Obsah (8)
§ 18§ 21§ 31§ 12§ 43§ 53§ 45§ 73Dziennik Ustaw Nr 63 — 4525 — Poz. 572 572 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI z dnia 16 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego, jakim powinny odpowiadaç zbiorniki bezciÊn
odr´bnych przepisach, 4) opakowaƒ fabrycznych Êrodków farmaceutycznych i materia∏ów medycznych, 5) przedmiotów i urzàdzeƒ zawierajàcych materia∏y ˝ràce, w szczególnoÊci do ogniw elektrycznych mokrych i suchych oraz pojemników z ∏adunkami ˝ràcymi w gaÊnicach pianowych, 6) zbiorników przeznaczonych do materia∏ów radioaktywnych. § 3. U˝yte w rozporzàdzeniu okreÊlenia oznaczajà: 1) zbiornik do magazynowania — zbiornik przeznaczony do przechowywania materia∏ów, którego zawartoÊç mo˝e byç podgrzewana lub sch∏adzana, ze wzgl´du na niezb´dne warunki magazynowania lub przepompowywania tej zawartoÊci, 2) materia∏y trujàce i ˝ràce — substancje i preparaty chemiczne zaklasyfikowane na podstawie odr´bnych przepisów jako niebezpieczne: bardzo toksyczne, toksyczne, szkodliwe albo ˝ràce, 3) zbiorniki bezciÊnieniowe — zbiorniki s∏u˝àce do przechowywania materia∏ów przy ciÊnieniu atmosferycznym lub zmiennym w granicach od 7) zbiorniki podziemne — zbiorniki przykryte lub obsypane warstwà ziemi o gruboÊci co najmniej 0,5 m, a w przypadku zbiorników o osi pionowej, ich górne dno znajduje si´ co najmniej 0,5 m poni˝ej powierzchni otaczajàcego terenu, 8) najwy˝sze ciÊnienie robocze zbiornika (bar lub kPa) — ciÊnienie okreÊlone w dokumentacji technicznej zbiornika jako maksymalne w warunkach jego eksploatacji nie wy˝sze ni˝ 0,5 bara (50 kPa); nie uwzgl´dnia si´ przy tym ciÊnienia hydrostatycznego wywo∏anego s∏upem czynnika znajdujàcego si´ w zbiorniku, 9) ciÊnienie obliczeniowe (bar lub kPa) — ciÊnienie przyj´te w dokumentacji technicznej zbiornika do obliczeƒ wytrzyma∏oÊciowych, z uwzgl´dnieniem wymaganego ciÊnienia próbnego oraz ciÊnienia hydrostatycznego przy wype∏nieniu czynnikiem roboczym lub wodà, 10) ciÊnienie dopuszczalne (bar lub kPa) — granicznà wartoÊç ciÊnienia roboczego, mierzonà w najwy˝szym punkcie przestrzeni ciÊnieniowej zbiornika, przy którym organ w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego zezwala na eksploatacj´ zbiornika albo przy którym dopuszcza zbiornik do obrotu, 11) najni˝sza temperatura robocza (°C) — najni˝szà temperatur´ Êcianki zbiornika ustalonà w dokumentacji technicznej zbiornika dla warunków jego eksploatacji, 12) najwy˝sza temperatura robocza (°C) — najwy˝szà temperatur´ Êcianki zbiornika ustalonà w doku- Dziennik Ustaw Nr 63 — 4526 — mentacji technicznej zbiornika dla warunków jego eksploatacji, 13) temperatura dopuszczalna (°C) — granicznà wartoÊç najwy˝szej lub najni˝szej temperatury roboczej, przy której organ w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego zezwala na eksploatacj´ zbiornika albo przy której dopuszcza zbiornik do obrotu, 14) masa netto ∏adunku — najwi´kszà dopuszczalnà mas´ (
- kg)czynnika roboczego, ustalonà w dokumentacji technicznej zbiornika, którà wolno wprowadziç do zbiornika, 15) pojemnoÊç (dm3 lub m3) — ca∏kowità pojemnoÊç zbiornika lub przestrzeni zbiornika, ∏àcznie z króçcami lub przy∏àczami, bez odliczenia obj´toÊci zaj´tej podczas eksploatacji zbiornika lub jego przestrzeni przez elementy sta∏e po∏àczone ze Êciankami w sposób rozbieralny, 16) czynnik roboczy — materia∏ trujàcy lub ˝ràcy, który jest magazynowany w zbiorniku, Poz. 572 2. Przedostawanie si´ czynników roboczych do otoczenia podczas nape∏niania lub opró˝niania zbiorników powinno byç ograniczone do bezpiecznego minimum. 3. Na przewodach dop∏ywowych i odp∏ywowych urzàdzeƒ zabezpieczajàcych przed nadmiernym wzrostem ciÊnienia lub podciÊnienia nie dopuszcza si´ stosowania armatury zaporowej. Organ w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego mo˝e wyraziç zgod´ na zastosowanie armatury zaporowej na tych przewodach, pod warunkiem ˝e armatura b´dzie zaplombowana w stanie otwartym i skutecznie zabezpieczona przed samowolnym zamkni´ciem przez osoby nieupowa˝nione. § 5. 1. Elementy zbiorników stykajàce si´ bezpoÊrednio z czynnikiem roboczym powinny byç odporne na dzia∏anie tego czynnika roboczego. W niezb´dnych przypadkach zbiorniki powinny byç wewnàtrz wy∏o˝one odpowiednià wyk∏adzinà bàdê zabezpieczone pow∏okà ochronnà lub projektant powinien przewidzieç ograniczenie czasu eksploatacji zbiornika. 17) niebezpieczna reakcja:
- a)tworzenie zwiàzków wybuchowych,
- b)spalanie lub wydzielanie znacznych iloÊci ciep∏a, 2. Elementy zbiornika nie powinny zawieraç sk∏adników zdolnych do wywo∏ania niebezpiecznej reakcji z przechowywanà w nim zawartoÊcià lub wyraênego os∏abienia zbiornika, w szczególnoÊci przez przyspieszenie starzenia i wzrost kruchoÊci.
- c)wydzielanie gazów trujàcych lub palnych,
- d)tworzenie materia∏ów niestabilnych chemicznie, 18) stal o du˝ej odpornoÊci — stal stykajàcà si´ z materia∏em ˝ràcym, wykazujàcà szybkoÊç post´pujàcego ubytku nie wi´kszà ni˝ 0,1 mm/rok, 19) stal o ma∏ej odpornoÊci — stal o ubytku wi´kszym ni˝ 0,1 mm/rok, 20) dopuszczalny poziom cieczy w zbiorniku — najni˝szy lub najwy˝szy poziom cieczy, którego przekroczenie stanowi niebezpieczeƒstwo dla stanu technicznego lub prawid∏owej pracy zbiornika, 21) ciÊnienie próbne — ciÊnienie, przy którym jest wykonywana próba szczelnoÊci, 22) cia∏a sta∏e — czynniki robocze o temperaturze topnienia wy˝szej ni˝ + 45°C, najcz´Êciej materia∏y sypkie, w szczególnoÊci proszki, 23) modernizacja zbiornika — dokonywanie zmian w stosunku do stanu pierwotnego w parametrach pracy lub konstrukcji zbiornika, wp∏ywajàcych na popraw´ bezpieczeƒstwa jego eksploatacji. Rozdzia∏ 2 Konstrukcja § 4. 1. Zbiorniki powinny byç tak zaprojektowane, aby zapewnia∏y, w sposób okreÊlony w odr´bnych przepisach, minimalizacj´ ubytku czynnika roboczego, w przypadku zmian temperatury, wilgotnoÊci lub ciÊnienia. 3. Zbiornik przeznaczony na palny czynnik roboczy powinien byç tak zaprojektowany, aby zapobiec gromadzeniu si´ potencjalnie niebezpiecznych ∏adunków elektrostatycznych lub je ograniczyç, albo powinien byç wyposa˝ony w uk∏ad odprowadzania tych ∏adunków. § 6. Konstrukcja zbiornika i jego elementów powinna zapewniaç: 1) umo˝liwienie, w jak najwi´kszym stopniu, dost´pu do Êcianek zbiornika po stronie wewn´trznej i zewn´trznej, 2) ca∏kowite i bezpieczne opró˝nianie oraz czyszczenie zbiornika, 3) prawid∏owe odpowietrzanie zbiornika, tak˝e podczas hydraulicznej próby szczelnoÊci, je˝eli jest dla niego wymagana. § 7. 1. Obliczenia wytrzyma∏oÊciowe powinny byç wykonywane w sposób okreÊlony w: 1) odr´bnych przepisach dotyczàcych obliczeƒ wytrzyma∏oÊciowych dla urzàdzeƒ ciÊnieniowych; w przypadku zbiornika metalowego, dla którego przewiduje si´ ciÊnieniowà prób´ szczelnoÊci, jako ciÊnienie obliczeniowe nale˝y przyjàç 0,8 wysokoÊci zastosowanego ciÊnienia próbnego, 2) odr´bnych przepisach dotyczàcych zbiorników ciÊnieniowych z tworzyw sztucznych. 