Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 czerwca

Dziennik Ustaw Nr 91 — 5943 — Poz. 811 811 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPO¸ECZNEJ z dnia 11 czerwca 2002 r. zmieniajàce rozporzàdzenie w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeƒstwa i higieny pracy. Na podstawie art. 23715 § 1 Kodeksu pracy zarzàdza si´, co nast´puje: § 1. W rozporzàdzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 wrzeÊnia 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeƒstwa i higieny pracy (Dz. U. Nr 129, poz. 844) wprowadza si´ nast´pujàce zmiany: 1) w § 2:

a)w pkt 2 skreÊla si´ wyrazy „pomieszczenia higieny osobistej kobiet,”
b)w pkt 3 lit.
a)otrzymuje brzmienie: „
a)∏àczny czas przebywania tych samych pracowników w ciàgu jednej zmiany roboczej jest krótszy ni˝ 2 godziny, a wykonywane czynnoÊci majà charakter dorywczy bàdê praca polega na krótkotrwa∏ym przebywaniu zwiàzanym z dozorem albo konserwacjà urzàdzeƒ lub utrzymaniem czystoÊci i porzàdku,”
c)po pkt 7 dodaje si´ pkt 7a i 7b w brzmieniu: 7a) «terenie zak∏adu pracy» — rozumie si´ przez to przestrzeƒ wraz z obiektami budowlanymi, b´dàcà w dyspozycji pracodawcy, w której pracodawca organizuje miejsca pracy, 7b) «miejscu pracy» — rozumie si´ przez to miejsce wyznaczone przez pracodawc´, do którego pracownik ma dost´p w zwiàzku z wykonywaniem pracy,”
d)pkt 9 otrzymuje brzmienie: „9) «Êrodkach ochrony indywidualnej» — rozumie si´ przez to wszelkie Êrodki noszone lub trzymane przez pracownika w celu jego ochrony przed jednym lub wi´kszà liczbà zagro˝eƒ zwiàzanych z wyst´powaniem niebezpiecznych lub szkodliwych czynników w Êrodowisku pracy, w tym równie˝ wszelkie akcesoria i dodatki przeznaczone do tego celu. Do Êrodków ochrony indywidualnej nie zalicza si´: — zwyk∏ej odzie˝y roboczej i mundurów, które nie sà specjalnie przeznaczone do zapewnienia bezpieczeƒstwa i ochrony zdrowia pracownika, — Êrodków ochrony indywidualnej u˝ywanych przez wojsko, Policj´ i inne s∏u˝by utrzymania porzàdku publicznego, — wyposa˝enia stosowanego przez s∏u˝by pierwszej pomocy i ratownicze, — Êrodków ochrony indywidualnej stosowanych na podstawie przepisów Prawa o ruchu drogowym, — wyposa˝enia sportowego, — Êrodków s∏u˝àcych do samoobrony lub do odstraszania, — przenoÊnych urzàdzeƒ do wykrywania oraz sygnalizowania zagro˝eƒ i naruszania porzàdku publicznego,”
e)w pkt 13 na koƒcu kropk´ zast´puje si´ przecinkiem oraz dodaje si´ pkt 14—20 w brzmieniu: „14) «punkcie pierwszej pomocy» — rozumie si´ przez to — w zale˝noÊci od wielkoÊci zak∏adu pracy, rodzaju prowadzonej dzia∏alnoÊci i zwiàzanych z nià zagro˝eƒ — pomieszczenie lub wyodr´bnione miejsce o wystarczajàcej powierzchni, umo˝liwiajàcej wniesienie noszy, wyposa˝one w niezb´dny sprz´t i inne Êrodki do udzielania pierwszej pomocy, 15) «znaku bezpieczeƒstwa» — rozumie si´ przez to znak utworzony przez kombinacj´ kszta∏tu geometrycznego, barwy i symbolu graficznego lub obrazkowego (piktogramu) albo tekstu, przekazujàcy okreÊlonà informacj´ zwiàzanà z bezpieczeƒstwem lub jego zagro˝eniem, 16) «sygna∏ach bezpieczeƒstwa» — rozumie si´ przez to sygna∏y Êwietlne i dêwi´kowe, komunikaty s∏owne lub sygna∏y r´czne, przekazujàce informacje istotne dla zachowania bezpieczeƒstwa i ochrony zdrowia pracowników, 17) «sygnale Êwietlnym» — rozumie si´ przez to sygna∏ emitowany przez urzàdzenie wykonane z przezroczystych lub pó∏przezroczystych materia∏ów, podÊwietlonych od wewnàtrz lub z ty∏u, tak aby dawa∏o to efekt Êwiecàcej powierzchni, 18) «sygnale dêwi´kowym» — rozumie si´ przez to sygna∏ akustyczny (dêwi´kowy) emitowany przez urzàdzenie przeznaczone do tego celu, bez u˝ycia g∏osu ludzkiego i nieemitujàce tego g∏osu, wskazujàcy na zaistnienie oraz — w razie potrzeby — trwanie i zakoƒczenie niebezpiecznej sytuacji, 19) «sygnale r´cznym» — rozumie si´ przez to ustalony ruch lub uk∏ad ràk i d∏oni, s∏u˝àcy do kierowania osobami wykonujàcymi czynnoÊci mogàce stwarzaç zagro˝enia dla bezpieczeƒstwa pracowników, 20) «komunikacie s∏ownym» — rozumie si´ przez to ustalonà, krótkà i jednoznacznà, informacj´ s∏ownà wypowiadanà przez cz∏owieka lub emitowanà jako g∏os ludzki, nakazujàcà okreÊlone post´powanie w celu Dziennik Ustaw Nr 91 zachowania bezpieczeƒstwa zdrowia pracowników.”; — 5944 — i Poz. 811 ochrony aby nie by∏y przekraczane wartoÊci najwy˝szych dopuszczalnych st´˝eƒ tych substancji.”; 2) w § 6:
a)ust. 1 otrzymuje brzmienie: „1. Miejsca w zak∏adzie pracy, w których wyst´pujà zagro˝enia dla pracowników, powinny byç oznakowane widocznymi barwami lub znakami bezpieczeƒstwa zgodnie z wymaganiami okreÊlonymi w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia i w Polskich Normach.”,
b)ust. 5 otrzymuje brzmienie: „5. Na drogach — w miejscach, w których mo˝liwe jest niespodziewane wtargni´cie pieszych, w szczególnoÊci przed bramami, drzwiami i przejÊciami, nale˝y ustawiç barierki lub zastosowaç inne skuteczne Êrodki ochronne.”; 9) w § 35 ust. 1 i 2 otrzymujà brzmienie: „1. Powietrze doprowadzane do pomieszczeƒ pracy z zewnàtrz przy zastosowaniu klimatyzacji lub wentylacji mechanicznej powinno byç oczyszczone z py∏ów i substancji szkodliwych dla zdrowia. 2. Klimatyzacja lub wentylacja nie mo˝e powodowaç przeciàgów, wyzi´bienia lub przegrzewania pomieszczeƒ pracy. Nie dotyczy to wentylacji awaryjnej.”; 3) w § 9 w ust. 1 dodaje si´ drugie zdanie w brzmieniu: „Drogi ewakuacyjne oraz dojÊcia do nich prowadzàce nie mogà byç zastawiane.”; 4) w § 16:
a)ust. 1 otrzymuje brzmienie: „1. W pomieszczeniach oraz na drogach znajdujàcych si´ w obiektach budowlanych pod∏ogi powinny byç stabilne, równe, nieÊliskie, niepylàce i odporne na Êcieranie oraz nacisk, a tak˝e ∏atwe do utrzymania w czystoÊci.”,
