Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 maja 2002 r. w sprawie szczegółowych warunków wytwarzania produktów rolnictwa ekologicznego.

Dziennik Ustaw Nr 77 — 5367 — Poz. 699 699 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI z dnia 14 maja 2002 r. w sprawie szczegó∏owych warunków wytwarzania produktów rolnictwa ekologicznego. Na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 16 marca 2001 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz. U. Nr 38, poz. 452) zarzàdza si´, co nast´puje: 6. Do utrzymywania lub podwy˝szania biologicznej aktywnoÊci i ˝yznoÊci gleby stosuje si´ substancje wymienione w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia. § 1. 1. Przy produkcji polowej metodami ekologicznymi stosuje si´ co najmniej czteroletni p∏odozmian. § 3. 1. Przy produkcji metodami ekologicznymi podejmuje si´ dzia∏ania majàce na celu: 2. Stosowanie niekorzystnej dla organizmów glebowych uprawy gleby, w szczególnoÊci uprawek po˝niwnych i orki g∏´bokiej, ogranicza si´ do niezb´dnego minimum albo nie stosuje si´ danego rodzaju uprawy. 1) ograniczenie wyst´powania chwastów, 3. Powierzchnia gleby podczas ca∏ego okresu wegetacji powinna byç przykryta roÊlinnoÊcià, w szczególnoÊci plonem g∏ównym i mi´dzyplonem albo substancjà organicznà, w tym w postaci kompostu lub rozdrobnionej s∏omy. 4. Do zwi´kszania ˝yznoÊci gleby, w p∏odozmianie stosuje si´ roÊliny strukturotwórcze i zwi´kszajàce zawartoÊç materii organicznej w glebie oraz roÊliny motylkowe wieloletnie, wysiewane g∏ównie w mieszankach z trawami. 5. Termin siewu, iloÊç wysiewanych nasion, rozstaw´ rz´dów, sposób podstawowej i przedsiewnej uprawy gleby dostosowuje si´ do potencjalnego zagro˝enia uprawianych roÊlin w zwiàzku z wyst´powaniem chwastów, chorób i szkodników. § 2. 1. W gospodarstwie rolnym, w którym jest prowadzona produkcja metodami ekologicznymi, stosuje si´ komposty z nawozów naturalnych i organicznych, wytwarzane w tym gospodarstwie. 2. W rolnictwie ekologicznym stosuje si´ nawozy mineralne wymienione w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia, je˝eli zosta∏y dopuszczone do obrotu na podstawie przepisów o nawozach i nawo˝eniu. 3. Dopuszcza si´ stosowanie: 1) nawozów naturalnych pochodzàcych z innego ekologicznego gospodarstwa rolnego, z zastrze˝eniem ust. 4, 2) preparatów biodynamicznych, preparatów i wyciàgów roÊlinnych oraz szczepionek bakteryjnych, w tym do aktywizacji kompostów. 4. W produkcji ogrodniczej dopuszcza si´ stosowanie nawozów naturalnych pochodzàcych z gospodarstw rolnych innych ni˝ ekologiczne, po uzgodnieniu z upowa˝nionà jednostkà certyfikujàcà. 5. W produkcji grzybów mo˝na stosowaç jako pod∏o˝e odchody zwierzàt, s∏om´ oraz odpady drzewne i torf, niezawierajàce niedozwolonych w rolnictwie ekologicznym substancji chemicznych. 2) zabiegi odchwaszczajàce, 3) ochron´ roÊlin przed chorobami i szkodnikami. 2. Dzia∏ania majàce na celu ograniczenie wyst´powania chwastów polegajà na: 1) stosowaniu w p∏odozmianie roÊlin dobrze zacieniajàcych gleb´, 2) zag´szczaniu ∏anu roÊlin uprawnych, 3) uprawie roÊlin odchwaszczajàcych, 4) pokryciu gleby roÊlinami uprawnymi przez ca∏y okres wegetacji, 5) Êció∏kowaniu gleby, 6) stosowaniu materia∏u siewnego wolnego od nasion chwastów. 