ 4 Wykonywanie badaƒ §
Przed uruchomieniem produkcji seryjnej wytwarzajàcy powinien uzyskaç dla danego typu dêwignika Êwiadectwo badania typu.
Wytwarzajàcy przygotowuje i zg∏asza dany typ dêwignika do organu w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego.
Program badaƒ typu ustala organ w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego.
Przeprowadzajàcy badanie typu mo˝e wykorzystaç lub uznaç wyniki badaƒ wykonanych przez wyspecjalizowane jednostki.
W badaniach typu mo˝e uczestniczyç przedstawiciel wytwarzajàcego jako obserwator. §
Badanie odbiorcze przeprowadza si´ w miejscu zainstalowania dêwignika, je˝eli jest to wskazane ze wzgl´dów technicznych — tak˝e u wytwórcy.
Badaƒ odbiorczych wykonanych u wytwórcy nie powtarza si´ u eksploatujàcego.
Badanie odbiorcze polega na: 1) sprawdzeniu kompletnoÊci i prawid∏owoÊci dokumentacji technicznej, o której mowa w § 71 i 72 oraz w § 74, 2) badaniu budowy dêwignika w zakresie zgodnoÊci z dokumentacjà technicznà oraz warunkami pracy okreÊlonymi przez wytwarzajàcego, 3) przeprowadzeniu prób technicznych w warunkach gotowoÊci dêwignika do pracy podczas pracy,

§ 80—88.

Badaniu okresowemu podlegajà dêwigniki obj´te dozorem technicznym pe∏nym. Poz. 43 nia uk∏adów hamulcowych przy obcià˝eniu próbnym równym 100% udêwigu nominalnego oraz wyrywkowej kontroli konstrukcji noÊnej w miejscach dost´pnych do ogl´dzin, 5) przeprowadzeniu dodatkowej próby, w zakresie ustalonym przez organ w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego, niezb´dnej dla przeprowadzenia kontroli stanu technicznego.
Badania okresowe dêwigników powinny byç wykonywane co najmniej raz w roku.
Terminy badaƒ okresowych wyznacza si´ od daty zakoƒczenia badania odbiorczego.
Na uzasadniony wniosek eksploatujàcego badanie okresowe mo˝e byç przeprowadzone w okresie do 3 miesi´cy przed wyznaczonym terminem badania, pod warunkiem ˝e termin wczeÊniejszego badania zostanie uzgodniony z organem w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego, z 14-dniowym wyprzedzeniem.
W wyjàtkowych przypadkach, na uzasadniony wniosek eksploatujàcego, organ w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego mo˝e odroczyç termin badania okresowego do jednego roku, pod warunkiem przeprowadzenia badania doraênego zakoƒczonego wynikiem pozytywnym.
Je˝eli badanie doraêne obejmuje pe∏ny zakres odpowiedniego badania okresowego, kolejny termin tego badania mo˝e byç, za zgodà eksploatujàcego, ustalony od daty zakoƒczenia badania doraênego. §
Badania doraêne eksploatacyjne przeprowadza si´ na wniosek eksploatujàcego, w przypadku: 1) wymiany ci´gien noÊnych, 2) naprawy lub wymiany mechanizmu podnoszenia, 3) wymiany lub naprawy urzàdzeƒ bezpieczeƒstwa, 4) naprawy lub wymiany konstrukcji noÊnej, 5) zmiany miejsca pracy dêwignika, zwiàzanej z demonta˝em i ponownym monta˝em.
Badanie okresowe polega na: 1) skontrolowaniu ksi´gi rewizyjnej i dziennika konserwacji, 2) sprawdzeniu protoko∏ów pomiarów elektrycznych rezystancji izolacji, skutecznoÊci ochrony przeciwpora˝eniowej, 3) sprawdzeniu, czy osoby konserwujàce posiadajà odpowiednie zaÊwiadczenia kwalifikacyjne uprawniajàce do wykonywania tych czynnoÊci, 4) przeprowadzeniu prób technicznych,