2. W innych przypadkach ni˝ okreÊlone w ust. 1 obliczenia wytrzyma∏oÊciowe mogà byç wykonywane w sposób okreÊlony w normach lub specyfikacjach Dziennik Ustaw Nr 63 — 4527 — technicznych uzgodnionych z organem w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego. 3. W obliczeniach wytrzyma∏oÊciowych nale˝y uwzgl´dniç obcià˝enie statyczne pochodzàce od zawartoÊci zbiornika, je˝eli ma ono istotny wp∏yw na wymagane gruboÊci Êcianek. 4. W obliczeniach gruboÊci Êcianki zbiornika nie uwzgl´dnia si´ gruboÊci jego wyk∏adziny. 5. W obliczeniach wytrzyma∏oÊciowych zbiorników naziemnych nale˝y uwzgl´dniç w szczególnoÊci obcià˝enie Êniegiem lub wiatrem, a w obliczeniach wytrzyma∏oÊciowych zbiorników podziemnych uwzgl´dniç obcià˝enie ziemià i Êniegiem. 6. W przypadku mo˝liwoÊci powstania w zbiorniku podciÊnienia wi´kszego ni˝ 0,01 bara (1,0 kPa), projektant powinien przeprowadziç obliczenia wytrzyma∏oÊciowe zbiornika w zakresie przewidywanego ciÊnienia zewn´trznego. 7. W przypadku skomplikowanych kszta∏tów zbiornika i braku mo˝liwoÊci wykonania obliczeƒ wytrzyma∏oÊciowych mo˝na przeprowadziç prób´ niszczàcà lub prób´ trwa∏ego odkszta∏cenia na podstawie warunków proponowanych przez projektanta i uzgodnionych z organem w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego. 8. Nie jest wymagane wykonywanie obliczeƒ wytrzyma∏oÊciowych dla po∏àczeƒ ko∏nierzowo-Êrubowych króçców przy∏àcznych, je˝eli po∏àczenia te wykonane zosta∏y zgodnie z wymaganiami okreÊlonymi w Polskich Normach lub specyfikacjach technicznych uzgodnionych z organem w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego. W dokumentacji technicznej zbiornika powinny byç okreÊlone materia∏y elementów po∏àczenia, w tym uszczelek oraz okreÊlona wartoÊç momentu dokr´cania nakr´tek. § 8. 1. Minimalna gruboÊç Êcianki zbiornika powinna zapewniaç statecznoÊç jego konstrukcji i nie powinna byç mniejsza ni˝: 1) 1,5 mm — dla zbiorników metalowych, 2) 3 mm — dla zbiorników metalowych bezciÊnieniowych przeznaczonych do bezwodnego kwasu fluorowodorowego, roztworów wodnych o zawartoÊci wi´kszej ni˝ 85 % tego kwasu i do szeÊciofluorku molibdenu, 3) 5 mm — dla elementów walcowych z tworzyw sztucznych wzmocnionych w∏óknem szklanym. 2. W przypadku zastosowania usztywnieƒ w zbiorniku powinny byç one umieszczone po zewn´trznej stronie Êcianek zbiornika. 3. Wyk∏adzina Êcianki zbiornika wykonana z polipropylenu powinna mieç gruboÊç nie mniejszà ni˝ 1,5 mm, a wykonana z polichlorku winylu — nie mniejszà ni˝ 3 mm. Minimalne gruboÊci wyk∏adzin wykonanych z innych materia∏ów powinny byç ustalone w dokumentacji technicznej zbiornika. Poz. 572 § 9. W przypadku gdy w zbiorniku czynnikiem roboczym jest ciecz, nale˝y pozostawiç wolnà przestrzeƒ w celu zabezpieczenia przed przelaniem si´ cieczy lub trwa∏ym odkszta∏ceniem zbiornika zamkni´tego w wyniku powi´kszenia si´ obj´toÊci cieczy pod wp∏ywem wzrostu temperatury. Nape∏nienie zbiornika cieczà w najwy˝szej temperaturze roboczej nie powinno przekraczaç 97 % pojemnoÊci zbiornika. § 10. 1. Zbiorniki zbudowane z materia∏ów kruchych, w szczególnoÊci ze szk∏a, z porcelany, kamionki lub niektórych tworzyw sztucznych, mogàcych ∏atwo ulec uszkodzeniu lub zniszczeniu, powinny byç umieszczone w os∏onie zewn´trznej i prze∏o˝one odpowiednimi materia∏ami wype∏niajàcymi. 2. W przypadku wydostania si´ zawartoÊci zbiornika na zewnàtrz nie powinno nastàpiç pogorszenie w∏asnoÊci ochronnych materia∏ów wype∏niajàcych przestrzeƒ mi´dzy zbiornikiem i os∏onà zewn´trznà. § 11. 1. Zbiornik umiejscowiony, którego pojemnoÊç wynosi powy˝ej 1 m3, przeznaczony do cieczy bardzo toksycznych lub ˝ràcych, powinien byç zabezpieczony, o ile przepisy odr´bne nie stanowià inaczej, przed przenikaniem czynnika roboczego do gruntu oraz do wód powierzchniowych i gruntowych. 2. Jako zabezpieczenie, o którym mowa w ust. 1, mo˝na stosowaç urzàdzenie zabezpieczajàce przed wyciekiem, w szczególnoÊci: 1) podwójnà Êciank´ zbiornika i monitorowanie przestrzeni mi´dzyÊciankowej, 2) zbiornik rezerwowy, Êcian´ os∏onowà, obwa∏owanie lub tac´, 3) hermetyczne pomieszczenie z drzwiami umieszczonymi na odpowiedniej wysokoÊci, w którym jest ustawiony zbiornik, 4) geomembran´. 3. Podwójna Êcianka, o której mowa w ust. 2 pkt 1, powinna obejmowaç co najmniej ca∏à powierzchni´ zbiornika od do∏u do poziomu dopuszczalnego nape∏nienia. 4. Urzàdzenia zabezpieczajàce przed wyciekiem,
ust. 2 pkt 2 i 3, powinny byç tak zaprojektowane i zbudowane, aby w przypadku powstania nieszczelnoÊci w zbiorniku wyciek by∏ zatrzymany i nie by∏o mo˝liwe ska˝enie Êrodowiska przez czynnik roboczy. Urzàdzenie zabezpieczajàce przed wyciekiem powinno mieç pojemnoÊç nie mniejszà ni˝ pojemnoÊç zbiornika, który zabezpiecza. 5. W przypadku zastosowania wspólnego urzàdzenia zabezpieczajàcego przed wyciekiem dla dwóch zbiorników, pojemnoÊç urzàdzeƒ powinna byç co najmniej równa 75 % sumy ich pojemnoÊci, lecz nie mniejsza ni˝ pojemnoÊç wi´kszego zbiornika, a dla trzech i wi´cej zbiorników pojemnoÊç powinna byç co najmniej równa 50 % sumy ich pojemnoÊci, ale nie mniejsza ni˝ pojemnoÊç najwi´kszego zbiornika. Dziennik Ustaw Nr 63 — 4528 — § 12. 1. W przypadku gdy w zbiorniku zastosowano urzàdzenie zabezpieczajàce przed nadmiernym wzrostem nadciÊnienia lub podciÊnienia przechowywanego czynnika roboczego, gazy wydzielane podczas zadzia∏ania tego urzàdzenia zabezpieczajàcego nie powinny powodowaç w otoczeniu zagro˝enia zwiàzanego z ich toksycznoÊcià, palnoÊcià lub wydzielanà iloÊcià. 2. Urzàdzenie zabezpieczajàce przed nadmiernym wzrostem nadciÊnienia lub podciÊnienia powinno byç tak wykonane, aby zabezpiecza∏o przed wydostawaniem si´ cieczy ze zbiornika i wnikaniem do niego obcych materia∏ów. 3. Przy doborze przepustowoÊci urzàdzenia zabezpieczajàcego przed nadmiernym wzrostem nadciÊnienia lub podciÊnienia powinno byç uwzgl´dnione najwy˝sze nat´˝enie przep∏ywu gazu, wynikajàce z nagrzewania lub ch∏odzenia zawartoÊci oraz nape∏niania albo opró˝niania zbiornika. § 13. 1. Podpory zbiornika powinny byç tak zaprojektowane, aby podczas transportu, eksploatacji i badaƒ zbiornika powsta∏e w jego Êciankach napr´˝enia nie przekroczy∏y wartoÊci dopuszczalnych. OdpornoÊç ogniowa podpór powinna odpowiadaç wymaganiom okreÊlonym w odr´bnych przepisach. 2. W celu unikni´cia napr´˝eƒ powodowanych si∏ami dylatacyjnymi jedna z podpór powinna byç przytwierdzona na sta∏e. Pozosta∏e podpory powinny mieç mo˝liwoÊç przesuwania si´. 3. Podpory powinny byç tak usytuowane, aby nie zakrywa∏y z∏àczy spawanych. W uzasadnionych przypadkach dopuszcza si´ zakrycie podporami obwodowych z∏àczy spawanych zbiornika, pod warunkiem ˝e przed zakryciem z∏àcza spawane b´dà poddane w 100% badaniom nieniszczàcym. 4. Nie nale˝y zakrywaç podporami miejsc krzy˝owania si´ z∏àczy spawanych. 5. Liczba podpór zbiornika poziomego powinna byç mo˝liwie najmniejsza. Podpory zbiornika o Êrednicy wewn´trznej wi´kszej ni˝ 800 mm powinny obejmowaç co najmniej ni˝ 1/3 obwodu zbiornika. 6. Podpory zbiornika pionowego zamocowane do cz´Êci walcowej powinny byç umieszczone mo˝liwie najbli˝ej tworzàcej cz´Êci walcowej zbiornika. 7. Podpora obejmujàca ca∏y obwód zbiornika pionowego powinna mieç otwór lub otwory umo˝liwiajàce wykonywanie czynnoÊci zwiàzanych z eksploatacjà, obs∏ugà i badaniami zbiornika. § 14. 1. W zbiorniku nale˝y zaprojektowaç otwory inspekcyjne umo˝liwiajàce ocen´ wizualnà wewnàtrz zbiornika, jego czyszczenie, napraw´ i wykonanie badaƒ lub w dokumentacji technicznej okreÊliç metody badania jego wewn´trznych powierzchni. 2. W przypadku zastosowania jako otworu inspekcyjnego: Poz. 572 1) w∏azu, jego wymiary wewn´trzne nie powinny byç mniejsze ni˝:
- a)Ø 400 mm — w∏azu okràg∏ego albo 300 mm x 400 mm — w∏azu owalnego lub eliptycznego, je˝eli d∏ugoÊç króçca lub pierÊcienia w∏azowego nie przekracza 170 mm,
- b)Ø 420 — w∏azu okràg∏ego albo 320 mm x 420 mm — w∏azu owalnego lub eliptycznego, je˝eli d∏ugoÊç króçca lub pierÊcienia w∏azowego nie przekracza 250 mm, a jest wi´ksza ni˝ 170 mm,
- c)Ø 500 mm, je˝eli projektant przewiduje koniecznoÊç wchodzenia do zbiornika z aparatami ratunkowymi lub urzàdzeniami pomocniczymi; d∏ugoÊç króçca lub pierÊcienia w∏azowego nie powinna przekraczaç 250 mm. 2) wyczystki, jej wymiary wewn´trzne nie powinny byç mniejsze ni˝:
- a)Ø 320 mm lub 220 mm x 320 mm — wyczystka du˝a-owalna lub eliptyczna, a d∏ugoÊç króçca lub pierÊcienia w∏azowego nie powinna przekraczaç 100 mm,
- b)Ø 120 mm lub 100 mm x 150 mm — wyczystka Êrednia-owalna lub eliptyczna, a d∏ugoÊç króçca lub pierÊcienia otworu wyczystkowego nie powinna przekraczaç 100 mm,
- c)Ø 50 mm — wyczystka ma∏a, a d∏ugoÊç króçca lub pierÊcienia otworu wyczystkowego nie powinna przekraczaç 50 mm. § 15. Wewn´trzna pow∏oka ochronna zbiornika metalowego powinna mieç odpowiednià wytrzyma∏oÊç i elastycznoÊç oraz przylegaç na ca∏ej powierzchni do metalu, w∏àcznie z zamkni´ciami. § 16. Zewn´trzna pow∏oka ochronna zbiornika powinna byç wykonana i badana w sposób okreÊlony w odr´bnych przepisach i dokumentacji technicznej zbiornika lub dokumentacji dotyczàcej instalacji. § 17. 1. W przypadku gdy wymagane jest posadowienie zbiornika na fundamencie, fundament ten powinien byç wykonany zgodnie z przepisami prawa budowlanego, a w przypadku lokalizacji takiego zbiornika na terenach wyst´powania szkód górniczych, zgodnie z wymaganiami okreÊlonymi w przepisach prawa geologicznego i górniczego. 2. Pod∏o˝e pod zbiornik, wraz z fundamentem, powinno byç izolowane od gruntu w sposób zapewniajàcy ochron´ gruntu przed ska˝eniem w przypadku powstania awarii spowodowanej nieszczelnoÊcià zbiornika. Szczegó∏owe wymagania w tym zakresie powinny byç okreÊlone w dokumentacji technicznej zbiornika. Rozdzia∏ 3 Materia∏y i wytwarzanie § 18. Do budowy zbiorników mogà byç stosowane: 1) metale i ich stopy, Dziennik Ustaw Nr 63 — 4529 — 2) tworzywa sztuczne, 3) materia∏y kompozytowe, 4) materia∏y ceramiczne, 5) szk∏o. § 19. 1. Materia∏y stosowane do budowy zbiorników powinny spe∏niaç wymagania okreÊlone w Polskich Normach lub specyfikacjach technicznych uzgodnionych z organem w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego. 2. Dla materia∏ów,
§ 18pkt 1, wytwarzajàcy materia∏y powinien dostarczyç dokument po
Êwiadczajàcy przeprowadzenie kontroli odbiorczej tych materia∏ów. Wymóg taki nie jest konieczny w stosunku do materia∏ów okreÊlonych w §
- §
- Materia∏y stosowane do budowy zbiorników spawanych, zgrzewanych lub lutowanych powinny zapewniaç technologicznà podatnoÊç do po∏àczeƒ w okreÊlonych warunkach technologicznych i gwarantowaç uzyskanie ustalonych wymagaƒ eksploatacyjnych. §
- Odlewy staliwne zbiorników, dla których przewiduje si´ wykonanie próby szczelnoÊci i których kszta∏t na to pozwala, powinny byç poddane próbie szczelnoÊci na ciÊnienie równe 1,5 ciÊnienia obliczeniowego, nie ni˝szego ni˝ 0,3 bara (30 kPa).
- Odlewy staliwne zbiorników powinny byç poddane: 1) cz´Êciowo lub w ca∏oÊci badaniom nieniszczàcym, szczególnie gdy majà skomplikowany kszta∏t, 2) sprawdzeniu mikrostruktury po obróbce cieplnej, je˝eli sà wykonane ze staliwa stopowego, 3) sprawdzeniu odpornoÊci na korozj´ mi´dzykrystalicznà, je˝eli sà z wysokostopowego staliwa austenitycznego i przeznaczone do pracy z czynnikiem roboczym wywo∏ujàcym t´ korozj´. Poz. 572 uzgodnionych z organem w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego. §
- Materia∏y stosowane do wytwarzania wyk∏adzin i wewn´trznych pow∏ok ochronnych nie powinny wywieraç szkodliwego wp∏ywu na Êcianki zbiornika i wchodziç w reakcje chemiczne z czynnikiem roboczym. §
- Zbiorników szklanych nie nale˝y nape∏niaç czynnikiem roboczym zawierajàcym fluor. §
- Materia∏y i elementy z tworzyw sztucznych lub materia∏y kompozytowe i elementy z nich wykonane, stosowane do budowy zbiorników, powinny byç dostarczane z deklaracjà zgodnoÊci wytwarzajàcego te materia∏y i elementy. §
- Pomocnicze elementy zbiorników mogà byç wykonywane z materia∏ów okreÊlonych przez projektanta. Przy wyborze tych materia∏ów projektant powinien kierowaç si´ wzgl´dami bezpieczeƒstwa i niezawodnej pracy zbiornika, a w szczególnoÊci: 1) spawalnoÊcià, je˝eli elementy pomocnicze majà byç spawane do Êcianki zbiornika lub mi´dzy sobà, 2) odpornoÊcià na dzia∏anie czynnika roboczego i otaczajàcej atmosfery, 3) w∏asnoÊciami wytrzyma∏oÊciowymi i innymi cechami odpowiednimi dla charakteru pracy zbiornika. §
- Do wytwarzania zbiorników mogà byç stosowane inne materia∏y ni˝ okreÊlone w § 18, je˝eli zostanà zakwalifikowane przez organ w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego.
- W celu zakwalifikowania materia∏u, o którym mowa w ust. 1, nale˝y przed∏o˝yç informacje dotyczàce: 1) przeznaczenia materia∏u,
- Odlewy ˝eliwne zbiorników powinny byç poddane podczas produkcji sprawdzeniu wytrzyma∏oÊci na rozerwanie. 2) gatunku materia∏u, rodzaju wykonywanych z niego wyrobów, metody wytwarzania, zakresów wymiarowych, stanu dostawy i parametrów przewidzianej obróbki cieplnej,
- Odlewy ˝eliwne przeznaczone do wytwarzania elementów o skomplikowanych kszta∏tach nale˝y poddaç w ca∏oÊci lub cz´Êciowo badaniom nieniszczàcym. 3) numeru Polskiej Normy lub specyfikacji technicznej dotyczàcej danego materia∏u i wykonywanych z niego wyrobów, §
- Metody i zakres badaƒ,
§ 21, oraz kryteria ich oceny powinny byç okre
Êlone w dokumentacji technicznej zbiornika. 4) rodzaju wystawianego przez wytwórc´ dokumentu kontroli. §
- Dane wytrzyma∏oÊciowe materia∏ów nie˝elaznych powinny byç zgodne z wymaganiami Polskich Norm lub specyfikacji technicznych uzgodnionych z organem w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego. §
- Materia∏y dodatkowe stosowane do spajania zbiorników i ich elementów powinny byç odpowiednio dobrane i okreÊlone w instrukcjach technologicznych, Rozdzia∏ 4 Osprz´t §
- Zbiorniki w zale˝noÊci od konstrukcji i warunków eksploatacji mogà byç wyposa˝ane w: 1) urzàdzenia zabezpieczajàce przed nadmiernym wzrostem nadciÊnienia lub podciÊnienia, Dziennik Ustaw Nr 63 — 4530 — 2) urzàdzenia zabezpieczajàce przed przepe∏nieniem, 3) aparatur´ kontrolno-pomiarowà i sygnalizacyjnà, 4) armatur´, 5) bezpieczniki przeciwogniowe. §
- Do urzàdzeƒ zabezpieczajàcych przed nadmiernym wzrostem nadciÊnienia i podciÊnienia zalicza si´: 1) syfonowe przyrzàdy bezpieczeƒstwa, 2) urzàdzenia oddechowe, 3) urzàdzenia bezpieczeƒstwa i g∏owice bezpieczeƒstwa, 4) automatyk´ zabezpieczajàcà.