3. Zabiegi odchwaszczajàce polegajà w szczególnoÊci na: 1) stosowaniu uprawek mechanicznych, 2) stosowaniu herbicydów biologicznych, 3) wyrywaniu chwastów, 4) odchwaszczaniu p∏omieniowym, przy u˝yciu specjalistycznych urzàdzeƒ. 4. Dzia∏ania majàce na celu ochron´ roÊlin przed chorobami i szkodnikami polegajà na: 1) ukszta∏towaniu krajobrazu gospodarstwa i jego otoczenia w sposób sprzyjajàcy rozwojowi i ochronie naturalnych wrogów szkodników roÊlin uprawnych, 2) wprowadzaniu do uprawy odmian roÊlin odpornych na choroby i szkodniki, 3) doborze terminów siewu i zabiegów piel´gnacyjnych, niekorzystnych dla rozwoju chorób i szkodników, 4) przykrywaniu roÊlin uprawnych os∏onami (folià, siatkami, w∏ókninà) w okresie nasilenia chorób lub inwazji szkodników, 5) stosowaniu substancji odstraszajàcych lub zwabiajàcych, 6) stosowaniu pu∏apek, barier, emitorów impulsów dêwi´kowych i Êwietlnych, 7) wprowadzaniu do uprawy roÊlin odstraszajàcych lub zwabiajàcych szkodniki. Dziennik Ustaw Nr 77 — 5368 — Poz. 699 § 4. 1. Ochrona roÊlin przed szkodnikami i chwastami przy u˝yciu Êrodków ochrony roÊlin mo˝e byç prowadzona wy∏àcznie wtedy, gdy rozwój organizmów szkodliwych zagra˝a jakoÊci i wielkoÊci zbioru. 1) pomieszczenia w budynku inwentarskim — w celu przeprowadzenia dezynfekcji, 2. W rolnictwie ekologicznym stosuje si´ Êrodki ochrony roÊlin zawierajàce wy∏àcznie substancje biologicznie czynne, mikroorganizmy i ˝ywe organizmy, których wykaz stanowi za∏àcznik nr 3 do rozporzàdzenia. 4. Do uboju przeznacza si´ drób, który by∏ hodowany co najmniej: 3. Ârodki ochrony roÊlin, o których mowa w ust. 2, mogà byç stosowane w rolnictwie ekologicznym, je˝eli zosta∏y dopuszczone do obrotu i stosowania na podstawie przepisów o ochronie roÊlin uprawnych. § 5. 1. Do zabezpieczania przed szkodnikami konstrukcji uli, w tym ramek i plastrów, stosuje si´ Êrodki, o których mowa w § 4 ust. 2. 2. Do czyszczenia i dezynfekcji pomieszczeƒ, uli, urzàdzeƒ i sprz´tu u˝ywanych w produkcji pszczelarskiej dopuszcza si´ stosowanie Êrodków do czyszczenia i dezynfekcji pomieszczeƒ inwentarskich wymienionych w za∏àczniku nr 6 do rozporzàdzenia. 3. Podczas pobierania miodu stosuje si´ naturalne Êrodki odstraszajàce. § 6. Dopuszczalnà obsad´ zwierzàt w ekologicznym gospodarstwie rolnym w przeliczeniu na 1 hektar u˝ytków rolnych okreÊla za∏àcznik nr 4 do rozporzàdzenia. § 7. 1. ¸àczna powierzchnia u˝ytkowa pomieszczeƒ w budynku inwentarskim przeznaczonym do produkcji drobiu rzeênego nie powinna przekraczaç 1 600 m2. 2. W jednym pomieszczeniu nie mo˝e przebywaç wi´cej ni˝: 1) 4 800 sztuk kurczàt, 2) 3 000 sztuk kur niosek, 3) 2 500 sztuk kap∏onów, g´si lub indyków, 4) 4 000 sztuk kaczek w przypadku samic albo 3 200 sztuk kaczek w przypadku samców, 5) 5 200 sztuk perliczek. 3. Pomi´dzy cyklami chowu poszczególnych partii drobiu, ca∏y inwentarz usuwa si´ z: 2) wybiegu i pastwiska — w celu umo˝liwienia odrostu roÊlin. 1) kurcz´ta — 81 dni, 2) kap∏ony — 150 dni, 3) indyki i g´si — 140 dni, 4) kaczki pekiƒskie — 49 dni, 5) kaczki pi˝mowe:

1. a)samice — 70 dni,