§ 81—85, sprawdzaniu prawid∏owo

Êci dzia∏a-

Badania doraêne powypadkowe przeprowadza si´ po zg∏oszeniu do organu w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego niebezpiecznego uszkodzenia dêwignika lub nieszcz´Êliwego wypadku, zwiàzanego z jego eksploatacjà.
Badania doraêne kontrolne oraz kontrole stanu urzàdzeƒ przeprowadza si´ u eksploatujàcego z inicjatywy organu w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego.
Zakres badaƒ,

ust. 1—3, ustala ka˝dorazowo organ w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego. Dziennik Ustaw Nr 4 — 208 — DZIA¸ 10 Eksploatacja Rozdzia∏ 1 Wymagania ogólne §

Dêwignik powinien byç eksploatowany zgodnie z przeznaczeniem, wymaganiami okreÊlonymi w rozporzàdzeniu i instrukcjà eksploatacji, o której mowa w § 71 ust. 1 pkt
Poz. 43
Konserwator i obs∏ugujàcy dêwignik powinni posiadaç niezb´dnà wiedz´ teoretycznà i praktycznà w zakresie wykonywanych czynnoÊci. §
Konserwator dêwignika powinien spe∏niaç warunki,

§ 95ust. 2, potwierdzone za

Êwiadczeniem kwalifikacyjnym, wydanym przez organ w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego. 2. Wykonujàc czynnoÊci zwiàzane z konserwacjà dêwignika, nale˝y: 1) przestrzegaç instrukcji eksploatacji, 2. Do dêwignika powinna byç do∏àczona instrukcja obs∏ugi stanowiàca cz´Êç instrukcji eksploatacji, dost´pna dla obs∏ugujàcego w miejscu sterowania. 2) dokonywaç przeglàdów urzàdzeƒ technicznych w terminach i zakresie okreÊlonym w instrukcji eksploatacji, w szczególnoÊci sprawdzaç: 3. Eksploatujàcy dêwignik powinien prowadziç dziennik konserwacji, w którym konserwator odnotowuje wykonywane czynnoÊci.

a)stan techniczny mechanizmów nap´dowych, uk∏adów hamulcowych oraz ci´gien noÊnych i ich zamocowania, § 94. 1. Pomiary elektryczne dêwigników wyposa˝onych w aparaty elektryczne powinny byç wykonywane:
b)dzia∏anie urzàdzeƒ zabezpieczajàcych i ograniczników ruchowych, 1) pomiar rezystancji izolacji obwodów elektrycznych:
a)nie rzadziej ni˝ raz w roku — dla dêwigników pracujàcych w pomieszczeniach lub strefach zagro˝onych wybuchem, z wyziewami ˝ràcymi, albo na otwartej przestrzeni,
b)nie rzadziej ni˝ raz na dwa lata — dla dêwigników pracujàcych w warunkach innych ni˝ wymienione w lit. a), 2) pomiary skutecznoÊci ochrony przeciwpora˝eniowej:
a)nie rzadziej ni˝ raz w roku — dla dêwigników pracujàcych na otwartej przestrzeni lub w pomieszczeniach bardzo wilgotnych, goràcych albo w których wydzielajà si´ ˝ràce wyziewy,
b)nie rzadziej ni˝ raz na dwa lata — dla dêwigników pracujàcych w warunkach innych ni˝ wymienione w lit. a).
c)prawid∏owoÊç obs∏ugi dêwignika, 3) usuwaç na bie˝àco usterki i nieprawid∏owoÊci w dzia∏aniu urzàdzeƒ technicznych, 4) sprawdzaç co najmniej raz w roku, o ile w instrukcji eksploatacji nie ustalono innych terminów, stan:
a)konstrukcji noÊnej, w szczególnoÊci po∏àczeƒ spawanych, nitowanych i roz∏àcznych,
b)toru jezdnego dla dêwigników szynowych,
c)instalacji ochronnej przeciwpora˝eniowej, 5) odnotowaç z aktualnà datà i potwierdziç podpisem w dzienniku konserwacji wyniki przeglàdów i wykonywane czynnoÊci, 6) bezzw∏ocznie powiadamiaç eksploatujàcego dêwignik o usterkach, które spowodowa∏y koniecznoÊç wy∏àczenia dêwignika z eksploatacji i dokonanie odpowiedniego wpisu do dziennika konserwacji. 2. Niezale˝nie od terminów wymienionych w ust. 1, pomiary nale˝y wykonywaç ka˝dorazowo po wprowadzeniu zmian lub przeprowadzeniu prac w instalacji elektrycznej, przestawieniu dêwignika na nowe miejsce pracy i jego zmontowaniu, gdy stan izolacji lub ochrony przeciwpora˝eniowej uleg∏ pogorszeniu lub wystàpi∏y uszkodzenia. 3. W uzasadnionych przypadkach organ w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego mo˝e okreÊliç inne terminy przeglàdów,