- Urzàdzenia zabezpieczajàce przed nadmiernym wzrostem nadciÊnienia i podciÊnienia powinny byç zainstalowane wtedy, gdy zbiornik nie jest na sta∏e po∏àczony z atmosferà i mo˝e nastàpiç w nim wzrost ciÊnienia ponad najwy˝sze ciÊnienie robocze z powodu ogrzewania lub reakcji chemicznej albo niedopuszczalnego spadku ciÊnienia podczas nape∏niania lub opró˝niania zbiornika.
- Automatyka zabezpieczajàca, o której mowa w ust. 1 pkt 4, obejmuje uk∏ady sygnalizacji, blokad i wy∏àczeƒ parametrycznych. W przypadku zastosowania automatyki zabezpieczajàcej powinna ona spe∏niaç wymagania okreÊlone w odr´bnych przepisach.
- W szczególnych przypadkach, dla zbiorników bezciÊnieniowych, zamiast urzàdzeƒ zabezpieczajàcych przed nadmiernym wzrostem nadciÊnienia i podciÊnienia mogà byç stosowane uk∏ady sygnalizacji ostrzegawczej, je˝eli zostanie to uzgodnione z organem w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego.
- Sygnalizacja ostrzegawcza powinna sk∏adaç si´ z sygnalizacji akustycznej i optycznej, a jej cz∏ony wykonawcze powinny byç umieszczone w sterowni lub innym pomieszczeniu, w których przebywajà osoby obs∏ugujàce t´ sygnalizacj´. Taki system sygnalizacji ostrzegawczej jest dopuszczalny, gdy istnieje mo˝liwoÊç likwidacji zagro˝eƒ sygnalizowanych z tych pomieszczeƒ. §
- Urzàdzenia zabezpieczajàce przed przepe∏nieniem powinny odpowiadaç wymaganiom dla automatyki zabezpieczajàcej lub sygnalizacji ostrzegawczej,
§ 31ust.
3—
- §
- Aparatura kontrolno-pomiarowa i jej elementy powinny byç dobrane odpowiednio do rodzaju czynnika roboczego, warunków przeprowadzania odczytu i parametrów zbiornika.
- Wskaêniki aparatury, o której mowa w ust. 1, powinny byç umieszczone i oÊwietlone w taki sposób, aby ich wskazania by∏y wyraênie widoczne ze stanowiska obs∏ugi zbiornika. Poz. 572
- Aparatura oraz jej elementy powinny posiadaç odpowiednie dokumenty kontroli metrologicznej, okreÊlone w odr´bnych przepisach. §
- Zbiornik, dla którego ze wzgl´du na bezpieczeƒstwo eksploatacji jest wymagana kontrola temperatury, powinien byç wyposa˝ony w termometr. Dok∏adnoÊç wskazaƒ termometrów szklanych powinna odpowiadaç klasie dok∏adnoÊci co najmniej 1,
- Termometry manometryczne i elektryczne powinny posiadaç klas´ dok∏adnoÊci nie mniejszà ni˝ 2,
- Termometr szklany powinien byç instalowany w os∏onie zabezpieczajàcej go przed uszkodzeniem i nieutrudniajàcej odczytów temperatury.
- Zakres wskazaƒ termometru powinien byç wi´kszy o 25 % od wartoÊci temperatury dopuszczalnej.
- WartoÊç temperatury dopuszczalnej powinna byç oznaczona w sposób trwa∏y na podzia∏ce lub os∏onie termometru czerwonà kreskà. Oznaczenie to mo˝e byç wykonane za pomocà przytwierdzonej do termometru czerwonej p∏ytki lub przez podanie wartoÊci tej temperatury czerwonà barwà na dobrze widocznej tabliczce. §
- Zbiornik niskociÊnieniowy powinien byç wyposa˝ony w manometr o klasie dok∏adnoÊci co najmniej 2,
- Zakres wskazaƒ manometru powinien byç tak dobrany, aby najwy˝sze ciÊnienie robocze zbiornika wynosi∏o 0,5—0,7 zakresu wskazaƒ.
- W zale˝noÊci od wysokoÊci oznaczonej symbolem „h”, na jakiej zainstalowany jest manometr nad poziomem obs∏ugi, Êrednica manometru nie powinna byç mniejsza ni˝: 1) 65 mm przy h ≤ 2 m, 2) 100 mm przy 2 m < h ≤ 5 m, 3) 160 mm przy h > 5 m.
- Na tarczy manometru ciÊnienie dopuszczalne zbiornika powinno byç oznaczone czerwonà kreskà. CiÊnienie to, zamiast na tarczy manometru, mo˝na oznaczyç czerwonà p∏ytkà przytwierdzonà do obudowy i przylegajàcà do szk∏a tego manometru albo podaç jego wartoÊç czerwonà barwà na tabliczce umieszczonej w miejscu widocznym w pobli˝u manometru.
- Zbiornik powinien byç wyposa˝ony w manowakuometr, je˝eli mo˝e powstaç podciÊnienie wi´ksze ni˝ 0,01 bara (1,0 kPa).
- Mi´dzy zbiornikiem i manometrem lub manowakuometrem nale˝y zainstalowaç zawór odcinajàcy. §
- Rodzaj, typ i liczb´ cieczowskazów s∏u˝àcych do celów pomiarowych okreÊla si´ w dokumentacji technicznej zbiornika, z uwzgl´dnieniem w∏aÊciwoÊci czynnika roboczego i jego parametrów oraz wymagaƒ okreÊlonych w odr´bnych przepisach. Dziennik Ustaw Nr 63 — 4531 —
- Cieczowskazy powinny byç zabezpieczone przed uszkodzeniem.
- Do sprawdzania poziomu cieczy nie stosuje si´ zaworów i kurków probierczych. §
- IloÊç i rodzaj armatury zaporowej i spustowej nale˝y ustaliç w dokumentacji technicznej zbiornika.
- Ârednica wewn´trzna armatury upustowej nie powinna byç mniejsza ni˝ 8 mm, a wymiary i kszta∏t przewodów przy∏àcznych powinny byç tak dobrane przez projektanta, aby: 1) odprowadzanie czynnika roboczego by∏o bezpieczne dla osób obs∏ugujàcych zbiornik i dla otoczenia, 2) nie nast´powa∏a utrata dro˝noÊci armatury i przewodów oraz istnia∏a mo˝liwoÊç ich czyszczenia, 3) spe∏nione by∏y wymagania,
§ 12, dotyczàce urzàdzeƒ zabezpieczajàcych.
§
- Urzàdzenia oddechowe, zainstalowane w zbiornikach z czynnikiem roboczym majàcym równie˝ w∏aÊciwoÊci palne, powinny byç wyposa˝one w bezpieczniki przeciwogniowe. Rozdzia∏ 5 Znakowanie §
- Na zbiorniku powinna byç zamocowana w miejscu dost´pnym trwa∏a i czytelna tabliczka fabryczna odporna na korozj´ i dzia∏anie czynnika roboczego.
- Tabliczka fabryczna powinna zawieraç w szczególnoÊci: 1) nazw´ lub znak wytwarzajàcego, Poz. 572
- Je˝eli temperatura robocza zbiornika wykracza poza zakres -20°C do + 50°C, to informacje zamieszczone na tabliczce fabrycznej lub nalepce, o której mowa w ust. 2, nale˝y uzupe∏niç o najni˝szà lub najwy˝szà temperatur´ roboczà. §
- Zbiornik wykonany z innych materia∏ów ni˝ metale, ich stopy i tworzywa sztuczne powinien byç oznakowany w sposób uzgodniony z organem w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego, w zale˝noÊci od zastosowanego materia∏u, wielkoÊci zbiornika i przewidywanej formy dozoru technicznego. §
- Na Êciance zbiornika metalowego, w pobli˝u tabliczki fabrycznej, powinny byç wybite, lub je˝eli mo˝e to mieç szkodliwy wp∏yw na Êciank´ zbiornika, oznaczone w inny, trwa∏y sposób nast´pujàce informacje: 1) nazwa lub znak wytwarzajàcego, 2) numer fabryczny lub numer partii, serii, 3) rok produkcji.
