Dziennik Ustaw Nr 100 — 6571 — Poz. 912 912 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW z dnia 1 lipca 2002 r. w sprawie legitymowania, zatrzymywania i przeszukania osób, zatrzymywania pojazdów i innych Êrodków przewozowych przez inspektorów i pracowników kontroli skarbowej oraz ponownego umieszczania zamkni´ç celnych. Na podstawie art. 11c ust. 3 ustawy z dnia 28 wrzeÊnia 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz. U. z 1999 r. Nr 54, poz. 572 i Nr 83, poz. 931, z 2000 r. Nr 70, poz. 816, Nr 104, poz. 1103 i Nr 116, poz. 1216, z 2001 r. Nr 14, poz. 143, Nr 81, poz. 877 i Nr 110, poz. 1189 oraz z 2002 r. Nr 41, poz. 365, Nr 74, poz. 676 i Nr 89, poz. 804) zarzàdza si´, co nast´puje: Rozdzia∏ 1 Przepis ogólny § 4. 1. Inspektorzy lub pracownicy sà obowiàzani do zanotowania danych dotyczàcych to˝samoÊci osoby legitymowanej oraz czasu, miejsca i przyczyny legitymowania. 2. Dane, o których mowa w ust. 1, nale˝y nast´pnie zamieÊciç w notatce s∏u˝bowej i w∏àczyç t´ notatk´, w zale˝noÊci od rodzaju prowadzonych czynnoÊci s∏u˝bowych, do akt post´powania karnego lub karnego skarbowego, post´powania kontrolnego lub akt operacyjno-rozpoznawczych. § 1. Rozporzàdzenie okreÊla szczegó∏owy tryb legitymowania, zatrzymywania osób i przeszukania osób, pomieszczeƒ, baga˝u i ∏adunku, zatrzymywania pojazdów i innych Êrodków przewozowych, wspó∏pracy z Policjà w tym zakresie, zdejmowania i ponownego umieszczania zamkni´ç celnych przez inspektorów i pracowników kontroli skarbowej w toku czynnoÊci s∏u˝bowych, o których mowa w art. 2 i 3 oraz art. 11a ust. 2 ustawy z dnia 28 wrzeÊnia 1991 r. o kontroli skarbowej, zwanej dalej „ustawà”. § 5. W przypadku gdy osoba legitymowana oka˝e niebudzàce wàtpliwoÊci dokumenty, potwierdzajàce korzystanie przez t´ osob´ z immunitetu dyplomatycznego lub konsularnego, dalsze czynnoÊci s∏u˝bowe z udzia∏em osoby legitymowanej mogà byç wykonywane jedynie za jej zgodà. Rozdzia∏ 2 Rozdzia∏ 3 Tryb legitymowania osób Zatrzymywanie osób, przeszukiwanie osób oraz pomieszczeƒ, baga˝u i ∏adunku § 2. Przed rozpocz´ciem legitymowania osób inspektorzy lub pracownicy sà obowiàzani do: 1) podania osobie legitymowanej swojego imienia i nazwiska oraz stanowiska s∏u˝bowego, § 6. W razie legitymowania osób znajdujàcych si´ w pojeêdzie, gdy uzasadniajà to wzgl´dy bezpieczeƒstwa, inspektor lub pracownik ma prawo ˝àdaç opuszczenia pojazdu przez te osoby. § 7. Inspektor, przyst´pujàc do zatrzymania osoby, jest obowiàzany: 2) okazania znaku identyfikacyjnego oraz legitymacji s∏u˝bowej w taki sposób, aby osoba legitymowana mia∏a mo˝liwoÊç odczytania i zanotowania nazwiska inspektora lub pracownika, 1) sprawdziç, czy osoba zatrzymana posiada broƒ lub inne niebezpieczne przedmioty mogàce s∏u˝yç do pope∏nienia przest´pstwa lub wykroczenia albo stanowiç dowody rzeczowe lub podlegaç przepadkowi, 3) podania osobie legitymowanej podstawy prawnej i przyczyny legitymowania. 2) odebraç broƒ i przedmioty, o których mowa w pkt 1, § 3. 1. To˝samoÊç osoby legitymowanej ustala si´ na podstawie: 3) poinformowaç osob´ o zatrzymaniu i jego przyczynach oraz uprzedziç o obowiàzku zastosowania si´ do wydanych poleceƒ, 1) dowodu osobistego lub paszportu, 2) tymczasowego dowodu osobistego lub tymczasowego zaÊwiadczenia to˝samoÊci, 3) dokumentu paszportowego cudzoziemca. 