ust. 2 pkt

Rozdzia∏ 2 Obs∏uga i konserwacja §
Zakres i sposób modernizacji lub naprawy dêwignika powinien byç uzgodniony z organem w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego. §
Dla zapewnienia bezpiecznej pracy dêwignika eksploatujàcy powinien w∏aÊciwie konserwowaç i obs∏ugiwaç dêwignik.
Uzgodnienia,

ust. 1, stanowià podstaw´ do rozpocz´cia prac zwiàzanych z modernizacjà lub naprawà dêwignika. Rozdzia∏ 3 Modernizacje i naprawy Dziennik Ustaw Nr 4 — 209 — § 98. 1. Wymiany elementów zu˝ytych lub uszkodzonych w procesie eksploatacji,

za∏àczniku nr 5 do rozporzàdzenia, nie uznaje si´ za napraw´ dêwignika.

Zainstalowane w trakcie wymiany nowe elementy wyposa˝enia dêwignika powinny byç tego samego typu oraz o takich samych parametrach i charakterystykach jak elementy wymienione. DZIA¸ 11 Przepisy przejÊciowe i koƒcowe §
Dêwigniki eksploatowane przed dniem wejÊcia w ˝ycie rozporzàdzenia powinny byç do dnia 30 czerwca 2002 r. zg∏oszone przez eksploatujàcego do organu w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego w celu przeprowadzenia badaƒ odbiorczych i dodatkowych w terminie do dnia 30 wrzeÊnia 2002 r. Eksploatujàcy powinien przekazaç do organu w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego dokumentacj´, o której mowa w § 71—74, dostarczonà przez wytwórc´, z zastrze˝eniem ust.
W przypadku gdy eksploatujàcy: 1) nie posiada dokumentacji dostarczonej przez wytwórc´ lub jest ona niekompletna, ale na dêwigniku umieszczona jest tabliczka fabryczna umo˝liwiajàca identyfikacj´ urzàdzenia technicznego — powinien odtworzyç dokumentacj´ w formie uproszczonej, 2) nie posiada dokumentacji dostarczonej przez wytwórc´ oraz ˝adnych elementów identyfikacyjnych — powinien z∏o˝yç pisemne oÊwiadczenie zawierajàce co najmniej: Poz. 43 c) stwierdzenie, ˝e dêwignik ma oryginalnà konstrukcj´ fabrycznà, d) stwierdzenie, ˝e w dêwigniku nie dokonano wymiany podstawowych cz´Êci i elementów noÊnych.
Dokumentacja uproszczona, o której mowa w ust. 2 pkt 1, powinna zawieraç co najmniej informacje,

pkt 4 za∏àcznika nr 4 do rozporzàdzenia. 4. Dla dêwigników,

ust. 2 pkt 2, organ w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego ustala, w zale˝noÊci od stwierdzonego stanu technicznego, indywidualny zakres dokumentacji i badaƒ odbiorczych oraz badaƒ materia∏owych, wytrzyma∏oÊciowych i specjalistycznych. § 100. Po otrzymaniu dokumentacji, o której mowa w § 99 ust. 2, organ w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego poddaje dêwigniki badaniom odbiorczym i badaniom dodatkowym. § 101. Dêwignik, dla którego badania odbiorcze i dodatkowe zakoƒczone zosta∏y wynikiem negatywnym, powinien byç wycofany z u˝ytkowania albo, je˝eli jest to technicznie i ekonomicznie uzasadnione, poddany odpowiedniej naprawie lub modernizacji i ponownie przedstawiony do badaƒ odbiorczych. § 102. Dêwigniki, których proces wytwarzania rozpoczà∏ si´ przed dniem wejÊcia w ˝ycie rozporzàdzenia, mogà byç do dnia 30 wrzeÊnia 2002 r. zg∏aszane do organu w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego. Przepisy § 99 stosuje si´ odpowiednio. § 103. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 14 dni od dnia og∏oszenia.

