Dziennik Ustaw Nr 112 — 7350 — Poz. 1064 1064 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOÂCI z dnia 12 czerwca 2003 r. w sprawie szczegó∏owego sposobu wykonywania uprawnieƒ i obowiàzków kuratorów sàdowych Na podstawie art. 12 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o kuratorach sàdowych (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 i Nr 154, poz. 1787 oraz z 2002 r. Nr 153, poz. 1271 i Nr 213, poz. 1802) zarzàdza si´, co nast´puje: § 1. Rozporzàdzenie okreÊla szczegó∏owy sposób wykonywania przez kuratorów sàdowych uprawnieƒ i obowiàzków w sprawach rodzinnych i nieletnich oraz w sprawach karnych. § 2. Powierzenie kuratorowi sàdowemu sprawowania nadzoru powinno nastàpiç bezzw∏ocznie, nie póêniej ni˝ w ciàgu 14 dni od dnia uprawomocnienia si´ orzeczenia albo od dnia zwrotu akt sàdowi I instancji lub otrzymania orzeczenia do wykonania. § 3. 1. Kurator rodzinny, któremu powierzono sprawowanie nadzoru: 1) zaznajamia si´ z aktami sprawy i innymi niezb´dnymi êród∏ami informacji o podopiecznym, a w szczególnoÊci z przebiegiem dotychczasowych nadzorów; 2) nawiàzuje pierwszy kontakt z podopiecznym, nie póêniej ni˝ w ciàgu 7 dni od daty wp∏ywu prawomocnego orzeczenia do zespo∏u kuratorskiej s∏u˝by sàdowej; 3) poucza podopiecznego o prawach i obowiàzkach wynikajàcych z orzeczenia sàdu oraz omawia sposób i terminy ich realizacji; 4) planuje wobec podopiecznego oddzia∏ywania profilaktyczno-resocjalizacyjne i opiekuƒczo-wychowawcze; 5) wspó∏pracuje z rodzinà podopiecznego w zakresie oddzia∏ywaƒ, o których mowa w pkt 4; 6) udziela podopiecznemu pomocy w organizowaniu nauki, pracy i czasu wolnego oraz w rozwiàzaniu trudnoÊci ˝yciowych; 7) kontroluje zachowanie podopiecznego w miejscu zamieszkania, pobytu, nauki i pracy; 8) wspó∏dzia∏a z organizacjami, instytucjami, stowarzyszeniami i innymi podmiotami, których celem dzia∏ania jest pomoc podopiecznym. 2. W przypadku niemo˝noÊci nawiàzania kontaktu, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, kurator niezw∏ocznie w formie pisemnej zawiadamia sàd, podajàc przyczyny. 3. Przebieg nadzoru i podejmowane na bie˝àco czynnoÊci kurator rodzinny dokumentuje w karcie czynnoÊci nadzoru, prowadzonej osobno dla ka˝dego podopiecznego, w której wpisuje dat´, miejsce i rodzaj czynnoÊci, uzyskane dokumenty i informacje oraz ich êród∏a, a tak˝e w∏asne uwagi i zamierzenia w zakresie sprawowania nadzoru. § 4. 1. Kurator rodzinny sk∏ada sàdowi pierwsze sprawozdanie z obj´cia nadzoru, nie póêniej ni˝ w ciàgu 14 dni od dnia nawiàzania kontaktu z podopiecznym, kolejne zaÊ sprawozdania z przebiegu nadzoru — na ˝àdanie sàdu lub w terminach okreÊlonych przez sàd. 2. W sprawozdaniu z obj´cia nadzoru kurator rodzinny przedstawia diagnoz´ Êrodowiskowà, zamierzenia resocjalizacyjne, metody prowadzenia nadzoru, warunki osobiste i bytowe podopiecznego, zadania do realizacji, prognoz´ resocjalizacyjnà oraz podaje êród∏a informacji o podopiecznym. 