b)w ust. 3 po wyrazie „wytrzyma∏e” dodaje si´ wyrazy „na obcià˝enie u˝ytkowe”; 5) w § 20 w ust. 1 w pkt 2 oraz w ust. 4 w pkt 2 wyrazy „mogàce powodowaç wyst´powanie substancji” zast´puje si´ wyrazami „powodujàce wyst´powanie czynników”; 6) w § 22 po ust. 8 dodaje si´ ust. 9 w brzmieniu: „9. Drzwi i bramy otwierane i zamykane mechanicznie powinny tak funkcjonowaç, aby nie stwarza∏y zagro˝enia urazem. Drzwi takie powinny mieç zamontowane ∏atwo rozpoznawalne i ∏atwo dost´pne z obu stron urzàdzenie do ich zatrzymywania, a tak˝e powinny byç przystosowane do r´cznego otwierania.”; 7) po § 28 dodaje si´ § 28a w brzmieniu: „§ 28a. Instalacje oÊwietleniowe w pomieszczeniach, w których znajdujà si´ miejsca pracy, oraz w korytarzach powinny byç dobrane i wykonane tak, aby nie nara˝a∏y pracownika na wypadek powodowany rodzajem zainstalowanego oÊwietlenia.”; 8) w § 32 ust. 1 i 2 otrzymujà brzmienie: „1. W pomieszczeniach pracy powinna byç zapewniona wymiana powietrza wynikajàca z potrzeb u˝ytkowych i funkcji tych pomieszczeƒ, bilansu ciep∏a i wilgotnoÊci oraz zanieczyszczeƒ sta∏ych i gazowych. 2. W pomieszczeniach pracy, w których wydzielajà si´ substancje szkodliwe dla zdrowia, powinna byç zapewniona taka wymiana powietrza, 10) § 37 otrzymuje brzmienie: „§ 37. 1. W przypadku zastosowania systemu klimatyzacji lub wentylacji mechanicznej nale˝y zapewniç: 1) odpowiednià konserwacj´ urzàdzeƒ i instalacji klimatyzacyjnych i wentylacyjnych w celu niedopuszczenia do awarii, 2) stosowanie Êrodków majàcych na celu ograniczenie nat´˝enia i rozprzestrzeniania si´ ha∏asu i drgaƒ powodowanych pracà urzàdzeƒ klimatyzacyjnych i wentylacyjnych. 2. Je˝eli w zwiàzku z wydzielaniem si´ w procesie pracy substancji szkodliwych dla zdrowia awaria wentylacji mo˝e zagra˝aç zdrowiu pracowników, nale˝y zastosowaç system kontrolny sygnalizujàcy stan zagro˝enia.”; 11) w § 39:
a)w ust. 1 pkt 1 otrzymuje brzmienie: „1) zapewniç organizacj´ pracy i stanowisk pracy w sposób zabezpieczajàcy pracowników przed zagro˝eniami wypadkowymi oraz oddzia∏ywaniem czynników szkodliwych dla zdrowia i ucià˝liwoÊci — z uwzgl´dnieniem mo˝liwoÊci psychofizycznych pracowników,”
b)po ust. 3 dodaje si´ ust. 4 i 5 w brzmieniu: „4. Pracodawca powinien zapewniç pracownikom informacje o istniejàcych zagro˝eniach, przed którymi chroniç ich b´dà Êrodki ochrony indywidualnej oraz informacje o tych Êrodkach i zasadach ich stosowania. Szczegó∏owe zasady stosowania Êrodków ochrony indywidualnej okreÊla za∏àcznik nr 2 do rozporzàdzenia. 5. Przy pracach stwarzajàcych niebezpieczeƒstwo, gdy wymaga tego sytuacja, do kierowania ludêmi wykonujàcymi te prace powinny byç stosowane sygna∏y bezpieczeƒstwa — r´czne lub komunikaty s∏owne, zgodnie z wymaganiami okreÊlonymi w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia.”; 12) w § 41 ust. 2 otrzymuje brzmienie: „2. Instrukcje, o których mowa w ust. 1, powinny w sposób zrozumia∏y dla pracowników wskazy- Dziennik Ustaw Nr 91 — 5945 — waç czynnoÊci, które nale˝y wykonaç przed rozpocz´ciem danej pracy, zasady i sposoby bezpiecznego wykonywania pracy, czynnoÊci do wykonania po jej zakoƒczeniu oraz zasady post´powania w sytuacjach awaryjnych stwarzajàcych zagro˝enia dla ˝ycia lub zdrowia pracowników. Instrukcje dotyczàce prac zwiàzanych ze stosowaniem niebezpiecznych substancji i preparatów chemicznych powinny uwzgl´dniaç informacje zawarte w kartach charakterystyki tych substancji i preparatów.”; 13) w § 44 w ust. 1 w pkt 1 po wyrazach „wyposa˝one w” dodaje si´ wyrazy „umywalki z ciep∏à i zimnà wodà oraz w”; 14) w § 45 po ust. 3 dodaje si´ ust. 4 w brzmieniu: „4. Stanowiska pracy znajdujàce si´ na zewnàtrz pomieszczeƒ powinny byç tak usytuowane i zorganizowane, aby pracownicy byli chronieni przed zagro˝eniami zwiàzanymi w szczególnoÊci: 1) z warunkami atmosferycznymi, w tym opadami, niskà lub wysokà temperaturà, silnym wiatrem i spadajàcymi przedmiotami, 2) ze szkodliwym dla zdrowia ha∏asem, jak równie˝ szkodliwymi gazami, parami lub py∏ami. W razie niebezpieczeƒstwa powinno byç mo˝liwe szybkie opuszczenie stanowisk pracy przez pracowników lub, w razie potrzeby, udzielenie im szybkiej pomocy.”; 15) § 51—53 otrzymujà brzmienie: „§ 51. 1. Maszyny i inne urzàdzenia techniczne, zwane dalej «maszynami», powinny spe∏niaç wymagania bezpieczeƒstwa i higieny pracy, okreÊlone w odr´bnych przepisach, przez ca∏y okres ich u˝ytkowania. 2. Monta˝, demonta˝ i eksploatacja maszyn, w tym ich obs∏uga, powinny odbywaç si´ przy zachowaniu wymagaƒ bezpieczeƒstwa i higieny pracy oraz ergonomii, uwzgl´dniajàcych instrukcje zawarte w dokumentacji techniczno-ruchowej. Miejsce i sposób zainstalowania oraz u˝ytkowania maszyn powinny uwzgl´dniaç minimalizacj´ ryzyka zawodowego, w szczególnoÊci poprzez: 1) zapewnienie dostatecznej przestrzeni pomi´dzy ruchomymi cz´Êciami maszyn a ruchomymi lub sta∏ymi elementami otoczenia, 2) zapewnienie, aby wszystkie u˝ywane lub produkowane materia∏y bàdê energia by∏y w bezpieczny sposób dostarczane i odprowadzane ze stanowiska pracy. § 52. 1. Ka˝da maszyna powinna byç wyposa˝ona w element sterowniczy przeznaczony do jej ca∏kowitego i bezpiecznego zatrzymywania. 2. Gdy jest to konieczne w zwiàzku z zagro˝eniami, jakie stwarza maszyna, i jej no- Poz. 811 minalnym czasem zatrzymania si´, maszyna powinna byç wyposa˝ona w urzàdzenie do zatrzymywania awaryjnego. 3. Elementy sterownicze maszyn majàce wp∏yw na bezpieczeƒstwo muszà byç widoczne i mo˝liwe do zidentyfikowania oraz oznakowane zgodnie z wymaganiami okreÊlonymi w Polskich Normach. 4. Elementy sterownicze nie mogà stwarzaç jakichkolwiek zagro˝eƒ, w szczególnoÊci spowodowanych ich niezamierzonym u˝yciem. § 53. Maszyny powinny byç wyposa˝one w ∏atwo odró˝niajàce si´ i odpowiednio oznakowane urzàdzenia do od∏àczania od wszystkich êróde∏ energii. W∏àczenie zasilania energià nie mo˝e powodowaç zagro˝enia dla obs∏ugi.”; 16) w § 54 dotychczasowà treÊç oznacza si´ jako ust. 1 oraz dodaje si´ ust. 2 w brzmieniu: „2. Maszyny wielostanowiskowe powinny byç wyposa˝one w urzàdzenia sygnalizacji dêwi´kowej lub Êwietlnej automatycznie wysy∏ajàce sygna∏y uprzedzajàce o uruchomieniu maszyny. Sygna∏y powinny byç odbierane na wszystkich stanowiskach pracy przy danej maszynie.”; 17) w § 55 ust. 4 otrzymuje brzmienie: „4. Maszyny powinny byç oznakowane znakami i barwami bezpieczeƒstwa, zgodnie z wymaganiami okreÊlonymi w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia oraz w Polskich Normach.”; 18) w § 61 ust. 1 otrzymuje brzmienie: „1. Je˝eli obs∏uga, naprawa, remont lub konserwacja maszyn powoduje zagro˝enia dla bezpieczeƒstwa lub zdrowia pracowników — pracodawca powinien zapewniç, aby czynnoÊci te wykonywane by∏y przez pracowników upowa˝nionych i posiadajàcych odpowiednie przygotowanie.”; 19) w § 63 w ust. 2 wyrazy „pracowników zatrudnionych przy r´cznym dêwiganiu i przenoszeniu ci´˝arów” zast´puje si´ wyrazami „przy r´cznych pracach transportowych”; 20) po § 64 dodaje si´ § 64a w brzmieniu: „§ 64a. Stosowane do za∏adunku i roz∏adunku pomosty i rampy powinny byç odpowiednie do wymiarów i masy ∏adunków przeznaczonych do transportu. Na pomost i ramp´ powinno prowadziç co najmniej jedno wejÊcie.”; 21) w § 77:
a)pkt 3 otrzymuje brzmienie: „3) 10 m — od linii wysokiego napi´cia do 30 kV,”
b)po pkt 3 dodaje si´ pkt 4 w brzmieniu: „4) 15 m — od linii wysokiego napi´cia powy˝ej 30 kV.”; 22) w § 86 ust. 3 otrzymuje brzmienie: Dziennik Ustaw Nr 91 — 5946 — „3. Pracownikowi znajdujàcemu si´ w zbiorniku nale˝y zapewniç mo˝liwoÊç udzielenia natychmiastowej pierwszej pomocy w razie nag∏ej potrzeby lub wypadku.”; 23) w § 87 w ust. 1:
a)pkt 7 otrzymuje brzmienie: „7) temperatura powietrza w zbiorniku nie powinna si´ ró˝niç od temperatury otoczenia o wi´cej ni˝ 5°C (5 K),”
b)w pkt 8 wyrazy „lub/i” zast´puje si´ wyrazem „i”; 24) w § 92 w ust. 1 wyrazy „o stopniu ich szkodliwoÊci dla zdrowia pracowników” zast´puje si´ wyrazami „o ryzyku dla zdrowia i bezpieczeƒstwa pracowników zwiàzanym z ich stosowaniem”; 25) w § 101 w ust. 2 w pkt 6 kropk´ zast´puje si´ przecinkiem i dodaje si´ pkt 7 w brzmieniu: „7) zapewniç pomieszczenia, instalacje i urzàdzenia przystosowane do regularnego i skutecznego czyszczenia.”; 26) w § 103:
a)ust. 1 otrzymuje brzmienie: „1. Je˝eli podczas procesów pracy wyst´puje niebezpieczeƒstwo oblania pracowników Êrodkami ˝ràcymi lub zapalenia odzie˝y na pracowniku — nie dalej ni˝ 20 m w linii poziomej od stanowisk, na których wykonywane sà te procesy, powinny byç zainstalowane natryski ratunkowe (prysznice bezpieczeƒstwa) do obmycia ca∏ego cia∏a oraz oddzielne natryski (prysznice) do przemywania oczu.”,
b)w ust. 2 skreÊla si´ wyrazy „i urzàdzenia”; 27) w § 111 ust. 2 otrzymuje brzmienie: „2. Wymagania dla pomieszczeƒ i urzàdzeƒ higienicznosanitarnych okreÊla za∏àcznik nr 3 do rozporzàdzenia.”; 28) w § 114:
a)w ust. 1 w zdaniu pierwszym wyrazy „wygodne i higieniczne meble do siedzenia” zast´puje si´ wyrazami „sto∏y oraz krzes∏a z oparciem spe∏niajàce wymagania ergonomii”,
b)po ust. 2 dodaje si´ ust. 3 w brzmieniu: „3. Jako pomieszczenia do wypoczynku mogà byç wykorzystane jadalnie, o ile spe∏niajà wymagania okreÊlone w ust. 1.”; 29) dotychczasowy za∏àcznik do rozporzàdzenia oznacza si´ jako „Za∏àcznik nr 3”; 30) w za∏àczniku nr 3 do rozporzàdzenia:
a)tytu∏ za∏àcznika otrzymuje brzmienie: „WYMAGANIA DLA POMIESZCZE¡ I URZÑDZE¡ HIGIENICZNOSANITARNYCH”,
b)w § 1 w ust. 1 dodaje si´ zdanie drugie w brzmieniu: „Wymóg ten nie dotyczy pomieszczeƒ higienicznosanitarnych, o których mowa w § 27 ust. 4 i § 44.”, Poz. 811
c)w § 3: — w ust. 1 wyrazy „mniej ni˝ pi´ciu” zast´puje si´ wyrazami „do dziesi´ciu”, — w ust. 2 w zdaniu pierwszym wyraz „dziesi´ciu” zast´puje si´ wyrazem „dwudziestu”,
d)w § 4 w ust. 2 po wyrazach „swojà odzie˝” dodaje si´ wyrazy „w przeznaczonych do tego miejscach”,
e)w § 7 w ust. 4 skreÊla si´ wyraz „dodatkowo”,
f)w § 8 w ust. 1 skreÊla si´ zdanie drugie,
g)w § 18 ust. 2 otrzymuje brzmienie: „2. Do umywalek powinna byç doprowadzona woda bie˝àca — ciep∏a i zimna.”,
h)w § 26 w ust. 2 po wyrazach „w iloÊci” dodaje si´ wyrazy „co najmniej”,
i)w § 29 w ust. 2 po wyrazach „kontakt ze” dodaje si´ wyraz „szkodliwymi”,
j)w § 34 w ust. 1 skreÊla si´ zdanie drugie,
k)w § 36 w ust. 1 wyrazy „w kontakcie ze szkodliwymi substancjami albo” zast´puje si´ wyrazami „w kontakcie z”,
l)tytu∏ rozdzia∏u 6 otrzymuje brzmienie „Pomieszczenia do wypoczynku”, ∏) skreÊla si´ § 37,
m)w § 40: — w ust. 1 skreÊla si´ wyrazy „lub w innych wyodr´bnionych miejscach”, — w ust. 2 skreÊla si´ wyrazy „lub miejsca przeznaczone do palenia tytoniu”,
n)§ 41 otrzymuje brzmienie: „§ 41. W palarni powinno przypadaç co najmniej 0,1 m2 powierzchni pod∏ogi na ka˝dego pracownika najliczniejszej zmiany korzystajàcego z tego pomieszczenia, z tym jednak, ˝e powierzchnia poszczególnych pomieszczeƒ przeznaczonych na palarnie nie powinna byç mniejsza ni˝ 4 m2.”; 31) dodaje si´ za∏àczniki nr 1 i 2 do rozporzàdzenia w brzmieniu okreÊlonym w za∏àcznikach nr 1 i 2 do niniejszego rozporzàdzenia. § 2. Minister Pracy i Polityki Spo∏ecznej w terminie 3 miesi´cy od dnia wejÊcia w ˝ycie rozporzàdzenia og∏osi w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej jednolity tekst rozporzàdzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 wrzeÊnia 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeƒstwa i higieny pracy, z uwzgl´dnieniem zmian wynikajàcych z przepisów og∏oszonych przed dniem wydania jednolitego tekstu. § 3. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 12 miesi´cy od dnia og∏oszenia. Minister Pracy i Polityki Spo∏ecznej: J. Hausner Dziennik Ustaw Nr 91 — 5947 — Poz. 811 Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Pracy i Polityki Spo∏ecznej z dnia 11 czerwca 2002 r. (poz. 811) Za∏àcznik nr 1 SZCZEGÓ¸OWE ZASADY STOSOWANIA ZNAKÓW I SYGNA¸ÓW BEZPIECZE¡STWA Rozdzia∏ 1 Przepisy ogólne § 1. 1. Pracodawca powinien zapewniç stosowanie znaków lub sygna∏ów bezpieczeƒstwa wsz´dzie tam, gdzie nie mo˝na zlikwidowaç zagro˝enia Êrodkami ochrony zbiorowej lub innymi Êrodkami stosowanymi w organizacji pracy. 2. W zale˝noÊci od rodzaju stosowanego transportu — w zak∏adzie pracy powinny byç stosowane znaki i sygna∏y u˝ywane w transporcie drogowym, kolejowym, Êródlàdowym, morskim i powietrznym. § 2. Pracodawca powinien zapewniç pracownikom instrukcje dotyczàce stosowanych w zak∏adzie pracy znaków i sygna∏ów bezpieczeƒstwa, obejmujàce w szczególnoÊci znaczenie znaków i sygna∏ów oraz zasady zachowania si´ pracowników, których mogà one dotyczyç. § 3. Znaki i sygna∏y bezpieczeƒstwa powinny byç stosowane do przekazywania informacji okreÊlonych w niniejszym za∏àczniku oraz powinny spe∏niaç wymagania w nim zawarte. Wymagania dotyczàce znaków bezpieczeƒstwa nieuregulowane w za∏àczniku, w tym wzory tych znaków, sà okreÊlone w Polskich Normach. § 4. 