2. b)samce — 84 dni, 6) kaczki mulard — 92 dni, 7) perliczki — 94 dni. § 8. 1. Zwierz´tom zapewnia si´ mo˝liwoÊç codziennego przebywania na otwartej przestrzeni. 2. Minimalne wielkoÊci powierzchni pomieszczeƒ w budynkach inwentarskich oraz wybiegów dla zwierzàt okreÊla za∏àcznik nr 5 do rozporzàdzenia. § 9. 1. W rolnictwie ekologicznym stosuje si´ Êrodki ˝ywienia zwierzàt, Êrodki do czyszczenia zwierzàt oraz czyszczenia i dezynfekcji pomieszczeƒ inwentarskich okreÊlone w za∏àczniku nr 6 do rozporzàdzenia. 2. Ârodki ˝ywienia zwierzàt, o których mowa w ust. 1, mogà byç stosowane, je˝eli zosta∏y dopuszczone do obrotu i stosowania na podstawie przepisów o Êrodkach ˝ywienia zwierzàt. § 10. Obornik pochodzàcy od zwierzàt utrzymywanych w ekologicznym gospodarstwie rolnym przechowuje si´ w odpowiednio dostosowanych do tego celu urzàdzeniach zabezpieczajàcych przed ska˝eniem wód i gleby. § 11. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 14 dni od dnia og∏oszenia. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi: J. Kalinowski Dziennik Ustaw Nr 77 — 5369 — Poz. 699 Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 maja 2002 r. (poz. 699) Za∏àcznik nr 1 NAWOZY MINERALNE STOSOWANE W ROLNICTWIE EKOLOGICZNYM Dziennik Ustaw Nr 77 — 5370 — Poz. 699 Za∏àcznik nr 2 SUBSTANCJE DO UTRZYMYWANIA LUB PODWY˚SZANIA BIOLOGICZNEJ AKTYWNOÂCI I ˚YZNOÂCI GLEBY Dziennik Ustaw Nr 77 — 5371 — Poz. 699 Za∏àcznik nr 3 WYKAZ SUBSTANCJI BIOLOGICZNIE CZYNNYCH, MIKROORGANIZMÓW I ˚YWYCH ORGANIZMÓW WCHODZÑCYCH W SK¸AD ÂRODKÓW OCHRONY ROÂLIN STOSOWANYCH W ROLNICTWIE EKOLOGICZNYM Dziennik Ustaw Nr 77 — 5372 — Poz. 699 Dziennik Ustaw Nr 77 — 5373 — Poz. 699 Za∏àcznik nr 4 DOPUSZCZALNA OBSADA ZWIERZÑT W EKOLOGICZNYM GOSPODARSTWIE ROLNYM W PRZELICZENIU NA 1 ha U˚YTKÓW ROLNYCH Dziennik Ustaw Nr 77 — 5374 — Poz. 699 Za∏àcznik nr 5 MINIMALNE WIELKOÂCI POWIERZCHNI POMIESZCZE¡ W BUDYNKACH INWENTARSKICH ORAZ WYBIEGÓW DLA ZWIERZÑT Dziennik Ustaw Nr 77 — 5375 — Poz. 699 Za∏àcznik nr 6 ÂRODKI ˚YWIENIA ZWIERZÑT, ÂRODKI DO CZYSZCZENIA ZWIERZÑT ORAZ CZYSZCZENIA I DEZYNFEKCJI POMIESZCZE¡ INWENTARSKICH STOSOWANE W ROLNICTWIE EKOLOGICZNYM I. Ârodki ˝ywienia zwierzàt 1. Ârodki ˝ywienia zwierzàt pochodzenia roÊlinnego 1) Zbo˝a, ziarno, pozyskiwane z nich produkty i produkty uboczne: owies jako ziarno, p∏atki, Êredniej jakoÊci màka, ∏uski i otr´by; j´czmieƒ w postaci ziarna i Êredniej jakoÊci màki; ry˝ w postaci ziarna, ry˝ ∏amany lub otr´by i wyt∏oki z kie∏ków; proso w ziarnach; ˝yto w ziarnach, jako Êredniej jakoÊci màka lub jako paszowe i otr´by; sorgo w ziarnach; pszenica w ziarnach, jako Êredniej jakoÊci màka, jako màka paszowa, otr´by i kie∏ki; orkisz w ziarnach; pszen˝yto w ziarnach; kukurydza w ziarnach, otr´by, Êredniej jakoÊci màka, wyt∏oki z kie∏ków i gluten; py∏ ze s∏odu; ziarno stosowane w przemyÊle piwowarskim; 2) Nasiona oleiste, owoce oleiste, ich produkty i produkty uboczne: rzepak, Êruta i ∏uski; soja w ziarnach, pra˝ona i ∏uski; nasiona s∏onecznika; bawe∏na w nasionach i Êruta; nasiona lnu jako Êruta, sezam w nasionach jako wyt∏oki, pulpa z oliwek (z wyt∏aczania oliwy); 3) Nasiona warzyw liÊciastych, ich produkty i produkty uboczne: ciecierzyca pospolita jako nasiona; wyka w postaci nasion; groszek siewny w postaci nasion poddanych odpowiedniej obróbce cieplnej; groch w postaci nasion, Êredniej jakoÊci màka i otr´by; bób Dziennik Ustaw Nr 77 — 5376 — w postaci nasion, odmiany groszku w postaci nasion i ∏ubin w postaci nasion; 4) Bulwy, ich produkty i produkty uboczne: pulpa z buraków cukrowych, s∏odkie