Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 maja 2003 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higi

Dziennik Ustaw Nr 107 — 7070 — Poz. 1003 i 1004 § 1. W rozporzàdzeniu Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie sposobu prowadzenia przez publiczne przedszkola, szko∏y i placówki dokumentacji przebiegu nauczania, dzia∏alnoÊci wychowawczej i opiekuƒczej oraz rodzajów tej dokumentacji (Dz. U. Nr 23, poz. 225) § 13 otrzymuje brzmienie: 1) w szkole dla dzieci i m∏odzie˝y: „Ksi´ga zawiera: 1) ..................... arkuszy ocen uczniów, (podaç liczb´) którzy ukoƒczyli szko∏´, 2) .................... arkuszy ocen uczniów, (podaç liczb´) którzy z ró˝nych przyczyn opuÊcili szko∏´.”, „§ 13. 1. Szko∏a zak∏ada ksi´gi arkuszy ocen. 2. W szkole dla dzieci i m∏odzie˝y ksi´ga arkuszy ocen zawiera u∏o˝one w porzàdku alfabetycznym arkusze ocen uczniów urodzonych w jednym roku, którzy ukoƒczyli lub opuÊcili szko∏´. Na pierwszej stronie ksi´gi arkuszy ocen umieszcza si´ adnotacj´: „Ksi´ga arkuszy ocen uczniów urodzonych w .... roku”. 2) w szkole dla doros∏ych: „Ksi´ga zawiera: 1) ..................... arkuszy ocen s∏ucha(podaç liczb´) czy, którzy ukoƒczyli szko∏´, 2) .................... arkuszy ocen s∏uchaczy, (podaç liczb´) którzy z ró˝nych przyczyn opuÊcili szko∏´.”. 3. W szkole dla doros∏ych ksi´ga arkuszy ocen zawiera u∏o˝one w porzàdku alfabetycznym arkusze ocen s∏uchaczy, którzy w danym roku szkolnym ukoƒczyli lub opuÊcili szko∏´. Na pierwszej stronie ksi´gi arkuszy ocen umieszcza si´ adnotacj´: „Ksi´ga arkuszy ocen s∏uchaczy, którzy ukoƒczyli lub opuÊcili szko∏´ w roku szkolnym ....”. § 2. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 14 dni od dnia og∏oszenia. 4. Na koƒcu ksi´gi arkuszy ocen umieszcza si´ adnotacj´: Minister Edukacji Narodowej i Sportu: K. ¸ybacka Adnotacj´ na koƒcu ksi´gi arkuszy ocen opatruje si´ piecz´cià szko∏y oraz pieczàtkà i podpisem dyrektora szko∏y.”. 1004 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPO¸ECZNEJ1) z dnia 29 maja 2003 r. w sprawie minimalnych wymagaƒ dotyczàcych bezpieczeƒstwa i higieny pracy pracowników zatrudnionych na stanowiskach pracy, na których mo˝e wystàpiç atmosfera wybuchowa Na podstawie art. 23715 § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. — Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z póên. zm.2)) zarzàdza si´, co nast´puje: ——————— 1) Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej kieruje dzia∏em administracji rzàdowej — gospodarka, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 7 stycznia 2003 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej (Dz. U. Nr 1, poz. 5). 