1. Znaki zakazu, ostrzegawcze, nakazu, ewakuacyjne i informacyjne powinny byç stosowane jako znaki sta∏e. 2. Miejsca, w których istnieje ryzyko upadku lub kolizji z przeszkodami, powinny byç na sta∏e oznaczone barwà bezpieczeƒstwa lub znakiem bezpieczeƒstwa. 3. Drogi powinny byç na sta∏e oznaczone barwà bezpieczeƒstwa. § 5. 1. Sygna∏y Êwietlne, sygna∏y dêwi´kowe i komunikaty s∏owne powinny byç stosowane, gdy wymaga tego sytuacja, w celu zasygnalizowania niebezpieczeƒstwa i wezwania ludzi do podj´cia okreÊlonych dzia∏aƒ albo do ewakuacji. 2. ¸àcznie mogà byç stosowane: 1) sygna∏y Êwietlne i sygna∏y dêwi´kowe, 2) sygna∏y Êwietlne i komunikaty s∏owne, 3) sygna∏y r´czne i komunikaty s∏owne. § 6. 1. Stosowane znaki i sygna∏y powinny byç odpowiednio czytelne, widoczne i s∏yszalne. Ich czytelnoÊç, widocznoÊç i s∏yszalnoÊç nie mo˝e byç zmniejszana przede wszystkim przez: 1) jednoczesne stosowanie znaków lub sygna∏ów tego samego rodzaju. W szczególnoÊci nale˝y unikaç:
a)umieszczania zbyt wielu znaków lub sygna∏ów blisko siebie,
b)jednoczesnego stosowania dwóch sygna∏ów Êwietlnych, które ∏atwo mogà byç pomylone,
c)stosowania sygna∏u Êwietlnego blisko innego êród∏a Êwiat∏a,
d)u˝ywania jednoczeÊnie dwóch sygna∏ów dêwi´kowych,
e)stosowania sygna∏ów dêwi´kowych przy zbyt du˝ym nat´˝eniu ha∏asu t∏a (otoczenia), 2) zastosowanie nieodpowiedniego wzoru znaku, 3) niewystarczajàcà liczb´ znaków lub sygna∏ów oraz ich nieodpowiednie umiejscowienie, 4) niewystarczajàcà dba∏oÊç o stan techniczny lub prawid∏owe funkcjonowanie urzàdzeƒ sygnalizacyjnych. 2. Znaki bezpieczeƒstwa i urzàdzenia sygnalizacyjne powinny byç sprawdzane, czyszczone i konserwowane w regularnych odst´pach czasu oraz, w zale˝noÊci od potrzeb, naprawiane i wymieniane, tak aby zapewniç spe∏nianie przez nie funkcji informacyjnej i sygnalizacyjnej. 3. Liczba i umiejscowienie znaków bezpieczeƒstwa i urzàdzeƒ sygnalizacyjnych powinny byç uzale˝nione od wielkoÊci terenu, na którym sà stosowane, oraz od rodzajów i poziomu wyst´pujàcych zagro˝eƒ. § 7. JeÊli zdolnoÊç s∏yszenia lub widzenia pracowników jest ograniczona, w szczególnoÊci w zwiàzku ze stosowaniem Êrodków ochrony indywidualnej, znaki i sygna∏y bezpieczeƒstwa powinny byç dostosowane do mo˝liwoÊci percepcyjnych pracowników. § 8. 1. Znaki i sygna∏y bezpieczeƒstwa, wymagajàce zasilania energià elektrycznà, w razie przerwy w dop∏ywie tej energii powinny mieç zapewnione zasilanie awaryjne, chyba ˝e przerwa ta spowoduje ustanie zagro˝enia. 2. Przed zastosowaniem sygna∏ów Êwietlnych lub sygna∏ów dêwi´kowych nale˝y upewniç si´, ˝e dzia∏ajà poprawnie i niezawodnie. 3. Zadzia∏anie sygna∏u Êwietlnego lub sygna∏u dêwi´kowego powinno nastàpiç w czasie, kiedy jest to niezb´dne z uwagi na bezpieczeƒstwo pracowników; dzia∏anie tego sygna∏u powinno trwaç do czasu ustania zagro˝enia. Dziennik Ustaw Nr 91 — 5948 — Poz. 811 Rozdzia∏ 2 Wymagania dotyczàce stosowania znaków bezpieczeƒstwa czeniem i warunkami jego stosowania; nie mo˝e ono byç zbyt silne, aby nie powodowa∏o olÊnienia, ani zbyt s∏abe, aby nie powodowa∏o z∏ej widocznoÊci sygna∏u. § 9. 1. Znaki bezpieczeƒstwa powinny byç umieszczone odpowiednio do linii wzroku — w miejscu lub w najbli˝szym otoczeniu okreÊlonego zagro˝enia, a w przypadku ogólnego zagro˝enia — przy wejÊciu na teren, na którym wyst´puje zagro˝enie. 2. Powierzchnia Êwiecàca mo˝e byç tylko w jednym kolorze lub zawieraç symbol obrazkowy (piktogram) na okreÊlonym tle — zgodnie z wymaganiami okreÊlonymi w Polskich Normach. 2. Miejsce, w którym znajdujà si´ znaki bezpieczeƒstwa, powinno byç dobrze oÊwietlone, ∏atwo dost´pne i widoczne. W przypadku gdy znaki znajdujà si´ w miejscu o niedostatecznym poziomie oÊwietlenia dziennego, miejsce to powinno byç oÊwietlone Êwiat∏em elektrycznym albo powinny byç zastosowane znaki wykonane z materia∏u posiadajàcego zdolnoÊç emisji Êwiat∏a po usuni´ciu êród∏a wzbudzajàcego lub pokryte takim materia∏em. § 10. Znak bezpieczeƒstwa powinien byç usuni´ty, gdy przestanie istnieç zagro˝enie, którego on dotyczy. § 11. Wymagania dotyczàce stosowania znaków ewakuacyjnych i znaków dotyczàcych ochrony przeciwpo˝arowej okreÊlajà odr´bne przepisy i Polskie Normy. Rozdzia∏ 3 Wymagania dotyczàce oznaczania przeszkód, niebezpiecznych miejsc i dróg § 12. 1. Miejsca w zak∏adzie pracy, do których pracownicy majà dost´p podczas pracy, a w których istnieje ryzyko kolizji z przeszkodami, upadku lub spadania przedmiotów, powinny byç oznakowane skoÊnymi pasami — na przemian ˝ó∏tymi i czarnymi lub czerwonymi i bia∏ymi. 2. Wymiary oznaczenia, o którym mowa w ust. 1, powinny byç odpowiednie do rozmiaru przeszkody lub niebezpiecznego miejsca. 3. ˚ó∏te i czarne lub bia∏e i czerwone pasy powinny byç narysowane pod kàtem oko∏o 45° i powinny mieç zbli˝one wymiary. § 13. 1. Drogi w budynkach powinny byç wyraênie wyznaczone za pomocà ciàg∏ych pasów o dobrze widocznej barwie (z uwzgl´dnieniem barwy pod∏o˝
a)— najlepiej ˝ó∏tej lub bia∏ej. 2. Rozmieszczenie pasów wyznaczajàcych drogi powinno uwzgl´dniaç niezb´dnà (bezpiecznà) odleg∏oÊç mi´dzy pojazdami i jakàkolwiek przeszkodà mogàcà znajdowaç si´ w pobli˝u oraz mi´dzy pieszymi i pojazdami. 3. Przepis ust. 1 dotyczy równie˝ sta∏ych dróg na zewnàtrz budynków, o ile drogi te nie sà otoczone odpowiednimi barierami lub chodnikami. § 15. 1. Je˝eli urzàdzenie mo˝e wysy∏aç sygna∏ Êwietlny ciàg∏y i przerywany (migajàcy) — sygna∏ przerywany powinien byç u˝ywany do informowania o wi´kszym niebezpieczeƒstwie lub o pilniejszej potrzebie interwencji albo podj´cia okreÊlonej akcji, ni˝ to wskazuje sygna∏ ciàg∏y. Czas trwania ka˝dego b∏ysku i cz´stotliwoÊç b∏ysków w sygnale przerywanym powinny byç tak dobrane, aby zapewniç dobrà percepcj´ informacji i uniknàç pomylenia z ró˝nymi sygna∏ami Êwietlnymi przerywanymi lub z sygna∏em ciàg∏ym. 2. Je˝eli sygna∏ Êwietlny przerywany jest u˝ywany zamiast lub razem z sygna∏em dêwi´kowym, kod tego sygna∏u powinien byç taki sam. 3. Urzàdzenie do wysy∏ania sygna∏ów Êwietlnych, u˝ywane w przypadku powa˝nego niebezpieczeƒstwa, powinno zapewniaç ciàg∏oÊç wysy∏ania sygna∏ów, w szczególnoÊci poprzez zainstalowanie dodatkowego êród∏a Êwiat∏a lub systematyczne kontrole urzàdzenia. Rozdzia∏ 5 Wymagania dotyczàce sygna∏ów dêwi´kowych § 16. 