a)sposób nabycia dêwignika,
b)iloÊç lat eksploatacji, w tym rok jego budowy, Minister Gospodarki: J. Piechota Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Gospodarki z dnia 28 grudnia 2001 r. (poz. 43) Za∏àcznik nr 1 WYMAGANE WYPOSA˚ENIE UK¸ADÓW HYDRAULICZNYCH I PNEUMATYCZNYCH 1. Wymagane wyposa˝enie uk∏adów hydraulicznych 1.1. Zawory bezpieczeƒstwa, które otwierajà si´ samoczynnie, je˝eli nastàpi przekroczenie nie wi´cej ni˝ o 10% ciÊnienia nominalnego w przewodzie t∏ocznym. 1.2. Zawory przelewowe, które utrzymujà w uk∏adzie ciÊnienie o okreÊlonej wartoÊci. 1.3. Zawory zabezpieczajàce przed skutkami p´kni´cia przewodów ciÊnieniowych. 1.4. Zamki hydrauliczne — zawory stosowane w mechanizmach nap´dowych, dla których wymagane jest utrzymywanie ich elementów w niezmiennym po∏o˝eniu roboczym; mogà one stanowiç równie˝ zabezpieczenie przed skutkami p´kni´cia przewodów ciÊnieniowych. Dziennik Ustaw Nr 4 — 210 — 2. Wymagane wyposa˝enie uk∏adów pneumatycznych Poz. 43 2.1.4. odmra˝ajàce, zapobiegajàce zamarzaniu wykroplonej w uk∏adzie wody. 2.2. Zawory zabezpieczajàce: 2.1. Urzàdzenia: 2.1.1. oczyszczajàce czynnik roboczy lub sterujàcy z zanieczyszczeƒ mechanicznych oraz czàstek oleju pochodzàcych ze spr´˝arki, 2.1.2. odwadniajàce — odwil˝ajàce czynnik roboczy lub sterujàcy, 2.1.3. naoliwiajàce czynnik roboczy lub sterujàcy, je˝eli taki sposób smarowania uk∏adu jest przewidziany w dokumentacji technicznej, 2.2.1. zawory bezpieczeƒstwa, które otwierajà si´ samoczynnie przy przekroczeniu nie wi´cej ni˝ o 10% ciÊnienia nominalnego w przewodzie t∏ocznym, 2.2.2. zawory zwrotne, zabezpieczajàce uk∏ad pneumatyczny przed skutkami p´kni´cia przewodów ciÊnieniowych, 2.2.3. zawory redukcyjne, utrzymujàce sta∏e ciÊnienie na wyjÊciu przy ciÊnieniu zmieniajàcym si´ na wejÊciu. Za∏àcznik nr 2 WSPÓ¸CZYNNIKI BEZPIECZE¡STWA I MAKSYMALNE SI¸Y URUCHAMIAJÑCE Tablica 1: Wspó∏czynniki bezpieczeƒstwa Xh WartoÊç Xh Rodzaj przewodów Xh ≥ 2,5 dla przewodów sztywnych — stalowych, w instalacjach wyposa˝onych w zawór zabezpieczajàcy przed skutkami p´kni´cia przewodu Xh ≥ 5,5 dla przewodów sztywnych — stalowych, w instalacjach niezabezpieczonych przed skutkami p´kni´cia przewodu Xh ≥ 5,0 dla przewodów gi´tkich Tablica 2: Wspó∏czynniki bezpieczeƒstwa ∏aƒcucha X Najmniejszy wspó∏czynnik bezpieczeƒstwa ∏aƒcucha X Rodzaj ∏aƒcucha nap´d r´czny nap´d inny ni˝ r´czny Ogniwowy, pracujàcy na g∏adkim b´bnie 4 6 Ogniwowy kalibrowany, pracujàcy na kole ∏aƒcuchowym 4 8 Sworzniowy (p∏ytkowy) 4 5 Tablica 3: Maksymalne si∏y uruchamiajàce elementy sterownicze Element sterowniczy Najwi´ksza wartoÊç si∏y uruchamiajàcej [N] Przycisk 10 Dêwignia 120 Peda∏ 150 Pokr´t∏o 100 (mierzona na obwodzie) Dziennik Ustaw Nr 4 — 211 — Poz. 43 Za∏àcznik nr 3 WZORY I WSPÓ¸CZYNNIKI OBLICZENIOWE 1. Obliczenie rzeczywistej si∏y zrywajàcej lin´ w ca∏oÊci F = Fo ⋅ K1 gdzie poszczególne symbole oznaczajà: F — rzeczywistà si∏´ zrywajàcà lin´ w ca∏oÊci, Fo — obliczeniowà si∏´ zrywajàcà lin´ w ca∏oÊci, wyznaczonà jako suma si∏ zrywajàcych poszczególne druty — wynik próby zrywania drutów — lub jako iloczyn przekrojów drutów noÊnych liny i wytrzyma∏oÊci drutów na rozerwanie, K1 — wspó∏czynnik dla lin