2. To˝samoÊç osoby legitymowanej mo˝na ustaliç równie˝ na podstawie niebudzàcych wàtpliwoÊci dokumentów, innych ni˝ wymienione w ust. 1, albo oÊwiadczeƒ osób, których to˝samoÊç jest znana inspektorowi, a tak˝e telefonicznego lub osobistego porozumienia si´ z osobami wskazanymi przez osob´ legitymowanà. 4) doprowadziç osob´ zatrzymanà do pomieszczeƒ s∏u˝bowych najbli˝szej jednostki organizacyjnej kontroli skarbowej, spe∏niajàcej warunki okreÊlone odr´bnymi przepisami, lub Policji. § 8. 1. Inspektor ma obowiàzek udzielenia pierwszej pomocy, w granicach dost´pnych Êrodków, osobie zatrzymanej, która ma widoczne obra˝enia cia∏a lub utraci∏a przytomnoÊç. 2. Osobie zatrzymanej nale˝y zapewniç pomoc lekarskà zawsze, gdy b´dzie potrzebna, a w szczególnoÊci w przypadkach: Dziennik Ustaw Nr 100 — 6572 — 1) wymienionych w ust. 1, 2) ˝àdania przez osob´ zatrzymanà niezw∏ocznego zbadania przez lekarza, 3) oÊwiadczenia osoby zatrzymanej, ˝e cierpi ona na schorzenia wymagajàce sta∏ego lub okresowego leczenia, którego przerwanie zagra˝a∏oby ˝yciu lub zdrowiu, 4) je˝eli z posiadanych przez inspektora informacji lub z okolicznoÊci zatrzymania wynika, ˝e osoba zatrzymana jest chora zakaênie. § 9. 1. Po doprowadzeniu osoby zatrzymanej do pomieszczenia s∏u˝bowego najbli˝szej jednostki organizacyjnej kontroli skarbowej lub Policji inspektor: 1) sporzàdza protokó∏ zatrzymania osoby, zawierajàcy:
- a)podstaw´ prawnà zatrzymania,
- b)dane osobowe osoby zatrzymanej,
- c)pouczenie o przys∏ugujàcym Êrodku odwo∏awczym, 2) dor´cza kopi´ protoko∏u osobie zatrzymanej, 3) poucza osob´ zatrzymanà o prawie:
- a)wniesienia, w terminie 7 dni, za˝alenia do sàdu na zatrzymanie,
- b)˝àdania zawiadomienia osoby najbli˝szej lub innej przez nià wskazanej, zak∏adu pracy lub szko∏y o zatrzymaniu, 4) podejmuje czynnoÊci majàce na celu realizacj´ uprawnieƒ zatrzymanego. 2. Zak∏ad pracy zawiadamia si´ w przypadku, gdy istnieje uzasadnione niebezpieczeƒstwo, ˝e nieobecnoÊç osoby zatrzymanej mog∏aby spowodowaç powa˝ne zak∏ócenia w funkcjonowaniu zak∏adu. 3. Je˝eli zachowanie osoby zatrzymanej wskazuje na to, ˝e jest pod wp∏ywem alkoholu lub innego podobnie dzia∏ajàcego Êrodka albo z innych powodów ma zak∏óconà ÊwiadomoÊç, czynnoÊci okreÊlone w ust. 1 pkt 2 i 3 wykonuje si´ po ustaniu tych przyczyn. 4. Wzór protoko∏u zatrzymania, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, okreÊla za∏àcznik do rozporzàdzenia. Poz. 912 § 13. Pomieszczenia przeznaczone dla osób zatrzymanych powinny byç wyposa˝one i zabezpieczone w sposób zapewniajàcy bezpieczeƒstwo zatrzymanym oraz realizacj´ celu zatrzymania. § 14. Przeszukiwanie osób oraz pomieszczeƒ, baga˝u i ∏adunku odbywa si´ w trybie okreÊlonym w rozdziale 25 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. — Kodeks post´powania karnego. Rozdzia∏ 4 Tryb zatrzymywania pojazdów i sposób wspó∏pracy z Policjà w tym zakresie § 15. 1. Zatrzymywanie pojazdu powinno byç przeprowadzone co najmniej przez dwóch umundurowanych inspektorów lub pracowników. 