Obsah (4)

Dziennik Ustaw Nr 96 — 6334 — Poz. 858 858 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI z dnia 17 czerwca 2002 r. w sprawie bezpieczeƒstwa i higieny pracy, prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczeni

ust. 1 pkt 2, okreÊla si´ w szczególnoÊci sposób: 1) koordynacji prac wykonywanych przez poszczególne dzia∏y ruchu i s∏u˝by specjalistyczne oraz prac wykonywanych przez pracowników podmiotów, 2) wykonywania nadzoru nad pracami,

pkt 1, 3) u˝ywania maszyn i urzàdzeƒ zak∏adu górniczego.

Kierownik ruchu zak∏adu górniczego wykonuje swoje obowiàzki przy pomocy podleg∏ych mu osób kierownictwa i dozoru ruchu zak∏adu górniczego, zwanych dalej „osobami kierownictwa i dozoru ruchu”. Dziennik Ustaw Nr 96 — 6335 — §
W zak∏adzie górniczym powinna byç zorganizowana s∏u˝ba dyspozytorska ruchu.
Organizacj´ i obsad´ s∏u˝by dyspozytorskiej ruchu ustala kierownik ruchu zak∏adu górniczego.
W przypadku rezygnacji z zorganizowania s∏u˝by dyspozytorskiej ruchu zadania tej s∏u˝by, dostosowane do potrzeb organizacji ruchu zak∏adu górniczego, wykonuje osoba kierownictwa lub dozoru ruchu wyznaczona przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego. §
Ka˝da osoba kierownictwa i dozoru ruchu powinna przestrzegaç ustalonego dla niej i zatwierdzonego przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego zakresu czynnoÊci, szczegó∏owo okreÊlajàcego jej obowiàzki, uprawnienia i odpowiedzialnoÊç.
Kierownik ruchu zak∏adu górniczego jest odpowiedzialny za dor´czenie zakresu czynnoÊci, za pokwitowaniem odbioru. §
Osoby kierownictwa i dozoru ruchu oraz inne osoby kierujàce zespo∏ami pracowników powinny: 1) organizowaç i prowadziç prac´ w sposób zapewniajàcy bezpieczeƒstwo pracowników, ruchu zak∏adu górniczego i Êrodowiska, 2) informowaç podleg∏ych im pracowników o przepisach i zasadach bezpiecznego wykonywania pracy.
Wszystkie obsadzone stanowiska pracy powinny byç na ka˝dej zmianie kontrolowane przez osob´ kierownictwa lub dozoru ruchu, a wyniki kontroli odpowiednio udokumentowane. §
Kierownik ruchu zak∏adu górniczego wyznacza osoby kierownictwa lub dozoru ruchu odpowiedzialne za: 1) ustalanie sk∏adów zespo∏ów pracowniczych, pod wzgl´dem ich liczebnoÊci i kwalifikacji pracowników, 2) wyznaczanie przodowych zespo∏ów,

pkt

§
Kierownik ruchu zak∏adu górniczego powinien: 1) wyznaczyç osob´ kierownictwa lub dozoru ruchu do sprawowania nadzoru nad prowadzeniem ruchu zak∏adu górniczego na danej zmianie, 2) ustaliç zasady sprawowania nadzoru w zak∏adzie górniczym na zmianach, na których ruch nie jest prowadzony, oraz w dni wolne od pracy. §
Kierownik ruchu zak∏adu górniczego jest odpowiedzialny za opracowanie instrukcji bezpiecznego wykonywania pracy dla stanowisk lub miejsc pracy w ruchu zak∏adu górniczego oraz, po konsultacji z pracownikami lub ich reprezentantami, zatwierdza te instrukcje.
Instrukcje,

ust. 1, powinny byç zrozumia∏e dla pracowników, których dotyczà, i okreÊlaç w szczególnoÊci: Poz. 858 1) sposoby bezpiecznego wykonywania pracy oraz w∏aÊciwego stosowania Êrodków ochrony indywidualnej, 2) zasady post´powania w sytuacjach awaryjnych, z uwzgl´dnieniem zagro˝eƒ wyst´pujàcych przy wykonywaniu poszczególnych prac, 3) zasady ochrony przed zagro˝eniami,

pkt 2, 4) informacje o stosowaniu sprz´tu ratunkowego, 5) informacje o dzia∏aniach, które powinny byç podj´te w przypadku zagro˝enia. 3. Instrukcje,

ust. 1, opracowane odpowiednio dla stanowiska lub miejsca pracy, dostarcza si´ ka˝demu pracownikowi za pokwitowaniem odbioru.

Pracownicy powinni zapoznaç si´ z treÊcià instrukcji, o której mowa w ust. 1, oraz wykonywaç prac´ zgodnie z jej ustaleniami; zapoznanie si´ z treÊcià instrukcji pracownicy potwierdzajà na piÊmie. §
Przedsi´biorca oraz podmiot, który przyst´puje do wykonywania prac w ruchu zak∏adu górniczego, szczegó∏owo okreÊlajà na piÊmie podzia∏ obowiàzków w celu zapewnienia bezpiecznych warunków pracy i koordynacji prac.
OkreÊlajàc obowiàzki,

ust. 1, uwzgl´dnia si´ w szczególnoÊci: 1) zasady wspó∏pracy osób kierownictwa i dozoru ruchu oraz podmiotu w sprawach organizacji pracy, bezpieczeƒstwa, ochrony zdrowia i zapobiegania ryzyku zawodowemu, a tak˝e wzajemnego informowania si´ o istniejàcym ryzyku, 2) organizacj´ przeszkolenia pracowników wykonujàcych prac´ w zakresie obowiàzujàcych w zak∏adzie górniczym przepisów bezpieczeƒstwa i higieny pracy, prowadzenia ruchu oraz bezpieczeƒstwa po˝arowego, wyst´pujàcych zagro˝eƒ, porzàdku i dyscypliny pracy, zasad ∏àcznoÊci i alarmowania, a tak˝e zg∏aszania wypadków i zagro˝eƒ, 3) zasady i warunki dostarczania materia∏ów, urzàdzeƒ, sprz´tu i dokumentacji techniczno-ruchowej. §

Pracownik mo˝e byç dopuszczony do pracy w ruchu zak∏adu górniczego, je˝eli: 1) posiada wymagane kwalifikacje lub potrzebne umiej´tnoÊci do wykonywania pracy, 2) odby∏ aktualne przeszkolenie w zakresie bezpieczeƒstwa i higieny pracy, 3) posiada dostatecznà znajomoÊç przepisów oraz zasad bezpieczeƒstwa i higieny pracy, 4) w wyniku badaƒ lekarskich oraz innych wymaganych badaƒ zosta∏ uznany za zdolnego do wykonywania okreÊlonej pracy. §
Przed rozpocz´ciem pracy pracownik sprawdza w zakresie swoich kompetencji warunki pracy, a w szczególnoÊci stan technicznych Êrodków bezpie- Dziennik Ustaw Nr 96 — 6336 — Poz. 858 czeƒstwa oraz stosowanych narz´dzi; wyniki sprawdzenia przekazuje osobie dozoru ruchu. wane w stanie umo˝liwiajàcym swobodne i bezpieczne poruszanie si´ po nich. §
Pracownicy lub ich reprezentanci powinni byç informowani o wszelkich podejmowanych dzia∏aniach dotyczàcych bezpieczeƒstwa i higieny pracy, ochrony zdrowia w miejscach i na stanowiskach pracy. Informacje powinny byç zrozumia∏e dla pracowników, których dotyczà.
Kierownik ruchu zak∏adu górniczego powinien zapewniç oÊwietlenie dróg, wn´trz obiektów budowlanych, obiektów energetycznych, terenów przemys∏owych i terenów budowy oraz koparek, zwa∏owarek, przenoÊników taÊmowych, a tak˝e innych miejsc przebywania ludzi zgodnie z odr´bnymi przepisami i Polskimi Normami. §
Zatrudnianie pracowników na nowym stanowisku pracy mo˝e nastàpiç wy∏àcznie po ich przeszkoleniu w zakresie: 1) zagro˝eƒ wyst´pujàcych na tym stanowisku, 2) sposobów ochrony przed zagro˝eniami,

pkt 1, §

Kierownik ruchu zak∏adu górniczego okreÊla miejsca i stanowiska pracy: 1) na których pracownicy powinni stosowaç wymagane Êrodki ochrony indywidualnej, 3) metod bezpiecznego wykonywania prac. 2) które powinny byç wyposa˝one w odpowiedni system akustyczny i optyczny do przekazywania sygna∏u alarmowego.
Instrukta˝ stanowiskowy, o którym mowa w ust.1, powinny prowadziç osoby sprawujàce nadzór nad pracownikami, wyznaczone przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego oraz przeszkolone w zakresie metod prowadzenia instrukta˝u. §
Ka˝da osoba zatrudniona w ruchu zak∏adu górniczego powinna posiadaç przy sobie znaczek kontrolny lub inny identyfikator.
Pracownicy powracajàcy do pracy po okresie d∏u˝szym ni˝ 6 miesi´cy powinni ponownie odbyç instrukta˝ stanowiskowy. §
Szkolenia w zakresie bezpieczeƒstwa i higieny pracy w zak∏adach górniczych dla przedsi´biorców, pracowników s∏u˝by bezpieczeƒstwa i higieny pracy oraz wyk∏adowców z tego zakresu prowadzà jednostki organizacyjne trudniàce si´ szkoleniem pracowników zak∏adu górniczego. §
Wst´p do zak∏adu górniczego osobom nieupowa˝nionym jest niedozwolony. §
Teren zak∏adu górniczego, ∏àcznie z wyrobiskami górniczymi oraz terenami zwa∏owisk i sk∏adowisk, je˝eli nie jest ogrodzony, powinien byç oznakowany tablicami, z umieszczonymi na nich: nazwà zak∏adu górniczego oraz napisem zakazujàcym wst´pu osobom nieupowa˝nionym.
Miejsca niebezpieczne zlokalizowane na terenie, o którym mowa w ust. 1, je˝eli nie znajdujà si´ pod sta∏ym dozorem, powinny byç zabezpieczone w sposób ustalony przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.
Miejsca o szczególnym zagro˝eniu dla ˝ycia i zdrowia, w tym miejsca wykonywania prac,

§ 35, powinny byç zabezpieczone oraz oznakowane tablicami ostrzegawczymi.

Na terenie zak∏adu górniczego oraz wydzielonego jego oddzia∏u (jednostki terenowej, obiektu) powinny byç wywieszone, w widocznym miejscu: 1) informacje o adresach i numerach telefonów najbli˝szych jednostek stra˝y po˝arnej, Policji i pogotowia ratunkowego oraz sposobach ich wezwania, 2) instrukcje post´powania na wypadek po˝aru. §
Drogi komunikacyjne oraz dojÊcia do miejsc i stanowisk pracy powinny byç oznakowane i utrzymy-
Osoby kierownictwa i dozoru ruchu oraz osoby uprawnione mogà za˝àdaç okazania znaczka kontrolnego lub innego identyfikatora.
W przypadkach uzasadnionych warunkami terenowymi i techniczno-ruchowymi kierownik ruchu zak∏adu górniczego mo˝e zwolniç z obowiàzku posiadania przez osoby,

ust. 2, znaczków kontrolnych lub innych identyfikatorów. 4. Osoby kierownictwa lub dozoru ruchu, odpowiedzialne za pracowników wykonujàcych prace na danej zmianie, po jej zakoƒczeniu, powinny potwierdziç opuszczenie przez osoby,

ust. 2, stanowisk pracy lub przekazaç osobom dozoru ruchu nast´pnej zmiany informacj´ o pracownikach, którzy pozostali na stanowisku pracy w celu jej dokoƒczenia, podajàc przewidywany czas opuszczenia tych stanowisk. Sposób potwierdzenia opuszczenia stanowisk pracy ustala kierownik ruchu zak∏adu górniczego. §

Maszyny i urzàdzenia powinny byç eksploatowane, konserwowane i naprawiane w sposób okreÊlony w dokumentacji techniczno-ruchowej. §
Wprowadzenie zmian w maszynach i urzàdzeniach, w szczególnoÊci w konstrukcji noÊnej, zawiesiach, rozmieszczeniu przeciwci´˝arów, oraz rozszerzenie zakresów dzia∏ania wy∏àczników kraƒcowych, jest dozwolone tylko za zgodà kierownika ruchu zak∏adu górniczego, w sposób okreÊlony w dokumentacji producenta. §
Urzàdzenia ciÊnieniowe i dêwignicowe powinny byç montowane i u˝ytkowane w sposób okreÊlony w odr´bnych przepisach. §
Osoby kierownictwa i dozoru ruchu powinny przeprowadzaç okresowe kontrole stanu technicznego oraz sposobu korzystania z obiektów, maszyn i urzàdzeƒ, a tak˝e z instalacji technicznych zak∏adu górniczego. Dziennik Ustaw Nr 96 — 6337 —
Kierownik ruchu zak∏adu górniczego zatwierdza instrukcje ustalajàce zasady przeprowadzania kontroli,

ust. 1, zakres i cz´stotliwoÊç oraz sposób ich dokumentowania, z zastrze˝eniem ust.

W odniesieniu do obiektów budowlanych zak∏adu górniczego usytuowanych poza wyrobiskiem górniczym zasady przeprowadzania kontroli,

ust. 1, regulujà przepisy prawa budowlanego. §

Niedopuszczalne jest usuwanie i u˝ywanie urzàdzeƒ oraz instalacji ochronnych niezgodnie z ich przeznaczeniem, a tak˝e samowolne ich wy∏àczanie. W przypadku awarii urzàdzeƒ i instalacji doprowadza si´ je niezw∏ocznie do w∏aÊciwego stanu, stosujàc inne odpowiednie zabezpieczenia. Poz. 858 8) obiekty i urzàdzenia odwadniania, 9) wolno stojàce budynki centrali telefonicznych i dyspozytornie, 10) zbiorniki przeciwpo˝arowe, 11) mosty i estakady technologiczne.
Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, wydaje si´ na wniosek kierownika ruchu zak∏adu górniczego w oparciu o przed∏o˝onà dokumentacj´ technicznà i protokó∏ odbioru technicznego, dokonanego przez komisj´ powo∏ywanà przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.
W zezwoleniu mogà byç ustalone szczególne warunki prowadzenia ruchu.
Niedopuszczalne sà naprawy maszyn i urzàdzeƒ podczas ruchu, a w szczególnoÊci smarowanie i czyszczenie ich ruchomych cz´Êci.
Protokó∏, o którym mowa w ust. 5, powinien w szczególnoÊci zawieraç stwierdzenie, ˝e obiekt lub urzàdzenie przewidziane do oddania do ruchu wykonane zosta∏y zgodnie z dokumentacjà technicznà.
CzynnoÊci,

ust. 2, wykonuje si´ wy∏àcznie po zatrzymaniu pracy maszyn i urzàdzeƒ oraz odpowiednim zabezpieczeniu przed samoczynnym ich przemieszczeniem lub przypadkowym uruchomieniem, w tym tak˝e zabezpieczeniu dop∏ywu energii. § 30. 1. Wymagania,

§ 29

, powinny byç spe∏nione w przypadku wprowadzenia istotnych zmian konstrukcyjnych lub zmian warunków eksploatacji podstawowych obiektów i urzàdzeƒ zak∏adu górniczego. §

Oddanie do ruchu podstawowych obiektów i urzàdzeƒ zak∏adu górniczego wymaga zezwolenia w∏aÊciwego organu nadzoru górniczego.
Do podstawowych obiektów i urzàdzeƒ zak∏adu górniczego zalicza si´: 1) g∏ówne rozdzielnie elektryczne wysokiego i Êredniego napi´cia, 2) centrale telefoniczne i dyspozytorskie wraz z systemami ∏àcznoÊci i alarmowania, 3) stacje spr´˝arek powietrza, 4) g∏ówne urzàdzenia i uk∏ady odwadniania.
Przepisu ust. 1 nie stosuje si´, gdy wymieniony w ust. 2 obiekt lub urzàdzenie stanowi wyposa˝enie lub cz´Êç sk∏adowà obiektu budowlanego zak∏adu górniczego usytuowanego poza wyrobiskiem górniczym, dla którego zezwolenia na u˝ytkowanie wydawane sà na podstawie odr´bnych przepisów.
Do obiektów budowlanych zak∏adu górniczego usytuowanych poza wyrobiskiem górniczym zalicza si´ w szczególnoÊci:
Za istotnà zmian´ konstrukcyjnà lub zmian´ warunków eksploatacji uwa˝a si´, odpowiednio, zmian´ parametrów konstrukcyjnych lub warunków prowadzenia ruchu, które zawarte zosta∏y w dokumentacjach technicznych i w zezwoleniu na oddanie do ruchu. §
Organ nadzoru górniczego wydaje zezwolenia na oddanie do ruchu obiektu lub urzàdzenia po przeprowadzeniu próbnego ich ruchu. §
Oddanie do ruchu obiektów budowlanych usytuowanych w wyrobisku górniczym wymaga zezwolenia w∏aÊciwego organu nadzoru górniczego.
Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, wymagane jest równie˝ w razie przebudowy oraz remontu wprowadzajàcego istotne zmiany konstrukcyjne obiektów budowlanych usytuowanych w wyrobisku górniczym.
Przepisy § 29 ust. 5—7 oraz § 30 ust. 2 stosuje si´ odpowiednio.
Obiekty budowlane usytuowane w wyrobisku górniczym powinny byç projektowane, budowane, utrzymywane, remontowane i rozbierane zgodnie z zasadami wiedzy technicznej i budowlanej. 1) drogi technologiczne, 2) sk∏ady materia∏ów wybuchowych, 3) obiekty i urzàdzenia przeróbcze, 4) rurociàgi technologiczne, 5) obiekty stacji za∏adowczych i wy∏adowczych, 6) budynki g∏ównych stacji spr´˝arek powietrza wraz z rurociàgami, 7) budynki stacji elektroenergetycznych oraz g∏ówne urzàdzenia i sieci rozdzielcze wysokiego i Êredniego napi´cia,
CzynnoÊci,

ust. 4, wykonujà osoby posiadajàce odpowiednie w tym zakresie kwalifikacje budowlane.

Budow´, przebudow´, remont i rozbiórk´ obiektu budowlanego usytuowanego w wyrobisku górniczym nale˝y prowadziç na podstawie dokumentacji zatwierdzonej przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego. §
Kierownik ruchu zak∏adu górniczego dopuszcza do ruchu, na podstawie protoko∏u komisyjnego od- Dziennik Ustaw Nr 96 — 6338 — Poz. 858 bioru technicznego, obiekty, urzàdzenia i maszyny, których oddanie do ruchu nie wymaga zezwolenia w∏aÊciwego organu nadzoru górniczego. §
Wyprzedzenie robót górniczych robotami odwadniajàcymi ustala si´ na podstawie szczegó∏owego rozeznania hydrogeologicznego z∏o˝a. §
Kierownik ruchu zak∏adu górniczego okreÊla rodzaje prac, które sà wykonywane w warunkach szczególnego zagro˝enia.
W przypadkach uzasadnionych warunkami terenowymi i techniczno-ruchowymi kierownik ruchu zak∏adu górniczego mo˝e odstàpiç od wymogów,

ust.