1. Sygna∏ dêwi´kowy powinien: 1) byç dobrze s∏yszalny — o poziomie dêwi´ku odpowiednio wy˝szym ni˝ poziom ha∏asu t∏a (otoczenia), a jednoczeÊnie nie mo˝e byç nadmiernie g∏oÊny lub przykry, 2) byç ∏atwo rozpoznawalny, zw∏aszcza gdy chodzi o czas trwania impulsów oraz przerw mi´dzy impulsami i grupà impulsów, 3) ∏atwo odró˝niaç si´ od innych sygna∏ów dêwi´kowych oraz ha∏asu t∏a (otoczenia). 2. Je˝eli urzàdzenie mo˝e wysy∏aç sygna∏ dêwi´kowy o zmiennej i sta∏ej cz´stotliwoÊci — sygna∏ o zmiennej cz´stotliwoÊci powinien byç u˝ywany do informowania o wi´kszym niebezpieczeƒstwie lub o pilniejszej potrzebie interwencji albo podj´cia okreÊlonej akcji, ni˝ to wskazuje sygna∏ o sta∏ej cz´stotliwoÊci. § 17. Dêwi´kowy sygna∏ wzywajàcy do ewakuacji powinien byç ciàg∏y. § 18. Wymagania dotyczàce projektowania sygna∏ów dêwi´kowych okreÊlone sà w Polskich Normach. Rozdzia∏ 6 Rozdzia∏ 4 Wymagania dotyczàce sygna∏ów Êwietlnych Wymagania dotyczàce stosowania komunikatów s∏ownych § 14. 1. Âwiat∏o emitowane przez urzàdzenie sygnalizacyjne powinno kontrastowaç odpowiednio z oto- § 19. 1. Komunikat s∏owny wysy∏any przez nadawc´ lub urzàdzenie emitujàce do jednego lub wielu od- Dziennik Ustaw Nr 91 — 5949 — Poz. 811 biorców powinien mieç form´ krótkich tekstów, zwrotów, s∏ów pojedynczych lub grup s∏ów. — do góry — w znaczeniu „podnieÊç ∏adunek do góry”, 2. Komunikaty s∏owne powinny byç mo˝liwie jak najkrótsze, najprostsze i najbardziej przejrzyste — przystosowane do zdolnoÊci werbalnej nadawcy i zdolnoÊci s∏yszenia odbiorcy lub odbiorców. — do do∏u — w znaczeniu „opuÊciç ∏adunek w dó∏”, — do przodu — do ty∏u — w prawo — w lewo — oznaczajàce kierunek ruchu, który jednoczeÊnie powinien byç skoordynowany z odpowiednimi sygna∏ami r´cznymi, — stop — oznaczajàce koniecznoÊç zatrzymania w nag∏ym przypadku. 3. Komunikat s∏owny mo˝e byç przekazywany bezpoÊrednio (wypowiadany przez cz∏owieka) lub poÊrednio (emitowany za pomocà odpowiedniego urzàdzenia). § 20. 1. Osoby, b´dàce nadawcami i odbiorcami komunikatu powinny dobrze znaç j´zyk, w którym jest sformu∏owany, aby mog∏y go poprawnie wymówiç oraz zrozumieç i w efekcie przyjàç odpowiednie zachowanie zgodne z wymaganiami bezpieczeƒstwa i ochrony zdrowia. Rozdzia∏ 7 Wymagania dotyczàce stosowania sygna∏ów r´cznych 2. Je˝eli komunikat s∏owny jest u˝ywany zamiast lub razem z sygna∏ami r´cznymi, a nie stosuje si´ specjalnych kodów, nale˝y u˝yç takich s∏ów, jak: — start — oznaczajàce rozpocz´cie kierowania, — zatrzymaç — oznaczajàce przerw´ lub zakoƒczenie jakiegoÊ ruchu, — koniec — oznaczajàce zatrzymanie dzia∏ania, — szybko — oznaczajàce koniecznoÊç przyspieszenia ruchu ze wzgl´dów bezpieczeƒstwa, — wolno — oznaczajàce koniecznoÊç powolnego wykonywania ruchu, § 21. 1. Sygna∏ r´czny powinien byç precyzyjny, prosty, ∏atwy do wykonania i do zrozumienia, a tak˝e odró˝niaç si´ od innych sygna∏ów. 2. JeÊli podczas sygna∏u r´cznego konieczne jest u˝ywanie obu ràk naraz — ich u˝ycie powinno odbywaç si´ w sposób symetryczny i dotyczyç tylko jednego sygna∏u. § 22. Osoba przekazujàca sygna∏y r´czne — sygnalista lub hakowy — zwana dalej „sygnalistà”, wykonuje za pomocà ràk lub d∏oni okreÊlone w poni˝szej tabeli gesty, przekazujàc w ten sposób instrukcje dotyczàce okreÊlonych manewrów osobie odbierajàcej sygna∏, zwanej dalej „operatorem”. Znaczenie sygna∏u Opis sygna∏u Ilustracja 1 2 3 A. Sygna∏y ogólne START Uwaga! Poczàtek kierowania Obie r´ce wyciàgni´te poziomo, d∏onie zwrócone wewn´trznà stronà do przodu ZATRZYMAå Przerwa — koniec ruchu Prawa r´ka skierowana do góry, z wewn´trznà stronà d∏oni skierowanà do przodu KONIEC Zatrzymanie dzia∏ania Obie r´ce po∏àczone na wysokoÊci klatki piersiowej Dziennik Ustaw Nr 91 1 — 5950 — 2 RUCH SZYBKI Zakodowane gesty sterujàce ruchem, przedstawione w tabeli, wykonywane sà w szybkim tempie RUCH POWOLNY Zakodowane gesty sterujàce ruchem, przedstawione w tabeli, wykonywane sà bardzo powoli B. Ruchy pionowe PODNIEÂå DO GÓRY Prawa r´ka skierowana do góry z d∏onià skierowanà wewn´trznà stronà do przodu — wykonuje wolno ruch okr´˝ny OPUÂCIå DO DO¸U Prawa r´ka skierowana do do∏u z d∏onià skierowanà wewn´trznà stronà do przodu — wykonuje wolno ruch okr´˝ny ODLEG¸OÂå PIONOWA D∏onie pokazujà odpowiednià odleg∏oÊç C. Ruchy poziome RUCH DO PRZODU Obie r´ce zgi´te, d∏onie skierowane wewn´trznà stronà do góry, przedramiona wykonujà powolne ruchy w kierunku cia∏a RUCH DO TY¸U Obie r´ce zgi´te, d∏onie skierowane wewn´trznà stronà na zewnàtrz, przedramiona wykonujà powolne ruchy od siebie RUCH W PRAWO OD SYGNALISTY Prawa r´ka wyciàgni´ta poziomo z d∏onià zwróconà wewn´trznà stronà do do∏u, wykonuje ma∏e powolne ruchy w prawo Poz. 811 3 Dziennik Ustaw Nr 91 — 5951 — 1 2 Poz. 811 3 RUCH W LEWO OD SYGNALISTY Lewa r´ka wyciàgni´ta poziomo z d∏onià zwróconà wewn´trznà stronà do do∏u, wykonuje ma∏e powolne ruchy w lewo ODLEG¸OÂå POZIOMA D∏onie pokazujà odpowiednià odleg∏oÊç D. Niebezpieczeƒstwo STOP Zatrzymanie w nag∏ym przypadku Obie r´ce wyciàgni´te do góry, d∏onie zwrócone wewn´trznà stronà do przodu Uwaga: Wszystkie zakodowane gesty, przedstawione w tabeli, nie wykluczajà u˝ycia, zw∏aszcza w pewnych sektorach dzia∏alnoÊci, innych dodatkowych gestów, stosowanych na podstawie przepisów szczegó∏owych. § 23. 1. Sygnalista kieruje manewrami w taki sposób, aby ich wykonywanie zapewnia∏o bezpieczeƒstwo pracownikom znajdujàcym si´ w pobli˝u. 2. Sygnalista powinien mieç mo˝liwoÊç kontrolowania wszystkich manewrów — bez ryzyka nara˝enia na zagro˝enia zwiàzane z wykonywaniem tych manewrów. Je˝eli wymóg ten nie mo˝e byç w pe∏ni spe∏niony przez jednego sygnalist´ — pracodawca powinien zatrudniç jednego lub kilku dodatkowych sygnalistów. 