2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 113, poz. 717, z 1999 r. Nr 99, poz. 1152, z 2000 r. Nr 19, poz. 239, Nr 43, poz. 489, Nr 107, poz. 1127 i Nr 120, poz. 1268, z 2001 r. Nr 11, poz. 84, Nr 28, poz. 301, Nr 52, poz. 538, Nr 99, poz. 1075, Nr 111, poz. 1194, Nr 123, poz. 1354, Nr 128, poz. 1405 i Nr 154, poz. 1805 oraz z 2002 r. Nr 74, poz. 676, Nr 135, poz. 1146, Nr 196, poz. 1660, Nr 199, poz. 1673 i Nr 200, poz. 1679. Rozdzia∏ 1 Przepisy ogólne § 1. Rozporzàdzenie okreÊla minimalne wymagania dotyczàce poprawy bezpieczeƒstwa i higieny pracy pracowników wykonujàcych prace na stanowiskach, na których z przyczyn wynikajàcych z cech miejsca pracy, urzàdzeƒ lub substancji mo˝e wystàpiç atmosfera wybuchowa. § 2. Przepisów rozporzàdzenia nie stosuje si´ do: 1) u˝ywania urzàdzeƒ spalajàcych paliwa w stanie gazowym; 2) u˝ywania Êrodków do transportu làdowego, morskiego, lotniczego lub wodnego, do których stosuje si´ w tym zakresie postanowienia:

1. a)Umowy europejskiej dotyczàcej mi´dzynarodowego przewozu drogowego towarów niebez- Dziennik Ustaw Nr 107 — 7071 — Poz. 1004 piecznych (ADR), sporzàdzonej w Genewie dnia 30 wrzeÊnia 1957 r. (Dz. U. z 2002 r. Nr 194, poz. 1629), 3) identyfikacji i oceny zagro˝eƒ wybuchem stwarzanych przez urzàdzenia techniczne oraz procesy pracy, a tak˝e stosowane surowce i pó∏produkty;
2. b)Regulaminu mi´dzynarodowego przewozu kolejami towarów niebezpiecznych (RID), stanowiàcego aneks I do za∏àcznika B Przepisy ujednolicone o umowie mi´dzynarodowego przewozu towarów kolejami (CIM) do Konwencji o mi´dzynarodowym przewozie kolejami (COTIF), sporzàdzonej w Bernie dnia 9 maja 1980 r. (Dz. U. z 1985 r. Nr 34, poz. 158, z 1997 r. Nr 37, poz. 225 oraz z 1998 r. Nr 33, poz. 177 i 178); 4) oceny skali przewidywanych niepo˝àdanych skutków. 3) produkcji, przechowywania, u˝ywania oraz transportu materia∏ów wybuchowych, materia∏ów samoreaktywnych i nadtlenków organicznych; 4) zak∏adów górniczych podziemnych oraz odkrywkowych, do których stosuje si´ przepisy dotyczàce bezpieczeƒstwa i higieny pracy, prowadzenia ruchu oraz zabezpieczenia przeciwpo˝arowego w tych zak∏adach; 5) miejsc pracy przeznaczonych bezpoÊrednio do leczenia ludzi. § 3. U˝yte w rozporzàdzeniu okreÊlenia oznaczajà: 1) atmosfera wybuchowa — mieszanin´ palnych gazów, par, mgie∏ lub py∏ów z powietrzem, w której, po zainicjowaniu êród∏em zap∏onu, spalanie rozprzestrzenia si´ samorzutnie na ca∏à mieszanin´; 2) miejsce, w którym mogà wystàpiç atmosfery wybuchowe — przestrzeƒ, w obr´bie której mogà wystàpiç st´˝enia substancji ∏atwopalnych okreÊlone granicami wybuchowoÊci, wymagajàce zastosowania Êrodków majàcych na celu zapewnienie bezpieczeƒstwa i ochron´ zdrowia zatrudnionych tam pracowników; 3) czynnoÊci niebezpieczne — dzia∏ania mogàce zainicjowaç zap∏on i wybuch atmosfery wybuchowej; 4) st´˝enie stanowiàce zagro˝enie — atmosfer´ wybuchowà w miejscu pracy, gdzie sk∏adnik palny wyst´puje w st´˝eniu wy˝szym ni˝ wartoÊç dolnej granicy wybuchowoÊci mieszaniny wybuchowej; 5) st´˝enie niewymagajàce zastosowania Êrodków zapobiegawczych — atmosfer´ wybuchowà, w której sk∏adnik palny wyst´puje w st´˝eniu ni˝szym ni˝ wartoÊç dolnej granicy wybuchowoÊci mieszaniny wybuchowej. Rozdzia∏ 2 Minimalne wymagania dla stanowisk pracy, w których mogà wystàpiç atmosfery wybuchowe 2. Ocena ryzyka stwarzanego przez atmosfery wybuchowe powinna obejmowaç miejsca, które sà lub mogà byç po∏àczone otworami z miejscami, w których wyst´pujà takie atmosfery. § 5. 