- Na zbiorniku naziemnym, niezale˝nie od tabliczki fabrycznej i informacji,
ust. 1, powinien byç umieszczony, w sposób czytelny i trwa∏y, napis o wysokoÊci liter co najmniej 10 cm, z nazwà czynnika roboczego, na który zbiornik jest przeznaczony, lub wzór chemiczny tego czynnika oraz nalepki ostrzegawcze okreÊlone w odr´bnych przepisach. Rozdzia∏ 6 Dokumentacja techniczna §
- W fazie projektowania zbiornika powinna byç opracowana dokumentacja techniczna, którà wytwarzajàcy lub osoba dzia∏ajàca w jego imieniu przedk∏ada w dwóch egzemplarzach organowi w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego w celu jej uzgodnienia. 2) numer fabryczny lub numer partii, serii, 3) rok produkcji,
- Dokumentacja techniczna, o której mowa w ust. 1, powinna zawieraç: 4) najwy˝sze ciÊnienie robocze lub napis „bezciÊnieniowy”, 1) rysunek zestawieniowy, 5) ciÊnienie próbne, 2) obliczenia wytrzyma∏oÊciowe podstawowych elementów zbiornika, z zastrze˝eniem § 7 ust. 7, 6) pojemnoÊç, 7) nazw´ czynnika roboczego, na który zbiornik jest przeznaczony, wraz z numerem odpowiedniej klasyfikacji okreÊlonej w odr´bnych przepisach, o ile czynnik roboczy posiada numer.
- Dla zbiornika z materia∏ów innych ni˝ metale i ich stopy dopuszcza si´ stosowanie — zamiast tabliczki fabrycznej — nalepki zabezpieczonej przed uszkodzeniem.
- Dla zbiornika nape∏nianego wagowo informacje zamieszczone na tabliczce fabrycznej nale˝y uzupe∏niç o dopuszczalnà mas´ czynnika roboczego i mas´ pustego zbiornika oraz mas´ brutto zbiornika. 3) dane o osprz´cie, w przypadku gdy zbiornik ma byç wyposa˝ony w instalacje pomocnicze, schematy i parametry tych instalacji, 4) technologi´ monta˝u dla zbiorników scalanych na miejscu ustawienia. 5) niezb´dne opisy i wyjaÊnienia do rysunku i schematów,
pkt 1 i
- Na rysunku zestawieniowym, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, nale˝y podaç: 1) wymiary konieczne do sprawdzenia obliczeƒ wytrzyma∏oÊciowych, Dziennik Ustaw Nr 63 — 4532 — 2) nazw´ i podstawowe w∏aÊciwoÊci czynnika roboczego, 3) parametry robocze i obliczeniowe, 4) gatunki materia∏ów, z jakich wykonane sà elementy zbiornika, wraz z numerami odpowiednich norm lub specyfikacji technicznych, 5) odpornoÊç materia∏ów Êcianek zbiornika na czynnik roboczy lub przewidywany okres eksploatacji zbiornika, Poz. 572
- Wytwarzajàcy powinien wraz ze zbiornikiem dostarczyç eksploatujàcemu po dwa egzemplarze: dokumentacji technicznej, poÊwiadczenia i instrukcji eksploatacji, a montujàcy — dwa egzemplarze poÊwiadczenia, o którym mowa w ust.
- Dla zbiornika dopuszczonego do obrotu i oznaczonego znakiem dozoru technicznego wytwarzajàcy wystawia dokumentacj´, której zakres jest okreÊlany w decyzji dopuszczajàcej ten zbiornik do obrotu przez organ w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego. 6) rodzaj oraz dane dotyczàce zabezpieczenia antykorozyjnego powierzchni wewn´trznej i zewn´trznej, warunki wykonania badaƒ i kontroli, je˝eli sà wymagane, §
- W celu uzyskania decyzji zezwalajàcej na eksploatacj´ zbiornika, eksploatujàcy powinien przed∏o˝yç dokumentacj´ odbiorczà zbiornika, zawierajàcà dokumenty,
§ 43ust.
5, oraz: 7) numery norm dotyczàcych elementów znormalizowanych, 1) opis dzia∏ania zbiornika, wraz z danymi dotyczàcymi osprz´tu i êróde∏ zasilania, schemat po∏àczeƒ ze wspó∏pracujàcymi urzàdzeniami oraz dane dotyczàce zabezpieczeƒ antykorozyjnych, w tym opis systemu zabezpieczenia katodowego dla zbiorników podziemnych, je˝eli ma byç zastosowany, 8) wspó∏czynniki wytrzyma∏oÊciowe z∏àczy spajanych i zakres badaƒ nieniszczàcych tych z∏àczy, 9) wymiary i rozmieszczenie lub zasady rozmieszczania z∏àczy spajanych, 10) wymagania w zakresie obróbki cieplnej, 11) specjalne wymagania dotyczàce wytwarzania i badaƒ, w tym dane dotyczàce próby szczelnoÊci, 2) plan usytuowania zbiornika umiejscowionego z uwidocznieniem miejsca ustawienia zbiornika oraz zwiàzanych z nim urzàdzeƒ — dla zbiornika ustawionego w budynku, 12) oznaczenie miejsca umieszczania tabliczki fabrycznej, 3) plan usytuowania zbiornika umiejscowionego z uwzgl´dnieniem rozmieszczenia sàsiadujàcych budynków i urzàdzeƒ w odleg∏oÊci 10 m — dla zbiornika ustawionego na zewnàtrz budynku, 13) dane dotyczàce dopuszczalnego osiadania fundamentu zbiornika i cz´stotliwoÊç pomiaru tego osiadania, w niezb´dnych przypadkach, 4) protokó∏ badania szczelnoÊci wyk∏adziny lub pow∏oki ochronnej, je˝eli takie badanie jest wymagane w dokumentacji technicznej, 14) rodzaje i parametry próby szczelnoÊci,
§ 53
. 5) instrukcj´ eksploatacji zbiornika, je˝eli jest opracowana lub uzupe∏niona przez eksploatujàcego.
- Elementy zbiornika, których nie przedstawiono dostatecznie wyraênie na rysunku zestawieniowym, powinny byç uj´te na odr´bnych rysunkach.
- Dokumentacj´, o której mowa w ust. 1, eksploatujàcy dostarcza organowi w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego w dwóch egzemplarzach.
- W technicznie uzasadnionych przypadkach organ w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego mo˝e podczas uzgadniania dokumentacji technicznej ograniczyç jej zakres, pod warunkiem ˝e zapewniona jest mo˝liwoÊç dokonania prawid∏owej oceny konstrukcji. Rozdzia∏ 7 §
- Wytwarzajàcy zbiornik i elementy zbiornika wystawia dokument poÊwiadczajàcy, zwany dalej „poÊwiadczeniem”, ˝e zbiornik oraz elementy zbiornika zosta∏y wykonane i zbadane zgodnie z dokumentacjà technicznà oraz warunkami okreÊlonymi w uprawnieniu do wytwarzania. Wzór poÊwiadczenia ustala organ w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego w ramach uprawnienia do wytwarzania.
- PoÊwiadczenie powinno byç wystawione równie˝ przez montujàcego zbiornik w przypadku monta˝u zbiornika na miejscu ustawienia.
- Wytwarzajàcy powinien za∏àczyç instrukcj´ eksploatacji do zbiornika przygotowanego do eksploatacji. Zakresy i terminy badaƒ technicznych §
- Organ w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego przeprowadza nast´pujàce rodzaje badaƒ technicznych: 1) badanie typu — badanie zbiornika lub osprz´tu przed rozpocz´ciem seryjnej produkcji lub dopuszczeniem do obrotu i oznaczeniem znakiem dozoru technicznego, majàce na celu sprawdzenie i poÊwiadczenie przez organ w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego, ˝e zbadany egzemplarz (egzemplarze) reprezentatywny dla planowanej produkcji spe∏nia wymagania okreÊlone w rozporzàdzeniu, 2) badania sprawdzajàce — badania wykonywane w toku wytwarzania zbiornika, 3) badania odbiorcze — badania, które poprzedzajà wydanie decyzji zezwalajàcej na eksploatacj´ zbiornika, Dziennik Ustaw Nr 63 — 4533 — 4) badania okresowe — badania wykonywane w toku eksploatacji zbiornika obj´tego dozorem pe∏nym, 5) badania doraêne — badania wykonywane w toku eksploatacji zbiornika, wynikajàce z doraênych potrzeb eksploatacyjnych oraz nadzoru i kontroli. Poz. 572 zbiornika, albo innym miejscu w zale˝noÊci od rodzaju urzàdzenia, gabarytów i mo˝liwoÊci przestrzennych oraz jego zakresu badaƒ.
- W badaniu typu mo˝e uczestniczyç, jako obserwator, przedstawiciel zlecajàcego badanie. §
- Przeprowadzenie badania typu, o którym mowa w § 45 pkt 1, obowiàzuje dla urzàdzeƒ zabezpieczajàcych okreÊlonych w § 31 ust.
- Inny osprz´t lub zbiorniki mogà byç zg∏aszane przez wytwarzajàcego do badania typu. §
- O wszelkich zmianach konstrukcyjnych lub technologicznych wprowadzonych w toku produkcji wytwarzajàcy powinien poinformowaç organ w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego. Zmiany te podlegajà dodatkowym uzgodnieniom.
- Wytwarzajàcy przygotowuje zbiornik lub osprz´t i zg∏asza do badania typu do organu w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego. Do zg∏oszenia powinno byç za∏àczone oÊwiadczenie wytwarzajàcego o w∏aÊciwym przygotowaniu do badaƒ przekazywanego egzemplarza zbiornika lub osprz´tu.