3. W sprawozdaniu z zakoƒczenia nadzoru kurator rodzinny opisuje jego przebieg, ze szczególnym uwzgl´dnieniem realizacji planu pracy z podopiecznym oraz oceny wykonania obowiàzków i postawy podopiecznego w okresie nadzoru. § 5. Zawodowy kurator rodzinny wykonujàc obowiàzki i uprawnienia w zakresie nadzoru ponadto: 1) sprawuje nadzory w sprawach trudnych lub wymagajàcych bezzw∏ocznego podj´cia czynnoÊci; 2) kontroluje prawid∏owoÊç i efektywnoÊç sprawowania nadzorów oraz innych czynnoÊci zleconych sàdowym kuratorom spo∏ecznym, przedstawicielom stowarzyszeƒ, organizacji i instytucji oraz osobom godnym zaufania, a ponadto, w uzasadnionych przypadkach, zg∏asza sàdowi potrzeb´ wystàpienia do organu statutowego stowarzyszenia, organizacji lub instytucji z wnioskiem o zmian´ przedstawiciela wyznaczonego do wykonywania czynnoÊci zwiàzanych z nadzorem; 3) udziela pomocy kuratorom spo∏ecznym i innym osobom sprawujàcym nadzory zw∏aszcza poprzez udzielanie instrukta˝u w zakresie metod i form pracy oraz organizowanie szkoleƒ dla tych osób; 4) pozyskuje osoby do sprawowania funkcji sàdowego kuratora spo∏ecznego; 5) informuje kierownika zespo∏u kuratorskiej s∏u˝by sàdowej o nieprawid∏owym sprawowaniu funkcji przez sàdowego kuratora spo∏ecznego, a organy nadrz´dne stowarzyszeƒ i organizacji — o sposobie sprawowania nadzoru przez ich przedstawicieli; 6) sygnalizuje jednostkom nadrz´dnym organów i instytucji paƒstwowych, organów samorzàdu terytorialnego oraz organom statutowym stowarzyszeƒ i organizacji przypadki bezzasadnej odmowy udzielenia kuratorowi sàdowemu ˝àdanej pomocy; 7) przygotowuje i wyst´puje do sàdu z odpowiednio uzasadnionymi wnioskami w sprawie zmiany orzeczenia sàdu i do∏àcza do nich akta nadzoru i inne stosowne dokumenty; 8) uczestniczy w posiedzeniach wykonawczych sàdu, dotyczàcych podopiecznych. § 6. 1. Kurator rodzinny, przeprowadzajàc wywiad Êrodowiskowy, zwany dalej „wywiadem”, ustala okolicznoÊci okreÊlone przez sàd lub s´dziego albo kontroluje sposób wykonywania orzeczenia przez uprawnione podmioty. 2. Do przeprowadzania wywiadu przez kuratora rodzinnego stosuje si´ odpowiednio przepisy § 1 ust. 1 Dziennik Ustaw Nr 112 — 7351 — i 2, § 2, § 3, § 4 i § 7 rozporzàdzenia Ministra SprawiedliwoÊci z dnia 11 czerwca 2003 r. w sprawie regulaminu czynnoÊci w zakresie przeprowadzania wywiadu Êrodowiskowego oraz wzoru kwestionariusza tego wywiadu (Dz. U. Nr 108, poz. 1018). § 7. Po przeprowadzeniu wywiadu kurator rodzinny: 1) sporzàdza pisemne sprawozdanie z wywiadu zawierajàce:
- a)imi´ i nazwisko osoby przeprowadzajàcej wywiad,
- b)opis wykonywanych czynnoÊci i stwierdzonych okolicznoÊci wynikajàcych z zarzàdzenia o przeprowadzeniu wywiadu,
- c)dat´ przeprowadzenia wywiadu,
- d)podpis osoby przeprowadzajàcej wywiad; 2) sk∏ada sprawozdanie z wywiadu w terminie 14 dni od otrzymania zarzàdzenia o jego przeprowadzeniu, chyba ˝e w zarzàdzeniu wyznaczony zosta∏ inny termin; 3) uzupe∏nia wywiad na polecenie sàdu. § 8. Przepisów § 6 i 7 nie stosuje si´ do wywiadów przeprowadzanych na podstawie ustawy o post´powaniu w sprawach nieletnich. § 9. Kurator rodzinny, do którego sàd zwróci∏ si´ o przymusowe odebranie osoby podlegajàcej w∏adzy rodzicielskiej lub pozostajàcej pod opiekà: 1) powiadamia o terminie swoich czynnoÊci osoby, o których mowa w art. 5989 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. — Kodeks post´powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, z póên. zm.1)); 2) ˝àda, w razie potrzeby, pomocy odpowiednich instytucji, w tym organów opieki spo∏ecznej; 3) sporzàdza do akt sprawy pisemnà notatk´ z przebiegu tej czynnoÊci. § 10. 