Prace,

ust. 1, powinny byç w szczególnoÊci: 1) wykonywane przez wyspecjalizowanych w tym zakresie pracowników pod bezpoÊrednim nadzorem osoby dozoru ruchu, 2) poprzedzone sprawdzeniem stanu bezpieczeƒstwa miejsca pracy i urzàdzeƒ przez osob´ dozoru ruchu, §

Wyrobiska odkrywkowe powinny byç zabezpieczone przed nap∏ywem wód z terenów przyleg∏ych, w celu ograniczenia dop∏ywu wód i dzia∏ania erozyjnego na skarpach, pó∏kach, pochylniach i poziomach roboczych.
Zabezpieczenie, o którym mowa w ust. 1, powinno zapewniç przyj´cie i odprowadzenie: 3) poprzedzone instrukta˝em pracowników o mogàcym wystàpiç zagro˝eniu oraz sposobie prawid∏owego i bezpiecznego wykonywania prac. 1) dop∏ywów na terenach nizinnych — wyst´pujàce raz na 50 lat,
Podczas wykonywania prac,

ust. 1, niedozwolone jest przebywanie osób niebioràcych udzia∏u w tych pracach oraz wykonywanie innych prac w pobli˝u tego miejsca. 3) zrzutów wód z urzàdzeƒ odwadniajàcych. §

W miejscach, w których powsta∏o zagro˝enie bezpieczeƒstwa ruchu zak∏adu górniczego lub pracowników, dozwolone jest wykonywanie prac zwiàzanych z usuwaniem tego zagro˝enia. Prace takie mogà wykonywaç wy∏àcznie wyspecjalizowani w tym zakresie pracownicy.
Ponowne podj´cie pracy w miejscach,

ust. 1, nast´puje dopiero po stwierdzeniu przez osob´ kierownictwa lub dozoru ruchu, ˝e zagro˝enie zosta∏o usuni´te. §

Osoby kierownictwa i dozoru ruchu oraz wyznaczeni pracownicy powinni byç przeszkoleni w udzielaniu pierwszej pomocy.
W ka˝dym zak∏adzie górniczym oraz wydzielonym jego oddziale: 2) dop∏ywów na terenach wy˝ynnych i górskich — wyst´pujàce raz na 100 lat,
W przypadkach uzasadnionych warunkami terenowymi i techniczno-ruchowymi, kierownik ruchu zak∏adu górniczego mo˝e odstàpiç od wykonywania zabezpieczenia, o którym mowa w ust.
§
Projektowanie i prowadzenie robót udost´pniajàcych i eksploatacyjnych powinno byç odpowiednio dostosowane do warunków geologiczno-górniczych i wyposa˝enia technicznego, w sposób zachowujàcy odpowiednie parametry wyrobiska górniczego, a w szczególnoÊci parametry poziomów eksploatacyjnych oraz pasów ochronnych, zapewniajàcych bezpieczeƒstwo geotechniczne, bezpieczeƒstwo pracowników i ciàg∏oÊç ruchu zak∏adu górniczego. §
Osoby kierownictwa i dozoru ruchu powinny niezw∏ocznie zg∏aszaç s∏u˝bie mierniczo-geologicznej wyst´powanie podczas prowadzenia robót górniczych: 1) zaburzeƒ geologicznych, 1) na ka˝dej zmianie roboczej powinna byç zatrudniona co najmniej jedna osoba przeszkolona w udzielaniu pierwszej pomocy, 2) zbiorników wodnych, 2) powinny znajdowaç si´ nosze oraz apteczka wyposa˝ona w niezb´dne Êrodki medyczne. — w celu ich udokumentowania.
Kierownik ruchu zak∏adu górniczego ustala liczb´ i lokalizacj´ punktów opatrunkowych oraz miejsca rozmieszczenia apteczek i noszy. §
Stan wyrobisk górniczych i zwa∏owisk powinien byç okresowo kontrolowany przez osoby kierownictwa lub dozoru ruchu w zakresie i terminach ustalonych przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego, a wyniki tej kontroli odpowiednio udokumentowane. Rozdzia∏ 2 Roboty górnicze §
Roboty przygotowawcze na przedpolu wyrobiska odkrywkowego i zwa∏owiska prowadzi si´ z wyprzedzeniem, okreÊlonym przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego, zapewniajàcym bezpieczne prowadzenie robót górniczych. 3) osuwisk, 4) zmian warunków geologiczno-górniczych §
Kierownik dzia∏u robót górniczych i osoby dozoru ruchu w specjalnoÊci górniczej powinny posiadaç aktualne niezb´dne mapy górnicze.
Osoby dozoru ruchu wyznaczone przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego powinny aktualizowaç mapy,

ust. 1, w okreÊlonych przez niego terminach. Dziennik Ustaw Nr 96 — 6339 — 3. Kierownik ruchu zak∏adu górniczego mo˝e zwolniç osoby,

ust. 1, z obowiàzku posiadania aktualnych niezb´dnych map górniczych, pod warunkiem ˝e mapy te znajdujà si´ w zak∏adzie górniczym w miejscu dost´pnym dla wszystkich osób dozoru ruchu, a zwolnienie z tego obowiàzku nie wp∏ynie na zmniejszenie bezpieczeƒstwa prowadzonych robót. §

Zdejmowanie nadk∏adu powinno byç prowadzone z wyprzedzeniem okreÊlonym przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego, zapewniajàcym bezpieczne wydobywanie kopaliny ze z∏o˝a. §
Kraw´dzie ociosów powinny byç oczyszczone, a poluzowane partie skarp usuni´te w sposób gwarantujàcy bezpiecznà prac´ za∏ogi, maszyn i urzàdzeƒ.
Niebezpieczny odcinek Êciany, na którym roboty zosta∏y chwilowo wstrzymane, powinien byç zabezpieczony i oznakowany tablicami, umieszczonymi odpowiednio przy górnej i dolnej kraw´dzi Êciany. §
W przypadku wykrycia w nadk∏adzie, z∏o˝u lub urobku Êladów kultury materialnej bàdê znaleziska paleontologicznego, nale˝y natychmiast przerwaç roboty i zawiadomiç osob´ dozoru ruchu. Dalszy sposób prowadzenia robót ustala kierownik dzia∏u robót górniczych.
Kierownik ruchu zak∏adu górniczego powinien powiadomiç o znalezisku: w∏aÊciwy organ jednostki samorzàdu terytorialnego, konserwatora przyrody, konserwatora zabytków oraz w∏aÊciwy organ nadzoru górniczego. §
W celu sprawowania nadzoru nad gospodarkà Êrodkami strza∏owymi, sprz´tem strza∏owym oraz wykonywanymi robotami strza∏owymi w zak∏adzie górniczym lub grupie zak∏adów górniczych nale˝y utworzyç odpowiednie stanowisko w kierownictwie lub dozorze ruchu.
Roboty strza∏owe wykonywane metodà d∏ugich otworów strza∏owych wykonuje si´ pod nadzorem osoby dozoru ruchu wyznaczonej przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.
Osoba, o której mowa w ust. 2, powinna posiadaç stwierdzone kwalifikacje osoby dozoru ruchu w specjalnoÊci górniczej — technika strza∏owa.
Do podmiotu wykonujàcego w zak∏adzie górniczym roboty strza∏owe przepisu ust. 1 nie stosuje si´. Nadzór nad wykonywaniem tych robót sprawuje kierownik ruchu zak∏adu górniczego lub osoba dozoru ruchu przez niego wyznaczona, posiadajàca stwierdzone kwalifikacje,

ust.

Poz. 858 2) stosowaç odpowiednio zakotwiczone bariery zabezpieczajàce, gdy wiertnica nie ma urzàdzenia do automatycznego podawania ˝erdzi, 3) zabezpieczyç odwiercony otwór przed zalaniem lub zasypaniem. §
W zak∏adzie górniczym powinna byç prowadzona ewidencja odstrza∏ów, je˝eli wykonywane sà roboty strza∏owe na podstawie dokumentacji strza∏owej sporzàdzonej w sposób okreÊlony w odr´bnych przepisach.
W ewidencji odstrza∏ów odnotowuje si´: 1) numer dokumentacji strza∏owej oraz dat´, godzin´ i miejsce odstrza∏u, 2) rzeczywiste parametry odstrza∏u, 3) inne istotne informacje dotyczàce wykonywanych robót strza∏owych.
Wpisów do ewidencji odstrza∏ów dokonuje kierownik odstrza∏u nadzorujàcy wykonywanie robót strza∏owych i potwierdza je w∏asnor´cznym podpisem.
Ewidencj´ odstrza∏ów przechowuje kierownik ruchu zak∏adu górniczego lub wyznaczona przez niego osoba dozoru ruchu zgodnie z przepisami o przechowywaniu dowodów Êcis∏ego zarachowania. §
Podczas czynnoÊci zwiàzanych z ∏adowaniem Êrodków strza∏owych do otworów strza∏owych pracownicy niewykonujàcy tych czynnoÊci powinni znajdowaç si´ w odleg∏oÊci co najmniej 30 m od miejsca ∏adowania tych Êrodków. §
Sposób zabezpieczenia obiektów, maszyn i urzàdzeƒ znajdujàcych si´ w strefie zagro˝onej rozrzutem od∏amków ustala osoba bezpoÊrednio nadzorujàca roboty strza∏owe. CzynnoÊç ta powinna byç wykonywana ka˝dorazowo przed rozpocz´ciem ∏adowania Êrodków strza∏owych do otworów strza∏owych, zgodnie z ustaleniami kierownika ruchu zak∏adu górniczego dotyczàcymi zabezpieczenia tych obiektów, maszyn i urzàdzeƒ przed skutkami robót strza∏owych. §
Przed przystàpieniem do ∏adowania Êrodków strza∏owych do otworu strza∏owego powinno byç sprawdzone, czy otwór mo˝e byç za∏adowany zgodnie z ustaleniami metryki strza∏owej albo dokumentacji strza∏owej.
Niedopuszczalne jest udra˝nianie otworu strza∏owego, w którym znajdujà si´ Êrodki strza∏owe. §
Masa poszczególnych Êrodków strza∏owych ∏adowanych do otworu strza∏owego nie mo˝e przekraczaç 30 kg, a ∏adunku udarowego — 10 kg. §
Niedopuszczalne jest wiercenie otworów strza∏owych w otworach pozosta∏ych z poprzednich strzelaƒ (fajkach) lub w otworach, w których znajdujà si´ Êrodki strza∏owe.
Do czynnoÊci za∏adowania ∏adunków udarowych do otworu strza∏owego u˝ywa si´ sprz´tu wykonanego z materia∏ów niepowodujàcych iskrzenia oraz nie∏adujàcych si´ elektrostatycznie. §
Przy wierceniu otworów strza∏owych nale˝y: §
W przypadku zaklinowania si´ w otworze strza∏owym Êrodków strza∏owych przerywa si´ dalsze ∏adowanie otworu. 1) zabezpieczyç wiertnic´ przed mo˝liwoÊcià samoczynnego przesuwania si´, Dziennik Ustaw Nr 96 — 6340 —
O sposobie odpalania otworu strza∏owego, w którym znajdujà si´ Êrodki strza∏owe, decyduje osoba kierownictwa lub dozoru ruchu, bezpoÊrednio nadzorujàca wykonywanie robót strza∏owych. §
Przy metodzie strzelania otworami z poszerzonym dnem: 1) promieƒ strefy bezpieczeƒstwa, w której niedopuszczalne jest przebywanie ludzi, powinien wynosiç co najmniej 100 m, 2) przed przystàpieniem do powtórnego ∏adowania otworu Êrodkami strza∏owymi usuwa si´ skruszony materia∏ z otworu i bada mo˝liwoÊç jego ∏adowania, 3) po poszerzeniu dna otworu strza∏owego dopuszczalne jest ponowne za∏adowanie otworu Êrodkami strza∏owymi po up∏ywie co najmniej 15 minut od odstrza∏u. §
W otworach strza∏owych, w których znajduje si´ woda, Êrodki strza∏owe powinny byç umieszczone w otoczkach ochronnych lub powinny byç stosowane Êrodki strza∏owe wodoodporne. §
Przy elektrycznym odpalaniu ∏adunków Êrodków strza∏owych: 1) na przewodach zapalników dopuszczalne jest opuszczanie do otworu strza∏owego naboju udarowego o masie zgodnej z warunkami dopuszczenia, lecz nieprzekraczajàcego 500 g, 2) ka˝da cz´Êç ∏adunku rozcz∏onkowanego powinna posiadaç oddzielny ∏adunek udarowy lub zawieraç lont detonujàcy, 3) bezpoÊrednio przed przy∏àczeniem obwodu strza∏owego do zapalarki powinny byç ze schronu strza∏owego sprawdzone jego ciàg∏oÊç i opornoÊç, 4) w przypadku stosowania zwijanej liny strza∏owej powinna ona byç rozwini´ta na ca∏ej d∏ugoÊci. §
Odpalanie ∏adunków Êrodków strza∏owych przy u˝yciu lontów detonujàcych mo˝e byç wykonywane, je˝eli: 1) odcinki lontu o potrzebnej d∏ugoÊci sà odpowiednio przygotowane przed ich umieszczeniem w otworach strza∏owych, 2) w tej samej sieci sà u˝ywane lonty jednego rodzaju, pochodzàce od tego samego producenta, 3) sieç strza∏owa nie tworzy p´tli, 4) w przypadku krzy˝owania si´ lontów lub uk∏adania linii równoleg∏ych zachowane zostanà odst´py pomi´dzy nimi wynoszàce co najmniej 20 cm, 5) opuszczany na loncie do otworu strza∏owego ∏adunek udarowy jest o masie zgodnej z warunkami dopuszczenia — nieprzekraczajàcej 500 g, 6) do inicjowania lontów detonujàcych nie sà u˝ywane sp∏onki, 7) po∏àczenia lontów wykonane sà na nak∏adk´ na odcinku nie krótszym ni˝ 20 cm i zabezpieczone taÊmà izolacyjnà, Poz. 858 8) odga∏´zienia od sieci strza∏owej wychodzà w kierunku przebiegu fali detonacyjnej pod kàtem od 30° do 45°, 9) po∏àczenia odcinków lontu nie sà umieszczone w przybitce. §
Za niewypa∏ uznaje si´ ka˝dy pojedynczy ∏adunek Êrodka strza∏owego, który podczas pomiaru ciàg∏oÊci obwodu strza∏owego wykaza∏ przerw´ lub który przy wykonywaniu odstrza∏u nie odpali∏.
W zak∏adzie górniczym prowadzi si´ ksià˝k´ ewidencji niewypa∏ów. §
W przypadku niewypa∏u Êrodka strza∏owego, polecenie nadania sygna∏u dêwi´kowego oznaczajàcego „odwo∏anie” mo˝e nastàpiç dopiero po odpowiednim zabezpieczeniu rejonu niewypa∏u. §
Likwidacji niewypa∏u mo˝e dokonaç tylko zespó∏ pracowników w sk∏adzie wyznaczonym przez osob´ dozoru ruchu nadzorujàcà roboty strza∏owe, zgodnie z wymaganiami okreÊlonymi w instrukcji zatwierdzonej przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego. §
Osoba kierownictwa lub dozoru ruchu nadzorujàca roboty strza∏owe powinna okreÊliç szczegó∏owy sposób likwidacji niewypa∏u i zapoznaç z nim pracowników zatrudnionych przy prowadzeniu tych robót, ustalajàc: 1) granice terenu, na którym nie mo˝na prowadziç ˝adnych innych robót niezwiàzanych z likwidacjà niewypa∏u, 2) granice stref zagro˝eƒ i sposób ich zabezpieczenia, 3) sposób lokalizacji Êrodków strza∏owych, które uznano za niewypa∏y, 4) sposób usuwania przybitki, ∏adunków udarowych i Êrodka strza∏owego, 5) sposób post´powania w przypadku braku ciàg∏oÊci obwodu strza∏owego w pojedynczym ∏adunku Êrodka strza∏owego. §
Likwidowanie niewypa∏ów Êrodków strza∏owych za pomocà dodatkowych naboi udarowych jest dopuszczalne wy∏àcznie w warunkach gwarantujàcych, ˝e dodatkowy nabój bezpoÊrednio zetknie si´ z ∏adunkiem tego niewypa∏u.
W przypadku likwidacji niewypa∏u w otworach strza∏owych przez detonacj´ za pomocà dodatkowego naboju udarowego, przybitk´ wodnà lub sypkà usuwa si´ z otworu wy∏àcznie za pomocà spr´˝onego powietrza. §
Przy likwidacji niewypa∏ów za pomocà odpalenia elektrycznego badanie wzrokowe prawid∏owoÊci po∏àczeƒ sieci strza∏owej lub wykonywanie innych czynnoÊci (robót) nast´puje po uprzednim od∏àczeniu sieci strza∏owej od zapalarki oraz po zwarciu i zaizolowaniu koƒcówek przewodów strza∏owych. §
Niewypa∏ w otworze strza∏owym krótkim likwiduje si´ poprzez odpalenie ∏adunku umieszczonego w otworze odwierconym równolegle w odleg∏oÊci co najmniej 50 cm. Dziennik Ustaw Nr 96 — 6341 —
Strzelajàc ∏adunkami nak∏adanymi lub podk∏adanymi, likwidacji niewypa∏u dokonuje si´ przez r´czne usuni´cie przybitki, umieszczenie dodatkowego naboju udarowego, ponowne wykonanie przybitki i jego odpalenie.
Przy strzelaniu rozszczepkowym niewypa∏ likwiduje si´ przez za∏o˝enie i odstrzelenie ∏adunku nak∏adanego wprost na wylot otworu. §
Po rozstawieniu posterunków zabezpieczajàcych i nadaniu sygna∏u uprzedzajàcego, w strefie zagro˝enia rozrzutu od∏amków mogà przebywaç tylko cz∏onkowie zespo∏u powo∏anego do wykonania odstrza∏u, pracownicy w∏aÊciwego organu nadzoru górniczego oraz inne osoby po wyra˝eniu zgody na ich przebywanie przez osob´ dozoru ruchu nadzorujàcà roboty strza∏owe. §
Po stwierdzeniu prawid∏owoÊci odstrza∏u osoba kierownictwa lub dozoru ruchu nadzorujàca roboty strza∏owe wydaje polecenie nadania sygna∏u dêwi´kowego oznaczajàcego „odwo∏anie”.
Schron strza∏owy opuszcza si´ dopiero po nadaniu sygna∏u dêwi´kowego oznaczajàcego „odwo∏anie”.
Do osób odpowiedzialnych za stwierdzenie prawid∏owoÊci odstrza∏u przepisu ust. 2 nie stosuje si´. §
Naboje udarowe przeznaczone do umieszczenia w otworze strza∏owym przygotowuje si´ bezpoÊrednio przed ich umieszczeniem w tym otworze, w odleg∏oÊci co najmniej 5 m od za∏adowanych otworów strza∏owych oraz miejsca sk∏adowania materia∏u wybuchowego.
Zgod´ na wykonywanie naboi udarowych w innych miejscach, ni˝ okreÊlono w ust. 1, w uzasadnionych przypadkach udziela kierownik ruchu zak∏adu górniczego, okreÊlajàc warunki zapewniajàce bezpieczeƒstwo ich przygotowania i transportu na miejsce wykonywania robót. §
Niedopuszczalne jest podwieszanie ∏adunku Êrodka strza∏owego na przewodach strza∏owych podczas usuwania nawisu na Êcianie. §
Specjalistyczne roboty strza∏owe wykonuje si´ pod bezpoÊrednim nadzorem kierownika s∏u˝by strza∏owej.
Kierownik ruchu zak∏adu górniczego ustala, które z robót strza∏owych wykonywanych w zak∏adzie górniczym zalicza si´ do specjalistycznych robót strza∏owych. Poz. 858
Dokumentacja, o której mowa w ust. 1, podlega zaopiniowaniu przez rzeczoznawc´ do spraw ruchu zak∏adu górniczego. §
Strzelanie doÊwiadczalne wykonywane jest przez kierownika s∏u˝by strza∏owej pod nadzorem kierownika dzia∏u robót górniczych, a w miar´ potrzeb przy udziale rzeczoznawcy do spraw ruchu zak∏adu górniczego. §
Kierownik ruchu zak∏adu górniczego o terminie przeprowadzenia strzelania doÊwiadczalnego powiadamia w∏aÊciwy organ nadzoru górniczego co najmniej na 7 dni przed planowanym terminem strzelania. §
Z wykonywania strzelania doÊwiadczalnego lub serii strzelaƒ sporzàdza si´ protokó∏ z podaniem opisu robót i uzyskanych efektów. Protokó∏ podpisujà wykonujàcy i nadzorujàcy strzelanie oraz rzeczoznawca do spraw ruchu zak∏adu górniczego, je˝eli uczestniczy∏ w strzelaniu. §
Niedopuszczalne jest pozostawianie bez obs∏ugi maszyn i urzàdzeƒ b´dàcych w ruchu nieprzystosowanych do pracy bez sta∏ej obs∏ugi.
W przypadku koniecznoÊci pozostawienia maszyny lub urzàdzenia bez obs∏ugi operator powinien wy∏àczyç wszystkie nap´dy, napi´cie sterownicze lub dop∏yw energii elektrycznej, unieruchomiç prac´ maszyny lub urzàdzenia oraz zabezpieczyç je przed dost´pem osób nieupowa˝nionych.
W okresie planowanych przerw w pracy maszyn: urabiajàcych, ∏adujàcych, zwa∏ujàcych i pomocniczych oraz urzàdzeƒ ruchowych ustawia si´ je w bezpiecznym miejscu, wyznaczonym przez osob´ dozoru ruchu, zabezpiecza przed dost´pem osób nieupowa˝nionych oraz przed przypadkowym ich uruchomieniem.
W okresie planowych przerw w pracy maszyn,

ust. 3, powinny one byç nadzorowane w sposób ustalony przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego lub wyznaczonej przez niego osoby kierownictwa odpowiedniego dzia∏u ruchu. §