dwuzwitych oraz lin nieodkr´tnych, okreÊlony w tablicy 1: Tablica 1: WartoÊci wspó∏czynnika K1 Rdzeƒ liny noÊny Cechy konstrukcyjne liny nienoÊny wspó∏czynnik K1 liny dwuzwite o splotkach dwuwarstwowych 0,82 0,85 o splotkach trzy- i wielowarstwowych 0,78 0,82 0,74 — liny nieodkr´tne 2. Obliczanie minimalnych Êrednic podzia∏owych b´bnów i krà˝ków linowych D≥d⋅e gdzie poszczególne symbole oznaczajà: d — Êrednic´ liny, e — wspó∏czynnik zale˝ny od rodzaju nap´du mechanizmu, okreÊlony zgodnie z tablicà 2: Tablica 2: WartoÊci wspó∏czynnika e B´bny linowe Krà˝ki linowe Rodzaj nap´du Krà˝ki wyrównawcze wspó∏czynnik e Nap´d r´czny 11,2 12,5 11,2 Nap´d mechaniczny 16 18 14 Dziennik Ustaw Nr 4 — 212 — Poz. 43 Za∏àcznik nr 4 ZAWARTOÂå DOKUMENTACJI 1. ZawartoÊç opisu technicznego 1.1. Nazwa i adres wytwórcy 1.2. Nazwa i adres nabywcy (do wype∏nienia) 1.3. Numer fabryczny 1.4. Rok produkcji 1.5. Oznaczenie typu i rodzaju dêwignika oraz jego przeznaczenie 1.6. WielkoÊç udêwigu w kg 1.7. OkreÊlenie wysokoÊci podnoszenia 1.8. WielkoÊç pr´dkoÊci roboczej mechanizmów dêwignika 1.9. OkreÊlenie rodzaju nap´du 1.10. OkreÊlenie sposobu zasilania 1.11. OkreÊlenie miejsca sterowania 1.12. WielkoÊç ca∏kowitej masy w∏asnej dêwigników przenoÊnych 1.13. OkreÊlenie najwi´kszych nacisków kó∏ jezdnych dêwigników szynowych 1.22.2. schematy po∏àczeƒ elektrycznych w przypadku zastosowania elektrycznych uk∏adów sterowniczych i nap´dowych: 1.22.2.1. schemat ideowy po∏àczeƒ instalacji elektrycznej z zaznaczeniem numeracji zacisków ∏àczeniowych, wielkoÊci napi´cia w poszczególnych obwodach, wielkoÊci zabezpieczeƒ oraz przekroje przewodów, 1.22.2.2. schemat monta˝owy po∏àczeƒ instalacji elektrycznej z zaznaczeniem numeracji zacisków ∏àczeniowych oraz podaniem typów, rodzajów, wraz z opisem wielkoÊci charakterystycznych, silników, zwalniaków, rezystorów, sterowników, ∏àczników, 1.22.3. schematy uk∏adów hydraulicznych i pneumatycznych, w przypadku zastosowania nap´du i sterowania hydraulicznego lub pneumatycznego, zawierajàce charakterystyczne dane i parametry uk∏adu roboczego, przewodów i wyposa˝enia, 1.22.4. schematy kinematyczne mechanizmów, 1.14. Dane ci´gien noÊnych okreÊlone w ateÊcie wytwórcy z podaniem charakterystyki lin, ich Êrednicy, konstrukcji, si∏y zrywajàcej, wspó∏czynnika bezpieczeƒstwa lub ∏aƒcuchów, ich typu, konstrukcji, podzia∏ki, si∏y zrywajàcej, wspó∏czynnika bezpieczeƒstwa 1.22.5. schematy uk∏adów ci´gnowych, z podaniem wielkoÊci charakterystycznych lin lub ∏aƒcuchów, Êrednic b´bnów, kó∏, krà˝ków i sposobu mocowania koƒców lin. 1.15. Dane znamionowe silników elektrycznych 2. ZawartoÊç instrukcji eksploatacji 1.16. Dane znamionowe silników hydraulicznych lub pneumatycznych okreÊlone dla nap´dów hydraulicznych lub pneumatycznych 2.1. Wymagania dotyczàce bezpiecznej eksploatacji dêwignika, w zale˝noÊci od jego przeznaczenia i warunków pracy 1.17. Dane dotyczàce przek∏adni z´batych poszczególnych mechanizmów 2.2. Informacje dotyczàce wymaganych kwalifikacji i uprawnieƒ osób zajmujàcych si´ obs∏ugà i konserwacjà dêwignika 1.18. Dane dotyczàce hamulców poszczególnych mechanizmów 1.19. Zestawienie materia∏ów u˝ytych do budowy podstawowych elementów