1. Kurator rodzinny, któremu zlecono obecnoÊç przy kontaktach rodziców z dzieçmi, ustalonych ——————— 1) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 1965 r. Nr 15, poz. 113, z 1974 r. Nr 27, poz. 157 i Nr 39, poz. 231, z 1975 r. Nr 45, poz. 234, z 1982 r. Nr 11, poz. 82 i Nr 30, poz. 210, z 1983 r. Nr 5, poz. 33, z 1984 r. Nr 45, poz. 241 i 242, z 1985 r. Nr 20, poz. 86, z 1987 r. Nr 21, poz. 123, z 1988 r. Nr 41, poz. 324, z 1989 r. Nr 4, poz. 21 i Nr 33, poz. 175, z 1990 r. Nr 14, poz. 88, Nr 34, poz. 198, Nr 53, poz. 306, Nr 55, poz. 318 i Nr 79, poz. 464, z 1991 r. Nr 7, poz. 24, Nr 22, poz. 92 i Nr 115, poz. 496, z 1993 r. Nr 12, poz. 53, z 1994 r. Nr 105, poz. 509, z 1995 r. Nr 83, poz. 417, z 1996 r. Nr 24, poz. 110, Nr 43, poz. 189, Nr 73, poz. 350 i Nr 149, poz. 703, z 1997 r. Nr 43, poz. 270, Nr 54, poz. 348, Nr 75, poz. 471, Nr 102, poz. 643, Nr 117, poz. 752, Nr 121, poz. 769 i 770, Nr 133, poz. 882, Nr 139, poz. 934, Nr 140, poz. 940 i Nr 141, poz. 944, z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 117, poz. 757, z 1999 r. Nr 52, poz. 532, z 2000 r. Nr 22, poz. 269 i 271, Nr 48, poz. 552 i 554, Nr 55, poz. 665, Nr 73, poz. 852, Nr 94, poz. 1037, Nr 114, poz. 1191 i 1193 i Nr 122, poz. 1314, 1319 i 1322, z 2001 r. Nr 4, poz. 27, Nr 49, poz. 508, Nr 63, poz. 635, Nr 98, poz. 1069, 1070 i 1071, Nr 123, poz. 1353, Nr 125, poz. 1368 i Nr 138, poz. 1546, z 2002 r. Nr 25, poz. 253, Nr 26, poz. 265, Nr 74, poz. 676, Nr 84, poz. 764, Nr 126, poz. 1069 i 1070, Nr 129, poz. 1102, Nr 153, poz. 1271, Nr 219, poz. 1849 i Nr 240, poz. 2058 oraz z 2003 r. Nr 41, poz. 360, Nr 42, poz. 363, Nr 60, poz. 535 i Nr 109, poz. 1035. Poz. 1064 przez sàd opiekuƒczy, stawia si´ w okreÊlonym w postanowieniu sàdu terminie i miejscu i jest obecny przez ca∏y czas trwania kontaktu, zapewniajàc, by kontakt ten nie trwa∏ d∏u˝ej, ni˝ postanowi∏ sàd. 2. Z ka˝dej obecnoÊci przy kontaktach, o których mowa w ust. 1, kurator rodzinny niezw∏ocznie sk∏ada sàdowi pisemnà notatk´. § 11. Kurator zawodowy dla doros∏ych, realizujàc czynnoÊci zwiàzane z organizowaniem i kontrolowaniem wykonywania kary ograniczenia wolnoÊci oraz pracy spo∏ecznie u˝ytecznej orzeczonej w zamian nieÊciàgalnej grzywny: 1) utrzymuje sta∏y kontakt z zak∏adami pracy, w których wykonywana jest nieodp∏atna kontrolowana praca na cele spo∏eczne; 2) pozyskuje zak∏ady pracy, placówki s∏u˝by zdrowia lub opieki spo∏ecznej oraz instytucje lub organizacje niosàce pomoc charytatywnà, wzgl´dnie reprezentujàce spo∏ecznoÊç lokalnà, dla przyj´cia skazanego w celu wykonywania nieodp∏atnej kontrolowanej pracy na cele spo∏eczne; 3) organizuje i prowadzi szkolenia oraz instrukta˝e dla pracowników zak∏adów pracy, wyznaczonych do organizowania pracy skazanych i dozorowania