3. Je˝eli operator nie mo˝e wykonaç otrzymanych od sygnalisty poleceƒ z zachowaniem wymagaƒ bezpieczeƒstwa — powinien wstrzymaç wykonywanie rozpocz´tego manewru i za˝àdaç nowych instrukcji. § 24. Sygnalista powinien byç wyposa˝ony w jeden lub wi´cej elementów rozpoznawczych, takich jak kurtka, kamizelka, kask, opaska. Elementy rozpoznawcze powinny mieç jaskrawe, najlepiej jednakowe kolory, takie jak pomaraƒczowy, ˝ó∏ty lub czerwony, u˝ywane wy∏àcznie przez sygnalist´. Dziennik Ustaw Nr 91 — 5952 — Poz. 811 Za∏àcznik nr 2 SZCZEGÓ¸OWE ZASADY STOSOWANIA ÂRODKÓW OCHRONY INDYWIDUALNEJ § 1. Ârodki ochrony indywidualnej powinny byç stosowane w sytuacjach, kiedy nie mo˝na uniknàç zagro˝eƒ lub nie mo˝na ich wystarczajàco ograniczyç za pomocà Êrodków ochrony zbiorowej lub odpowiedniej organizacji pracy. § 2. Dostarczane pracownikom do stosowania Êrodki ochrony indywidualnej powinny: 1) byç odpowiednie do istniejàcego zagro˝enia i nie powodowaç same z siebie zwi´kszonego zagro˝enia, 2) uwzgl´dniaç warunki istniejàce w danym miejscu pracy, 3) uwzgl´dniaç wymagania ergonomii oraz stan zdrowia pracownika, 4) byç odpowiednio dopasowane do u˝ytkownika — po wykonaniu niezb´dnych regulacji. § 3. W przypadku wyst´powania wi´cej ni˝ jednego zagro˝enia i koniecznoÊci jednoczesnego stosowania kilku Êrodków ochrony indywidualnej — Êrodki te powinny daç si´ dopasowaç wzgl´dem siebie bez zmniejszenia ich w∏aÊciwoÊci ochronnych. § 4. W zale˝noÊci od stopnia zagro˝enia, cz´stoÊci nara˝enia na zagro˝enie, cech stanowiska pracy ka˝dego pracownika i skutecznoÊci dzia∏ania Êrodków ochrony indywidualnej — pracodawca powinien okreÊliç warunki stosowania Êrodków ochrony indywidualnej, a w szczególnoÊci czas i przypadki, w których powinny byç u˝ywane. § 5. Ârodki ochrony indywidualnej powinny byç przeznaczone do osobistego u˝ytku. W wyjàtkowych przypadkach Êrodek ochrony indywidualnej mo˝e byç u˝ywany przez wi´cej ni˝ jednà osob´, o ile zastosowano dzia∏ania wykluczajàce niepo˝àdany wp∏yw takiego u˝ytkowania na zdrowie lub higien´ u˝ytkowników. § 6. 1. Ârodki ochrony indywidualnej powinny byç stosowane zgodnie ze swoim przeznaczeniem, z wy∏àczeniem szczególnych i wyjàtkowych sytuacji — zgodnie z instrukcjà przekazanà przez pracodawc´. W razie potrzeby — w celu zapewnienia w∏aÊciwego u˝ywania Êrodków ochrony indywidualnej — pracodawca powinien zorganizowaç pokazy u˝ywania tych Êrodków. 2. Instrukcja, o której mowa w ust. 1, powinna byç zrozumia∏a dla pracowników oraz powinna okreÊlaç sposoby u˝ywania Êrodków ochrony indywidualnej, ich kontroli i konserwacji. § 7. 1. Przed nabyciem Êrodków ochrony indywidualnej pracodawca powinien oceniç, czy Êrodki, które zamierza zastosowaç, spe∏niajà wymagania okreÊlone w § 2 i 3. Ocena taka powinna obejmowaç: 1) analiz´ i ocen´ zagro˝eƒ, których nie mo˝na uniknàç innymi metodami, 2) okreÊlenie cech, jakie muszà posiadaç Êrodki ochrony indywidualnej, aby skutecznie chroni∏y przed zagro˝eniami, o których mowa w pkt 1, uwzgl´dniajàc wszelkie ryzyko, jakie mogà stwarzaç te Êrodki same z siebie, 3) porównanie cech dost´pnych na rynku Êrodków ochrony indywidualnej z cechami, o których mowa w pkt 2. 2. Ocena, o której mowa w ust. 1, powinna byç ponawiana w sytuacji wystàpienia zmian któregokolwiek z jej elementów. § 8. Przy ustalaniu Êrodków ochrony indywidualnej niezb´dnych do stosowania przy okreÊlonych pracach pracodawca powinien uwzgl´dniaç wskazania zawarte w tabelach nr 1—3. Dziennik Ustaw Nr 91 — 5953 — Poz. 811 Dziennik Ustaw Nr 91 — 5954 — Poz. 811 Tabela nr 2 RODZAJE PRAC, PRZY KTÓRYCH WYMAGANE JEST STOSOWANIE ÂRODKÓW OCHRONY INDYWIDUALNEJ Lp. Rodzaje Êrodków ochrony indywidualnej Rodzaje prac, przy których wymagane jest stosowanie Êrodków ochrony indywidualnej 1 2 3 1 Odzie˝ ochronna Prace w nara˝eniu na dzia∏anie wody, czynników chemicznych, py∏owych, mechanicznych i biologicznych oraz wysokiej i niskiej temperatury — stwarzajàce ryzyko dla zdrowia lub bezpieczeƒstwa pracowników, w tym w szczególnoÊci:
a)prace w nara˝eniu na dzia∏anie szkodliwych dla zdrowia substancji chemicznych i biologicznych oraz py∏ów,
b)prace w nara˝eniu na dzia∏anie substancji rakotwórczych,
c)prace w kana∏ach Êciekowych, rowach, podziemnych kryptach, studzienkach, cysternach, kadziach, zbiornikach lub innych podobnych miejscach — w nara˝eniu na kontakt z wilgotnymi lub mokrymi Êciankami,
d)prace na zewnàtrz pomieszczeƒ — w nara˝eniu na deszcz lub ch∏ód,
e)prace w pomieszczeniach o bardzo niskiej temperaturze, w tym w komorach ch∏odniczych,
f)przenoszenie ∏adunków o wysokiej temperaturze lub przebywanie w ich pobli˝u oraz prace w wysokiej temperaturze (pochodzenia technologicznego),
g)spawanie, kucie oraz odlewanie metali,
h)prace stwarzajàce ryzyko zapalenia odzie˝y od p∏omienia, goràcych odprysków metali lub ˝u˝la,
i)prace w kontakcie z przedmiotami o szorstkich powierzchniach, ostrych kraw´dziach i inne stwarzajàce ryzyko urazu,
j)oczyszczanie odlewów, piaskowanie albo Êrutowanie wyrobów,
k)prace nara˝ajàce na zamoczenie cia∏a lub przesiàkni´cie odzie˝y w wyniku stosowania wody, roztworów, kàpieli, mas ciek∏ych, olei, t∏uszczów lub innych substancji p∏ynnych, wilgotnych, oleistych lub t∏ustych,
l)prace w nara˝eniu na zanieczyszczenie cia∏a substancjami podatnymi na gnicie lub zainfekowanymi albo odpadami, w tym w zak∏adach oczyszczania miasta, zak∏adach zajmujàcych si´ opró˝nianiem szamb lub zbiorników na gnojówk´, w laboratoriach biologicznych, w ubojniach, rzeêniach, wytwórniach konserw mi´snych lub rybnych, zak∏adach przetwórstwa podrobów i wszelkie inne prace, przy których istnieje ryzyko podobnych zanieczyszczeƒ, ∏) prace, podczas których pracownicy muszà byç dobrze widoczni, w tym wykonywane na torach kolejowych, w miejscach o wzmo˝onym ruchu pojazdów, w transporcie do∏owym kopalƒ i w transporcie wewnàtrzzak∏adowym Ârodki ochrony g∏owy 1) he∏my ochronne Prace nara˝ajàce pracowników na urazy g∏owy, w tym w szczególnoÊci:
a)prace budowlane, zw∏aszcza na rusztowaniach i w ich sàsiedztwie, przy wznoszeniu i demonta˝u szalowania, przy rozbiórkach obiektów budowlanych, prace monta˝owe i instalacyjne,
b)prace na mostach, konstrukcjach stalowych, masztach, wie˝ach, stalowych konstrukcjach hydraulicznych, wielkich piecach, w stalowniach, walcowniach, du˝ych zbiornikach i rurociàgach, stacjach energetycznych, prace remontowo-monta˝owe przy kot∏ach i ich instalacjach,
c)prace ziemne i skalne, prace w wykopach, rowach, szybach i tunelach,