2. Umundurowany inspektor lub pracownik w warunkach dostatecznej widocznoÊci podaje sygna∏y tarczà do zatrzymywania pojazdów lub r´kà, a w warunkach niedostatecznej widocznoÊci — latarkà ze Êwiat∏em czerwonym albo tarczà do zatrzymywania pojazdów ze Êwiat∏em odblaskowym lub Êwiat∏em czerwonym. 3. Polecenie do zatrzymania pojazdu podaje si´ z dostatecznej odleg∏oÊci, w sposób zapewniajàcy jego dostrze˝enie przez kierujàcego pojazdem oraz bezpieczne zatrzymanie w miejscu wskazanym przez inspektora lub pracownika. Miejsce zatrzymania pojazdu mo˝e byç wyznaczone przez ustawienie znaku „stój — kontrola skarbowa”. 4. Dla zwrócenia uwagi na podawane sygna∏y lub polecenia inspektor lub pracownik mo˝e u˝ywaç sygna∏ów dêwi´kowych lub gwizdka. 5. Pojazd powinien byç zatrzymany w miejscu, gdzie jest to dozwolone, nie utrudnia ruchu i nie zagra˝a bezpieczeƒstwu. § 16. 1. Inspektor lub pracownik, po zatrzymaniu pojazdu, podaje kierujàcemu imi´ i nazwisko oraz przyczyn´ zatrzymania, a ponadto na ˝àdanie kontrolowanego uczestnika ruchu okazuje legitymacj´ s∏u˝bowà w sposób umo˝liwiajàcy kontrolowanemu odczytanie zawartych w niej danych. § 10. W razie wniesienia przez osob´ zatrzymanà za˝alenia na zatrzymanie, nale˝y niezw∏ocznie przekazaç do w∏aÊciwego sàdu rejonowego kopi´ protoko∏u zatrzymania osoby oraz materia∏y uzasadniajàce zatrzymanie. 2. Przyst´pujàc do czynnoÊci kontrolnych, inspektor lub pracownik mo˝e wydaç polecenie unieruchomienia silnika pojazdu, a tak˝e opuszczenia pojazdu. § 11. 1. Czas zatrzymania liczy si´ od chwili faktycznego pozbawienia wolnoÊci, choçby poinformowanie o zatrzymaniu nastàpi∏o póêniej. 1) w wyniku prowadzonych dzia∏aƒ poÊcigowych, 2. Osob´ zatrzymanà umieszcza si´ w pomieszczeniu s∏u˝bowym najbli˝szej jednostki organizacyjnej kontroli skarbowej lub Policji przeznaczonym dla osób zatrzymanych. 3) je˝eli zachodzi uzasadnione podejrzenie, ˝e znajdujà si´ w nim towary pochodzàce z przest´pstwa lub osoby, które pope∏ni∏y przest´pstwo. § 12. Ka˝dy przypadek zatrzymania dokumentuje si´ w ewidencji osób zatrzymanych, prowadzonej w pomieszczeniu s∏u˝bowym najbli˝szej jednostki organizacyjnej kontroli skarbowej lub Policji. 3. Przepisu ust. 1 nie stosuje si´ w razie zatrzymania pojazdu: 2) co do którego istnieje uzasadnione podejrzenie, ˝e pochodzi z przest´pstwa, 4. W przypadkach, o których mowa w ust. 3, inspektor lub pracownik nakazuje kierujàcemu pojazdem lub pasa˝erowi pojazdu opuÊciç pojazd, stanàç w rozkroku i oprzeç r´ce na dachu (boku) pojazdu lub po∏o˝yç si´ na pasie drogowym twarzà do ziemi. Dziennik Ustaw Nr 100 — 6573 — § 17. 1. Kontrola skarbowa wspó∏pracuje z Policjà przy wykonywaniu czynnoÊci s∏u˝bowych, w zakresie zatrzymywania pojazdów w celu przeprowadzenia kontroli, o której mowa w art. 11a ust. 1 pkt 3 ustawy. Wspó∏praca polega w szczególnoÊci na: 1) informowaniu w∏aÊciwej jednostki Policji o terminie i miejscu planowanych kontroli pojazdów w sposób umo˝liwiajàcy wzi´cie w nich udzia∏u Policji, z zastrze˝eniem ust. 2, 2) uniemo˝liwieniu, do czasu przybycia Policji, kierowania pojazdem osobie, co do której istnieje uzasadnione podejrzenie, i˝ znajduje si´ ona w stanie nietrzeêwoÊci lub w stanie po u˝yciu alkoholu albo Êrodka dzia∏ajàcego podobnie do alkoholu. 