jej przebiegu; 4) kontroluje przestrzeganie przez wyznaczone zak∏ady pracy ustalonych zasad organizacji pracy skazanych i wype∏nianie innych obowiàzków z tytu∏u wykonywania kary ograniczenia wolnoÊci lub pracy spo∏ecznie u˝ytecznej; 5) wzywa skazanego do z∏o˝enia wyjaÊnieƒ dotyczàcych przebiegu odbywania kary, udziela ostrze˝eƒ lub podejmuje inne Êrodki dyscyplinujàce w przypadku uchylania si´ od pracy lub niew∏aÊciwego jej wykonywania; 6) powiadamia wyznaczony zak∏ad pracy o podejmowanych wobec skazanego decyzjach lub postanowieniach sàdu; 7) kontroluje sposób wykonywania kary w miejscu pracy oraz prawid∏owoÊç wywiàzywania si´ przez skazanego z na∏o˝onych na niego obowiàzków; 8) wyst´puje do sàdu z wnioskiem o:
- a)okreÊlenie rodzaju lub miejsca pracy, je˝eli nie zosta∏y one wskazane w wyroku,
- b)zmniejszenie liczby godzin pracy w miesiàcu,
- c)zmian´ sposobu wykonywania kary,
- d)orzeczenie wykonania kary zast´pczej,
- e)zwolnienie z reszty kary; 9) uczestniczy w posiedzeniach sàdu, dotyczàcych osób skazanych na kar´ ograniczenia wolnoÊci oraz dotyczàcych wykonywania pracy spo∏ecznie u˝ytecznej. § 12. Kurator dla doros∏ych, realizujàc czynnoÊci zwiàzane z kontrolà skazanego w okresie próby oraz kontrolà sprawcy przest´pstwa, w stosunku do którego warunkowo umorzono post´powanie karne lub zawieszono wykonanie kary: 1) zbiera co najmniej raz na 6 miesi´cy informacje o zachowaniu skazanego lub sprawcy przest´pstwa, chyba ˝e sàd zarzàdzi inaczej; Dziennik Ustaw Nr 112 — 7352 — 2) przeprowadza wywiad przed wystàpieniem do sàdu z jednym z wniosków, o których mowa w art. 173 § 2 pkt 2 lub 4 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. — Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557, z póên. zm.2)); 3) wyst´puje do instytucji i w∏aÊciwych urz´dów oraz osób fizycznych w celu uzyskania informacji o sposobie realizacji na∏o˝onych na skazanego lub sprawc´ przest´pstwa obowiàzków; 4) przyjmuje od skazanego lub sprawcy przest´pstwa informacje o przebiegu okresu próby i sposobie wykonywania na∏o˝onych obowiàzków oraz dokonuje ich weryfikacji; 5) bezzw∏ocznie powiadamia sàd o pope∏nieniu przest´pstwa lub o innym ra˝àcym naruszeniu porzàdku prawnego przez skazanego lub sprawc´ przest´pstwa. § 13. Kurator dla doros∏ych, realizujàc czynnoÊci zwiàzane z przygotowaniem skazanego do ˝ycia po zwolnieniu z zak∏adu karnego, po otrzymaniu decyzji komisji penitencjarnej lub orzeczenia sàdu penitencjarnego: 1) sporzàdza we wspó∏dzia∏aniu ze skazanym oraz w oparciu o analiz´ akt penitencjarnych i akt sprawy karnej oraz rozpoznanie sytuacji rodzinnej i Êrodowiskowej skazanego — program wolnoÊciowy; 2) przygotowuje Êrodowisko rodzinne i spo∏eczne do powrotu skazanego; 3) wspó∏organizuje pomoc postpenitencjarnà poprzez rozpoznanie potrzeb skazanego i jego rodziny oraz kszta∏towanie umiej´tnoÊci samodzielnego rozwiàzywania trudnoÊci ˝yciowych, wspó∏dzia∏ajàc ze skazanym i s∏u˝bà penitencjarnà zak∏adów karnych, a ponadto organami administracji rzàdowej i samorzàdu terytorialnego oraz podmiotami, o których mowa w art. 38 § 1 Kodeksu karnego wykonawczego; 