d)prace w podziemnych wyrobiskach, kopalniach odkrywkowych, przy wydobywaniu w´gla i innych surowców mineralnych,
e)prace z materia∏ami wybuchowymi,
f)prace przy wielkich piecach, w zak∏adach przeróbki rud, kuêniach i odlewniach metali, 2 Dziennik Ustaw Nr 91 1 2 — 5955 — Poz. 811 3
g)prace w sàsiedztwie urzàdzeƒ do podnoszenia, dêwigów i przenoÊników,
h)prace przy piecach przemys∏owych,
i)prace w stoczniach okr´towych,
j)prace manewrowe na kolei. 3 2) nakrycia g∏owy Prace stwarzajàce ryzyko pochwycenia w∏osów, zamoczenia g∏owy lub zanieczyszczenia substancjami i materia∏ami toksycznymi, dra˝niàcymi, ˝ràcymi, podatnymi na gnicie lub mogàcymi byç êród∏em infekcji oraz wykonywane w warunkach niskiej i wysokiej temperatury, a w szczególnoÊci:
a)prace w nara˝eniu na dzia∏anie py∏ów toksycznych albo substancji ˝ràcych lub dra˝niàcych,
b)przenoszenie, na g∏owie lub ramionach, pó∏tuszy zwierz´cych, skór lub innych produktów podatnych na gnicie, pochodzàcych z uboju zwierzàt, paczek z niezdezynfekowanymi kawa∏kami materia∏u lub substancji pochodzenia zwierz´cego (nawet jeÊli sà suche) mogàcych byç êród∏em infekcji (w tym worki z koÊçmi lub poro˝em, paczki zawierajàce w∏osie, we∏n´, skóry),
c)prace w kana∏ach Êciekowych, rowach, podziemnych kryptach, studzienkach, cysternach, kadziach, zbiornikach lub innych podobnych miejscach, zanieczyszczonych osadami albo odpadami z jakichkolwiek substancji lub opanowanych przez robactwo,
d)prace na zewnàtrz pomieszczeƒ — w nara˝eniu na deszcz albo dzia∏anie niskiej lub wysokiej temperatury,
e)prace w komorach ch∏odniczych,
f)prace, przy których w∏osy pracowników sà nara˝one na wciàgni´cie przez ruchome cz´Êci maszyn lub urzàdzeƒ mechanicznych,
g)prace w nara˝eniu na dzia∏anie substancji rakotwórczych Ârodki ochrony koƒczyn dolnych Prace stwarzajàce ryzyko urazów koƒczyn dolnych (w tym oparzenia), ich zamoczenia lub zanieczyszczenia substancjami i materia∏ami toksycznymi, dra˝niàcymi, ˝ràcymi, podatnymi na gnicie lub mogàcymi byç êród∏em infekcji oraz wykonywane w warunkach niskiej lub wysokiej temperatury, a w szczególnoÊci:
a)prace przy rozbiórce, prace budowlane, prace przy wznoszeniu rusztowaƒ, prace przy deskowaniu lub zdejmowaniu deskowania konstrukcji betonowych oraz inne prace na budowie w nara˝eniu na zranienie stóp przez gwoêdzie lub ostre przedmioty,
b)prace na mostach, konstrukcjach stalowych, masztach, wie˝ach i dêwigach,
c)prace przy wielkich piecach, w stalowniach, walcowniach, stacjach energetycznych, du˝ych zbiornikach i rurociàgach,
d)prace w kopalniach odkrywkowych, przy wydobywaniu w´gla, przy wybieraniu i obróbce materia∏ów skalnych,
e)oczyszczanie odlewów lub piaskowanie albo Êrutowanie jakichkolwiek przedmiotów,
f)prace w kuêniach lub przy odlewaniu stopionych metali,
g)prace w nara˝eniu na kontakt nóg z bardzo goràcymi lub bardzo zimnymi materia∏ami,
h)prace w komorach ch∏odniczych,
i)prace przy wytwarzaniu i obróbce szk∏a p∏askiego i szklanych pojemników,
j)prace formierskie podczas produkcji wyrobów ceramicznych i materia∏ów budowlanych,
k)prace remontowe i renowacyjne,
l)prace w stoczniach, prace manewrowe na kolei, ∏) transport i magazynowanie ci´˝kich elementów, których upadek na stop´ mo˝e spowodowaç jej zranienie,
m)prace w nara˝eniu na ryzyko upadku z wysokoÊci na skutek zeÊlizgni´cia, w tym prace na dachu,
n)prace z u˝yciem pilarki ∏aƒcuchowej, w tym przycinanie i Êcinanie drzew, Dziennik Ustaw Nr 91 1 2 — 5956 — Poz. 811 3
o)prace w kana∏ach Êciekowych, rowach, podziemnych kryptach, studzienkach, cysternach, kadziach, zbiornikach, stawach, ciekach wodnych lub innych podobnych miejscach zawierajàcych ciecze lub b∏oto,
p)prace, przy których mo˝liwe jest wylanie lub wyciek cieczy, w nara˝eniu na zamoczenie stóp przez te ciecze, w tym w p∏ywalniach lub myjniach,
q)prace w nara˝eniu na zanieczyszczenie stóp substancjami toksycznymi, ˝ràcymi lub dra˝niàcymi,
r)prace w nara˝eniu na zanieczyszczenie stóp substancjami organicznymi podatnymi na gnicie lub odpadami 4 Ârodki ochrony koƒczyn górnych Prace stwarzajàce ryzyko urazów ràk (zwiàzanych równie˝ z dzia∏aniem wysokiej temperatury, wibracji oraz substancji chemicznych), prace w kontakcie z wodà, substancjami toksycznymi, ˝ràcymi lub dra˝niàcymi, z materia∏ami podatnymi na gnicie i innymi mogàcymi byç êród∏em infekcji oraz prace w niskiej temperaturze, w tym w szczególnoÊci:
a)prace z u˝yciem przedmiotów lub materia∏ów ostrych, tnàcych, k∏ujàcych, parzàcych lub szczególnie chropowatych albo inne nara˝ajàce na uszkodzenia ràk, z wy∏àczeniem prac przy obs∏udze maszyn, przy których istnieje niebezpieczeƒstwo wciàgni´cia r´kawicy,
b)spawanie lub ci´cie metali za pomocà ∏uku elektrycznego i wszelkie inne czynnoÊci wymagajàce u˝ycia lamp ∏ukowych lub te˝ innych êróde∏ promieniowania ultrafioletowego,
c)oczyszczanie odlewów lub piaskowanie albo Êrutowanie jakichkolwiek przedmiotów, lub te˝ odlewanie stopionych metali,
d)prace, przy których przedramiona sà nara˝one na poranienie lub rozpryskiwanie materia∏ów ˝arzàcych si´,
e)ci´cie mi´sa i usuwanie koÊci za pomocà no˝y,
f)przenoszenie ∏adunków o wysokiej temperaturze,
g)prace nara˝ajàce pracowników na dzia∏anie substancji chemicznych i biologicznych niebezpiecznych dla zdrowia,
h)prace, przy których r´ce pracowników nara˝one sà na kontakt z substancjami toksycznymi, ˝ràcymi lub dra˝niàcymi,
i)prace w nara˝eniu na dzia∏anie substancji rakotwórczych,
j)prace, przy których r´ce pracowników sà nara˝one na kontakt z zainfekowanymi zwierz´tami lub padlinà, szczàtkami zwierzàt lub substancjami pochodzenia zwierz´cego nienadajàcymi si´ do spo˝ycia, w tym w miejscach przeznaczonych do rozbioru pó∏tuszy zwierz´cych i laboratoriach biologicznych,
k)prace w kontakcie ze zw∏okami lub z substancjami z nich pochodzàcymi,
l)prace przy Êciekach i innych instalacjach kanalizacyjnych oraz czynnoÊci zwiàzane z r´cznym czyszczeniem rur i zbiorników lub inne czynnoÊci wymagajàce kontaktu ràk ze Êciekami, ∏) prace w kontakcie z brudnà bieliznà lub brudnà odzie˝à, szmatami i starymi, niezdezynfekowanymi ubraniami, Êmieciami,
m)wszelkie prace, podczas których r´ce sà nara˝one na kontakt z substancjami mogàcymi zawieraç zarazki,