1. Pracodawca posiada dokument zabezpieczenia stanowiska pracy przed wybuchem i dokonuje jego okresowej aktualizacji. 2. Dokument zabezpieczenia przed wybuchem, zwany dalej „dokumentem”, powinien zawieraç: 1) informacje o identyfikacji atmosfer wybuchowych i ocen´ ryzyka wystàpienia wybuchu; 2) informacje o podj´tych odpowiednich Êrodkach zapobiegajàcych wystàpieniu zagro˝eƒ wybuchem, sporzàdzone w formie zestawienia; 3) wykaz miejsc pracy zagro˝onych wybuchem wraz z ich klasyfikacjà; 4) deklaracj´, ˝e stanowiska pracy i narz´dzia pracy, a tak˝e urzàdzenia zabezpieczajàce i alarmujàce, sà zaprojektowane, u˝ywane i konserwowane z uwzgl´dnieniem zasad bezpieczeƒstwa. 3. Dokument powinien byç sporzàdzony przed dopuszczeniem stanowiska pracy do eksploatacji. Zawarte w dokumencie informacje powinny byç przekazane pracownikom zatrudnionym na stanowiskach pracy zagro˝onych wybuchem w sposób przejrzysty i zapewniajàcy w∏aÊciwe wykorzystanie dróg ewakuacyjnych. 4. Dokument powinien byç weryfikowany w przypadku, je˝eli na stanowisku pracy, w jego wyposa˝eniu w niezb´dny sprz´t lub narz´dzia albo w organizacji pracy zosta∏y wprowadzone istotne zmiany. 5. Przy sporzàdzaniu dokumentu mogà byç wykorzystane inne dokumenty dotyczàce oceny ryzyka. § 6. Miejsca pracy, w których mogà wystàpiç atmosfery wybuchowe, powinny byç sklasyfikowane z uwzgl´dnieniem podzia∏u na strefy zagro˝enia wybuchem, zgodnie z normà PN-EN 1127-1:2001 „Zapobieganie wybuchowi i ochrona przed wybuchem”. 1) prawdopodobieƒstwa i cz´stotliwoÊci wyst´powania atmosfer wybuchowych; § 7. 1. Przed podj´ciem pracy na stanowiskach, na których wyst´pujà zagro˝enia stwarzane przez atmosfery wybuchowe, pracownicy powinni odbyç szkolenia stanowiskowe, powtarzane w okresach przewidzianych w rozporzàdzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie szczegó∏owych zasad szkolenia w dziedzinie bezpieczeƒstwa i higieny pracy (Dz. U. Nr 62, poz. 285). 2) prawdopodobieƒstwa wyst´powania oraz uaktywniania si´ êróde∏ zap∏onu, w tym wy∏adowaƒ elektrostatycznych; 2. W miejscach pracy okreÊlonych w dokumencie prace nale˝y wykonywaç zgodnie z pisemnymi instrukcjami przygotowanymi przez pracodawc´. § 4. 1. Na stanowiskach pracy, na których mogà wyst´powaç atmosfery wybuchowe, dokonuje si´ okresowej, nie rzadziej ni˝ raz w roku, oceny ryzyka, a zw∏aszcza: Dziennik Ustaw Nr 107 — 7072 — 3. Prace wykonywane w miejscach zagro˝onych wybuchem niewynikajàce z instrukcji wymagajà pisemnego zezwolenia w trybie ustalonym przez pracodawc´. § 8. 1. W celu zapobiegania mo˝liwoÊci powstania atmosfer wybuchowych o takich st´˝eniach sk∏adnika palnego, ˝e w razie wybuchu mog∏yby stanowiç zagro˝enie dla bezpieczeƒstwa i zdrowia pracowników, pracodawca powinien podjàç, zale˝nie od rodzaju i miejsca ich wyst´powania, odpowiednie dzia∏ania organizacyjne i techniczne. 