4) wspó∏dzia∏a ze stowarzyszeniami, fundacjami, organizacjami, instytucjami i innymi podmiotami, których celem dzia∏ania jest pomoc w spo∏ecznej readaptacji skazanych. ——————— 2) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. Poz. 1064 § 14. Kurator zawodowy dla doros∏ych, utrzymujàcy kontakt ze skazanym, któremu udzielono przerwy w wykonaniu kary pozbawienia wolnoÊci: 1) sprawdza raz na 3 miesiàce, czy skazany wykorzystuje przerw´ zgodnie z celem jej udzielenia i wykonuje na∏o˝one na niego obowiàzki; 2) ˝àda od skazanego niezb´dnych informacji, dotyczàcych przerwy; 3) w przypadku niezg∏oszenia si´ skazanego najpóêniej w ciàgu 7 dni od zwolnienia z zak∏adu karnego lub stwierdzenia okolicznoÊci, o której mowa w art. 156 § 3 Kodeksu karnego wykonawczego, powiadamia niezw∏ocznie sàd penitencjarny lub sk∏ada wniosek o odwo∏anie przerwy w karze. § 15. Kurator zawodowy dla doros∏ych ponadto: 1) sygnalizuje sàdowi przyczyny przewlek∏oÊci post´powania wykonawczego lub innych uchybieƒ stwierdzonych w dzia∏alnoÊci pozasàdowych organów wykonawczych oraz potrzeb´ zobowiàzania Policji do udzielenia kuratorowi stosownej pomocy w wykonywaniu czynnoÊci; 2) sk∏ada odpowiednio uzasadnione wnioski w sprawie zmiany orzeczenia sàdu; 3) uczestniczy w posiedzeniach sàdu, dotyczàcych osób znajdujàcych si´ w okresie próby, pod dozorem lub tych, na które na∏o˝ono obowiàzek utrzymywania kontaktów z zawodowym kuratorem sàdowym; 4) wspó∏dzia∏a z organizacjami, instytucjami, stowarzyszeniami i innymi podmiotami, których celem dzia∏ania jest pomoc w spo∏ecznej readaptacji skazanych; 5) sygnalizuje jednostkom nadrz´dnym organów i instytucji paƒstwowych, organów samorzàdu terytorialnego oraz organom statutowym stowarzyszeƒ i organizacji przypadki bezzasadnej odmowy udzielenia kuratorowi sàdowemu ˝àdanej pomocy; 6) prowadzi na bie˝àco dokumentacj´ pracy ze skazanym. § 16. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 30 dni od dnia og∏oszenia. z 1997 r. Nr 160, poz. 1083, z 1999 r. Nr 83, poz. 931, z 2000 r. Nr 60, poz. 701 i Nr 120, poz. 1268, z 2001 r. Nr 98, poz. 1071 i Nr 111, poz. 1194 oraz z 2002 r. Nr 74, poz. 676, Nr 121, poz. 1033 i Nr 200, poz. 1679. Minister SprawiedliwoÊci: G. Kurczuk Dziennik Ustaw i Monitor Polski dost´pne sà w Internecie pod adresem www.cokprm.gov.pl Wydawca: Kancelaria Prezesa Rady Ministrów Redakcja: Rzàdowe Centrum Legislacji — Redakcja Dziennika Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej oraz Dziennika Urz´dowego Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, Al. Ujazdowskie 1/3, 00-583 Warszawa, tel. 622-66-56 Sk∏ad i kolporta˝: Zak∏ad Wydawnictw i Poligrafii Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa, tel.: 694-67-50, 694-67-52; faks 694-62-06 Bezp∏atna infolinia: 0-800-287-581 www.cokprm.gov.pl e-mail: dziust@cokprm.gov.pl Druk w kooperacji: Grupa Image Sp. z o.o., ul. Witkiewicza 14, 03-305 Warszawa '8 Z\G ! T∏oczono z polecenia Prezesa Rady Ministrów w Zak∏adzie Wydawnictw i Poligrafii Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa Zam. 367/W/S/2003 ISSN 0867-3411 Cena 9,80 z∏ (w tym 7% VAT)