Odst´p pomi´dzy maszynami urabiajàcymi, ∏adujàcymi i zwa∏ujàcymi podczas ich eksploatacji powinien byç wi´kszy od sumy promieni maksymalnego zasi´gu tych maszyn. §
Maszyny urabiajàce, ∏adujàce i zwa∏ujàce powinny byç wyposa˝one w sygnalizacj´ ostrzegawczà, stosowanà przed ich uruchomieniem oraz w razie wystàpienia zagro˝enia. §
Prac´ maszyn zwa∏ujàcych oraz wielonaczyniowych urabiajàcych i ∏adujàcych prowadzi si´ w blokadzie ruchu ze wspó∏pracujàcymi przenoÊnikami. §
Strzelania w otworach wiertniczych i ucinanie rur w studniach odwadniajàcych metodà minerskà powinny byç wykonywane zgodnie z instrukcjà zatwierdzonà przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.
Do maszyn o pojemnoÊci naczynia do 0,5 m3 przepisu ust. 1 nie stosuje si´. §
W zak∏adzie górniczym wykonuje si´ strzelania doÊwiadczalne na podstawie dokumentacji strzelania.
W przypadku wystàpienia awarii blokady zasady pracy na czas naprawy ustala osoba kierownictwa lub dozoru ruchu nadzorujàca prace na danej zmianie. Dziennik Ustaw Nr 96 — 6342 —
Niedozwolone jest przebywanie osób w urzàdzeniach wysypowych lub pod nimi podczas pracy maszyny. §
Stanowiska pracy zlokalizowane na maszynach, okreÊlone przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego, powinny posiadaç sta∏à ∏àcznoÊç z operatorami tych maszyn. §
Osoby dozoru ruchu oraz inni pracownicy zatrudnieni w ruchu zak∏adu górniczego, ka˝dy w swoim zakresie dzia∏ania, odpowiadajà za w∏aÊciwe u˝ytkowanie oraz konserwacj´ maszyn i urzàdzeƒ. §
Zasady poruszania si´ maszyn na poziomach nad wyrobiskami podziemnymi okreÊla kierownik ruchu zak∏adu górniczego. §
Do przejazdu lub transportu maszyn i urzàdzeƒ stosowanych w zak∏adzie górniczym powinno si´ przygotowaç odpowiednie trasy dla tych celów. §
Maszyn´ jednonaczyniowà podczas urabiania i ∏adowania ustawia si´ w sposób zapewniajàcy widocznoÊç — z kabiny maszyny — Êrodków transportowych i wysypu urobku. §
Dla ka˝dej maszyny powinna byç okreÊlona przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego szerokoÊç „pasa bezpieczeƒstwa” od górnej i dolnej kraw´dzi poszczególnych skarp. Przekraczanie granicy tego pasa jest niedopuszczalne. §
Przewód oponowy zasilajàcy maszyny i urzàdzenia o nap´dzie elektrycznym powinien byç u∏o˝ony w sposób ustalony przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego lub wyznaczonà przez niego osob´ dozoru odpowiedniego dzia∏u ruchu, w porozumieniu z kierownikiem dzia∏u robót górniczych. §
Obs∏ug´ maszyn i urzàdzeƒ powierza si´ pracownikom posiadajàcym odpowiednie kwalifikacje i uprawnienia do obs∏ugi danej maszyny lub urzàdzenia. Dokument stwierdzajàcy uprawnienie pracownicy powinni posiadaç przy sobie. §
Maszyny i urzàdzenia powinny byç wyposa˝one w niezb´dne i sprawne zabezpieczenia gwarantujàce bezpieczne ich u˝ytkowanie, w tym w sprz´t gaÊniczy lub instalacje gaÊnicze. §
Badania kontrolne konstrukcji noÊnych, lin stalowych oraz zespo∏ów i elementów stanowiàcych o bezpieczeƒstwie pracy maszyn urabiajàcych wielonaczyniowych i zwa∏ujàcych powinny byç wykonywane zgodnie ze szczegó∏owà instrukcjà kontroli stanu technicznego, zatwierdzonà przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.
Graniczne po∏o˝enie ruchomych mechanizmów tych maszyn powinno byç zabezpieczone ogranicznikami. §
Wysi´gników, mechanizmów urabiania, ∏adowania i zwa∏owania nie u˝ywa si´ do podnoszenia przedmiotów nieb´dàcych urobkiem, je˝eli dokumentacja techniczno-ruchowa wyraênie na to nie zezwala. Poz. 858
Je˝eli dokumentacja techniczno-ruchowa dopuszcza mo˝liwoÊç u˝ycia wysi´gników do prac okreÊlonych w ust. 1, przy wykonywaniu tych czynnoÊci stosuje si´ przepisy bezpieczeƒstwa i higieny pracy przy urzàdzeniach dêwigowych. §
Materia∏y eksploatacyjne i cz´Êci zamienne magazynuje si´ na maszynach i urzàdzeniach technicznych wy∏àcznie w miejscach do tego przeznaczonych. §
Na maszynach urabiajàcych, ∏adujàcych i zwa∏ujàcych dopuszczalne jest instalowanie dodatkowych grzejników elektrycznych tylko za zgodà kierownika ruchu zak∏adu górniczego lub wyznaczonej przez niego osoby dozoru odpowiedniego dzia∏u ruchu i s∏u˝by przeciwpo˝arowej zak∏adu górniczego. §
PrzejÊcia, pomosty, schody i drabiny na maszynach i urzàdzeniach utrzymuje si´ w stanie zapewniajàcym bezpieczne ich u˝ytkowanie. §
Przygotowanie i przekazanie maszyn i urzàdzeƒ do napraw oraz prowadzenie napraw wykonuje si´ zgodnie z ustaleniami kierownika ruchu zak∏adu górniczego. §
Konserwacje i naprawy bie˝àce maszyn i urzàdzeƒ powinny byç wykonywane zgodnie z dokumentacjà techniczno-ruchowà producenta. §
SzerokoÊç przodka przy r´cznym urabianiu nadk∏adu lub kopaliny i wysokoÊç urabianego pi´tra ustala kierownik ruchu zak∏adu górniczego. §
Podczas r´cznego urabiania jednoczesna praca ludzi w przodkach znajdujàcych si´ jeden nad drugim dopuszczalna jest wy∏àcznie, gdy szerokoÊç poziomu pomi´dzy pi´trami jest wi´ksza ni˝ 6 m. §
Podczas r´cznego urabiania nadk∏adu lub kopaliny obserwuje si´ stan przodka i powiadamia niezw∏ocznie osoby dozoru ruchu o wszelkich zmianach warunków geologiczno-górniczych. §
Hydromechaniczne urabianie nadk∏adu lub kopaliny wykonuje si´ zgodnie z projektem technicznym, zatwierdzonym przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.
Projekt techniczny okreÊla w szczególnoÊci sposób: 1) urabiania, 2) zwa∏owania, 3) transportu urobku i odprowadzania wody. §
Termiczne urabianie kopaliny wykonuje si´ zgodnie z projektem technicznym zatwierdzonym przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego. §
W pobli˝u miejsca pracy palnika termicznego powinno znajdowaç si´ stanowisko sprz´tu przeciwpo˝arowego. IloÊç i rodzaj tego sprz´tu ustala si´ w projekcie technicznym, o którym mowa w §
§
Niedopuszczalne jest u˝ywanie otwartego ognia w odleg∏oÊci co najmniej 10 m od zbiornika paliw i butli gazowych. Dziennik Ustaw Nr 96 — 6343 — §
Eksploatacja z∏o˝a spod lustra wody urzàdzeniami p∏ywajàcymi odbywa si´ zgodnie z projektem technicznym eksploatacji zatwierdzonym przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego, uwzgl´dniajàcym, w zale˝noÊci od miejsca prowadzonej eksploatacji, przepisy dotyczàce: 1) bezpieczeƒstwa ˝eglugi w ˝egludze Êródlàdowej, z wy∏àczeniem eksploatacji za pomocà sprz´tu p∏ywajàcego urabiajàco-odstawczego, Poz. 858 3) bezpiecznà odleg∏oÊç od: a) wyrobiska górniczego, b) kraw´dzi frontów eksploatacyjnych dla zwa∏owania wewn´trznego, c) cieków i innych zbiorników wodnych, d) dróg, obiektów budowlanych, linii kolejowych i innych urzàdzeƒ, 4) wysokoÊç pi´ter i ich iloÊç, 2) bezpieczeƒstwa morskiego. 5) maszyny i urzàdzenia stosowane do zwa∏owania i sk∏adowania,
Na akwenach wodnych zamkni´tych Êródlàdowych w projekcie technicznym nie uwzgl´dnia si´: 6) dopuszczalny kàt nachylenia poprzecznego torów. 1) posiadania uprawnieƒ ˝eglugowych pracowników,
W przypadkach uzasadnionych warunkami technicznymi i terenowymi, a tak˝e przeznaczeniem urobionych mas, kierownik ruchu zak∏adu górniczego decyduje o odstàpieniu od sporzàdzania dokumentacji, o której mowa w ust.
2) posiadania sprz´tu nawigacyjnego, 3) instalacji z´zowej uproszczonej.
Zasady podzia∏u obowiàzków i wspó∏dzia∏ania osób za∏ogi urzàdzenia p∏ywajàcego i osób zatrudnionych przy prowadzeniu ruchu zak∏adu górniczego ustala przedsi´biorca, powiadamiajàc w∏aÊciwe organy nadzoru górniczego, a tak˝e administracji Êródlàdowej albo morskiej. §
Niedopuszczalne jest urabianie ska∏ sypkich, plastycznych i kruchych przez podkopywanie, podcinanie lub podwr´bianie, z wyjàtkiem przypadków wynikajàcych z technologii robót zatwierdzonej przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego. §
Budow´ zwa∏owisk zewn´trznych i wewn´trznych prowadzi si´, tak aby ska∏y nadk∏adowe najbardziej przydatne do rekultywacji by∏y zwa∏owane jako wierzchowina. §
Kszta∏towanie wierzchowiny zwa∏owiska i zboczy sta∏ych prowadzi si´ wraz z post´pem robót górniczych, w sposób umo˝liwiajàcy ich rekultywacj´. §
Powierzchnie zboczy sta∏ych i wierzchowiny zwa∏owiska zabezpiecza si´ przed erozjà. §
Zwa∏owisko i sk∏adowisko lokalizuje si´ w tej cz´Êci wyrobiska górniczego, z której wyeksploatowano ca∏kowicie kopalin´, lub poza granicà udokumentowania zasobów bilansowych, w miejscu niepowodujàcym pogorszenia warunków póêniejszej eksploatacji tych zasobów. §
Zwa∏owanie kopalin palnych wykonuje si´ w sposób uniemo˝liwiajàcy ich samozapalenie.
Dopuszcza si´ lokalizowanie zwa∏owiska i sk∏adowiska tymczasowego w granicach udokumentowanych zasobów z∏o˝a lub w cz´Êci wyrobiska górniczego, z której nie wyeksploatowano kopaliny, je˝eli uzasadniajà to warunki techniczno-ekonomiczne i terenowe. §
Podczas wy∏adunku zwa∏owanego materia∏u ze Êrodków transportowych niedopuszczalne jest przebywanie pracowników od strony roz∏adowywanych Êrodków transportowych. §
W przypadku mo˝liwoÊci odzysku zwa∏owanych mas nadk∏adowych lub ich cz´Êci stosuje si´ zwa∏owanie selektywne, o ile jest to ekonomicznie uzasadnione. Rozdzia∏ 3 §
Teren przeznaczony pod zwa∏owiska i sk∏adowiska powinien byç: Transport 1) odwodniony i zabezpieczony przed dop∏ywem wody, §
PrzenoÊniki taÊmowe wyposa˝a si´ w urzàdzenia: 2) zbadany pod wzgl´dem wytrzyma∏oÊci i statecznoÊci pod∏o˝a. 1) do napinania taÊmy,
O potrzebie wykonania badaƒ,

ust. 1 pkt 2, decyduje kierownik ruchu zak∏adu górniczego. 3) hamulcowe zabezpieczajàce przed samoczynnym ruchem taÊmy pod wp∏ywem ci´˝aru urobku oraz przed zasypaniem przenoÊnika odbierajàcego, §