konstrukcji dêwigników, w szczególnoÊci elementów przenoszàcych obcià˝enie, kolumn noÊnych, kó∏ jezdnych 1.20. Informacje dotyczàce zastosowanych rodzajów ograniczników ruchów roboczych: ∏àczników kraƒcowych, koƒcowych oraz zderzaków, odbojów i innych urzàdzeƒ 1.21. Informacje dotyczàce urzàdzeƒ sygnalizacyjnych, ich rodzaju, przeznaczenia i dzia∏ania 1.22. Za∏àczniki do opisu technicznego zawierajàce: 1.22.1. rysunek przedstawiajàcy ogólny widok dêwignika z podaniem wymiarów gabarytowych i wymiarów okreÊlajàcych jego fabryczne parametry techniczno-ruchowe oraz zabudowanych na elemencie przenoszàcym obcià˝enie os∏on i ogrodzeƒ 2.3. Opis budowy, dzia∏ania i regulacji mechanizmów nap´dowych oraz ich zespo∏ów i elementów wyposa˝enia: mechanicznego, elektrycznego, hydraulicznego lub pneumatycznego 2.4. Opis budowy, dzia∏ania i regulacji urzàdzeƒ zabezpieczajàcych 2.5. W zakresie obs∏ugi dêwignika: opis dzia∏ania urzàdzeƒ sterowniczych i sygnalizacyjnych, wskazaƒ przyrzàdów pomiarowo-kontrolnych wraz z rysunkami rozmieszczenia tych urzàdzeƒ i przyrzàdów, sposób i zasady sterowania oraz obowiàzki operatora i jego czynnoÊci przed, w czasie i po zakoƒczeniu pracy 2.6. W zakresie konserwacji: zasady wykonywania czynnoÊci konserwacyjnych, z podaniem rodzajów i terminów przeprowadzanych przeglàdów, oraz czynnoÊci wykonywane przez konserwatora, nale˝àce do zakresu jego obowiàzków Dziennik Ustaw Nr 4 — 213 — Poz. 43 2.7. Instrukcja smarowania, zawierajàca okreÊlenie miejsc — punktów smarowania, rodzajów stosowanych Êrodków u˝ywanych do smarowania, w szczególnoÊci olejów i smarów, oraz okresów smarowania 3.3. Schematy po∏àczeƒ elektrycznych albo uk∏adów hydraulicznych lub pneumatycznych zasilania dêwignika, ze wskazaniem: osprz´tu, wielkoÊci zabezpieczeƒ, przekrojów przewodów, wielkoÊci ciÊnieƒ, rodzajów zaworów zabezpieczajàcych 2.8. Wykaz usterek lub nieprawid∏owoÊci, które mogà wyst´powaç podczas eksploatacji dêwignika, z podaniem przyczyn i sposobu ich usuni´cia 3.4. Protokó∏ dotyczàcy prawid∏owoÊci monta˝u i przeprowadzonych prób pomonta˝owych dêwignika, na zasadach ustalonych przez wytwórc´, oraz potwierdzajàcy spe∏nienie wymagaƒ warunków technicznych dozoru technicznego 2.9. Terminy planowanych o charakterze zapobiegawczym przeglàdów technicznych, okreÊlane na podstawie czasu efektywnej pracy, z podaniem zakresu czynnoÊci przeglàdu i wykazu elementów podlegajàcych wymianie po danym okresie eksploatacji dêwignika 2.10. Zasady, jakie powinny byç przestrzegane podczas naprawy, w szczególnoÊci: kolejnoÊç przy demonta˝u, zachowanie tolerancji monta˝owych, przestrzeganie wielkoÊci momentów dokr´cania Êrub oraz sprawdzenia wykonanej naprawy, z podaniem zakresu prób i badaƒ 2.11. Dla dêwigników szynowych — wymagania dotyczàce uk∏adania toru i torowiska. 3. ZawartoÊç dokumentacji uzupe∏niajàcej 3.1. Szkic sytuacyjny dêwignika uwzgl´dniajàcy rzeczywiste odleg∏oÊci od otoczenia, d∏ugoÊci toru jezdnego, przejÊcia i dojÊcia do miejsc ∏adowania i wchodzenia na element przenoszàcy obcià˝enie 3.2. Szkic ogrodzeƒ, bramek i ich zamkni´ç oraz os∏on zabudowanych w miejscach oraz na dojÊciach i przejÊciach 3.5. Protoko∏y pomiarów elektrycznych,