n)prace w komorach ch∏odniczych 5 Ârodki ochrony twarzy i oczu Prace, przy których twarz lub oczy pracowników sà nara˝one na urazy albo podra˝nienia w wyniku dzia∏ania czynników niebezpiecznych i szkodliwych dla zdrowia, w tym w szczególnoÊci:
a)prace, przy których oczy sà nara˝one na kontakt z substancjami o wyraênym dzia∏aniu dra˝niàcym wzrok, jak py∏ paku, py∏ w´glowy i inne czàsteczki lub opary substancji ˝ràcych,
b)spawanie lub ci´cie metali za pomocà palnika lub ∏uku elektrycznego,
c)prace z laserami,
d)obserwowanie intensywnych punktów Êwietlnych, w tym wn´trza pieca lub substancji silnie roz˝arzonych, takich jak roztopiona stal albo szk∏o,
e)prace wymagajàce zastosowania promieni podczerwonych lub wywo∏ujàce intensywne promieniowanie cieplne,
f)prace wymagajàce u˝ycia lamp ∏ukowych lub innych êróde∏ promieniowania ultrafioletowego, Dziennik Ustaw Nr 91 1 2 — 5957 — Poz. 811 3
g)szlifowanie na sucho, oczyszczanie lub usuwanie kamienia kot∏owego przy u˝yciu m∏ota oraz inne prace powodujàce rozpryskiwanie mogàcych przedostaç si´ do oczu ostrych czàsteczek, stopionych metali lub ˝ràcych p∏ynów,
h)prace przy maszynach do obróbki skrawaniem materia∏u, podczas której powstajà wióry odpryskowe,
i)prace w nara˝eniu na dzia∏anie substancji rakotwórczych,
j)prace przy rozpylaniu p∏ynów,
k)prace z kwasami i roztworami ˝ràcymi, Êrodkami odka˝ajàcymi i substancjami do usuwania korozji 6 Ârodki ochrony uk∏adu oddechowego Prace w warunkach ryzyka nara˝enia na nadmierne zanieczyszczenie powietrza czynnikami szkodliwymi lub w warunkach niedoboru tlenu w powietrzu, w tym w szczególnoÊci:
a)prace w zbiornikach, w ograniczonym obszarze i w gazowych piecach przemys∏owych, gdzie mo˝e wyst´powaç szkodliwy gaz lub niedobór tlenu,
b)prace w nara˝eniu na wdychanie szkodliwych py∏ów, gazów, par lub dymu,
c)prace w sàsiedztwie otworów spustowych wielkich pieców, gdzie mogà wyst´powaç opary metali ci´˝kich,
d)prace w sàsiedztwie konwerterów gazowych i przewodów gazowych wielkich pieców,
e)prace przy wyk∏adaniu pieców i kadzi, gdzie mo˝e wyst´powaç zapylenie,
f)prace w ch∏odniach, gdzie istnieje niebezpieczeƒstwo wycieku czynnika ch∏odniczego,
g)prace w szybach, kana∏ach Êciekowych i innych obiektach podziemnych po∏àczonych kana∏ami,
h)prace w nara˝eniu na dzia∏anie substancji rakotwórczych 7 Ârodki ochrony s∏uchu Prace w warunkach, w których poziom ha∏asu przekracza najwy˝sze dopuszczalne nat´˝enie, w tym w szczególnoÊci:
a)prace przy obs∏udze pras do metalu,
b)prace przy u˝yciu narz´dzi pneumatycznych,
c)prace obs∏ugi naziemnej na lotniskach,
d)prace przy wbijaniu pali,
e)ci´cie drewna przy u˝yciu pilarki tarczowej lub pilarki z pi∏à ∏aƒcuchowà 8 Ârodki ochrony przed upadkiem z wysokoÊci Prace wykonywane w warunkach nara˝ajàcych na upadek z wysokoÊci, w tym w szczególnoÊci:
a)prace na rusztowaniach,
b)monta˝ elementów prefabrykowanych,
c)prace na masztach, s∏upach,
d)prace w kabinach wysokich dêwigów,
e)prace w wysoko po∏o˝onych kabinach urzàdzeƒ magazynowych,
f)prace na wie˝ach wiertniczych, masztach, czworonogach i trójnogach,
g)prace w szybach i kana∏ach Êciekowych 9 Dermatologiczne Êrodki ochrony indywidualnej Prace nara˝ajàce na podra˝nienia skóry, w tym w szczególnoÊci:
a)prace w nara˝eniu na dzia∏anie py∏u paku albo innych py∏ów lub oparów wywierajàcych na skór´ podobne dzia∏anie dra˝niàce,
b)przetwarzanie materia∏ów powlekanych,
c)garbowanie skóry,
d)prace w nara˝eniu na wdychanie chromianów, dwuchromianów alkalicznych, kwasu chromowego lub innych substancji ˝ràcych lub dra˝niàcych, wp∏ywajàcych na owrzodzenia lub perforacj´ przegrody nosowej Dziennik Ustaw Nr 91 — 5958 — Poz. 811 Tabela nr 3 RODZAJE ÂRODKÓW OCHRONY INDYWIDUALNEJ Lp. Rodzaje Êrodków ochrony indywidualnej 1 2 1 Odzie˝ ochronna 3 ubrania kombinezony kurtki, bluzy kamizelki spodnie fartuchy fartuchy przednie p∏aszcze peleryny ochraniacze barku ochraniacze klatki piersiowej ochraniacze brzucha ochraniacze poÊladków os∏ony tu∏owia os∏ony g∏owy i karku kamizelki ostrzegawcze kurtki ostrzegawcze spodnie ostrzegawcze narzutki ostrzegawcze inne rodzaje odzie˝y ochronnej 2 Ârodki ochrony g∏owy he∏my ochronne he∏my ochronne z wyposa˝eniem dodatkowym czapki czepki i sto˝ki kapelusze kaptury berety chustki inne nakrycia g∏owy 3 Ârodki ochrony koƒczyn górnych r´kawice ochronne ochraniacze palców ochraniacze d∏oni ochraniacze nadgarstka ochraniacze nadgarstka i przedramienia ochraniacze ∏okcia ochraniacze przedramienia i ramienia inne Êrodki ochrony ràk Dziennik Ustaw Nr 91 — 5959 — 1 2 4 Ârodki ochrony koƒczyn dolnych Poz. 811 3 buty pó∏buty trzewiki saperki pó∏saperki kalosze sanda∏y trepy ochraniacze stopy ochraniacze golenia ochraniacze kolana ochraniacze uda getry inne Êrodki ochrony nóg 5 Ârodki ochrony twarzy i oczu okulary gogle os∏ony twarzy, w tym pó∏os∏ony i przy∏bice tarcze inne Êrodki ochrony twarzy i oczu 6 Ârodki ochrony s∏uchu wk∏adki przeciwha∏asowe nauszniki przeciwha∏asowe he∏my przeciwha∏asowe inne Êrodki ochrony s∏uchu 7 Ârodki ochrony uk∏adu oddechowego sprz´t oczyszczajàcy do pracy ciàg∏ej, w tym filtrujàcy, poch∏aniajàcy i filtrujàco-poch∏aniajàcy sprz´t izolujàcy do pracy ciàg∏ej, w tym autonomiczny i stacjonarny sprz´t ucieczkowy oczyszczajàcy, w tym poch∏aniacze i filtropoch∏aniacze sprz´t ucieczkowy izolujàcy, w tym aparaty powietrzne butlowe i regeneracyjne inne rodzaje sprz´tu ochrony uk∏adu oddechowego 8 Ârodki izolujàce ca∏y organizm Êrodki z doprowadzeniem powietrza Êrodki umo˝liwiajàce stosowanie izolujàcego sprz´tu ochrony uk∏adu oddechowego Êrodki umo˝liwiajàce doprowadzenie powietrza lub stosowanie sprz´tu ochrony uk∏adu oddechowego 9 Ârodki ochrony przed upadkiem z wysokoÊci uprz´˝e, w tym szelki bezpieczeƒstwa i pasy biodrowe linki bezpieczeƒstwa amortyzatory urzàdzenia samohamowne inne Êrodki chroniàce przed upadkiem z wysokoÊci 10 Dermatologiczne Êrodki ochrony skóry Êrodki os∏aniajàce skór´ — kremy, pasty, maÊci Êrodki oczyszczajàce skór´ Êrodki regenerujàce skór´

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 czerwca 2002 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i