Kszta∏towanie zwa∏owisk i sk∏adowisk prowadzi si´ zgodnie z dokumentacjà technicznà, zatwierdzonà przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego. 2) do czyszczenia taÊmy, 4) umo˝liwiajàce zatrzymanie przenoÊnika, 5) s∏u˝àce jako os∏ony cz´Êci wirujàcych i ruchomych, okreÊlone szczegó∏owo w dokumentacji techniczno-ruchowej,
Dokumentacja, o której mowa w ust. 1, powinna okreÊlaç w szczególnoÊci: 6) sygnalizujàce, akustyczne i optyczne, informujàce o zamierzonym uruchomieniu przenoÊnika, 1) technologi´ zwa∏owania, 7) wy∏àczajàce z ruchu przenoÊnik przy zaistnieniu poÊlizgu taÊmy na b´bnach nap´dowych. 2) kàty generalne zboczy, Dziennik Ustaw Nr 96 — 6344 —
PrzenoÊniki, które zgodnie z dokumentacjà techniczno-ruchowà nie posiadajà pe∏nego wyposa˝enia, o którym mowa w ust. 1, w przypadkach uzasadnionych warunkami techniczno-ruchowymi, dopuszcza do ruchu kierownik ruchu zak∏adu górniczego pod warunkiem ustalenia dodatkowych wymagaƒ gwarantujàcych bezpieczeƒstwo. §
Wzd∏u˝ tras przenoÊników taÊmowych w miejscach ustalonych przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego lub osoby dozoru ruchu przez niego wyznaczonej powinny si´ znajdowaç bezpieczne dla osób przejÊcia przez te przenoÊniki. §
PrzenoÊniki usytuowane nad stanowiskami pracy lub drogami komunikacyjnymi wyposa˝a si´ w zabezpieczenia chroniàce przed spadajàcym urobkiem. §
Sta∏e stanowiska obs∏ugi przenoÊników taÊmowych nale˝y wyposa˝yç w techniczne Êrodki ∏àcznoÊci.
W przypadkach uzasadnionych warunkami techniczno-ruchowymi kierownik ruchu zak∏adu górniczego mo˝e odstàpiç od wymogu okreÊlonego w ust.
Poz. 858 2) dokonywanie napraw i robót konserwacyjnych przy przenoÊniku taÊmowym podczas jego ruchu, gdy istnieje zagro˝enie bezpoÊredniego zetkni´cia si´ z elementami b´dàcymi w ruchu, 3) uruchamianie przenoÊnika taÊmowego bez uprzedniego sygna∏u ostrzegawczego, 4) chodzenie po konstrukcji przenoÊnika podczas jego ruchu, stawanie na niej lub jazda na taÊmie przenoÊnika. §
PrzenoÊniki taÊmowe przesuwa si´ zgodnie z instrukcjà zatwierdzonà przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego. §
Wykorzystywanie przenoÊników taÊmowych do celów innych ni˝ okreÊlono w procesie technologicznym dopuszczalne jest na zasadach okreÊlonych w dodatkowej instrukcji zatwierdzonej przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego. §
Naprawianie przenoÊnika dopuszczalne jest, po uprzednim jego zabezpieczeniu przed przypadkowym uruchomieniem, w sposób ustalony przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego. §
Ka˝dy przenoÊnik taÊmowy powinien posiadaç skuteczne zabezpieczenie przed przypadkowym uruchomieniem. §
Koleje znajdujàce si´ na terenie zak∏adu górniczego eksploatowane sà zgodnie z regulaminem transportu szynowego opracowanym w oparciu o odr´bne przepisy.
Teren wzd∏u˝ przenoÊników taÊmowych powinien umo˝liwiaç przejazd lub przejÊcie w celu przeprowadzenia kontroli stanu technicznego przenoÊnika lub jego naprawy. §
Zasady eksploatacji, utrzymania i napraw torów jezdnych maszyn ustala kierownik ruchu zak∏adu górniczego. §
W rejonie stacji nap´dowych przenoÊników taÊmowych zapewnia si´ powierzchni´ niezb´dnà do korzystania z urzàdzeƒ dêwigowych podczas monta˝u lub napraw.
W przypadku braku mo˝liwoÊci spe∏nienia wymogu, o którym mowa w ust. 1, stacje powinny byç wyposa˝one we w∏asne urzàdzenia dêwigowe, odpowiadajàce wymaganiom okreÊlonym w przepisach o dozorze technicznym. §
PrzenoÊniki taÊmowe ustawia si´ w bezpiecznej odleg∏oÊci od dolnej lub górnej kraw´dzi poszczególnych skarp. §
Odleg∏oÊç przewodów trakcji elektrycznej b´dàcych pod napi´ciem od maksymalnego zasi´gu pracy maszyn nie mo˝e byç mniejsza ni˝ 5 m. §
Materia∏ przeznaczony do zwa∏owania przewozi si´ na zwa∏owiska w sk∏adach ciàgnionych.
Kierownik ruchu zak∏adu górniczego w uzasadnionych przypadkach mo˝e zezwoliç na przewo˝enie materia∏u na zwa∏owiska w sk∏adach pchanych. §
Szynowy transport wewnàtrzzak∏adowy przy u˝yciu lokomotyw wyposa˝a si´ w niezb´dne zabezpieczenia oraz urzàdzenia sygnalizacji i ∏àcznoÊci.
Odleg∏oÊç, o której mowa w ust.1, okreÊla kierownik ruchu zak∏adu górniczego.
Niedopuszczalne jest równoczesne u˝ytkowanie, na tych samych odcinkach torów, lokomotyw i innych Êrodków transportu szynowego. §
PrzenoÊniki taÊmowe eksploatuje si´ w sposób niestwarzajàcy zagro˝enia powodowanego przez wypadajàcy urobek z jego taÊmy. §
Niedopuszczalny jest przewóz r´czny wozami w wyrobiskach górniczych o nachyleniu powy˝ej 4°. §
Transportowanie przenoÊnikami taÊmowymi popio∏u odbywa si´ z zastosowaniem odpowiednich Êrodków zapobiegajàcych pyleniu, po uprzednim jego wygaszeniu i och∏odzeniu do temperatury nie wy˝szej ni˝ +50°C.
Przy r´cznym przewozie w miejscach, gdzie istnieje mo˝liwoÊç samoczynnego toczenia si´ wozu w wyrobiskach górniczych o nachyleniu do 4°, odleg∏oÊç mi´dzy wozami nie mo˝e byç mniejsza ni˝ 30 m. §
Niedopuszczalne jest: 1) zbli˝anie si´ do ruchomych cz´Êci przenoÊnika taÊmowego na odleg∏oÊç mniejszà ni˝ 0,5m, §
Transport r´czny po torach przewozu lokomotywowego dopuszczalny jest tylko za zezwoleniem kierownika ruchu zak∏adu górniczego i na okreÊlonych przez niego warunkach. Dziennik Ustaw Nr 96 — 6345 — §
Budow´ dróg sta∏ych wewnàtrzzak∏adowych wykonuje si´ zgodnie z wymaganiami okreÊlonymi w dokumentacji zatwierdzonej przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.
Drogi przeznaczone dla ruchu ko∏owego w zak∏adzie górniczym powinny byç: 1) dostosowane do gabarytów i ci´˝aru pojazdów technologicznych, u˝ywanych w ruchu zak∏adu górniczego, oraz do nat´˝enia ruchu, 2) odpowiednio oznakowane, 3) podzielone na drogi sta∏e i tymczasowe, z okreÊleniem wymagaƒ dotyczàcych nawierzchni oraz wyodr´bnieniem dróg dla pojazdów gàsienicowych. Poz. 858 §
Stanowisko maszynisty ko∏owrotu oraz stanowiska obs∏ugi pomostów nadawczo-odbiorczych wyposa˝a si´ w: 1) instrukcj´ okreÊlajàcà dopuszczalnà iloÊç wozów ∏adownych i pustych, jaka powinna byç eksploatowana, 2) tablice z obowiàzujàcymi sygna∏ami informacyjno-ostrzegawczymi. §
Transport linowy prowadzi si´ zgodnie z projektem technicznym i regulaminem ruchu, zatwierdzonym przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego. §
Pomi´dzy wszystkimi stacjami i pomostami zachowuje si´ ∏àcznoÊç oraz ustalonà sygnalizacj´. §
Zasady u˝ytkowania i utrzymywania pojazdów oraz dróg wewnàtrzzak∏adowych okreÊla regulamin ruchu, zatwierdzony przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego, uwzgl´dniajàcy odr´bne przepisy w tym zakresie. §
Niedopuszczalne jest przebywanie na stacjach oraz chodzenie po trasie podczas prowadzenia ruchu.
Je˝eli w granicach terenu zak∏adu górniczego lub jego cz´Êci sà udost´pnione drogi dla publicznego ruchu ko∏owego, kierownik ruchu zak∏adu górniczego ustala regulacj´ tego ruchu oraz oznakowanie dróg przy uwzgl´dnieniu odr´bnych przepisów w tym zakresie.
Przechodzenie pomi´dzy pog∏´biarkà a barkà dopuszczalne jest tylko po pomoÊcie. §
Podczas za∏adunku pojazdów urzàdzeniami mechanicznymi pojazdy podstawia si´ do miejsc za∏adunkowych po uprzednim otrzymaniu sygna∏u od operatora maszyny lub urzàdzenia za∏adowczego.
Niedopuszczalne jest przemieszczanie czerpaka maszyny lub urzàdzenia za∏adowczego nad kabinà kierowcy pojazdu. §
Kierownik ruchu zak∏adu górniczego w regulaminie ruchu okreÊli pojazdy, w kabinach których, podczas za∏adunku nie powinni przebywaç ludzie. §
Przewóz ludzi pojazdami dopuszczalny jest na zasadach okreÊlonych w odr´bnych przepisach oraz w regulaminie, o którym mowa w §
§
Obs∏ug´ technicznà, przeglàdy, konserwacje i naprawy pojazdów przeprowadza si´ wy∏àcznie w miejscach do tego celu przeznaczonych. §
Wszystkie stacje i pomosty nadawczo-odbiorcze wyposa˝a si´ w odcinki torów u∏o˝one poziomo i w linii prostej.
D∏ugoÊç odcinków torów poziomych na pomostach dobiera si´ w sposób zapewniajàcy zmieszczenie zestawu transportowego wozów na tych pomostach i z uwzgl´dnieniem mo˝liwoÊci swobodnej ich obs∏ugi. §
Górne i poÊrednie pomosty za∏adowcze torów wyposa˝a si´ w zapory zabezpieczajàce wozy przed stoczeniem si´.
Na torach w wyrobiskach górniczych o nachyleniu ponad 4° instaluje si´ ∏apacze wózków lub inne urzàdzenia zabezpieczajàce o podobnym dzia∏aniu. §
Praca przy obs∏udze obiektów p∏ywajàcych oraz maszyn i urzàdzeƒ znajdujàcych si´ na nich wymaga posiadania odpowiednich uprawnieƒ.
Na ka˝dej zmianie roboczej powinien byç zatrudniony co najmniej jeden pracownik przeszkolony w zakresie ratownictwa wodnego. §
PrzenoÊniki p∏ywajàce powinny byç zaopatrzone obustronnie na ca∏ej d∏ugoÊci w pomosty wyposa˝one w balustrady z por´czami ochronnymi umieszczonymi na wysokoÊci 1,10 m. Na ka˝dej zmianie roboczej, przed rozpocz´ciem pracy, kontroluje si´ stan zanurzenia pontonów przenoÊnika. Wyniki kontroli wpisuje si´ do ksià˝ki kontroli. §
Urobek na przenoÊnik p∏ywajàcy powinien byç podawany przy u˝yciu kosza zasypowego. §
Jednostki p∏ywajàce nape∏nia si´ urobkiem w iloÊci nieprzekraczajàcej dopuszczalnej ∏adownoÊci. Podczas za∏adunku lub roz∏adunku jednostki p∏ywajàce powinny byç przycumowane bàdê zakotwiczone. §
Na poczàtku ka˝dej zmiany roboczej dokonuje si´ przeglàdu przydatnoÊci lin oraz mechanizmów kolejki wiszàcej. §
Liny noÊne i ciàgnàce poddaje si´ badaniom okresowym, co najmniej raz w roku, zgodnie z instrukcjà opracowanà na podstawie dokumentacji techniczno-ruchowej i zatwierdzonà przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego. Kontrole i badania przeprowadzajà osoby posiadajàce odpowiednie kwalifikacje i wymagane uprawnienia. §
Niedopuszczalne jest eksploatowanie wiszàcych kolejek linowych podczas niesprzyjajàcych warunków atmosferycznych. §
Jazda osób obs∏ugi i dozoru ruchu wózkami przeznaczonymi do kontroli okresowych, badania lin Dziennik Ustaw Nr 96 — 6346 — noÊnych, ciàgnàcych i urzàdzeƒ kolejek odbywa si´ wy∏àcznie za zezwoleniem kierownika ruchu zak∏adu górniczego i na warunkach okreÊlonych w tym zezwoleniu. Rozdzia∏ 4 Odwadnianie §
Sposób odwadniania wyrobisk odkrywkowych okreÊla dokumentacja techniczna sporzàdzona w oparciu o warunki hydrologiczne i hydrogeologiczne oraz zatwierdzona przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego. W przypadku braku dokumentacji technicznej sposób odwadniania okreÊla kierownik ruchu zak∏adu górniczego. Poz. 858 wody (w m3/min), wynikajàce z dokumentacji hydrogeologicznych (wody podziemne) i obliczeƒ hydrologicznych (wody opadowe).
OkreÊlenia przewidywanych dop∏ywów wód podziemnych w czynnym zak∏adzie górniczym dokonuje si´ na podstawie pomiarów i obserwacji, je˝eli warunki hydrogeologiczne nie ulegajà zasadniczym zmianom, a zak∏ad górniczy z okresu ostatnich dwóch lat posiada udokumentowane wyniki przeprowadzonych obserwacji i pomiarów.
Dop∏ywy wód opadowych w obr´bie zlewni wyrobiska górniczego i zwa∏owiska oblicza si´ na podstawie maksymalnego opadu dobowego o prawdopodobieƒstwie 10% (opad wyst´pujàcy raz na 10 lat).
W przypadku gdy w pobli˝u zak∏adu górniczego znajdujà si´ rzeki, stawy lub inne zbiorniki wodne, a ich wody mogà przedostaç si´ do wyrobisk górniczych, wyrobiska te chroni si´ w sposób ustalony przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego. §
WydajnoÊç pomp powinna zapewniaç odprowadzenie w ciàgu 24 godzin dobowego dop∏ywu wód podziemnych oraz w ciàgu 36 godzin dobowego dop∏ywu wód opadowych, okreÊlonych zgodnie z §
§
Odwodnienie wyrobisk górniczych, zwa∏owisk i sk∏adowisk powinno obejmowaç:
W przypadku mo˝liwoÊci retencjonowania wód na poziomach eksploatacyjnych wydajnoÊç pomp powinna zapewniç odprowadzenie dobowego dop∏ywu wód opadowych w ciàgu 48 godzin. 1) uj´cie wód wyp∏ywajàcych ze skarp i dna wyrobiska górniczego, 2) uj´cie wód sp∏ywajàcych ze skarp i wyp∏ywajàcych spod dolnej kraw´dzi zbocza zwa∏ów, 3) uj´cie wód opadowych w obr´bie wyrobiska górniczego, zwa∏owiska i sk∏adowiska, 4) odprowadzanie wód,

pkt 1—3, do pompowni i do zbiorników lub cieków na powierzchni. § 157. Kierownik ruchu zak∏adu górniczego zatwierdza lokalizacj´ i konstrukcje zbiorników, osadników oraz rowów odwadniajàcych budowanych na sta∏ych elementach wyrobiska górniczego, zwa∏owiska i sk∏adowiska, je˝eli nie dokonano tego w projekcie technicznym. § 158. Niedopuszczalne jest utrzymywanie zbiorników wodnych, niezwiàzanych z ruchem zak∏adu górniczego, na poziomach roboczych wyrobiska górniczego, zwa∏owiska i sk∏adowiska oraz w pobli˝u górnej kraw´dzi wyrobiska wg∏´bnego. § 159. Cz´stotliwoÊç kontroli zwierciad∏a wody w otworach obserwacyjnych ustala kierownik ruchu zak∏adu górniczego. Kontrole te powinny byç przeprowadzane co najmniej raz na 6 miesi´cy. § 160. W przypadku przewidywanych zmian poziomu zwierciad∏a wód podziemnych, powodowanych dzia∏alnoÊcià górniczà, w systemie odwadniania uwzgl´dnia si´ prowadzenie obserwacji poziomu tego zwierciad∏a oraz zmian stosunków wodnych w górotworze, stosownie do post´pu robót, nie rzadziej ni˝ co 6 miesi´cy. § 161. 1. Podczas projektowania odwodnienia zak∏adu górniczego okreÊla si´ przewidywane dop∏ywy 3. Pompownie, do których sumaryczny dobowy dop∏yw wód podziemnych i wód opadowych, okreÊlony zgodnie z § 161, przekracza 1 m3/min, wyposa˝a si´ w rezerwowe pompy o wydajnoÊci nie ni˝szej ni˝ 50% wydajnoÊci pomp okreÊlonej w ust.1 i 2. 4. Wymagania, okreÊlone w ust. 3, nie dotyczà odkrywkowych zak∏adów górniczych wydobywajàcych w´giel brunatny. § 163. 1. W odkrywkowych zak∏adach górniczych wydobywajàcych w´giel brunatny, zaliczonych do: 1) pierwszego stopnia zagro˝enia wodnego, wydajnoÊç pompowni odprowadzajàcych wody z wyrobisk górniczych powinna zapewniç:

a)odprowadzenie dobowych dop∏ywów wód podziemnych w czasie 24 godzin,
b)w przypadku mo˝liwoÊci retencjonowania wód na poziomach eksploatacyjnych, odprowadzenie dobowego dop∏ywu okreÊlonego w lit.
a)w czasie 48 godzin,
c)odprowadzenie dobowego dop∏ywu wód opadowych w czasie 36 godzin,
d)rezerw´ wynoszàcà 30% ∏àcznej wydajnoÊci pomp, 2) drugiego stopnia zagro˝enia wodnego, wydajnoÊç pompowni odprowadzajàcych wody z wyrobisk górniczych powinna zapewniç:
a)odprowadzenie dobowych dop∏ywów wód podziemnych i opadowych w ciàgu 24 godzin,
b)rezerw´ wynoszàcà 50% ∏àcznej wydajnoÊci pomp. 2. Sposób obliczania dop∏ywu wód okreÊla § 161. Dziennik Ustaw Nr 96 — 6347 — § 164. Kierownik ruchu zak∏adu górniczego ustala, jaka liczba pomp stanowiàcych rezerw´, o której mowa w § 162 i 163, mo˝e znajdowaç si´ jednoczeÊnie w naprawie. § 165. 1. Pompownie powinny posiadaç: 1) zbiorniki o pojemnoÊci czterogodzinnego przewidywanego dop∏ywu wód, okreÊlonego w § 161, 2) dwa rurociàgi t∏oczne, z których ka˝dy powinien zapewniç bie˝àce odprowadzenie obliczeniowego dop∏ywu wody do pompowni. 2. W szczególnie uzasadnionych przypadkach, zapewniajàcych bezpieczeƒstwo pracowników oraz bezpieczeƒstwo i ciàg∏oÊç ruchu, dopuszcza si´ zmniejszenie pojemnoÊci zbiornika do dwugodzinnego przewidywanego dop∏ywu wód oraz jednego rurociàgu t∏ocznego. 3. Decyzje,

ust. 2, podejmuje kierownik ruchu zak∏adu górniczego, zawiadamiajàc w∏aÊciwy organ nadzoru górniczego. §

W przypadkach uzasadnionych warunkami techniczno-ruchowymi, kierownik ruchu zak∏adu górniczego odst´puje od stosowania odwadniania, powiadamiajàc w∏aÊciwy organ nadzoru górniczego. §
Budowa, eksploatacja oraz efekty pracy urzàdzeƒ odwadniajàcych powinny zapewniaç bezpieczne wyprzedzenie w stosunku do prowadzonych robót górniczych. WielkoÊç minimalnego bezpiecznego wyprzedzenia ustala dokumentacja techniczna odwadniania, zatwierdzona przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego. §
W przypadku gdy studnie pompowe stanowià podstawowy system odwodnienia, powinny byç zapewnione warunki zasilania w energi´ elektrycznà i odprowadzenia wody eliminujàce jednoczesny wymuszony postój takiej liczby studni, która mo˝e stanowiç zagro˝enie dla bezpieczeƒstwa ruchu zak∏adu górniczego. §
W ka˝dej studni pompowej powinna byç zapewniona mo˝liwoÊç dokonywania pomiarów poziomu zwierciad∏a wody oraz odpowiednie zabezpieczenie wylotu studni. Studnie lub grupy studni powinny posiadaç mo˝liwoÊç dokonywania kontrolnych pomiarów iloÊci pompowanej wody. §
Dla zapewnienia ciàg∏oÊci pracy studni zak∏ad górniczy powinien posiadaç niezb´dnà rezerw´ pomp oraz urzàdzenia do ich wymiany w iloÊci ustalonej przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego. §
Warunki wykonywania i eksploatacji studni pompowych w wyrobisku odkrywkowym i w rejonach zagro˝onych wyst´powaniem zapadlisk lub osuwisk ustala kierownik ruchu zak∏adu górniczego. §
Przed rozpocz´ciem drà˝enia podziemnych wyrobisk odwadniajàcych, na podstawie warunków geologiczno-górniczych kopaliny oraz ska∏ bezpoÊrednio jà otaczajàcych, ustala si´ warunki wykonywania tych wyrobisk. Poz. 858 §
D∏ugoÊç pojedynczych podziemnych wyrobisk odwadniajàcych nie powinna przekraczaç 500 m, a odleg∏oÊç otworów wiertniczych od g∏ównych chodników odwadniajàcych nie powinna byç mniejsza ni˝ 10 m. § 174.
Przy wykonywaniu robót strza∏owych w wyrobiskach podziemnych w warunkach zagro˝enia wodnego w szczególnoÊci: 1) wstrzymuje si´ roboty strza∏owe, gdy wystàpià objawy wskazujàce na wzrost zagro˝enia wodnego; wznowienie robót strza∏owych nast´puje za zgodà kierownika ruchu zak∏adu górniczego, 2) zmniejsza si´ zabiór i zag´szcza obudow´ w strefach wyst´pujàcych zaburzeƒ stosownie do warunków geologiczno-górniczych; w miejscach tych roboty strza∏owe wykonuje si´ tylko pod bezpoÊrednim nadzorem osoby dozoru ruchu.
Decyzj´ dotyczàcà wykonywania robót strza∏owych w wyrobiskach górniczych zaliczonych do drugiego lub trzeciego stopnia zagro˝enia wodnego podejmuje kierownik ruchu zak∏adu górniczego. §
Kryteria zaliczania podziemnych wyrobisk górniczych do poszczególnych stopni zagro˝enia wodnego regulujà odr´bne przepisy. §
Pompowni´ podziemnà wyposa˝a si´ w: 1) obudow´ trwa∏à, 2) zespó∏ sprawnych pomp o ∏àcznej wydajnoÊci zapewniajàcej odpompowanie w ciàgu 20 godzin dobowego dop∏ywu wody, okreÊlonego zgodnie z §161, 3) sprawne, rezerwowe agregaty pompowe o wydajnoÊci ∏àcznej, wynoszàcej co najmniej 50% wydajnoÊci zespo∏u pomp,

pkt 2, niezale˝nie od pomp znajdujàcych si´ w remoncie; w przypadku gdy wyposa˝enie zespo∏u, o którym mowa w pkt 2, stanowià jeden lub dwa agregaty pompowe, obowiàzuje rezerwa w wysokoÊci 100%, 4) co najmniej dwa rurociàgi t∏oczne, zlokalizowane niezale˝nie od siebie, zapewniajàce odpompowanie wody w iloÊci odpowiadajàcej ∏àcznej wydajnoÊci zespo∏u sprawnych pomp, o którym mowa w pkt 2; dopuszcza si´ instalowanie rurociàgów t∏ocznych w obudowanych otworach wiertniczych, 5) chodniki osadnikowe i chodniki pojemnoÊciowe, których czynna obj´toÊç powinna zapewniç zatrzymanie co najmniej dwugodzinnego dop∏ywu wody, wyznaczonego zgodnie z § 161, 6) tamy wodne dla ochrony pompowni i wyrobisk podziemnych; rodzaj tam w zale˝noÊci od lokalnych warunków górniczo-geologicznych okreÊla si´ w projekcie odwadniania. §