- Wprowadzenie zmian w urzàdzeniach poddanych badaniu typu mo˝e wymagaç przeprowadzenia dodatkowych badaƒ.
- Program badania typu powinien uwzgl´dniaç wymagania okreÊlone w rozporzàdzeniu oraz obejmowaç sprawdzenie podanych w dokumentacji technicznej parametrów urzàdzenia. §
- Wytwarzajàcy powinien przygotowaç i zg∏osiç zbiornik lub element do badaƒ sprawdzajàcych. W przypadku gdy wytwarzajàcy dostarcza zbiornik w elementach, w szczególnoÊci wytworzony metodami arkuszowymi lub rulonowymi, badania cz´Êciowo lub ca∏kowicie przeprowadza si´ na miejscu ustawienia zbiornika. W takim przypadku wytwarzajàcy lub osoba przez niego upowa˝niona przygotowuje i zg∏asza zbiornik do badaƒ sprawdzajàcych w miejscu jego ustawienia.
- Przeprowadzajàcy badanie typu mo˝e wykorzystaç lub uznaç wyniki badaƒ i opinii wykonanych przez wyspecjalizowane jednostki projektanta lub wytwarzajàcego bàdê odpowiednià jednostk´ badawczà.
- Sposób przeprowadzenia badaƒ sprawdzajàcych powinien byç uzgodniony z organem w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego, przed rozpocz´ciem budowy lub monta˝u zbiornika. §
- Badaniem typu mo˝e byç obj´ty typoszereg zbiorników; w takim przypadku poddaje si´ badaniom wybrane przez organ w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego egzemplarze z tego typoszeregu.
- Seryjnie wytwarzane zbiorniki, które by∏y poddane badaniu typu, mogà byç zg∏aszane, przez wytwarzajàcego, partiami do badaƒ sprawdzajàcych.
- Program badania typu ustala organ w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego.
- Zbiorniki mogà byç zakwalifikowane do tego samego typoszeregu, je˝eli: 1) spe∏niajà wymagania tych samych przepisów, 2) sà wytwarzane na podstawie tej samej technologii, 3) posiadajà te same kszta∏ty geometryczne, ró˝ne mo˝e byç jedynie u∏o˝enie króçców, 4) sà zbudowane z tych samych materia∏ów, 5) w przypadku ró˝nej ich d∏ugoÊci ró˝nià si´ tylko wymiarami, iloÊcià i rozmieszczeniem otworów inspekcyjnych, 6) w przypadku poddania ciÊnieniu zewn´trznemu, przy jednakowej Êrednicy zachowujà te same lub mniejsze d∏ugoÊci obliczeniowe elementów, 7) posiadajà podpory tej samej konstrukcji, uwzgl´dniajàcej w obliczeniach wytrzyma∏oÊciowych najbardziej niekorzystny wariant obcià˝enia. §
- Badanie typu powinno byç przeprowadzane na odpowiednim stanowisku badawczym, uzgodnionym z organem w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego, u wytwarzajàcego lub na miejscu ustawienia
- Badanie sprawdzajàce partii zbiorników obejmuje 10 % zbiorników wybranych losowo ze zg∏oszonej partii, jednak nie mniej ni˝ dwa zbiorniki. Zbiorniki wchodzàce w sk∏ad zg∏oszonej do badaƒ partii powinny byç uprzednio zbadane przez wytwórc´ w zakresie okreÊlonym w §
- Po stwierdzeniu prawid∏owej i powtarzalnej jakoÊci wytwarzanych zbiorników, na wniosek wytwarzajàcego, organ w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego mo˝e ograniczyç badania sprawdzajàce partii do 5 % iloÊci zbiorników, jednak nie mniej ni˝ do dwóch zbiorników.
- Wynik badania sprawdzajàcego partii zbiorników uznaje si´ za pozytywny, je˝eli wyniki badania wszystkich zbadanych zbiorników sà pozytywne.
- W razie negatywnego wyniku badaƒ jednego lub wi´cej zbiorników z partii, wynik badania sprawdzajàcego wszystkich zbiorników z partii uznaje si´ za negatywny.
- Zbiorniki z partii, której badania sprawdzajàce da∏y wynik negatywny, mogà byç ponownie zg∏oszone do badaƒ sprawdzajàcych po usuni´ciu usterek i dokonaniu kontroli wszystkich zbiorników zg∏oszonych w danej partii. Powtórne badanie sprawdzajàce mo˝e Dziennik Ustaw Nr 63 — 4534 — byç przeprowadzone jako badanie sprawdzajàce partii zbiorników na podwójnej liczbie zbiorników lub jako badanie jednostkowe. §
- Badania sprawdzajàce,
§ 45pkt 2, obejmujà: 1) badanie budowy, 2) prób´ szczelno
Êci, 3) badanie szczelnoÊci zewn´trznej pow∏oki ochronnej lub wyk∏adziny, je˝eli ma zastosowanie, 4) badania specjalne, ustalone w dokumentacji technicznej zbiornika. Poz. 572 6) bezciÊnieniowa-penetracyjna, w tym nafta-kreda, 7) ultradêwi´kowa, 8) inne rodzaje prób szczelnoÊci, uzgodnione z organem w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego. § 54. 1. Rodzaj i parametry próby szczelnoÊci wykonywanej podczas badaƒ,
§ 45pkt 1—4, powinny byç okre
Êlone w dokumentacji technicznej zbiornika i zaakceptowane przez organ w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego. Wybór rodzaju próby szczelnoÊci powinien zapewniç uzyskanie wymaganej czu∏oÊci badania, z uwzgl´dnieniem mo˝liwoÊci technicznych. 2. CiÊnienie próbne zbiornika powinno zale˝eç od: § 52. 1. Badanie budowy zbiornika przeprowadza si´ u wytwarzajàcego lub u eksploatujàcego, je˝eli ze wzgl´du na wielkoÊç lub metod´ monta˝u zbiornik jest scalany na miejscu jego ustawienia. 2. Badanie budowy polega na sprawdzeniu: 1) przyj´tego najwy˝szego ciÊnienia roboczego zbiornika, 2) stanu skupienia czynnika roboczego, 3) zastosowanej metody badania szczelnoÊci, 1) zgodnoÊci wykonania zbiornika z wymaganiami okreÊlonymi w rozporzàdzeniu i dokumentacjà technicznà, 4) ciÊnienia hydrostatycznego wytwarzanego przez czynnik roboczy, 2) stanu Êcianek zbiornika, 5) wymagaƒ szczelnoÊci ze wzgl´du na ochron´ Êrodowiska. 3) jakoÊci z∏àczy, 4) oznaczeƒ, 5) wyposa˝enia, 6) innych cech, zale˝nie od konstrukcji zbiornika i stosowanego materia∏u. 3. Elementy zbiornika, których badanie budowy wykonano u wytwarzajàcego, mogà nie byç poddawane powtórnemu badaniu podczas badania budowy ca∏ego zbiornika. 4. Zbiorniki poddane u wytwarzajàcego badaniu budowy bez kompletnego osprz´tu powinny byç u eksploatujàcego poddane badaniu uzupe∏niajàcemu, po zainstalowaniu kompletnego osprz´tu. § 53. W badaniach zbiornika lub jego elementów mogà byç zastosowane nast´pujàce rodzaje prób szczelnoÊci: 1) hydrauliczna ciÊnieniowa, 2) gazowa ciÊnieniowa:
- a)przeprowadzana przy u˝yciu powietrza lub innego niepalnego gazu,
- b)amoniakalna lub inna chemiczna, 3) z helowym wykrywaczem nieszczelnoÊci — ciÊnieniowa, ciÊnieniowo-pró˝niowa lub pró˝niowa, 4) gazowa pró˝niowa-p´cherzykowa, 5) hydrauliczna hydrostatyczna, 3. Wynik próby szczelnoÊci uznaje si´ za pozytywny, je˝eli podczas jej przeprowadzania nie stwierdzono p´kni´ç, trwa∏ych odkszta∏ceƒ zbiornika ani przenikania cieczy lub gazu. § 55. 1. Próba hydrauliczna, o której mowa w § 53 pkt 1, powinna byç przeprowadzana przy u˝yciu wody o temperaturze od 4°C do 40°C. Mo˝e byç zastosowana inna ciecz albo dla zwi´kszenia czu∏oÊci ciecz z dodatkiem farby wskaênikowej bàdê luminoforu ultrafioletowego. 2. CiÊnienie nale˝y podnosiç jednostajnie do wysokoÊci ciÊnienia próbnego z szybkoÊcià nie wi´kszà ni˝ 1 bar/min (100 kPa/min). 3. CiÊnienie próbne powinno byç utrzymywane przez czas okreÊlony w dokumentacji technicznej, lecz nie krócej ni˝ 30 min; po tym czasie dokonuje si´ ogl´dzin zbiornika. § 56. 1. Gazowa ciÊnieniowa próba szczelnoÊci, o której mowa w § 53 pkt 2 lit. a), powinna byç wykonywana przy u˝yciu gazu o temperaturze mieszczàcej si´ w przedziale temperatur eksploatacji zbiornika. 2. Gazowa ciÊnieniowa próba szczelnoÊci powinna byç wykonywana przy u˝yciu powietrza, azotu lub dwutlenku w´gla. Zastosowanie innych gazów wymaga akceptacji organu w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego. CiÊnienie próbne powinno byç utrzymywane co najmniej 30 minut. 