ziemniaki w postaci bulw, maniok w korzeniach, pulpa ziemniaczana (produkt uboczny uzyskany przy produkcji skrobi), tapioka; 5) Inne nasiona i owoce, ich produkty i produkty uboczne: pulpa z owoców cytrusowych, wyt∏oki z jab∏ek, pulpa pomidorowa i pulpa winogronowa; 6) Susze paszowe i pasze obj´toÊciowe: lucerna, grubo mielona lucerna, koniczyna, grubo mielona koniczyna, trawa (uzyskana z roÊlin przeznaczonych na susze paszowe), siano, kiszonka, s∏oma zbo˝owa oraz warzywa korzeniowe przeznaczone na susze paszowe; 7) Inne roÊliny, ich produkty i produkty uboczne: melasa w postaci Êrodka wià˝àcego do mieszanek paszowych, grubo mielone wodorosty (uzyskane w wyniku wysuszenia i rozdrobnienia wodorostów, a nast´pnie ich wyp∏ukania w celu obni˝enia zawartoÊci jodu); sproszkowane roÊliny i wyciàgi z roÊlin, wyciàgi z bia∏ek roÊlinnych (przeznaczone wy∏àcznie dla m∏odych zwierzàt); przyprawy i zio∏a; kasztany, ˝o∏´dzie; produkty uboczne i odpadki z towarowej produkcji roÊlinnej prowadzonej we w∏asnym gospodarstwie: liÊcie z roÊlin okopowych, odpadki warzyw, plewy, s∏oma, zielone ∏´ty ziemniaczane; 8) Wyprodukowane we w∏asnym gospodarstwie kiszonki z roÊlin wymienionych w pkt 1—7. 2. Ârodki ˝ywienia zwierzàt pochodzenia zwierz´cego 1) Mleko i produkty mleczne: surowe mleko, odt∏uszczone mleko w proszku, maÊlanka w proszku, serwatka w proszku, serwatka w proszku o niskiej zawartoÊci cukru, sproszkowane bia∏ko serwatki (ekstrahowane metodami fizycznymi), kazeina i laktoza w proszku; 2) Ryby i inne organizmy morskie, ich produkty i produkty uboczne: ryby, t∏uszcz rybi i tran niepoddany rafinacji; produkty autolizy, hydrolizaty i proteolizaty ryb, mi´czaków lub skorupiaków uzyskane w wyniku oddzia∏ywania za pomocà enzymów w postaci rozpuszczalnej lub nierozpuszczalnej, przeznaczone wy∏àcznie dla m∏odych zwierzàt; màczka rybna. 3. Materia∏y paszowe pochodzenia mineralnego* 1) Sód: nierafinowana sól morska gruba sól kamienna siarczan sodowy w´glan sodowy dwuw´glan sodowy chlorek sodowy; Poz. 699 2) Wapƒ: osady z koralowców i alg skorupy zwierzàt morskich (w tym szkielety sepii) w´glan wapnia mleczan wapnia glukonian wapnia; 3) Fosfor: wytràcony fosforan dwuwapniowy z koÊci odfluoryzowany fosforan dwuwapniowy odfluoryzowany fosforan jednowapniowy; 4) Magnez: bezwodny tlenek magnezowy siarczan magnezowy chlorek magnezowy w´glan magnezowy; 5) Siarka: siarczan sodowy. 4. Dodatki do pasz, niektóre substancje stosowane w karmieniu zwierzàt i Êrodki pomocnicze dla przetwórstwa stosowane w paszach 1) Pierwiastki Êladowe*:
3. a)E1 ˚elazo: w´glan ˝elazawy (II) siarczan ˝elazawy(II) x 1H2O tlenek ˝elazowy (III)
4. b)E2 Jod: jodan wapnia bezwodny jodan wapnia x 6H2O jodek potasu
5. c)E3 Kobalt: siarczan kobaltu (II) x 1 H20 lub x 7H2O zasadowy w´glan kobaltu (II) x 1H2O
6. d)E4 Miedê: tlenek miedzi (II) zasadowy w´glan miedzi (II) x 1H2O siarczan miedzi (II) x 5H2O
7. e)E5 Mangan: w´glan manganu (II) tlenek manganawy i tlenek manganowy siarczan manganawy (II) x 1H2O lub 4H2O
8. f)E6 Cynk: w´glan cynku tlenek cynku siarczan cynku x 1H2O lub 7H2O
9. g)E7 Molibden: molibdenian amonu molibdenian sodu
10. h)E8 Selen: selenian sodu selenek sodu; 2) Witaminy, prowitaminy i dok∏adnie oznaczone pod wzgl´dem chemicznym substancje o podobnym dzia∏aniu:
11. a)witaminy naturalnie wyst´pujàce w Êwie˝ych paszach lub Dziennik Ustaw Nr 77 — 5377 —
12. b)witaminy syntetyczne nieró˝niàce si´ od witamin naturalnych, przeznaczone wy∏àcznie dla zwierzàt monogastrycznych; Poz. 699 i 700 gà zawieraç zwiàzków syntetycznych, takich jak: barwniki, konserwanty, mocznik, stymulatory wzrostu, Êrodki pobudzajàce apetyt, oraz organizmów genetycznie zmodyfikowanych i komponentów traktowanych rozpuszczalnikami lub poddawanych ekstrakcji. 3) Enzymy pochodzenia naturalnego; 4) Mikroorganizmy dopuszczone w ˝ywieniu zwierzàt, inne ni˝ organizmy genetycznie zmodyfikowane; 5) Konserwanty:
13. a)E236 kwas mrówkowy wy∏àcznie do kiszonek
14. b)E260 kwas octowy wy∏àcznie do kiszonek
15. c)E270 kwas mlekowy wy∏àcznie do kiszonek
16. d)E280 kwas propionowy wy∏àcznie do kiszonek; II. Ârodki do czyszczenia zwierzàt oraz czyszczenia i dezynfekcji pomieszczeƒ inwentarskich 6) Lepiszcza, Êrodki zapobiegajàce zbrylaniu i koagulanty:
17. a)E551b krzemionka koloidalna
18. b)E551c kieselgur
19. c)E553 sepiolit
20. d)E558 bentonit
21. e)E559 glinki kaolinitowe
22. f)E561 vermiculite
23. g)E599 perlit; 4) wapno, 7) Ârodki pomocnicze do kiszonek:
24. a)sól morska, gruba sól kamienna, enzymy, dro˝d˝e, serwatka, cukier, pulpa z buraków cukrowych, màka zbo˝owa, melasa oraz bakterie: mlekowe, octowe, mrówkowe i propionowe,
25. b)kwas mlekowy, mrówkowy, propionowy i octowy mogà byç stosowane w produkcji kiszonki, w przypadku gdy warunki atmosferyczne utrudniajà prawid∏owà fermentacj´ — po uzgodnieniu z upowa˝nionà jednostkà certyfikujàcà. 1) myd∏o potasowe i sodowe, 2) woda i para wodna, 3) mleko wapienne, 5) wapno niegaszone, 6) nadchloran sodu — w postaci ciek∏ego wybielacza, 7) soda kaustyczna, 8) pota˝, 9) woda utleniona, 10) naturalne olejki roÊlinne, 11) kwasy: cytrynowy, nadoctowy, mrówkowy, mlekowy, octowy, 12) alkohol etylowy, 13) kwas azotowy (sprz´t mleczarski), 14) kwas fosforowy (sprz´t mleczarski), 15) formaldehyd, 16) w´glan sodu, 17) ogólnodost´pne Êrodki do mycia wymion oraz do mycia i dezynfekcji urzàdzeƒ dojarskich. 5. Mieszanki treÊciwe Sporzàdzone ze sk∏adników wyprodukowanych metodami ekologicznymi w rolnictwie. Nie mo- * Stosowane zgodnie z przepisami o Êrodkach ˝ywienia zwierzàt. 700 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI z dnia 15 maja 2002 r. w sprawie wykazu substancji dodatkowych, innych sk∏adników wspomagajàcych i sk∏adników pochodzenia rolniczego wytworzonych metodami innymi ni˝ ekologiczne dopuszczonych do stosowania przy przetwarzaniu produktów rolnictwa ekologicznego. Na podstawie art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 marca 2001 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz. U. Nr 38, poz. 452) zarzàdza si´, co nast´puje: 3) sk∏adników pochodzenia rolniczego wytworzonych metodami innymi ni˝ ekologiczne, stanowiàcy za∏àcznik nr 3 do rozporzàdzenia. § 1. OkreÊla si´ wykaz dopuszczonych do stosowania przy przetwarzaniu produktów rolnictwa ekologicznego: § 2. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 14 dni od dnia og∏oszenia. 1) substancji dodatkowych, stanowiàcy za∏àcznik nr 1 do rozporzàdzenia, 2) innych sk∏adników wspomagajàcych, stanowiàcy za∏àcznik nr 2 do rozporzàdzenia, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi: J. Kalinowski