Wyrobiska podziemne majàce wylot do wyrobiska odkrywkowego zabezpiecza si´ przed zatopieniem ich wodami zbierajàcymi si´ na poziomach lub na dnie wyrobiska odkrywkowego. Dziennik Ustaw Nr 96 — 6348 — Poz. 858 §
WysokoÊç wyrobisk chodnikowych w Êwietle obudowy nie mo˝e byç mniejsza ni˝ 1,8 m. bàdê postanowieƒ producenta, uwzgl´dniajàc warunki eksploatacji tych urzàdzeƒ. §
Przy wykonywaniu wyrobisk chodnikowych równoleg∏ych chodnik wodny wykonuje si´ co najmniej 0,5 m poni˝ej chodnika transportowego. §
Stacje transformatorowe ustawione w strefie rozrzutu powinny byç zabezpieczone przed mo˝liwoÊcià uszkodzenia od∏amkami skalnymi. §
Przy prowadzeniu chodników podwójnych przecinki wykonuje si´ w odleg∏oÊci nie wi´kszej ni˝ 150 m, a odleg∏oÊç pomi´dzy chodnikami nie mo˝e byç mniejsza ni˝ 15 m. §
W przypadku samoczynnego wy∏àczenia si´ urzàdzenia elektroenergetycznego spod napi´cia mo˝na je ponownie za∏àczyç, po uzyskaniu zgody osoby dozoru ruchu. §
Kierownik ruchu zak∏adu górniczego okreÊla sposób likwidacji obudowy wyrobisk podziemnych w pi´trach urabianych przez koparki, najwi´ksze dopuszczalne d∏ugoÊci rabowanego odcinka wyrobiska podziemnego oraz sposób zapewnienia bezpiecznej pracy koparek w rejonie tych wyrobisk. §
Przejazd maszyn urabiajàcych, ∏adujàcych i zwa∏ujàcych pod napowietrznymi liniami elektroenergetycznymi powinien odbywaç si´ przy zachowaniu szczególnych Êrodków ostro˝noÊci i pod bezpoÊrednim nadzorem osoby dozoru ruchu. Rozdzia∏ 5 §
Odbiorów technicznych urzàdzeƒ elektroenergetycznych nowych i przebudowanych dokonuje si´ komisyjnie. Urzàdzenia elektroenergetyczne §
Zak∏ad górniczy, w którym przerwa w dop∏ywie energii elektrycznej mo˝e spowodowaç zagro˝enie dla ludzi, Êrodowiska i mienia, powinien byç wyposa˝ony w dwa niezale˝ne zasilania pokrywajàce: 1) pe∏ne zapotrzebowanie mocy dla urzàdzeƒ zak∏adu górniczego, 2) minimalnà moc gwarantowanà dla urzàdzeƒ, w których przerwa w dop∏ywie energii mo˝e spowodowaç zagro˝enie. §
Decyzj´ o wyposa˝eniu w jedno zasilanie podejmuje kierownik ruchu zak∏adu górniczego, powiadamiajàc o tym w∏aÊciwy organ nadzoru górniczego. §
Zak∏ad górniczy powinien posiadaç aktualne dane dotyczàce warunków zwarciowych, wyst´pujàcych w miejscu po∏àczenia z zasilajàcym uk∏adem elektroenergetycznym. §
Instalowanie, eksploatacja oraz kontrola maszyn, urzàdzeƒ i instalacji elektrycznych powinny odpowiadaç wymaganiom okreÊlonym w dokumentacji techniczno-ruchowej oraz w odr´bnych przepisach. §
Wymagania szczegó∏owe dla zak∏adów górniczych wydobywajàcych w´giel brunatny, w zakresie instalowania, eksploatacji i kontroli maszyn, urzàdzeƒ i sieci elektroenergetycznych, a tak˝e w zakresie ochrony przeciwpora˝eniowej, okreÊla za∏àcznik nr 2 do rozporzàdzenia.
Przepis ust. 1 nie ma zastosowania do urzàdzeƒ trakcji elektrycznej i elektrycznych instalacji spawalniczych.
W zakresie nieuregulowanym w za∏àczniku, do ochrony przeciwpora˝eniowej urzàdzeƒ nale˝y stosowaç wymagania szczegó∏owe okreÊlone w odr´bnych przepisach oraz w Polskich Normach. §
Cz´stotliwoÊç, zakres i sposób kontroli okresowych,

§ 27, ustala si´ na podstawie odr´bnych przepisów, instrukcji eksploatacyjnych 2.

Komisj´ odbioru technicznego urzàdzeƒ elektroenergetycznych powo∏uje kierownik ruchu zak∏adu górniczego.

Urzàdzenia elektroenergetyczne stanowiàce integralnà cz´Êç maszyn lub urzàdzeƒ zak∏adu górniczego podlegajà odbiorowi wraz z odpowiednià maszynà lub urzàdzeniem. §
Zezwolenie na oddanie do ruchu rozdzielni wysokiego i Êredniego napi´cia niewymienionych w § 29 ust. 2, po ukoƒczeniu ich budowy lub po wprowadzeniu zmian, wydaje kierownik ruchu zak∏adu górniczego na podstawie protoko∏u komisyjnego odbioru technicznego. §
W zak∏adzie górniczym powinna znajdowaç si´ dokumentacja techniczno-ruchowa dla urzàdzeƒ elektroenergetycznych. §
Stacje elektroenergetyczne sta∏e o budowie uniemo˝liwiajàcej ich przemieszczanie powinny posiadaç w∏asny uziom sta∏y. §
W stacjach elektroenergetycznych przewoênych o budowie przystosowanej do okresowej zmiany miejsca pracy oraz w stacjach zabudowanych na maszynach g∏ówne szyny uziemiajàce lub g∏ówne zaciski uziemiajàce powinny byç po∏àczone ze sta∏ym uziomem stacji, o której mowa w § 194, poprzez przewód ochronny oraz posiadaç dodatkowe po∏àczenie z drugim uziomem sta∏ym lub naturalnym.
Za uziom naturalny, o którym mowa w ust. 1, mo˝na uznaç konstrukcj´ maszyny, konstrukcj´ przenoÊnika, metalowe elementy systemu odwadniania, je˝eli zmierzone wartoÊci napi´ç ra˝eniowych sà ni˝sze od wartoÊci dopuszczalnych.
Uziemienia i przewody ochronne powinny spe∏niaç wymagania Polskiej Normy. §
Kierownik ruchu zak∏adu górniczego lub przez niego wyznaczony kierownik odpowiedniego Dziennik Ustaw Nr 96 — 6349 — dzia∏u ruchu okreÊla stacje elektroenergetyczne, które wyposa˝a si´ w Êrodki ∏àcznoÊci. §
W ka˝dej sta∏ej stacji elektroenergetycznej znajduje si´: 1) schemat ideowy uk∏adu elektroenergetycznego stacji, 2) instrukcja obs∏ugi stacji, 3) wykaz sprz´tu ochronnego, niezb´dnego do bezpiecznej obs∏ugi stacji wraz z okreÊleniem miejsca jego przechowywania, 4) instrukcja udzielania pierwszej pomocy w przypadkach pora˝enia pràdem elektrycznym, 5) instrukcja przeciwpo˝arowa, 6) wykaz sprz´tu przeciwpo˝arowego. §
PrzenoÊniki taÊmowe pracujàce w ciàgu oraz cz∏ony konstrukcji przenoÊników taÊmowych, na których zainstalowane sà urzàdzenia lub przewody elektroenergetyczne, ∏àczy si´ ze sobà po obu stronach linkà lub taÊmà stalowà o przekroju co najmniej 50 mm
§
Przenoszenie przewodów oponowych, szaf ∏àczeniowych i sprz´gie∏ dopuszczalne jest po wy∏àczeniu napi´cia i zabezpieczeniu stanu wy∏àczenia. §
Dopuszcza si´ lokalne przesuwanie przewodów oponowych pod napi´ciem wy∏àcznie przy u˝yciu odpowiednich narz´dzi i sprz´tu ochronnego, zabezpieczajàcego pracowników wykonujàcych t´ czynnoÊç. §
Kierownik ruchu zak∏adu górniczego okreÊla specjalne wymagania dotyczàce linii napowietrznych znajdujàcych si´ na terenie zak∏adu górniczego. §
Sieci trakcji przewodowej zak∏adu górniczego buduje si´ z uwzgl´dnieniem odr´bnych przepisów i wymagaƒ Polskiej Normy. Poz. 858 §
Zezwolenie na eksploatacj´ urzàdzeƒ telekomunikacyjnych, niewymienionych w § 29 ust. 2, wydaje kierownik ruchu zak∏adu górniczego na podstawie protoko∏u komisyjnego odbioru technicznego, dokonanego po ukoƒczeniu ich budowy lub wprowadzeniu zmian. §
Prace przy urzàdzeniach telekomunikacyjnych znajdujàcych si´ w obiektach elektroenergetycznych powinny odbywaç si´ pod nadzorem pracowników s∏u˝by energomechanicznej. Przy wykonywaniu tych prac stosuje si´ odr´bne przepisy w zakresie bezpieczeƒstwa pracy przy instalacjach wysokiego napi´cia. §
Pomieszczenia ruchu telekomunikacyjnego, w których pe∏niona jest ca∏odobowa s∏u˝ba, w szczególnoÊci stanowiska dyspozytorskie i ∏àcznic telefonicznych, wyposa˝a si´ w oÊwietlenie awaryjne. §
W obiektach, w których sta∏e utrzymanie ∏àcznoÊci przewodowej jest niemo˝liwe, stosuje si´ inne systemy ∏àcznoÊci. §
Uk∏ady automatyzacji przeznaczone do centralnego sterowania maszyn i urzàdzeƒ powinny zapewniaç uruchamianie, zatrzymywanie i bie˝àcà kontrol´ pracy maszyn i urzàdzeƒ sterowanych ze stanowiska dyspozytorskiego. §
W ka˝dym uk∏adzie automatyzacji, obok sterowania automatycznego lub zdalnego, powinno byç przewidziane sterowanie lokalne, a przejÊcie na to sterowanie powinno byç mo˝liwie proste. §
W zak∏adzie górniczym powinny znajdowaç si´ mapy sieci telekomunikacyjnej w skali 1:2000 lub 1:5000, aktualizowane na bie˝àco. Rozdzia∏ 7 Geologia górnicza i miernictwo górnicze Rozdzia∏ 6 §
Zak∏ad górniczy powinien posiadaç ∏àcznoÊç zewn´trznà. §
Przedsi´biorca powinien zapewniç obs∏ug´ geologicznà i mierniczà, której zadaniem jest prawid∏owe i terminowe sporzàdzanie i aktualizowanie dokumentacji mierniczo-geologicznej zak∏adu górniczego. §
Zak∏ad górniczy wyposa˝a si´ w urzàdzenia i sieci telekomunikacyjne, zapewniajàce bezpieczne wykonywanie pracy.
S∏u˝ba geologiczna i miernicza zak∏adu górniczego podlegajà bezpoÊrednio kierownikowi ruchu zak∏adu górniczego. §
Kierownik ruchu zak∏adu górniczego ustala miejsca i obiekty, które powinny byç wyposa˝one w urzàdzenia telekomunikacyjne.
Zakres zadaƒ wykonywanych przez pracowników s∏u˝by geologicznej i mierniczej ustala kierownik ruchu zak∏adu górniczego. §
Urzàdzenia telekomunikacyjne zwiàzane z bezpieczeƒstwem ruchu zak∏adu górniczego powinny byç tak zasilane, aby w przypadku zaniku napi´cia zasilania zapewniç ich prac´ przez okres ustalony przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego. §
W zak∏adzie górniczym powinna znajdowaç si´ odpowiednia sk∏adnica do przechowywania dokumentacji mierniczo-geologicznej, wyposa˝ona i prowadzona zgodnie z wymaganiami okreÊlonymi w odr´bnych przepisach. §
Kierownik ruchu zak∏adu górniczego ustala wykaz urzàdzeƒ,

§ 206. 2.

Dokumentacja mierniczo-geologiczna przechowywana jest poza zak∏adem górniczym za zgodà kie- Urzàdzenia telekomunikacyjne Dziennik Ustaw Nr 96 — 6350 — Poz. 858 rownika ruchu zak∏adu górniczego, pod warunkiem zapewnienia w∏aÊciwego zabezpieczenia przed uszkodzeniem i dost´pem osób nieupowa˝nionych. 11) kontrolowaç wykorzystanie kopalin towarzyszàcych i odpadów poeksploatacyjnych,

O fakcie przechowywania dokumentacji, o której mowa w ust. 2, poza zak∏adem górniczym powiadamia si´ w∏aÊciwy organ nadzoru górniczego. 13) kontrolowaç zgodnoÊç prowadzenia robót górniczych z dokumentacjà geologicznà, projektem zagospodarowania z∏o˝a i zatwierdzonym planem ruchu,
Dokumentacja kartograficzna sporzàdzona na noÊnikach informatycznych powinna zostaç zabezpieczona poprzez wykonanie trwa∏ych kopii. §
S∏u˝ba geologiczna i miernicza zak∏adu górniczego powinny prowadziç ksià˝k´ uwag oraz ksià˝k´ ewidencji dokumentacji mierniczo-geologicznej.
Ksià˝ka uwag powinna zawieraç informacje dotyczàce zak∏adu górniczego, a w szczególnoÊci: 1) prowadzenia robót nieuj´tych w planie ruchu lub z nim niezgodnych, 2) uchybieƒ w zakresie racjonalnej gospodarki z∏o˝em, 3) zauwa˝onych zagro˝eƒ majàcych wp∏yw na bezpieczeƒstwo ruchu zak∏adu górniczego.
Ka˝da informacja wpisana do ksià˝ki uwag powinna byç niezw∏ocznie przed∏o˝ona kierownikowi ruchu zak∏adu górniczego, który wyznaczy termin oraz osoby odpowiedzialne za usuni´cie zg∏oszonych nieprawid∏owoÊci. §
S∏u˝ba geologiczna zak∏adu górniczego w zakresie obs∏ugi geologicznej zak∏adu górniczego powinna w szczególnoÊci: 12) prowadziç okresowe analizy gospodarki z∏o˝em, 14) kontrolowaç selektywnà eksploatacj´ z∏ó˝ wielosurowcowych oraz zwa∏owania, 15) uzupe∏niaç dokumentacj´ mierniczo-geologicznà wynikami badaƒ i pomiarów geologicznych, hydrogeologicznych i geologiczno-in˝ynierskich oraz wynikami badaƒ laboratoryjnych, 16) prowadziç badania geologiczne wyprzedzajàce i rozpoznawcze, nieprzewidziane w planie ruchu, 17) analizowaç i prognozowaç zagro˝enia naturalne,