3. Po uzyskaniu wymaganego ciÊnienia gazu dokonuje si´ ogl´dzin z∏àczy spawanych i innych po∏àczeƒ z naniesionym Êrodkiem pieniàcym. Dziennik Ustaw Nr 63 — 4535 — § 57. Próba szczelnoÊci przeprowadzana metodà amoniakalnà, o której mowa w § 53 pkt 2 lit. b), z zastosowaniem powietrza lub gazów oboj´tnych mo˝e byç stosowana do sprawdzania szczelnoÊci elementów metalowych, w szczególnoÊci z∏àczy spawanych. § 58. Próba szczelnoÊci przeprowadzana metodà helowà, o której mowa w § 53 pkt 3, powinna byç stosowana dla z∏àczy, gdy wymagane sà wi´ksze czu∏oÊci; prób´ nale˝y przeprowadzaç w temperaturze od 15°C do 25°C zgodnie z instrukcjà opracowanà przez wytwórc´ helowego wykrywacza nieszczelnoÊci. § 59. 1. Próba szczelnoÊci przeprowadzana metodà gazowà pró˝niowà, o której mowa w § 53 pkt 4, polega na pokryciu badanej powierzchni detektorem cieczowym, umieszczeniu na cz´Êci tej powierzchni szczelnej skrzynki z przezroczystà pokrywà i wytworzeniu pró˝ni w tej skrzynce. 2. Metod´ gazowà pró˝niowà stosuje si´ w temperaturach od 0°C do 30 °C. § 60. 1. Próba szczelnoÊci przeprowadzana metodà „nafta-kreda”, o której mowa w § 53 pkt 6, mo˝e byç stosowana w przypadku, gdy wykonanie próby ciÊnieniowej nie jest mo˝liwe, a g´stoÊç czynnika roboczego jest wy˝sza od g´stoÊci wody. GruboÊç badanych Êcianek nie powinna przekraczaç 25 mm. 2. Wynik próby szczelnoÊci przeprowadzanej metodà „nafta-kreda” uznaje si´ za pozytywny, je˝eli po 24 godzinach od pierwszego zwil˝enia naftà nie ujawnià si´ nieszczelnoÊci. § 61. 1. Próba ultradêwi´kowa, o której mowa w § 53 pkt 7, mo˝e byç stosowana do badaƒ szczelnoÊci zbiorników podziemnych wype∏nionych czynnikiem roboczym. 2. Prób´ ultradêwi´kowà wykonuje si´ w temperaturze od -10°C do +40°C. 3. W próbie ultradêwi´kowej wykorzystuje si´ czasy przep∏ywu fal ultradêwi´kowych w cz´Êci wype∏nionej czynnikiem roboczym oraz emisj´ dêwi´ku w cz´Êci niewype∏nionej czynnikiem roboczym. § 62. Wytwarzajàcy powinien przeprowadziç badanie szczelnoÊci zewn´trznych pow∏ok ochronnych na zbiornikach podziemnych przy napi´ciu probierczym zale˝nym od rodzaju i gruboÊci pow∏oki, okreÊlonym w dokumentacji technicznej na podstawie Polskich Norm lub innych specyfikacji technicznych, uzgodnionych z organem w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego. § 63. 1. Badania odbiorcze,
§ 45
pkt 3, polegajà na przeprowadzeniu pierwszej po badaniach sprawdzajàcych rewizji zewn´trznej w ruchu, na miejscu zainstalowania — ustawienia zbiornika oraz: 1) sprawdzeniu kompletnoÊci wymaganej dokumentacji, Poz. 572 2) wykonaniu próby szczelnoÊci wraz z osprz´tem, je˝eli próba taka jest wymagana. 2. Pozytywny wynik badaƒ odbiorczych stanowi podstaw´ do wydania decyzji zezwalajàcej na eksploatacj´ zbiornika. § 64. 1. Przeprowadza si´ nast´pujàce rodzaje badaƒ okresowych zbiorników,
§ 45pkt 4: 1) rewizj´ wewn´trznà, 2) prób´ szczelno
Êci, 3) rewizj´ zewn´trznà.
- Badania okresowe zbiorników powinny byç przeprowadzane z cz´stotliwoÊcià okreÊlonà w za∏àczniku do rozporzàdzenia.
- Terminy badaƒ okresowych wyznacza si´ od daty zakoƒczenia badania odbiorczego.
- Na uzasadniony wniosek eksploatujàcego rewizja wewn´trzna lub próba szczelnoÊci mogà byç przeprowadzone przed wyznaczonym terminem ich przeprowadzenia, pod warunkiem ˝e termin zostanie uzgodniony z organem w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego, z 14-dniowym wyprzedzeniem.
- W uzasadnionych technicznie przypadkach, gdy materia∏ zbiornika jest bardzo odporny na dzia∏anie czynnika roboczego, a przygotowanie zbiornika do badaƒ jest utrudnione lub zbiornik posiada podwójnà Êciank´ i system monitorowania przecieków, organ w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego mo˝e wyd∏u˝yç termin rewizji wewn´trznej lub próby szczelnoÊci albo wyraziç zgod´ na zastàpienie jej innymi badaniami. Rewizja wewn´trzna powinna byç przeprowadzana nie rzadziej ni˝ co 10 lat.
- Rewizja zewn´trzna mo˝e byç przeprowadzona w okresie ca∏ego roku kalendarzowego, w którym wygasa wyznaczony dla niej termin.
- W przypadku gdy badanie doraêne obejmuje pe∏ny zakres odpowiedniego badania okresowego, kolejny termin tego badania mo˝e byç, za zgodà eksploatujàcego, ustalony od daty zakoƒczenia badania doraênego.
- Eksploatujàcy lub dzia∏ajàcy w jego imieniu powinien przygotowaç zbiornik do badaƒ okresowych, w sposób okreÊlony przez organ w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego. §
- Rewizja wewn´trzna, o której mowa w § 64 ust. 1 pkt 1, polega na ocenie wizualnej stanu Êcianek wewnàtrz zbiornika, ich po∏àczeƒ, wzmocnieƒ oraz wyposa˝enia.
- Organ w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego w uzasadnionych technicznie przypadkach mo˝e poleciç uzupe∏nienie rewizji wewn´trznej innym badaniem lub zastàpiç ocen´ wizualnà innym badaniem, które pozwoli oceniç stan techniczny zbiornika. Dziennik Ustaw Nr 63 — 4536 — §
- Próba szczelnoÊci, o której mowa w § 64 ust. 1 pkt 2, powinna byç przeprowadzona zgodnie z wymaganiami okreÊlonymi w § 53—§
- Nie przeprowadza si´ próby szczelnoÊci zbiorników wykonanych z materia∏ów kruchych trwale umieszczonych w os∏onie.
- W uzasadnionych technicznie przypadkach organ w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego mo˝e wyraziç zgod´ na zastosowanie próby szczelnoÊci innej ni˝ okreÊlona w dokumentacji technicznej bàdê obni˝enie wymaganego ciÊnienia próbnego. CiÊnienie próbne nie powinno byç ni˝sze od najwy˝szego ciÊnienia roboczego.
- Organ w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego mo˝e, bioràc pod uwag´ gruboÊç Êcianek zbiornika, skróciç czas utrzymywania ciÊnienia okreÊlony w dokumentacji technicznej do 5 min na 1 mm gruboÊci Êcianki. §
- Rewizja zewn´trzna, o której mowa w § 64 ust. 1 pkt 3, polega na ocenie wizualnej stanu Êcianek zbiornika w miejscach dost´pnych oraz sprawdzeniu w miar´ mo˝liwoÊci dzia∏ania jego osprz´tu i automatyki zabezpieczajàcej oraz zapisów w raportach zbiornika,
§ 73pkt 2.
Rewizj´ zewn´trznà mo˝na przeprowadziç w ruchu lub podczas postoju zbiornika. §
- Przeprowadza si´ nast´pujàce rodzaje badaƒ doraênych zbiornika,
§ 45pkt 5: 1) eksploatacyjne, w przypadku stwierdzenia niew∏a
Êciwego stanu zbiornika oraz zakoƒczenia jego modernizacji lub naprawy, 2) po niebezpiecznym uszkodzeniu zbiornika lub nieszcz´Êliwym wypadku zwiàzanym z eksploatacjà zbiornika, 3) kontrolne. 2. Zakres badaƒ doraênych ustala organ w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego. 3. Badania doraêne eksploatacyjne,
ust. 1 pkt 1, wykonuje si´ na wniosek eksploatujàcego, z zastrze˝eniem § 78 ust. 2, w przypadku: 1) naprawy lub modernizacji zbiornika oraz wymiany jego elementów, 2) wymiany lub naprawy urzàdzeƒ zabezpieczajàcych przed wzrostem ciÊnienia, 3) wymiany urzàdzeƒ zasilajàcych na urzàdzenia o innych parametrach lub innej charakterystyce, 4) nieszczelnoÊci Êcianek zbiornika, 5) zmiany po∏àczeƒ okreÊlonych w schemacie, o którym mowa w § 44 ust. 1 pkt 1, Poz. 572 6) przekroczenia dopuszczalnych parametrów pracy zbiornika, 7) wystàpienia innych okolicznoÊci ustalonych przez organ w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego. 4. Badania doraêne kontrolne,
ust. 1 pkt 3, przeprowadza si´ u eksploatujàcego w ramach nadzoru i kontroli przestrzegania przepisów o dozorze technicznym. §
- Przy ustalaniu dla zbiornika formy dozoru technicznego powinien byç uwzgl´dniony rodzaj czynnika roboczego w zbiorniku i pojemnoÊç zbiornika, zgodnie z za∏àcznikiem do rozporzàdzenia. Rozdzia∏ 8 Eksploatacja §
- Zewn´trzna powierzchnia zbiornika nie powinna byç zanieczyszczona czynnikiem roboczym. §
- Eksploatujàcy opracowuje instrukcj´ eksploatacji zbiornika, z zastrze˝eniem § 43 ust.