2. Dzia∏ania podejmowane przez pracodawc´ powinny stwarzaç takie warunki pracy, aby mog∏a byç wykonywana w sposób bezpieczny. 3. Podejmujàc dzia∏ania organizacyjne i techniczne, pracodawca powinien: 1) zapobiegaç tworzeniu si´ atmosfer wybuchowych, a je˝eli jest to niemo˝liwe, dà˝yç do wyeliminowania êróde∏ zap∏onu; 2) stosowaç Êrodki zmniejszajàce skutki wybuchu w celu zapewnienia bezpieczeƒstwa i ochrony zdrowia pracowników. § 9. 1. Pracodawca powinien przedsi´wziàç konieczne Êrodki w celu zapewnienia, ˝e stanowisko pracy, urzàdzenia i narz´dzia tam stosowane oraz wszelkie inne urzàdzenia udost´pnione pracownikom zosta∏y zaprojektowane, skonstruowane, zmontowane, zainstalowane, a tak˝e u˝ywane i konserwowane w sposób minimalizujàcy zagro˝enie wybuchem. W przypadku zaistnienia wybuchu zasi´g jego oddzia∏ywania powinien ograniczyç si´ tylko do stanowiska pracy i znajdujàcych si´ tam urzàdzeƒ na skutek zastosowania przez pracodawc´ sposobów uniemo˝liwiajàcych jego przejÊcie w detonacj´ i rozprzestrzenianie si´ fali detonacyjnej. 2. Przed przekazaniem do eksploatacji stanowiska pracy, na którym mo˝e wyst´powaç atmosfera wybuchowa, powinna byç dokonana jego ocena pod wzgl´dem zastosowanych zabezpieczeƒ zapobiegajàcych zainicjowaniu wybuchu lub ograniczajàcych jego skutki. 3. W przypadku gdy ocena, o której mowa w ust. 2, wyka˝e takà potrzeb´, powinno si´: 1) zapewniç utrzymanie pracy urzàdzeƒ i systemów zabezpieczajàcych w stanie bezpiecznego funkcjonowania, nawet w przypadku odci´cia dop∏ywu energii, niezale˝nie od pracy pozosta∏ych instalacji; 2) zapewniç mo˝liwoÊç sterowania r´cznego, zast´pujàcego sterowanie automatyczne, pod warunkiem ˝e takie sterowanie nie ma wp∏ywu na obni˝enie poziomu bezpieczeƒstwa; czynnoÊci te mogà wykonywaç jedynie pracownicy, którzy odbyli szkolenie stanowiskowe; 3) przewidzieç, w przypadku wy∏àczenia awaryjnego, sposoby rozproszenia skumulowanej energii lub odci´cia jej w taki sposób, aby nie stanowi∏a zagro˝enia. § 10. 1. Je˝eli dokument nie przewiduje inaczej, urzàdzenia i systemy zabezpieczajàce dla wszystkich Poz. 1004 stanowisk pracy, na których mogà wystàpiç atmosfery wybuchowe, powinny byç dobrane zgodnie z kategoriami w∏aÊciwymi dla stref zagro˝enia wybuchem, okreÊlonych w normie PN-EN 60079-10:2002 „Urzàdzenia elektryczne w przestrzeniach zagro˝onych wybuchem. — Cz´Êç 10: Klasyfikacja obszarów zagro˝onych wybuchem”. 2. Maszyny, urzàdzenia i systemy zabezpieczajàce oraz towarzyszàce im urzàdzenia mogà byç uruchomione tylko wtedy, gdy dokument okreÊla warunki ich u˝ywania w atmosferach wybuchowych w sposób bezpieczny. § 11. 1. W przypadku uwolnienia si´ palnych gazów, par, mgie∏ lub py∏ów nale˝y w sposób bezpieczny ograniczyç ich rozprzestrzenianie lub zneutralizowaç je w inny odpowiedni sposób. 