§ 94ust. 1 rozporzàdzenia 3.6. Protokó∏ odbioru cz´Êci budowlanej, stwierdzajàcy zgodno

Êç wykonania z projektem: obudowy, podstawy fundamentowej albo toru jezdnego wraz z rysunkami i obliczeniami odbojnic — podpisany przez inspektora nadzoru budowlanego.

ZawartoÊç dokumentacji uproszczonej 4.
Skrócony opis techniczny dêwignika z nazwà wytwórcy, numerem fabrycznym, rokiem budowy 4.
Szkic dêwignika lub zdj´cie fotograficzne 4.
Schemat zasilania, uproszczony schemat elektryczny, rodzaje przewodów 4.
Schemat hydrauliczny lub pneumatyczny 4.
Protoko∏y pomiarów rezystancji oraz skutecznoÊci ochrony przeciwpora˝eniowej 4.
Obliczenia wytrzyma∏oÊci lin noÊnych lub ∏aƒcuchów 4.
Dokumenty kontroli materia∏ów na liny noÊne lub ∏aƒcuchy. Za∏àcznik nr 5 ELEMENTY DèWIGNIKA, KTÓRYCH WYMIANA NIE WYMAGA UZGODNIENIA Z ORGANEM W¸AÂCIWEJ JEDNOSTKI DOZORU TECHNICZNEGO
Elementy wyposa˝enia elektrycznego 1.
Bezpieczniki 1.
Styczniki 1.
Przekaêniki 1.
Przyciski i kasety sterownicze 1.
Silniki nap´dowe 1.
Luzowniki hamulców 1.
¸àczniki i przewody ∏àczàce aparaty elektryczne
Elementy wyposa˝enia hydraulicznego i pneumatycznego 2.
Manometry 2.
Termometry 2.
Z∏àcza i przewody ciÊnieniowe
Elementy wyposa˝enia mechanicznego 3.
Ci´gna noÊne i ich zamocowania 3.
Cierne cz´Êci hamulców 3.
Sworznie 3.
¸o˝yska 3.
Fragmenty podestów platformy roboczej 3.
Bariery ochronne

Orzecznictwo do tego przepisu (1)

I ACa 367/15 §/Art 2002/43

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.

Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego, jakim powinny odpowiadać dźwigniki.

Dziennik Ustaw Nr 4 — 189 — 1) wykaz paliw udost´pnionych odp∏atnie si∏om zbrojnym i ich personelowi cywilnemu zawierajàcy: a) oznaczenie Paƒstwa wysy∏ajàcego, b) okreÊlenie rodzaju i iloÊci paliw, c)

§ 32, powinien byç spe∏niony warunek okre

§ 49ust.

§ 49ust.

§ 39, lub inne sta∏e urzàdzenia uniemo˝liwiajàce wypadni´cie osoby obs∏ugujàcej.

§ 49ust.

§ 61. 2. W dêwignikach wyposa˝onych w ograniczniki kraƒcowe i koƒcowe w pierwszej kolejno

§ 38i 39.

§ 86, nale˝y sprawdziç prawid∏owo

§ 80—88.

§ 81—85, sprawdzaniu prawid∏owo

§ 95ust. 2, potwierdzone za

§ 94ust. 1 rozporzàdzenia 3.6. Protokó∏ odbioru cz´Êci budowlanej, stwierdzajàcy zgodno

Orzecznictwo do tego przepisu (1)