2. Je˝eli okolicznoÊci faktyczne uzasadniajà niezw∏oczne podj´cie czynnoÊci, o których mowa w ust. 1, informacje przekazuje si´ bezpoÊrednio po rozpocz´ciu tych dzia∏aƒ. § 18. 1. CzynnoÊci zwiàzane z zatrzymywaniem pojazdu sà dokumentowane protoko∏em sporzàdzanym w dwóch egzemplarzach, z których jeden jest przeznaczony dla kierujàcego zatrzymywanym pojazdem lub uprawnionego dysponenta pojazdu, a drugi w∏àcza si´ do akt kontroli skarbowej. 2. Protokó∏, o którym mowa w ust. 1, powinien zawieraç: 1) oznaczenie podstawy prawnej, miejsca i czasu zatrzymywania pojazdu oraz dane osób uczestniczàcych w zatrzymywaniu, 2) opis przebiegu zatrzymywania, a w szczególnoÊci:
- a)rodzaj, mark´ i numer rejestracyjny pojazdu oraz dane dotyczàce w∏aÊciciela lub dysponenta pojazdu,
- b)wskazanie rodzaju i iloÊci towarów znajdujàcych si´ w pojeêdzie oraz okreÊlenie ich zgodnoÊci z dokumentami przewozowymi,
- c)wpisy dotyczàce zdj´cia i ponownego umieszczenia zamkni´ç celnych, 3) treÊç oÊwiadczeƒ i wniosków z∏o˝onych przez osoby obecne podczas zatrzymywania pojazdu. 3. Protokó∏ odczytuje si´ w∏aÊcicielowi lub dysponentowi pojazdu, a w razie koniecznoÊci innym osobom uczestniczàcym w zatrzymaniu pojazdu, które powinny protokó∏ podpisaç. Brak podpisu którejkolwiek z tych osób nale˝y omówiç w protokole. O odczytaniu protoko∏u dokonuje si´ odpowiedniej wzmianki. Rozdzia∏ 5 Tryb zatrzymywania Êrodków przewozowych innych ni˝ pojazdy § 19. 1. Zatrzymywanie Êrodków przewozowych na Êródlàdowych drogach wodnych odbywa si´ za poÊrednictwem w∏aÊciwych organów administracji ˝eglugowej oraz w trybie okreÊlonym przepisami o ˝egludze Êródlàdowej. 2. Zatrzymywanie kolejowych Êrodków przewozowych odbywa si´ za poÊrednictwem w∏aÊciwych orga- Poz. 912 nów kolejowych oraz w trybie okreÊlonym przepisami o transporcie kolejowym. 3. Zatrzymywanie Êrodków przewozowych na polskich obszarach morskich odbywa si´ za poÊrednictwem w∏aÊciwych organów administracji morskiej i w trybie okreÊlonym przepisami prawa morskiego. § 20. 1. Podj´cie przez w∏aÊciwe organy administracji ˝eglugowej, kolejowej i morskiej czynnoÊci zwiàzanych z zatrzymywaniem Êrodków przewozowych, o których mowa w § 19, mo˝e nastàpiç tylko na podstawie pisemnego wniosku organu kontroli skarbowej. 2. Inspektorzy lub pracownicy sà obowiàzani zastosowaç si´ do decyzji w∏aÊciwych organów administracji ˝eglugowej, kolejowej i morskiej, w zakresie wyznaczenia czasu i miejsca zatrzymania Êrodka przewozowego. § 21. W zakresie dokumentowania czynnoÊci zwiàzanych z zatrzymywaniem Êrodków przewozowych, o których mowa w § 19, stosuje si´ odpowiednio przepis § 9 ust. 1 pkt 1—3, z tym ˝e odpis protoko∏u nale˝y równie˝ przekazaç do sàdu rejonowego, o którym mowa w § 10, na jego wniosek. Rozdzia∏ 6 Tryb zdejmowania i ponownego umieszczania zamkni´ç celnych § 22. 1. Je˝eli na pojazd lub inny Êrodek przewozowy albo na przewo˝one towary sà na∏o˝one zamkni´cia celne, inspektorzy lub pracownicy sà obowiàzani zbadaç, czy na tych zamkni´ciach nie ma Êladów naruszeƒ. 2. W przypadku gdy stwierdzono Êlady naruszenia na∏o˝onych zamkni´ç celnych, nale˝y te Êlady utrwaliç oraz zabezpieczyç naruszone zamkni´cia w sposób okreÊlony dla dowodów w przepisach ustawy Kodeks karny skarbowy. 