- Instrukcja eksploatacji powinna zawieraç: 1) charakterystyk´ zbiornika, 2) opis czynnoÊci zwiàzanych z nape∏nieniem, magazynowaniem i opró˝nianiem, 3) zasady bezpieczeƒstwa i higieny pracy, ze szczególnym uwzgl´dnieniem w∏aÊciwoÊci czynnika roboczego, 4) wymagania okreÊlone w odr´bnych przepisach dotyczàcych ochrony przed wybuchem i po˝arem oraz ochrony Êrodowiska, odpowiednie dla czynnika roboczego, 5) wykaz wymagaƒ dotyczàcych obs∏ugi urzàdzeƒ zabezpieczajàcych, czynnoÊci wymaganych przy konserwacji zbiornika, w tym równie˝ dane dotyczàce cz´stotliwoÊci, sposobu i zakresu sprawdzania wyk∏adzin i pow∏ok ochronnych oraz cz´stotliwoÊci kontroli zagro˝enia korozjà, 6) wymagania dotyczàce kwalifikacji osób sprawujàcych nadzór oraz obs∏ugujàcych i konserwujàcych zbiornik, 7) sposób post´powania w razie wystàpienia uszkodzeƒ i nieprawid∏owoÊci podczas eksploatacji zbiornika.
- W przypadku gdy zbiornik stanowi cz´Êç instalacji, dopuszcza si´, aby instrukcja eksploatacji zbiornika stanowi∏a cz´Êç instrukcji eksploatacji instalacji.
- Instrukcja eksploatacji powinna znajdowaç si´ w miejscu dost´pnym dla osób obs∏ugujàcych zbiornik. Dziennik Ustaw Nr 63 — 4537 — §
- W celu zapewnienia bezpiecznej eksploatacji zbiornika eksploatujàcy powinien zorganizowaç lub powierzyç wykonywanie czynnoÊci eksploatacyjnych odpowiednim osobom, s∏u˝bom bàdê instytucjom. §
- Osoby obs∏ugujàce zbiorniki powinny post´powaç zgodnie z instrukcjà eksploatacji, w szczególnoÊci: 1) kontrolowaç, aby nie nastàpi∏o przekroczenie parametrów dopuszczalnych, a w przypadku ich przekroczenia, podejmowaç dzia∏ania przewidziane w instrukcji eksploatacji majàce na celu sprowadzenie parametrów do poziomu dopuszczalnego, 2) prowadziç zapisy w raportach zbiornika lub instalacji zgodnie z instrukcjà eksploatacji, a tak˝e rejestrowaç wykonane przeglàdy, próby okresowe oraz wymiany cz´Êci sk∏adowych i osprz´tu. §
- Zbiornik mo˝e byç przekazany do rozruchu przed zakoƒczeniem badaƒ odbiorczych, je˝eli wy∏àcznym celem rozruchu prowadzonego pod nadzorem osoby odpowiedzialnej za rozruch b´dzie sprawdzenie prawid∏owoÊci dzia∏ania zbiornika, jego zabezpieczeƒ i osprz´tu oraz ewentualna regulacja instalacji nape∏niania i opró˝niania. §
- Zbiornik powinien byç nape∏niany czynnikiem roboczym okreÊlonym na tabliczce fabrycznej i w protokole badaƒ odbiorczych.
- Przeznaczenie zbiornika do innego czynnika roboczego ni˝ okreÊlony na tabliczce fabrycznej zbiornika wymaga uzyskania zgody organu w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego.
- Przed pierwszym nape∏nieniem zbiornika nale˝y podjàç odpowiednie Êrodki zapobiegajàce wystàpieniu niebezpiecznych reakcji w zbiorniku lub jego otoczeniu. §
- WartoÊç masy netto ∏adunku zbiornika dla nape∏nienia metodà wagowà czynnikiem sta∏ym lub ciek∏ym oblicza si´ wed∏ug wzoru: gdzie poszczególne symbole oznaczajà: Q — wartoÊç masy netto ∏adunku zbiornika, F — nape∏nienie zbiornika, o którym mowa w § 9, wyra˝one w %, V — pojemnoÊç zbiornika wyra˝ona w dm3 lub m3, — g´stoÊç materia∏u sta∏ego lub cieczy w najwy˝szej temperaturze roboczej , wyra˝ona w kg/dm3 lub t/m
- W obliczeniu, o którym mowa w ust. 1, nie uwzgl´dnia si´ masy par cieczy lub powietrza w zbiorniku. §
- Dopuszczalne nape∏nienie zbiornika, je˝eli zbiornik jest nape∏niany metodà pojemnoÊciowà, Poz. 572 w zale˝noÊci od temperatury nape∏nienia, oblicza si´ wed∏ug wzoru: gdzie poszczególne symbole oznaczajà: Fn — dopuszczalne nape∏nienie zbiornika — g´stoÊç materia∏u sta∏ego lub cieczy w najwy˝szej temperaturze roboczej, wyra˝ona w kg/dm3 lub t/m3, — g´stoÊç materia∏u sta∏ego lub cieczy w temperaturze nape∏niania, wyra˝ona w kg/dm3 lub t/m3, F — nape∏nienie, o którym mowa w § 9, wyra˝one w %.
- Organ w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego mo˝e wyraziç zgod´ na ustalenie dla zbiornika tylko jednego dopuszczalnego nape∏nienia, obliczonego dla najni˝szej temperatury nape∏niania. §
- WejÊcie do zbiornika mo˝e nastàpiç po jego opró˝nieniu, dokonaniu neutralizacji lub dezynfekcji i przewietrzeniu oraz innych czynnoÊciach gwarantujàcych bezpieczeƒstwo zgodnie z odr´bnymi przepisami.
- Inspektor jednostki dozoru technicznego mo˝e wejÊç do zbiornika po uzyskaniu pisemnego zezwolenia od eksploatujàcego zbiornik. §
- Dopuszcza si´ wymian´ osprz´tu zbiornika, urzàdzeƒ zasilajàcych i odbiorczych bez uzgodnienia z organem w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego na osprz´t i urzàdzenia tego samego typu oraz o tych samych parametrach.
- Wymiana osprz´tu zbiornika oraz urzàdzeƒ zasilajàcych i odbiorczych powinna odbywaç si´ pod nadzorem osób odpowiedzialnych za kontrol´ eksploatacyjnà zbiornika i powinna byç odnotowana w raporcie, o którym mowa w § 73 pkt
- §
- Monta˝ po∏àczeƒ ko∏nierzowo-Êrubowych podczas eksploatacji zbiornika powinien byç wykonywany zgodnie z dokumentacjà dotyczàcà zastosowanych Êrub i uszczelek, w szczególnoÊci w zakresie wymiarów i materia∏ów.
- Dopuszczalne momenty dokr´cania nakr´tek Êrub powinny byç zgodne z Polskimi Normami lub wartoÊciami okreÊlonymi na podstawie dokumentacji technicznej. §
- Zbiorniki stalowe podziemne oraz dna stalowych zbiorników naziemnych o osi pionowej stykajàce si´ z gruntem powinny byç wyposa˝one w system zabezpieczenia katodowego, z zastrze˝eniem ust.
- System ten powinien gwarantowaç ujemny potencja∏ zbiornika w stosunku do gruntu.
- Ujemny potencja∏ w stosunku do elektrody porównawczej miedê-siarczan miedzi powinien byç nie wi´kszy ni˝ 0,85 V, a w przypadku zagro˝enia korozjà Dziennik Ustaw Nr 63 — 4538 — przez beztlenowe bakterie redukujàce siarczany nie powinien byç wi´kszy ni˝ 0,95 V. Poz. 572 Rozdzia∏ 9 Przepis koƒcowy
- Je˝eli zbiorniki,
ust. 1, znajdujà si´ w strefie wyst´powania pràdów b∏àdzàcych, nale˝y zastosowaç specjalne Êrodki ochrony katodowej. §
- Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 14 dni od dnia og∏oszenia.
- Ochrona katodowa nie jest wymagana, je˝eli Êcianka zewn´trzna zbiornika nie styka si´ z gruntem. Minister Gospodarki: J. Piechota Dziennik Ustaw Nr 63 — 4539 — Poz. 572 Za∏àcznik do rozporzàdzenia Ministra Gospodarki z dnia 16 kwietnia 2002 r. (poz. 572)