rozdziale 8, w tym zagro˝enia powodziowe. §

S∏u˝ba miernicza zak∏adu górniczego w zakresie obs∏ugi mierniczej powinna w szczególnoÊci: 1) kontrolowaç zgodnoÊç prowadzonych robót górniczych z zatwierdzonym planem ruchu, 2) wykonywaç prace geodezyjne zwiàzane z budowà, rozbudowà i ruchem zak∏adu górniczego, w tym pomiaru zdj´tego nadk∏adu i wydobytej kopaliny, 3) sporzàdzaç i uzupe∏niaç dokumentacj´ mierniczà i kartograficznà oraz sytuacj´ geologiczno-górniczà, 1) kontrolowaç roboty górnicze i wiertnicze wykonywane na potrzeby zak∏adu górniczego, 4) wyznaczaç filary i pó∏ki ochronne oraz kontrolowaç ewentualne przekroczenie eksploatacjà ich granic, jak i granic udokumentowanego z∏o˝a lub obszaru górniczego, 2) kartowaç, profilowaç i opróbowywaç roboty górnicze i wiertnicze, 5) wykonywaç pomiary okreÊlajàce wp∏yw robót górniczych na powierzchni´ terenu górniczego, 3) badaç budow´ geologicznà górotworu oraz wykonywaç obserwacj´ i pomiary hydrogeologiczne, ∏àcznie z prowadzeniem Êcis∏ej ewidencji ich wyników, 6) wykonywaç pomiary uzupe∏niajàce i kontrolne, 4) prowadziç badania strukturalne, stratygraficzne, mineralogiczne i petrograficzne, niezb´dne do okreÊlenia zjawisk geologicznych, 5) sporzàdzaç podstawowe dokumenty zwiàzane z pracami geologicznymi i górniczymi, 6) prowadziç okresowà aktualizacj´ treÊci geologicznej map podstawowych, przeglàdowych i specjalnych, 7) prowadziç ewidencj´ i sporzàdzaç bilans zasobów oraz strat w zasobach, 8) badaç stosunki wodne na terenie górniczym, 9) kontrolowaç i badaç jakoÊç z∏o˝a oraz zmiennoÊci parametrów jakoÊciowych w procesie wydobywania i przeróbki kopalin, 10) kontrolowaç czystoÊç wybierania z∏o˝a i zabezpieczenia przed zniszczeniem kopalin towarzyszàcych, 7) prognozowaç i okreÊlaç deformacj´ powierzchni poeksploatacyjnej, 8) przygotowywaç wnioski dotyczàce utworzenia, zmiany granic lub zniesienia obszaru górniczego, 9) sporzàdzaç dokumentacj´ mierniczà dla prowadzenia rekultywacji, 10) kontrolowaç sposób zagospodarowania terenów oraz opracowywaç wnioski dotyczàce sposobu zagospodarowania lub przekazywania terenów zb´dnych, 11) sporzàdzaç dokumentacj´ mierniczà zjawisk osuwiskowych, wyst´pujàcych w wyrobiskach górniczych i w rejonie zwa∏owisk, 12) wykonywaç okresowe kontrole metrologiczne sprz´tu geodezyjnego stosowanego w pracach mierniczych, 13) przygotowywaç dokumentacj´ geologiczno-mierniczà likwidowanych zak∏adów górniczych przed przekazaniem jej do archiwum. Dziennik Ustaw Nr 96 — 6351 — §
Roboty górnicze w sàsiedztwie filarów, zbiorników wodnych oraz obiektów budowlanych zak∏adu górniczego prowadzi si´ po uprzednim zawiadomieniu s∏u˝by mierniczej zak∏adu górniczego i sprawdzeniu przez t´ s∏u˝b´ kierunków, odleg∏oÊci oraz zasi´gu i rozmiarów zagro˝enia. Rozdzia∏ 8 Zagro˝enia §
Kierownik ruchu zak∏adu górniczego powinien w szczególnoÊci: 1) powo∏aç zespo∏y do rozpoznawania i zapobiegania zagro˝eniom naturalnym oraz ustaliç zasady dzia∏alnoÊci tych zespo∏ów, 2) okreÊliç w zak∏adzie górniczym, w którym przewiduje si´ lub zosta∏o stwierdzone wyst´powanie zagro˝eƒ dla zdrowia ludzi lub bezpieczeƒstwa ruchu, zagro˝one strefy lub stanowiska pracy, 3) zapewniç zgodnoÊç warunków Êrodowiska pracy z wymogami przepisów dotyczàcych zapylenia, ha∏asu, drgaƒ i mikroklimatu. §
Kierownik ruchu zak∏adu górniczego okreÊla na podstawie opinii s∏u˝b specjalistycznych warunki statecznoÊci oraz parametry skarp i zboczy. §
W przypadku wystàpienia wstrzàsów sejsmicznych kierownik ruchu zak∏adu górniczego powo∏uje specjalistyczne s∏u˝by kontrolne oraz okreÊla zasady organizacji badaƒ i interpretacji skutków tych zjawisk. §
Studnie odwadniajàce i otwory wiertnicze, w których stwierdzono wyst´powanie gazów szkodliwych i wybuchowych przekraczajàcych wartoÊci dopuszczalne okreÊlone w przepisach odr´bnych, uznaje si´ za zagro˝one. §
Strefy zagro˝enia gazowego powinny posiadaç zabezpieczenia przed wst´pem osób niezatrudnionych. Sposób zabezpieczenia ustala kierownik ruchu zak∏adu górniczego. §
Pracownicy zatrudnieni w strefach zagro˝enia gazowego powinni byç wyposa˝eni w Êrodki ochrony indywidualnej oraz w aparatur´ do kontrolnych pomiarów st´˝eƒ gazów. §
W zak∏adzie górniczym, w którym wyst´pujà py∏y gro˝àce zap∏onem, powinien byç opracowany sposób zapobiegania i zwalczania ich zap∏onów.
Miejsca zagro˝one zap∏onem py∏ów powinny byç trwale oznakowane tablicami ostrzegawczymi o zakazie u˝ywania ognia. §
W przypadku wystàpienia po˝arów endogenicznych kierownik ruchu zak∏adu górniczego okreÊla wielkoÊç pola po˝arowego oraz sposoby zabezpieczenia i likwidacji tych po˝arów. §
Kierownik ruchu zak∏adu górniczego powinien stosowaç Êrodki zapewniajàce ochron´ Êrodowi- Poz. 858 ska majàce na celu zmniejszenie wp∏ywu dzia∏alnoÊci zak∏adu górniczego na Êrodowisko. §
Instalacje, urzàdzenia lub obiekty, które w przypadku uszkodzenia lub awarii mog∏yby staç si´ êród∏em zagro˝enia dla otoczenia, powinny byç zlokalizowane w sposób umo˝liwiajàcy likwidacj´ zagro˝enia. §
W zak∏adzie górniczym powinny byç prowadzone pomiary wielkoÊci emisji zanieczyszczeƒ powietrza atmosferycznego w sposób okreÊlony w odr´bnych przepisach. §
Eksploatacja urzàdzeƒ odpylajàcych i neutralizujàcych oraz zabezpieczenia s∏u˝àce do ochrony powietrza atmosferycznego powinny byç prowadzone zgodnie z instrukcjà zatwierdzonà przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.
Odpady uzyskane z urzàdzeƒ odpylajàcych powinny byç unieszkodliwione lub zagospodarowane. Rozdzia∏ 9 Specjalistyczne zabezpieczenie przeciwpo˝arowe §
W zak∏adzie górniczym powinna byç odpowiednio zorganizowana i wyposa˝ona w Êrodki do zapobiegania i zwalczania po˝arów s∏u˝ba ochrony przeciwpo˝arowej, a w przypadku zak∏adów górniczych wydobywajàcych kopaliny palne — jednostka ochrony przeciwpo˝arowej.
Przedsi´biorca mo˝e spe∏niç obowiàzek, o którym mowa w ust.1, poprzez sta∏à zorganizowanà wspó∏prac´ s∏u˝b przeciwpo˝arowych kilku przedsi´biorców lub zlecenie wykonania tych zadaƒ wyspecjalizowanym w tym zakresie jednostkom ochrony przeciwpo˝arowej. §
Zasady funkcjonowania oraz wyposa˝enia s∏u˝b ochrony przeciwpo˝arowej okreÊlone sà w regulaminie. §
S∏u˝ba ochrony przeciwpo˝arowej organizuje ochron´ przeciwpo˝arowà w zak∏adzie górniczym oraz nadzór nad stanem zabezpieczenia przeciwpo˝arowego terenu, obiektów i urzàdzeƒ, a w szczególnoÊci: 1) organizuje i prowadzi akcj´ ratowniczà podczas walki z po˝arami, kl´skami ˝ywio∏owymi i innymi miejscowymi zagro˝eniami, 2) ustala podstawowe kierunki i metody profilaktyki przeciwpo˝arowej i nadzór nad ich realizacjà, 3) prowadzi nadzór i kontrol´ stanu zabezpieczenia przeciwpo˝arowego obiektów i urzàdzeƒ, zgodnie z harmonogramem kontroli zatwierdzonym przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego, 4) wspó∏dzia∏a w zakresie post´pu technicznego w zabezpieczeniu przeciwpo˝arowym obiektów i urzàdzeƒ, 5) bierze udzia∏ w post´powaniach wyjaÊniajàcych okolicznoÊci i przyczyny powstania po˝arów oraz Dziennik Ustaw Nr 96 — 6352 — rozprzestrzeniania si´ po˝arów, a tak˝e opracowuje wnioski zmierzajàce do poprawy sytuacji po˝arowej, 6) ustala programy i zasady prowadzenia szkoleƒ przeciwpo˝arowych oraz bierze udzia∏ w szkoleniach, a tak˝e prowadzi nadzór nad ich realizacjà, 7) ustala potrzeby i zasady zabezpieczenia obiektów, maszyn i urzàdzeƒ w sprz´t i instalacje przeciwpo˝arowe, 8) wspó∏dzia∏a z terenowymi komendami stra˝y po˝arnych w zakresie zabezpieczenia operacyjnego zak∏adu górniczego, 9) opiniuje programy modernizacyjno-rozwojowe zak∏adu górniczego w zakresie ich zgodnoÊci z wymaganiami ochrony przeciwpo˝arowej oraz uczestniczy w komisjach odbioru technicznego nowych lub modernizowanych obiektów i urzàdzeƒ, 10) opracowuje analizy stanu zabezpieczenia przeciwpo˝arowego zak∏adu górniczego oraz przedk∏ada kierownikowi ruchu zak∏adu górniczego wnioski w zakresie poprawy stanu bezpieczeƒstwa przeciwpo˝arowego. §
Akcj´ ratowniczà na terenie zak∏adu górniczego organizuje komendant zak∏adowej stra˝y po˝arnej (kierownik innej jednostki ratowniczej) lub inna osoba wyznaczona przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.
W zak∏adowej stra˝y po˝arnej (innej jednostce ratowniczej) podczas akcji ratowniczej stosuje si´ regulaminy i zasady obs∏ugi sprz´tu obowiàzujàce w Paƒstwowej Stra˝y Po˝arnej.
Podczas prowadzenia akcji ratowniczej ze wzgl´du na bezpieczeƒstwo za∏ogi lub mienia zak∏adu górniczego kierujàcy dzia∏aniem ratowniczym mo˝e odstàpiç od zasad dzia∏ania uznanych powszechnie za bezpieczne.
Kierujàcy dzia∏aniem ratowniczym: 1) wydaje rozkazy i polecenia, 2) dzieli teren akcji na odcinki bojowe i wyznacza ich dowódców, 3) powo∏uje sztab akcji lub zespó∏ doradców sk∏adajàcy si´ ze specjalistów ró˝nych dziedzin, 4) ˝àda pomocy od osób dozoru i za∏ogi zak∏adu górniczego.
Ka˝da osoba, która zauwa˝y∏a po˝ar, powinna natychmiast: 1) zaalarmowaç: a) pracowników zatrudnionych w rejonie po˝aru, b) stra˝ po˝arnà, c) dyspozytora, 2) przystàpiç do akcji ratowniczej polegajàcej na: a) ratowaniu ˝ycia zagro˝onych osób, b) gaszeniu po˝aru za pomocà urzàdzeƒ i sprz´tu gaÊniczego, Poz. 858 c) wykonywaniu poleceƒ kierujàcego akcjà ratowniczà.
Dyspozytorzy zak∏adu górniczego powinni wspó∏organizowaç akcj´ ratowniczà, w szczególnoÊci: 1) prowadziç jednostki stra˝y po˝arnych za pomocà radiotelefonu odpowiednià drogà do miejsca po˝aru, 2) zapewniç osoby pilotujàce w przypadku braku mo˝liwoÊci kontaktowania si´ z jednostkami stra˝y po˝arnych drogà radiowà, 3) przygotowaç odpowiedni pojazd do holowania samochodów po˝arniczych w przypadku utrudnionego dojazdu. §
Podczas eksploatacji maszyn i urzàdzeƒ u˝ytkowanych w zak∏adzie górniczym oraz na przyleg∏ych do zak∏adu terenach niedopuszczalne jest wykonywanie czynnoÊci, które mogà spowodowaç powstanie lub rozprzestrzenienie si´ po˝aru.
Na terenie zak∏adu górniczego powinny byç wyznaczone odpowiednio oznakowane i utrzymane drogi dojazdowe do poszczególnych maszyn oraz punkty czerpania wody dla celów przeciwpo˝arowych. §
Wszystkie prace na maszynach i urzàdzeniach, przy których konieczne jest u˝ycie otwartego ognia, powinny byç wykonywane pod nadzorem osób dozoru ruchu lub osoby wyznaczonej do nadzoru.
Sposób wykonywania prac,

ust.1, powinien byç zgodny z instrukcjami zatwierdzonymi przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego lub upowa˝nionego przez niego kierownika dzia∏u ruchu.

Przed rozpocz´ciem prac z u˝yciem otwartego ognia osoba dozoru ruchu lub osoba wyznaczona do nadzoru powinna dok∏adnie obejrzeç miejsce pracy, oceniç, czy istniejà warunki do bezpiecznego prowadzenia tych prac, przygotowaç sprz´t po˝arniczy.
W ramach nadzoru, o którym mowa w ust. 1, podczas prowadzenia prac,

ust. 3, przeprowadza si´ jednorazowà kontrol´ i trzykrotnà kontrol´ po zakoƒczeniu tych prac. §

Kontrole i przeglàdy stanu technicznego gaÊnic i agregatów prowadzi si´ zgodnie z zaleceniami producenta, jednak nie rzadziej ni˝ co 12 miesi´cy.
Daty wykonywanych kontroli wpisuje si´ w sposób czytelny na korpusie gaÊnic i agregatów.
Kontrole,

ust. 1, wykonuje s∏u˝ba wyznaczona przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego. §

Kierownik ruchu zak∏adu górniczego jest odpowiedzialny za ochron´ przeciwpo˝arowà zak∏adu górniczego. Dziennik Ustaw Nr 96 — 6353 — Poz. 858 Rozdzia∏ 10 Rozdzia∏ 11 Zabezpieczenie ruchu zak∏adu górniczego w okresie zimowym Eksploatacja z∏ó˝ torfów leczniczych §
Przygotowanie zak∏adu górniczego do ruchu w okresie zimowym prowadzi si´ na podstawie harmonogramu zatwierdzonego przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.
Harmonogram, o którym mowa w ust. 1, powinien w szczególnoÊci uwzgl´dniaç bezpieczeƒstwo prowadzonych prac i byç opracowany do 15 paêdziernika ka˝dego roku. §
W zak∏adzie górniczym w okresie zimowym stosuje si´ odpowiednie zabezpieczenia, zapewniajàce w szczególnoÊci: 1) ochron´ zdrowia pracowników nara˝onych na dzia∏anie niskich temperatur, 2) zapobieganie przymarzaniu urobku do Êcian zbiorników, wagonów i przesypów na taÊmociàgach, 3) nale˝yte ogrzewanie obiektów, pomieszczeƒ i urzàdzeƒ zak∏adu górniczego, 4) usuwanie Êniegu i lodu oraz nawisów lodowych i Ênie˝nych na obiektach, urzàdzeniach i drogach, likwidacj´ go∏oledzi na drogach i przejÊciach, usuwanie z wyrobiska górniczego wód pochodzàcych z topniejàcego Êniegu lub gwa∏townej odwil˝y, 5) dostosowanie maszyn, urzàdzeƒ, budowli i poziomów eksploatacyjnych do pracy w warunkach zimowych. §
Z∏o˝e przeznaczone do eksploatacji powinno byç zabezpieczone przed zanieczyszczeniami pochodzàcymi z nawo˝enia gleb i u˝ywania Êrodków ochrony roÊlin.
Wyrobisko górnicze powinno byç zabezpieczone przed zanieczyszczeniem wodami przep∏ywowymi i sp∏ywowymi.
Zabezpieczenia,

ust. 1 i 2, powinny uwzgl´dniaç warunki hydrogeologiczne wyst´powania z∏o˝a torfu leczniczego, jego parametry oraz sposoby zabezpieczeƒ higieniczno-sanitarnych z∏o˝a, w szczególnoÊci jego oznakowania, wyznaczenia pasów ochronnych i ich zagospodarowania. § 244. Transportujàc torf, powinno si´ zapobiegaç przesuszeniu oraz fizycznemu i bakteriologicznemu jego zanieczyszczeniu. § 245. Czas sk∏adowania i iloÊç sk∏adowanego torfu powinno si´ ograniczyç do niezb´dnego minimum. Rozdzia∏ 12 Przepis koƒcowy § 246. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem 1 lipca 2002 r. Minister Gospodarki: w z. A. Szarawarski Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Gospodarki z dnia 17 czerwca 2002 r. (poz. 858) Za∏àcznik nr 1 DOKUMENT BEZPIECZE¡STWA 1. Dokument bezpieczeƒstwa stanowi zbiór wewn´trznych regulacji oraz dokumentów umo˝liwiajàcych ocen´ i dokumentowanie ryzyka zawodowego oraz stosowania niezb´dnych Êrodków profilaktycznych zmniejszajàcych to ryzyko w zak∏adzie górniczym. 2. Dokument bezpieczeƒstwa powinien zawieraç w szczególnoÊci: 1) struktur´ organizacyjnà zak∏adu górniczego, 2) opis zagro˝eƒ w zak∏adzie górniczym, 3) odpowiedzialnoÊç za stan bezpieczeƒstwa i higieny pracy, 4) sposób aktualizacji dokumentu bezpieczeƒstwa, 5) sposób oceny i dokumentowania ryzyka, 6) opis post´powania zwiàzanego z bezpiecznym prowadzeniem ruchu zak∏adu górniczego, w zakresie:

a)bie˝àcego przeprowadzania analiz i badaƒ niezb´dnych dla bezpiecznego prowadzenia ruchu zak∏adu górniczego,
b)projektowania, wykonywania, wyposa˝enia i przekazywania do u˝ytkowania nowych miejsc i stanowisk pracy,
c)zmiany, rozbudowy i przebudowy miejsc i stanowisk pracy, powodujàcych zmian´ warunków pracy, Dziennik Ustaw Nr 96 — 6354 —
d)ochrony przed zagro˝eniami wyst´pujàcymi w zak∏adzie górniczym,
e)przeglàdów maszyn i urzàdzeƒ dla utrzymywania ich w stanie sprawnoÊci,
f)zatrudniania i koordynacji prac wykonywanych przez inne podmioty gospodarcze,
g)obiegu dokumentów pokontrolnych organów nadzoru zewn´trznego, 7) opis post´powania zwiàzanego z bezpieczeƒstwem zatrudnionych w ruchu zak∏adu górniczego, w zakresie:
a)identyfikacji i monitorowania zagro˝eƒ,
b)oceny i dokumentowania ryzyka dla miejsc i stanowisk pracy, wykonywanych w oparciu o ogólne wytyczne dla oceny ryzyka zawodowego,
c)opracowania instrukcji bezpieczeƒstwa i higieny pracy,
d)konsultowania i udzia∏u pracowników w sprawach dotyczàcych bezpieczeƒstwa i higieny pracy, w tym przy opracowywaniu instrukcji,
e)informowania pracowników o ryzyku i sposobach zapobiegania zagro˝eniom, Poz. 858
f)zatrudniania pracowników posiadajàcych wymagane kwalifikacje lub potrzebne umiej´tnoÊci,
g)identyfikacji i wykonywania prac szczególnie niebezpiecznych,
h)przeprowadzania badaƒ profilaktycznych pracowników,
i)szkoleƒ w dziedzinie bezpieczeƒstwa i higieny pracy,
j)badaƒ przyczyn i okolicznoÊci wypadków przy pracy, 8) opis post´powania w sytuacjach awaryjnych dotyczàcych:
a)sposobów ewakuacji i zapewnienia Êrodków ratunkowych,
b)organizacji ratownictwa i pierwszej pomocy medycznej,
c)zapewnienia ∏àcznoÊci, systemów ostrzegawczych i alarmowych. 3. Do sporzàdzania dokumentu bezpieczeƒstwa mogà byç wykorzystane posiadane przez przedsi´biorc´ dokumenty i opracowania. Za∏àcznik nr 2 INSTALOWANIE, EKSPLOATACJA I KONTROLA MASZYN, URZÑDZE¡ I SIECI ELEKTROENERGETYCZNYCH ORAZ OCHRONA PRZECIWPORA˚ENIOWA W ODKRYWKOWYCH ZAK¸ADACH GÓRNICZYCH WYDOBYWAJÑCYCH W¢GIEL BRUNATNY CZ¢Âå I Instalowanie, eksploatacja i kontrola maszyn, urzàdzeƒ i sieci elektroenergetycznych 1. OkreÊlenia 1.1. Maszyny i urzàdzenia ze wzgl´du na charakter pracy dzielà si´ na: 1) sta∏e — ustawione w osobnych, przeznaczonych dla nich pomieszczeniach o budowie uniemo˝liwiajàcej ich przemieszczanie, 2) przewoêne i przenoÊne — majàce budow´ przystosowanà do ∏atwej cz´stej zmiany miejsca pracy, 3) ruchome — zmieniajàce swoje po∏o˝enie podczas pracy. Sà to urzàdzenia wydobywcze, przenoÊniki lub przesuwne /przestawiane/ urzàdzenia elektroenergetyczne bez w∏asnego, miejscowego uziomu, 4) r´czne — sà to urzàdzenia ruchome trzymane podczas pracy w r´kach. 1. 2. Przez wymienionego w za∏àczniku kierownika dzia∏u rozumie si´ kierownika dzia∏u ruchu zak∏adu górniczego odpowiedzialnego za prowadzenie ruchu urzàdzeƒ elektroenergetycznych. W przypadku braku takiego dzia∏u ruchu w schemacie organizacyjnym zak∏adu górniczego jego obowiàzki wype∏nia kierownik ruchu zak∏adu górniczego. 2. Poziomy napi´ç znamionowych 2.1. Napi´cia znamionowe. 2.1.1. W za∏àczniku przyj´to nast´pujàcy podzia∏ napi´ç znamionowych pràdu przemiennego: — niskie napi´cie — U≤1 kV, — Êrednie napi´cie — 1 kV<U<110 kV, — wysokie napi´cie — U≤110 kV. 2.1.2. W zak∏adach górniczych powinny byç stosowane nast´pujàce poziomy napi´ç: 1) 220 kV lub 110 kV z uziemionym punktem neutralnym — do zasilania zak∏adu górniczego, 2) do 30 kV — do rozdzia∏u energii elektrycznej i zasilania maszyn górniczych, przenoÊników oraz innych urzàdzeƒ o du˝ych mocach znamionowych, 3) do 1 kV — do zasilania maszyn górniczych i urzàdzeƒ sta∏ych, przesuwnych, przenoÊnych, ruchomych oraz przewoênych, 4) do 230 V — do zasilania jednofazowych urzàdzeƒ odbiorczych, w szczególnoÊci r´cznych, oraz do zasilania obwodów sterowniczych, 5) do 1500 V pràdu sta∏ego — do zasilania sta∏ych i ruchomych maszyn i urzàdzeƒ pràdu sta∏ego, 6) do 250 V pràdu sta∏ego — do zasilania obwodów sygnalizacji i sterowania oraz do zasilania r´cznych i ruchomych odbiorników. 2.1.3. Sieci rozdzielcze oraz zasilajàce Êredniego napi´cia mogà byç o punkcie neutralnym: 1) izolowanym, 2) uziemionym przez d∏awik kompensacyjny, 3) uziemionym przez rezystor. Dziennik Ustaw Nr 96 — 6355 — 2.1.4. Sieci o napi´ciu powy˝ej 1 kV ∏àczy si´ z punktem neutralnym izolowanym, je˝eli w normalnych warunkach pracy wartoÊci pojemnoÊciowych pràdów zwarcia nie przekraczajà: 1) w sieciach kablowych, przewodowych i przewodowo-kablowo-napowietrznych (przewaga pojemnoÊciowego pràdu zwarcia linii przewodowych i kablowych) — 50 A (amper), 2) w sieciach napowietrznych i napowietrzno-kablowo-przewodowych o napi´ciu:
a)6 kV — 30 A,
b)10 kV — 20 A,
c)15 —20 kV — 15 A,
d)30 kV — 10 A. 2.1.5. Sk∏adowa czynna pràdu ziemnozwarciowego w sieci o uziemionym przez rezystor punkcie neutralnym nie powinna byç mniejsza od pojemnoÊciowego pràdu zwarcia i nie powinna przekraczaç 150 A. 2.2. Zakresy napi´ciowe i napi´cia znamionowe sieci, instalacji i urzàdzeƒ niskiego napi´cia. 2.2.1. Nale˝y stosowaç nast´pujàce wartoÊci napi´ç znamionowych zakresu I /bardzo niskie/ instalacji i urzàdzeƒ: 1) dla pràdu przemiennego: 6, 12, 24 i 48 V, 2) dla pràdu sta∏ego: 6, 12, 24, 36, 48, 60, 72, 96 i 110 V. 2.2.2. Nale˝y stosowaç nast´pujàce wartoÊci napi´ç znamionowych zakresu II sieci, instalacji i urzàdzeƒ pràdu przemiennego: 1) w uk∏adzie jednofazowym, trójprzewodowym z punktem Êrodkowym — równe Uo/U: 120/240 V, 2) w uk∏adach trójfazowych cztero- i pi´cioprzewodowych — równe Uo/U: 220/380, 230/400, 277/480, 400/690 V, 3) w uk∏adach trójfazowych trójprzewodowych — równe U: 500, 690 i 1000 V. 2.2.3. Nale˝y stosowaç nast´pujàce wartoÊci napi´ç znamionowych zakresu II sieci, instalacji i urzàdzeƒ pràdu sta∏ego: 220, 440, 750 i 1500 V; nie dotyczy to prostowników sterowanych. 3. Uk∏ady sieci rozdzielczych oraz instalacji elektroenergetycznych o napi´ciu znamionowym do 1 kV pràdu przemiennego lub 1500 V pràdu sta∏ego 3.1. Sieci o uk∏adzie TN zainstalowane na maszynach górniczych powinny byç wykonane jako TN-S. 3.2. Sieci o uk∏adzie TN-S na ruchomych maszynach górniczych mogà byç stosowane do wszystkich rodzajów obwodów odbiorczych: oÊwietlenia elektrycznego, ogrzewania elektrycznego i obwodów elektrycznych. Zaleca si´ stosowanie tego typu sieci równie˝ w obwodach sterowniczych przy zasilaniu jednofazowym. 3.3. W jednej, galwanicznie po∏àczonej sieci rozdzielczej wraz z przy∏àczonymi do niej instalacjami powinien wyst´powaç tylko jeden uk∏ad. Dopuszcza si´, aby w sieci o uk∏adzie TN niektóre instalacje Poz. 858 /obwody/ wykonane by∏y w uk∏adzie TT, je˝eli dla ochrony przed dotykiem poÊrednim, przez samoczynne wy∏àczenie zasilania — zapewnione b´dzie wy∏àczenie uszkodzonego obwodu w wymaganym czasie przy wystàpieniu metalicznego zwarcia doziemnego /w szczególnoÊci przez zastosowanie jako urzàdzeƒ wy∏àczajàcych wy∏àczników ró˝nicowopràdowych/. 3.4. Sieci o uk∏adzie IT powinny byç wyposa˝one w urzàdzenia do sta∏ej kontroli stanu izolacji sieci wzgl´dem ziemi. Sieci te nale˝y stosowaç g∏ównie do zasilania obwodów si∏owych o napi´ciu znamionowym 500 V /690 V/ pràdu przemiennego oraz do zasilania obwodów pràdu sta∏ego. Sieci o uk∏adzie IT zasilane poprzez transformator z sieci o napi´ciu wy˝szym ni˝ 1 k V powinny byç chronione przed mo˝liwoÊcià i skutkami przerzutu napi´cia strony pierwotnej przez zastosowanie transformatorów o odpowiedniej izolacji, np. ˝ywicznej lub przez zastosowanie bezpieczników iskiernikowych. 3.5. W sieciach o uk∏adzie IT zainstalowanych na maszynach górniczych i przenoÊnikach urzàdzenie do sta∏ej kontroli stanu izolacji sieci powinno dzia∏aç na wy∏àczenie. W przypadkach sta∏ej obs∏ugi obiektów dopuszcza si´ dzia∏anie urzàdzenia na sygnalizacj´ akustycznà i optycznà. 3.6. W sieciach o uk∏adzie IT z przewodem neutralnym nie zaleca si´ stosowania bezpieczników jako zabezpieczenia przet´˝eniowego. 4. Instalowanie i eksploatacja maszyn, urzàdzeƒ i sieci elektroenergetycznych 4.1. Urzàdzenia powinny byç dobrane pod wzgl´dem budowy w zale˝noÊci od warunków Êrodowiskowych oraz usytuowane w sposób zapewniajàcy bezpieczeƒstwo obs∏ugi. 4.1.1. Budow´, przebudow´ oraz modernizacj´ sieci elektroenergetycznych prowadzi si´ wy∏àcznie na podstawie dokumentacji technicznej zatwierdzonej w obowiàzujàcym trybie. 4.2. Urzàdzenia elektroenergetyczne. 4.2.1. Urzàdzenia elektroenergetyczne mogà byç ustawione w pomieszczeniach i przestrzeniach ogólnie dost´pnych, je˝eli sà zabezpieczone przed dotykiem bezpoÊrednim. 4.2.2. Stacje elektroenergetyczne napowietrzne powinny posiadaç ogrodzenie zewn´trzne. Wymóg ten nie dotyczy stacji obudowanych i transformatorów z obudowanymi izolatorami oraz stacji s∏upowych. 4.2.3. Rezystancja izolacji instalacji (maszyn i urzàdzeƒ oraz kabli i przewodów) nie powinna byç mniejsza ni˝ 500 Ω/V napi´cia roboczego. 4.2.4. Instalacje oÊwietlenia sta∏ego powinny byç zasilane pràdem przemiennym o napi´ciu do 400/230 V. Oprawy oÊwietleniowe zainstalowane na maszynach, przenoÊnikach i innych urzàdzeniach podlegajàcych drganiom powinny byç zaopatrzone w amortyzatory ∏agodzàce wstrzàsy oraz byç zabezpieczone przed spadni´ciem. Dziennik Ustaw Nr 96 — 6356 — 4.2.5. SzerokoÊç przejÊcia w stacjach elektroenergetycznych powinna byç nie mniejsza ni˝ 0,8 m. 4.2.6. Nowo budowane rozdzielnice powinny posiadaç wykonanie ∏ukoochronne, zabezpieczajàce obs∏ug´ przed dzia∏aniem ∏uku powsta∏ego w wyniku zwarcia wewn´trznego. W rozdzielnicach tych nale˝y stosowaç wy∏àczniki bezolejowe. 4.2.7. Rozdzielnice powinny posiadaç aktualne schematy ideowe, podane wartoÊci zabezpieczeƒ oraz przekrojów kabli i przewodów. 4.2.8. Dla ka˝dej stacji prowadzi si´ ksià˝k´, do której pracownicy ruchu elektrycznego powinni wpisywaç wyniki przeprowadzonych okresowych ogl´dzin, przeglàdów, kontroli, wszystkie dokonane czynnoÊci ∏àczeniowe oraz opisy prac wykonanych w stacji. W stacjach ze sta∏à obs∏ugà prowadzi si´ dziennik, w którym odnotowuje si´ wskazania przyrzàdów pomiarowych wed∏ug wzoru ustalonego przez kierownika dzia∏u. 4.3. Kable i przewody. 4.3.1. Przewody oponowe nie mogà byç nara˝one na uszkodzenia mechaniczne. W szczególnoÊci niedopuszczalne jest:
a)uk∏adanie przewodów oponowych w ziemi lub ich zasypywanie,
b)przeje˝d˝anie przez przewody oponowe,
c)uk∏adanie przewodów oponowych w sposób nieuporzàdkowany, tworzàc p´tle, zagi´cia i ∏uki o mniejszych ni˝ dopuszczalne dla danego przewodu promienie gi´cia,
d)przekraczanie dopuszczalnych si∏ rozciàgajàcych. 4.3.2. W miejscach skrzy˝owaƒ przewodów oponowych z trasami komunikacyjnymi przewody te prowadzi si´ na specjalnych konstrukcjach wsporczych lub odpowiednio wykonanych i zabezpieczonych przed uszkodzeniem przepustach. 4.3.3. Przewody ochronne oraz ˝y∏y ochronne przewodów oponowych powinny byç przynajmniej raz w roku kontrolowane pod wzgl´dem ich ciàg∏oÊci. 4.3.4. ¸àczenie i naprawy przewodów i kabli mogà byç wykonywane wed∏ug zasad uj´tych w instrukcji zatwierdzonej przez kierownika dzia∏u. Sprz´g∏a i szafy ∏àczeniowe powinny byç trwale oznakowane tablicami ostrzegawczymi. 4.3.5. Kable i przewody tworzàce sieç pràdu przemiennego nie powinny byç prowadzone wspólnie z kablami zasilajàcymi urzàdzenia przewodowej trakcji elektrycznej oraz kablami stanowiàcymi linie spawalnicze. 4.3.6. ¸àczenie lub roz∏àczanie sprz´gników w obwodach instalacji elektrycznych pod napi´ciem jest niedopuszczalne. 4.3.7. Przewody zasilajàce urzàdzenia, które mogà stale byç zanurzone w wodzie, powinny byç do tego przystosowane. Przystosowanie to powinno byç wykazane odpowiednim atestem. Poz. 858 4.4. Automatyzacja i sterowanie. 4.4.1. Uk∏ady automatyzacji powinny byç tak zaprojektowane i wykonane, aby w przypadku braku zasilania lub uszkodzenia sterowania nie powodowa∏y powstania zagro˝enia. 4.4.2. W ka˝dym uk∏adzie automatyzacji obok sterowania automatycznego lub zdalnego powinno byç przewidziane sterowanie lokalne, a przejÊcie na to sterowanie powinno byç mo˝liwie proste. 4.4.3. W uk∏adach automatyzacji powinna byç wykluczona mo˝liwoÊç jednoczesnego sterowania ró˝nymi sposobami. 4.4.4. Uk∏ady sterowania maszyn i urzàdzeƒ powinny byç wyposa˝one w ∏àczniki umo˝liwiajàce bezzw∏oczne ich wy∏àczenie. 4.4.5. WartoÊç napi´cia sterowniczego nie powinna przekraczaç wartoÊci podanych w pkt 2.1.2.4) i 2.1.2.6). 5. Kontrole maszyn, urzàdzeƒ i sieci elektroenergetycznych 5.1. Maszyny, urzàdzenia i sieci podlegajà okresowym kontrolom wed∏ug zasad i w terminach ustalonych w instrukcji szczegó∏owej, zatwierdzonej przez kierownika dzia∏u, opracowanej w oparciu o dokumentacje techniczno-ruchowe eksploatowanych maszyn i urzàdzeƒ. Kierownik dzia∏u powinien ustaliç liczb´ i wzór ksià˝ek kontrolnych oraz zakres dokonywania zapisów pokontrolnych. 5.2. Urzàdzenia elektroenergetyczne po ka˝dorazowym ich zabudowaniu i zmianie sposobu zasilania powinny byç odebrane przez wyznaczonà osob´ dozoru ruchu elektrycznego ze szczególnym uwzgl´dnieniem doboru i nastawienia zabezpieczeƒ. 5.3. Pomiarów rezystancji izolacji instalacji elektroenergetycznych dokonuje si´: 1) przed oddaniem do ruchu nowego urzàdzenia lub sieci i po naprawie, 2) nie rzadziej ni˝ co 5 lat, na eksploatowanych na otwartym powietrzu lub w pomieszczeniach o wilgotnoÊci wzgl´dnej wy˝szej od 75% o temperaturze powietrza wy˝szej od +35° C lub w pomieszczeniach zapylonych, 3) nie rzadziej ni˝ co 10 lat, na eksploatowanych w pozosta∏ych pomieszczeniach. 5.4. Urzàdzenia wyposa˝one w samoczynnà kontrol´ stanu izolacji nie wymagajà okresowych pomiarów stanu izolacji. Wymagana jest wówczas kontrola dzia∏ania w terminach wyznaczonych przez kierownika dzia∏u, jednak nie rzadziej ni˝ raz na miesiàc nale˝y sprawdziç funkcjonalnie dzia∏anie uk∏adu. 5.5. Pomiary rezystancji uziemieƒ prowadzi si´: 1) przed oddaniem do ruchu nowego urzàdzenia lub sieci, 2) nie rzadziej ni˝ co 5 lat oraz po zmianie warunków powodujàcych wzrost pràdów uziomowych, 3) nie rzadziej ni˝ co 10 lat w liniach napowietrznych. Dziennik Ustaw Nr 96 — 6357 — 5.6. Sprawdzenia wartoÊci nastawionych zabezpieczeƒ dokonuje si´ nie rzadziej ni˝ co 5 lat, a sprawdzenia funkcjonalnoÊci zabezpieczeƒ — nie rzadziej ni˝ co 12 miesi´cy. CZ¢Âå II Ochrona przeciwpora˝eniowa w urzàdzeniach elektroenergetycznych 1. Ochrona przeciwpora˝eniowa w urzàdzeniach o napi´ciu znamionowym do 1 kV 1.1. Równoczesna ochrona przeciwpora˝eniowa przed dotykiem bezpoÊrednim i poÊrednim. 1.1.1. Ochrona przeciwpora˝eniowa powinna byç zapewniona przez zastosowanie równoczesnej ochrony przed dotykiem bezpoÊrednim i poÊrednim. 1.1.2. W obwodach sterowniczych stosuje si´ sieci o uk∏adzie PELV i SELV. Przy stosowaniu sieci sterowniczej o uk∏adzie PELV zapewnia si´ samoczynne wy∏àczenie zasilania przy metalicznym zwarciu mi´dzy przewodami roboczymi sieci i przy metalicznym zwarciu doziemnym. Przy stosowaniu sieci sterowniczej o uk∏adzie SELV dodatkowo wyposa˝a si´ jà w urzàdzenia do sta∏ej kontroli stanu izolacji sieci wzgl´dem ziemi, dzia∏ajàce na wy∏àczenie zasilania przy wystàpieniu pojedynczego zwarcia doziemnego. 1.2. Ochrona przed dotykiem bezpoÊrednim /ochrona podstawowa/. W przestrzeniach ograniczonych powierzchniami przewodzàcymi niedopuszczalne jest stosowanie ochrony przy u˝yciu barier i przez umieszczanie urzàdzeƒ poza zasi´giem r´ki. 1.3. Ochrona przed dotykiem poÊrednim /ochrona dodatkowa/. 1.3.1. Ochrona przez samoczynne wy∏àczenie zasilania w sieciach o uk∏adzie TN, TT oraz IT. 1.3.1.1. Funkcj´ przewodu ochronnego mogà spe∏niaç odr´bne przewody prowadzone wspólnie z przewodami roboczymi lub galwanicznie po∏àczone metalowe cz´Êci konstrukcyjne maszyn górniczych i przenoÊników. Poz. 858 1.3.1.2. Konstrukcj´ stalowà stacji nap´dowych przenoÊników ∏àczy si´ z uziemionà konstrukcjà przewoênych bàdê przesuwnych, umieszczonych poza przenoÊnikiem, stacji zasilajàcych te przenoÊniki. Po∏àczenia wykonuje si´ co najmniej w dwóch miejscach za pomocà p∏askowników lub linek stalowych o przekroju nie mniejszym ni˝ 100 mm2. Zamiast jednego z tych dwóch po∏àczeƒ dopuszcza si´ wykorzystanie ˝y∏ ochronnych w przewodzie lub kablu zasilajàcym, o ile ∏àczny przekrój ˝y∏ ochronnych jest nie mniejszy ni˝ 25 mm2. 1.3.1.3. Cz∏ony konstrukcji przenoÊników, na których zainstalowane sà urzàdzenia, kable lub przewody nieekranowane, ∏àczy si´ elektrycznie zgodnie z § 198 rozporzàdzenia. 1.3.1.4. Metalowych obudów /cz´Êci przewodzàcych dost´pnych/ urzàdzeƒ elektroenergetycznych zainstalowanych na maszynach górniczych i przenoÊnikach mo˝na nie ∏àczyç oddzielnym przewodem ochronnym z metalowymi cz´Êciami konstrukcyjnymi maszyn górniczych i przenoÊników, je˝eli istnieje skuteczne przewodzàce po∏àczenie tych cz´Êci poprzez powierzchnie styku. Wystarczajàcym jest po∏àczenie Êrubowe zabezpieczone przed samopoluzowaniem. 1.3.1.5. Je˝eli na ruchomych cz´Êciach maszyn górniczych niespe∏niajàcych funkcji przewodu ochronnego sà u∏o˝one kable lub przewody nieekranowane, cz´Êci te chroni si´ przed dotykiem poÊrednim. Ochron´ wykonuje si´ przez po∏àczenie tych cz´Êci z przewodem ochronnym sieci zasilajàcej. 1.3.1.6. W obwodach rozdzielczych oraz obwodach odbiorczych z odbiornikami sta∏ymi, bez odbiorników r´cznych i przenoÊnych przemieszczanych r´cznie podczas u˝ytkowania, czas samoczynnego wy∏àczenia zasilania nie mo˝e byç d∏u˝szy ni˝ 5 s. W obwodach z odbiornikami r´cznymi i przenoÊnymi przemieszczanymi r´cznie podczas u˝ytkowania czas ten nie mo˝e byç d∏u˝szy od podanego w tabeli nr 1. Tabela nr 1. Maksymalny czas wy∏àczenia Uk∏ad TN Uk∏ad IT napi´cie znamionowe instalacji czas wy∏àczenia napi´cie znamionowe instalacji Uo [V] [s] Uo/U [V] bez przewodu neutralnego z przewodem neutralnym 120 230 277 400,480 580 0,35 0,2 0,2 0,05 0,02*) 120÷240 230/400 277/480 400/690 580/1000 0,4 0,2 0,2 0,06 0,02*) 1,0 0,5 0,5 0,2 0,08 czas wy∏àczenia [s] Uo — napi´cie mi´dzy przewodem fazowym i przewodem neutralnym, *) — je˝eli nie mo˝na zapewniç takiego czasu wy∏àczania, konieczne jest zastosowanie innych Êrodków ochrony, takich jak np. po∏àczenia wyrównawcze dodatkowe Dziennik Ustaw Nr 96 — 6358 — 1.3.1.7. Dla urzàdzeƒ elektroenergetycznych zainstalowanych na ruchomych maszynach górniczych, jako rezystancj´ uziemienia ochronnego RA przyjmuje si´ wypadkowà rezystancj´ uziemienia ochronnego Rg, zgodnie z cz´Êcià II za∏àcznika pkt 3.8. 1.3.1.8. Gniazda wtyczkowe /obwody z gniazdami wtyczkowymi/ zasila si´ przez wy∏àczniki ró˝nicowopràdowe o znamionowym ró˝nicowym pràdzie wyzwalajàcym nieprzekraczajàcym 0,03 A. 1.3.2. Ochrona przez zastosowanie urzàdzeƒ II klasy ochronnoÊci. Ochrona przez zastosowanie urzàdzeƒ II klasy ochronnoÊci mo˝e byç stosowana do urzàdzeƒ r´cznych i przenoÊnych przemieszczanych r´cznie podczas u˝ytkowania, pod warunkiem zasilania ich z gniazd wtyczkowych chronionych przez wysoko czu∏e wy∏àczniki ró˝nicowopràdowe. Wymóg ten uwzgl´dnia ograniczonà skutecznoÊç dzia∏ania ochrony przez zastosowanie urzàdzeƒ II klasy ochronnoÊci, w wypadku pos∏ugiwania si´ takimi urzàdzeniami w trudnych warunkach Êrodowiskowych, w szczególnoÊci przy du˝ej wilgotnoÊci, opadach deszczu, Êniegu i pracy przy zanurzeniu cia∏a w wodzie. 1.3.3. Ochrona przez zastosowanie izolowania stanowiska. 1.3.3.1.W obr´bie stanowisk obs∏ugi urzàdzeƒ rozdzielczych, sterowniczych tak jak dla maszyn górniczych i przenoÊników, gdzie nie mo˝na zastosowaç takiej ochrony, dà˝y si´ do zwi´kszania rezystancji stanowisk przez stosowanie dywaników /chodników/ z materia∏ów nieprzewodzàcych. 1.3.4. Ochrona przez stosowanie separacji elektrycznej. 1.3.4.1. Stosowanie separacji elektrycznej zaleca si´ wy∏àcznie do elektronarz´dzi i lamp przeznaczonych do trzymania w r´ku podczas u˝ytkowania przy uwzgl´dnieniu warunku, ˝e do uzwojenia wtórnego transformatora separacyjnego dopuszcza si´ pod∏àczenie tylko jednego urzàdzenia. 1.3.4.2. Stosuje si´ urzàdzenia odbiorcze II klasy ochronnoÊci lub urzàdzenia I klasy ochronnoÊci, pod warunkiem wykonania po∏àczenia wyrównawczego ∏àczàcego stanowisko i cz´Êci przewodzàce dost´pne urzàdzenia odbiorczego. 1.4. Ochrona w sieciach pràdu sta∏ego. 1.4.1. Sieci pràdu sta∏ego, z wy∏àczeniem sieci trakcyjnej i sieci napi´ç pomocniczych stacji, powinny byç izolowane od ziemi oraz powinny byç wyposa˝one w urzàdzenie do sta∏ej kontroli stanu izolacji, a cz´Êci przewodzàce dost´pne urzàdzeƒ zasilanych z tych sieci powinny byç uziemione. Rezystancja uziemienia ochronnego RA stosowanego w tej sieci nie mo˝e przekraczaç wartoÊci spe∏niajàcej warunek: RA x Id ≤ 120 [V], w którym: Id — pràd zwarcia doziemnego w sieci, w [A]. Poz. 858 1.4.2. W sieciach pràdu sta∏ego na maszynach ze sta∏à obs∏ugà urzàdzenie do kontroli stanu izolacji mo˝e dzia∏aç na sygnalizacj´, a na maszynach bez sta∏ej obs∏ugi powinno dzia∏aç na wy∏àczenie sieci przy wystàpieniu w niej pojedynczego uszkodzenia /zwarcia/ doziemnego. 2. Ochrona przeciwpora˝eniowa w urzàdzeniach r´cznych 2.1. Dla narz´dzi i przenoÊnych urzàdzeƒ pomiarowych przeznaczonych do trzymania w r´ku podczas u˝ytkowania, stosowanych w przestrzeniach ograniczonych powierzchniami przewodzàcymi, jako Êrodek ochrony przed dotykiem poÊrednim stosuje si´: 1) zasilanie bardzo niskim napi´ciem UL o wartoÊci do 25 V pràdu przemiennego lub 60 V pràdu sta∏ego, 2) separacj´ elektrycznà, pod warunkiem zasilania z niezale˝nego uzwojenia wtórnego transformatora separacyjnego tylko jednego odbiornika. 2.1.1. Stosuje si´ urzàdzenia odbiorcze II klasy ochronnoÊci lub urzàdzenia I klasy ochronnoÊci, je˝eli uchwyt do trzymania wykonany jest z materia∏u izolacyjnego albo pokryty materia∏em izolacyjnym. 2.2. Dla lamp elektrycznych przeznaczonych do trzymania w r´ku podczas u˝ytkowania, stosowanych w przestrzeniach ograniczonych powierzchniami przewodzàcymi jako Êrodek ochrony przed dotykiem poÊrednim, stosuje si´ wy∏àcznie zasilanie bardzo niskim napi´ciem UL o wartoÊci do 25 V pràdu przemiennego lub 60 V pràdu sta∏ego. Dopuszcza si´, jako równorz´dne, stosowanie opraw z lampami fluorescencyjnymi z wbudowanym transformatorem dwuuzwojeniowym zasilanym bardzo niskim napi´ciem UL. 2.3. èród∏a bardzo niskiego napi´cia UL lub êród∏a napi´cia separowanego powinny byç zainstalowane na zewnàtrz przestrzeni ograniczonych powierzchniami przewodzàcymi. 2.4. Dla narz´dzi przenoÊnych, urzàdzeƒ pomiarowych i lamp elektrycznych przeznaczonych do trzymania w r´ce podczas u˝ytkowania, stosowanych w przestrzeniach nieb´dàcych przestrzeniami ograniczonymi powierzchniami przewodzàcymi, stosuje si´ Êrodki ochrony przed dotykiem poÊrednim,