2. Je˝eli atmosfera wybuchowa zawiera ró˝ne palne gazy, pary, mg∏y lub py∏y, powinny byç zastosowane Êrodki zabezpieczajàce, odpowiednie do najwi´kszego zagro˝enia. § 12. 1. Na stanowiskach pracy, na których istnieje mo˝liwoÊç powstania atmosfer wybuchowych zawierajàcych sk∏adnik palny w takim st´˝eniu, ˝e mogà one stanowiç zagro˝enie dla bezpieczeƒstwa i zdrowia pracowników, pracodawca powinien nadzorowaç prac´ zgodnie z ocenà ryzyka i przy u˝yciu odpowiednich Êrodków technicznych. 2. Przy wejÊciach do pomieszczeƒ, gdzie znajdujà si´ miejsca, w których wyst´pujà atmosfery wybuchowe, powinno byç umieszczane oznakowanie w kszta∏cie trójkàta z czarnym obramowaniem. Wewnàtrz obramowania powinny byç umieszczone czarne litery „Ex” na ˝ó∏tym tle. 3. Pracodawca ustala sposób sygnalizowania stanów awaryjnych zwiàzanych z wystàpieniem atmosfery wybuchowej za pomocà urzàdzeƒ sygnalizacyjnych akustycznych lub wizualnych, w celu umo˝liwienia pracownikom wycofania si´ z miejsc zagro˝onych wyraênie oznakowanymi drogami ewakuacyjnymi. § 13. 1. Pracodawca odpowiedzialny za miejsce pracy, w którym wyst´pujà atmosfery wybuchowe, powinien koordynowaç wszelkie prace wykonywane przez pracowników ró˝nych przedsi´biorstw oraz wdra˝aç wszystkie Êrodki zaradcze dotyczàce bezpieczeƒstwa i zdrowia pracowników. 2. Pracodawca odpowiedzialny za miejsce pracy okreÊla w dokumencie cel koordynacji, a tak˝e procedury i Êrodki jej wdra˝ania. § 14. 1. Podejmujàc dzia∏ania zmierzajàce do zapobiegania zainicjowaniu zap∏onu atmosfer wybuchowych, nale˝y uwzgl´dniç Êrodki ograniczajàce prawdopodobieƒstwo wystàpienia wy∏adowania elektrostatycznego, je˝eli pracownik lub jego otoczenie sà noÊnikiem lub êród∏em takiego ∏adunku, zgodnie z normà PN-E-05204:1994 „Ochrona przed elektrycznoÊcià statycznà. Ochrona obiektów, instalacji i urzàdzeƒ. Wymagania”. Dziennik Ustaw Nr 107 — 7073 — Poz. 1004 i 1005 2. Pracodawca zapewnia pracownikom odpowiednie Êrodki ochrony indywidualnej wykonane z materia∏u, który nie b´dzie powodowa∏ wy∏adowaƒ elektrostatycznych, w wyniku których mog∏oby nastàpiç zainicjowanie zap∏onu atmosfery wybuchowej wed∏ug normy PN-EN 1149-1 „Odzie˝ ochronna. W∏aÊciwoÊci elektrostatyczne”. wstaç atmosfery wybuchowe, powinny byç dostosowane do wymogów okreÊlonych w rozporzàdzeniu w terminie do 24 miesi´cy od dnia jego wejÊcia w ˝ycie. Rozdzia∏ 3 § 16. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 30 dni od dnia og∏oszenia. Rozdzia∏ 4 Przepis koƒcowy Przepisy przejÊciowe § 15. Miejsca pracy eksploatowane przed dniem wejÊcia w ˝ycie rozporzàdzenia, w których mogà po- Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej: J. Hausner 1005 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOÂCI z dnia 2 czerwca 2003 r. w sprawie rodzaju urzàdzeƒ i Êrodków technicznych s∏u˝àcych do utrwalania obrazu lub dêwi´ku dla celów procesowych oraz sposobów ich przechowywania, odtwarzania i kopiowania zapisów Na podstawie art. 147 § 5 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. — Kodeks post´powania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555, z póên. zm.1)) zarzàdza si´, co nast´puje: § 1. 