3. W przypadku gdy nie stwierdzono Êladów naruszenia na∏o˝onych zamkni´ç celnych, nale˝y te zamkni´cia dostarczyç do siedziby jednostki organizacyjnej kontroli skarbowej w celu protokolarnego przekazania do utylizacji w∏aÊciwemu w tym zakresie przedsi´biorcy. 4. Po zdj´ciu zamkni´ç celnych i zakoƒczeniu czynnoÊci kontrolnych nale˝y ponownie umieÊciç zamkni´cia celne w miejscach, gdzie znajdowa∏y si´ zamkni´cia zdj´te. § 23. 1. Do ponownego umieszczania zamkni´ç celnych inspektorzy stosujà plomby o∏owiane o Êrednicy 10 mm, wykonane wed∏ug normy bran˝owej nr BN-89/8511-15. Na przedniej stronie plomb odciska si´ plombownicà god∏o paƒstwowe, a na odwrocie — litery „ks” oraz numer identyfikacyjny plombownicy. 2. W urz´dzie obs∏ugujàcym ministra w∏aÊciwego do spraw finansów publicznych prowadzi si´ ewidencj´ plombownic wprowadzonych do u˝ytku s∏u˝bowego w kontroli skarbowej. Dziennik Ustaw Nr 100 — 6574 — 3. Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej informuje Szefa S∏u˝by Celnej o numerach identyfikacyjnych plombownic, wprowadzonych do u˝ytku s∏u˝bowego, ze wskazaniem jednostek organizacyjnych kontroli skarbowej, dysponujàcych poszczególnymi plombownicami. § 24. 1. Przeprowadzone przez inspektorów czynnoÊci zdj´cia i ponownego umieszczenia zamkni´ç celnych dokumentuje si´ przez sporzàdzenie protoko∏u zawierajàcego informacje o iloÊci, rodzaju i cechach identyfikacyjnych ponownie umieszczonych zamkni´ç celnych oraz o ewentualnym pobraniu zakwestionowanych towarów za pokwitowaniem. 2. Protokó∏, o którym mowa w ust. 1, potwierdza si´ odciskiem indywidualnego stempla identyfikacyjnego inspektora oraz podpisem inspektora. Protokó∏ sporzàdza si´ w trzech egzemplarzach, z których jeden jest przeznaczony dla kierujàcego zatrzymywanym pojazdem lub uprawnionego dysponenta towaru, drugi w∏àcza si´ do dokumentów celnych, przewozowych lub innych zwiàzanych z towarem, a trzeci — do akt kontroli skarbowej. 3. Indywidualny stempel identyfikacyjny ma form´ kwadratu o boku 20 mm, ze znajdujàcym si´ wewnàtrz oznaczeniem jednostki organizacyjnej kontroli skarbowej oraz numeru identyfikacyjnego inspektora. Poz. 912 4. Je˝eli nie jest mo˝liwe ponowne umieszczenie zamkni´ç celnych ze wzgl´du na warunki wykonywania czynnoÊci albo w∏aÊciwoÊci towaru lub Êrodka przewozowego, konwojuje si´ zatrzymany pojazd lub inny Êrodek przewozowy do siedziby najbli˝szej jednostki organizacyjnej urz´du celnego bàdê do uzgodnionego z w∏aÊciwym urz´dem celnym miejsca, w którym mo˝e byç zapewniony dozór celny. Rozdzia∏ 7 Przepisy koƒcowe § 25. Przepisów rozdzia∏ów 4 i 5 nie stosuje si´ do pojazdów i innych Êrodków przewozowych przedstawicielstw dyplomatycznych, urz´dów konsularnych i misji specjalnych paƒstw obcych oraz organizacji mi´dzynarodowych, korzystajàcych z przywilejów i immunitetów dyplomatycznych lub konsularnych na mocy ustaw, umów bàdê na zasadzie wzajemnoÊci na podstawie powszechnie uznanych zwyczajów mi´dzynarodowych. § 26. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem og∏oszenia. Minister Finansów: w z. H. Wasilewska-Trenkner Dziennik Ustaw Nr 100 — 6575 — Poz. 912 Za∏àcznik do rozporzàdzenia Ministra Finansów z dnia 1 lipca 2002 r. (poz. 912) WZÓR Dziennik Ustaw Nr 100 — 6576 — Poz. 912