II cz´Êci pkt 2.1 i 2.2 za∏àcznika, lub zasila si´ je z sieci TN-S lub TT przez wy∏àczniki ró˝nicowopràdowe o znamionowym pràdzie wyzwalajàcym do 0,03 A. 3. Ochrona przeciwpora˝eniowa w urzàdzeniach o napi´ciu znamionowym powy˝ej 1 kV 3.1. W urzàdzeniach o napi´ciu znamionowym wy˝szym ni˝ 1 kV ochron´ przeciwpora˝eniowà dodatkowà /przed dotykiem poÊrednim/ wykonuje si´ przez zastosowanie uziemieƒ ochronnych, polegajàcych na uziemieniu cz´Êci przewodzàcych nienale˝àcych do obwodu elektrycznego /cz´Êci przewodzàcych dost´pnych/. 3.2. Przy zastosowaniu uziemieƒ ochronnych uziemia si´ nast´pujàce urzàdzenia i cz´Êci urzàdzeƒ: 1) konstrukcje stacji zasilajàcych, Dziennik Ustaw Nr 96 — 6359 — 2) konstrukcje i os∏ony rozdzielnic, 3) obudowy, os∏ony, kad∏uby maszyn i urzàdzeƒ elektroenergetycznych, 4) elementy nap´dów i urzàdzeƒ pomocniczych do obs∏ugi urzàdzeƒ rozdzielczych, je˝eli nie majà skutecznych po∏àczeƒ z cz´Êciami uziemionymi, 5) konstrukcje wsporcze przenoÊników, je˝eli na nich sà zainstalowane urzàdzenia elektroenergetyczne albo u∏o˝one kable lub nieekranowane przewody, 6) s∏upy i inne przewodzàce konstrukcje wsporcze linii napowietrznych, 7) metalowe g∏owice kablowe, pow∏oki, pancerze oraz szyny /˝y∏y/ powrotne i ochronne kabli oraz przewodów oponowych, 8) ogrodzenia, bariery i os∏ony ochronne urzàdzeƒ instalowane na sta∏e, 9) uzwojenia wtórne przek∏adników, je˝eli odr´bne przepisy nie stanowià inaczej, 10) podstawy izolatorów zamocowanych na nieuziemionych konstrukcjach, 11) metalowe rurociàgi znajdujàce si´ w pobli˝u urzàdzeƒ. 3.3. W przypadkach technicznie uzasadnionych mo˝na stosowaç ∏àcznie z uziemieniem ochronnym uzupe∏niajàce Êrodki ochrony przeciwpora˝eniowej w postaci: 1) izolacji stanowisk, 2) pow∏ok elektroizolacyjnych, 3) ogrodzeƒ, 4) wstawek izolacyjnych w elementach przewodzàcych. Poz. 858 Ze wzgl´dów eksploatacyjnych ogranicza si´ ró˝norodnoÊç uzupe∏niajàcych Êrodków ochrony w jednym obiekcie. 3.4. Ochron´ przeciwpora˝eniowà przez zastosowanie uziemienia ochronnego uznaje si´ za skutecznà, je˝eli zosta∏ spe∏niony jeden z nast´pujàcych warunków: 1) przewidywane wartoÊci napi´ç ra˝eniowych dotykowych w ka˝dym miejscu obj´tym ochronà nie przekraczajà wartoÊci wed∏ug poni˝szej tabeli. Dotyczy to wartoÊci napi´ç ra˝eniowych dotykowych pomi´dzy metalowymi przedmiotami a powierzchnià gruntu oddalonà o 1 m od przedmiotu oraz napi´ç dotykowych pomi´dzy dwoma metalowymi przedmiotami, nie pokrytymi warstwami izolacyjnymi, 2) przewidywana wartoÊç napi´cia uziomowego nie przekroczy:

a)pó∏torakrotnej wartoÊci dopuszczalnego napi´cia ra˝eniowego dotykowego, ustalonego jak w pkt 1), je˝eli do uziomu /uk∏adu uziomowego/ przy∏àczone sà tylko urzàdzenia wchodzàce w sk∏ad sieci elektroenergetycznej: — o punkcie neutralnym izolowanym, — z kompensacjà pràdu zwarcia doziemnego, — o punkcie neutralnym uziemionym przez rezystor,
b)najwy˝szej dopuszczalnej wartoÊci napi´cia ra˝eniowego dotykowego, ustalonego jak w pkt 1), je˝eli urzàdzenia zasilane z sieci Êredniego napi´cia o dowolnym uk∏adzie po∏àczeƒ wzgl´dem ziemi sà zainstalowane na ruchomych maszynach górniczych. Tabela nr 2. Najwy˝sze dopuszczalne wartoÊci napi´ç ra˝eniowych dotykowych Lp. Czas ra˝enia /s/ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 0,1 0,2 0,3 0,4 0,5 0,6 0,7 0,8 0,9 1,0 1,2 1,4 1,6 1,8 2,0 2,5 3,0 3,5 4,0 5,0 i wi´cej Dopuszczalne napi´cie ra˝enia dotykowe /V/ 390 330 275 235 205 180 160 145 135 125 112 102 94 88 84 76 71 68 66 65 Dziennik Ustaw Nr 96 — 6360 — 3.5. Przy doborze i sprawdzaniu skutecznoÊci ochrony przeciwpora˝eniowej przyjmuje si´ taki uk∏ad po∏àczeƒ urzàdzeƒ, w którym spodziewany pràd jednofazowego zwarcia z ziemià jest najwi´kszy /z wy∏àczeniem uk∏adu po∏àczeƒ w stanie awarii i w trakcie prze∏àczeƒ/: 1) w sieci o izolowanym punkcie neutralnym jest to najwi´ksza wartoÊç pojemnoÊciowego pràdu jednofazowego zwarcia doziemnego, 2) w sieci o uziemionym przez rezystor punkcie neutralnym jest to najwi´ksza wartoÊç pràdu jednofazowego zwarcia doziemnego, uwzgl´dniajàca sk∏adowà czynnà i biernà pràdu /wyznaczonà jak w pkt 1)/, 3) w sieci kompensowanej jest to najwi´ksza spodziewana wartoÊç pràdu doziemnego wyliczona z uwzgl´dnieniem najbardziej niekorzystnego uk∏adu po∏àczeƒ, lecz nie mniej ni˝ 0,2 najwi´kszej wartoÊci pojemnoÊciowego pràdu jednofazowego zwarcia doziemnego wyst´pujàcego bez kompensacji. 3.6. Przy doborze i sprawdzaniu skutecznoÊci ochrony przeciwpora˝eniowej czas trwania ra˝enia przyjmuje si´ jako równy czasowi trwania jednofazowego zwarcia doziemnego: 1) w urzàdzeniach, w których zastosowano samoczynne wy∏àczanie zwarç doziemnych, jest to suma czasów dzia∏ania zabezpieczeƒ podstawowych i najd∏u˝szego czasu wy∏àczania ∏àczników dzia∏ajàcych przy zwarciach, 2) w uk∏adach z zastosowaniem automatyki samoczynnego ponownego za∏àczania /SPZ/ jest to suma czasów pràdowych, do ostatecznego wy∏àczenia. W sieciach o izolowanym punkcie neutralnym i kompensowanych, w których jednofazowe zwarcie doziemne nie jest bezzw∏ocznie wy∏àczone przez urzàdzenie zabezpieczajàce, nale˝y przyjmowaç czas trwania ra˝enia równy 5 s. W sieciach o izolowanym punkcie neutralnym lub kompensowanych, zasilajàcych urzàdzenia do wydobycia i urabiania spod lustra wody, powinno nastàpiç bezzw∏oczne, samoczynne wy∏àczenie zasilania przy wystàpieniu jednofazowego zwarcia doziemnego. 3.7. Stacje elektroenergetyczne ruchome, zabudowane na ruchomych maszynach górniczych przystosowanych do przemieszczania si´, powinny byç po∏àczone z uk∏adem uziomowym stacji zasilajàcej poprzez system uziemiajàcych przewodów ochronnych prowadzonych razem z przewodem zasilajàcym /˝y∏y ochronne przewodów zasilajàcych/. 3.8. Dla ruchomych maszyn górniczych oraz przesuwnych przenoÊników zasilanych z sieci o napi´ciu znamionowym powy˝ej 1 kV jako rezystancj´ ich uziemienia przyjmuje si´ wypadkowà rezystancj´ uziemienia ochronnego Rg. Najwi´ksza wartoÊç rezystancji Rg jest równa sumie rezystancji ˝y∏ ochronnych przewodu zasilajàcego, ∏àczàcych urzàdzenie z uziomem ochronnym stacjonarnym stacji zasilajàcej i rezystancji uziemienia ochronnego RA tej stacji. Poz. 858 WartoÊç ta mo˝e byç zmniejszona przez równolegle po∏àczone z nià: rezystancj´ uziemienia uzyskanà przez posadowienie ruchomej maszyny górniczej oraz przez rezystancj´ uziemieƒ pozosta∏ych urzàdzeƒ po∏àczonych z rozpatrywanà maszynà. 3.8.1. Zale˝nie od rodzaju uk∏adu sieci zasilajàcej, powinny byç spe∏nione nast´pujàce wymagania: 1) dla sieci z punktem neutralnym izolowanym UF = r x Ic x Rg ≤ Udop, 2) dla sieci z punktem neutralnym uziemionym przez rezystor UF = IE x Rg ≤ Udop, 3) dla sieci z punktem neutralnym uziemionym przez d∏awik kompensacyjny UF = r x IRest x Rg ≤ Udop, gdzie: Udop — dopuszczalne napi´cie ra˝eniowe dotykowe okreÊlone w tabeli nr 2, IE — ca∏kowity pràd zwarcia p∏ynàcy przez impedancj´ uziemienia do ziemi, — pojemnoÊciowy pràd zwarcia doziemnego, Ic IRest — resztkowy /po kompensacji/ pràd zwarcia doziemnego; je˝eli dok∏adna wartoÊç tego pràdu nie jest znana, mo˝na jà przyjàç jako równà 0,2 Ic, r — wspó∏czynnik redukcyjny uwzgl´dniajàcy zmniejszenie pràdu p∏ynàcego przez rozpatrywany uziom. Przy braku bardziej szczegó∏owych danych nale˝y przyjmowaç: r = 0,6 — dla stacji zasilanej linià kablowà o pow∏oce metalowej, np. aluminiowej lub o∏owianej w sieci o punkcie neutralnym uziemionym przez rezystor, oraz r = 1,0 w innych przypadkach. 3.9. Do uziemiania urzàdzeƒ elektroenergetycznych wykorzystuje si´ uziomy naturalne pod warunkiem, ˝e nie spowoduje to wyniesienia napi´ç o niebezpiecznych wartoÊciach poza miejsca, w których urzàdzenia te sà zainstalowane. 3.10. Wymaga si´, aby ciàg∏oÊç ˝y∏ ochronnych przewodów oponowych zasilajàcych ruchome maszyny górnicze by∏a okresowo sprawdzana podczas eksploatacji. Dopuszcza si´ wykonywanie tego sprawdzenia przez pomiar rezystancji uziemienia maszyny. Uznaje si´, ˝e ciàg∏oÊç ta jest zachowana, je˝eli zmierzona wartoÊç rezystancji uziemienia nie przekracza 1,5-krotnej wartoÊci sumy rezystancji ˝y∏ ochronnych przy uwzgl´dnieniu: d∏ugoÊci przewodu oponowego, liczby, materia∏u i przekroju ˝y∏ ochronnych oraz rezystancji uziemienia

Orzecznictwo do tego przepisu (2)

II Ka 185/17 §/Art 2002/858

I UK 50/11 §/Art 2002/858

🔗 Do źródła urzędowego