1. Do utrwalania obrazu z przeprowadzonej czynnoÊci procesowej mogà s∏u˝yç, przeznaczone do tego celu, urzàdzenia mechaniczne i elektroniczne typu analogowego lub cyfrowego, a w szczególnoÊci aparat fotograficzny, kamera filmowa lub kamera wideo. 2. Do utrwalania dêwi´ku z przeprowadzonej czynnoÊci procesowej mogà s∏u˝yç, przeznaczone do tego celu, urzàdzenia mechaniczne i elektroniczne typu analogowego lub cyfrowego, a w szczególnoÊci magnetofon, radiomagnetofon, dyktafon, kamera filmowa lub kamera wideo wyposa˝ona w aparatur´ do utrwalania dêwi´ku. 3. Utrwalania obrazu lub dêwi´ku z przeprowadzonej czynnoÊci procesowej mo˝na dokonywaç na Êrodkach technicznych przeznaczonych do utrwalania obrazu lub dêwi´ku w urzàdzeniu okreÊlonym w ust. 1 i 2, a w szczególnoÊci na materia∏ach Êwiat∏oczu∏ych, taÊmach magnetycznych, p∏ytach CD oraz innych materia∏ach w∏aÊciwych dla danego rodzaju urzàdzenia, zwanych dalej „noÊnikami”. § 2. Po dokonaniu utrwalenia obrazu lub dêwi´ku z przeprowadzonej czynnoÊci procesowej u˝yty, zgodnie z instrukcjà obs∏ugi, noÊnik nale˝y zaopatrzyç w metryk´ identyfikacyjnà zawierajàcà nast´pujàce dane z protoko∏u przeprowadzonej czynnoÊci procesowej: ——————— 1) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 1999 r. Nr 83, poz. 931, z 2000 r. Nr 50, poz. 580, Nr 62, poz. 717, Nr 73, poz. 852 i Nr 93, poz. 1027, z 2001 r. Nr 98, poz. 1071 i Nr 106, poz. 1149, z 2002 r. Nr 74, poz. 676 oraz z 2003 r. Nr 17, poz. 155. 1) sygnatur´ akt sprawy i oznaczenie organu przeprowadzajàcego danà czynnoÊç; 2) czas i miejsce jej przeprowadzenia oraz zakres jej utrwalenia; 3) imiona i nazwiska osób w niej uczestniczàcych oraz imi´, nazwisko oraz funkcj´ osoby dokonujàcej utrwalenia; 4) typ i rodzaj u˝ytego do utrwalenia urzàdzenia, wraz z charakterystykà technicznà jego oprzyrzàdowania; 5) warunki oÊwietleniowe lub akustyczne miejsca utrwalenia; 6) dane techniczne u˝ytego noÊnika; 7) warunki i sposób u˝ycia urzàdzenia utrwalajàcego oraz noÊnika, z uwzgl´dnieniem iloÊci zapisanych Êcie˝ek dêwi´ku i szybkoÊci przesuwu taÊmy magnetycznej; 8) informacj´ o ewentualnym u˝yciu przyrzàdów automatycznych do uruchamiania i zatrzymywania urzàdzenia utrwalajàcego albo o jego awarii podczas dokonywania utrwalania lub uszkodzenia noÊnika. § 3. 1. NoÊnik wraz z jego metrykà identyfikacyjnà nale˝y opakowaç i zabezpieczyç odciskiem okràg∏ej piecz´ci jednostki przeprowadzajàcej czynnoÊç procesowà, umieszczajàc na opakowaniu informacje dotyczàce sygnatury akt sprawy i organu przeprowadzajàcego czynnoÊç oraz czasu jej przeprowadzenia i osoby dokonujàcej opakowania. 2. Opakowany noÊnik, wymagajàcy chemicznej obróbki, przekazuje si´ do laboratorium, które przy jego zwrocie potwierdza zapisem w metryce identyfikacyjnej, ˝e odpowiada on cechom technicznym opisanym uprzednio, oraz zaopatruje w informacj´ o rodzaju dokonanej czynnoÊci.