Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 czerwca 2003 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać

Dziennik Ustaw Nr 115 — 7517 — Poz. 1081 i 1082 cz´Êç 2 1082 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPO¸ECZNEJ1) z dnia 12 czerwca 2003 r. w sprawie wymagaƒ metrologicznych, którym powinny odpowiadaç areometry szklane Na podstawie art. 9 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. — Prawo o miarach (Dz. U. Nr 63, poz. 636 i Nr 154, poz. 1800 oraz z 2002 r. Nr 155, poz. 1286 i Nr 166, poz. 1360) zarzàdza si´, co nast´puje: ——————— 1) Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej kieruje dzia∏em administracji rzàdowej — gospodarka, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 7 stycznia 2003 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej (Dz. U. Nr 1, poz. 5). Dziennik Ustaw Nr 115 — 7518 — Rozdzia∏ 1 Przepisy ogólne § 1. Ilekroç w rozporzàdzeniu jest mowa o: 1) areometrze, nale˝y przez to rozumieç szklany przyrzàd pomiarowy, przeznaczony do pomiaru g´stoÊci cieczy lub innej wielkoÊci fizycznej b´dàcej jednoznacznà funkcjà g´stoÊci, dzia∏ajàcy na zasadzie swobodnego p∏ywaka o sta∏ej masie i cz´Êciowym zanurzeniu, którego g∏´bokoÊç zanurzenia jest zale˝na od g´stoÊci cieczy; 2) g´stoÊci ρt w temperaturze t, nale˝y przez to rozumieç wielkoÊç fizycznà, wyra˝ajàcà si´ stosunkiem masy rzeczywistej cia∏a m do jego obj´toÊci Vt w tej temperaturze, zgodnie z wzorem: Poz. 1082 9) dzia∏ce elementarnej, nale˝y przez to rozumieç cz´Êç podzia∏ki, zawartà mi´dzy dowolnymi dwiema kolejnymi kreskami podzia∏ki; 10) b∏´dach granicznych dopuszczalnych, nale˝y przez to rozumieç wartoÊci skrajne b∏´dów okreÊlone w rozporzàdzeniu; 11) klasie dok∏adnoÊci, nale˝y przez to rozumieç klas´ areometrów, spe∏niajàcych okreÊlone wymagania metrologiczne i których b∏´dy zawarte sà w wyznaczonych granicach. § 2. W zale˝noÊci od wielkoÊci mierzonej rozró˝nia si´ nast´pujàce rodzaje areometrów: 1) densymetry do pomiaru g´stoÊci:

1. a)dowolnej cieczy — uniwersalne, m ρt = —— Vt
2. b)cieczy o okreÊlonych wartoÊciach lub zakresach wartoÊci napi´cia powierzchniowego, 3) u∏amku masowym p sk∏adnika A w roztworze, nale˝y przez to rozumieç wielkoÊç fizycznà, wyra˝ajàcà si´ stosunkiem masy mA sk∏adnika A do sumy mas sk∏adników A oraz B, mA + mB, zgodnie z wzorem:
3. c)okreÊlonych cieczy lub roztworów, w szczególnoÊci densymetry do alkoholu przeznaczone do pomiaru g´stoÊci mieszaniny alkoholu etylowego i wody; mA p = ———— mA + mB 4) u∏amku obj´toÊciowym q sk∏adnika A w roztworze, nale˝y przez to rozumieç wielkoÊç fizycznà, wyra˝ajàcà si´ stosunkiem obj´toÊci VA sk∏adnika A do obj´toÊci VAB roztworu sk∏adników A oraz B, zgodnie z wzorem: VA q = ——— VAB 5) st´˝eniu masowym c sk∏adnika A w roztworze, nale˝y przez to rozumieç wielkoÊç fizycznà wyra˝ajàcà si´ stosunkiem masy mA sk∏adnika A do obj´toÊci VAB roztworu sk∏adników A oraz B, zgodnie z wzorem: mA c = ——— VAB 6) napi´ciu powierzchniowym, nale˝y przez to rozumieç wielkoÊç fizycznà, warunkujàcà spójnoÊç cieczy i powstawanie powierzchni mi´dzyfazowej ciecz-para oraz powodujàcà powstawanie menisku wokó∏ trzpienia areometru; 7) wskazaniu areometru, nale˝y przez to rozumieç wartoÊç liczbowà odczytanà na podzia∏ce areometrycznej, okreÊlonà g∏´bokoÊcià zanurzenia areometru, przy której znajduje si´ on w równowadze hydrostatycznej z wypartà cieczà; 8) warunkach odniesienia areometru, nale˝y przez to rozumieç warunki okreÊlone przez temperatur´ odniesienia i napi´cie powierzchniowe odniesienia; 2) areometry do pomiaru wielkoÊci fizycznych jednoznacznie zwiàzanych z g´stoÊcià, w tym:
4. a)u∏amka masowego, w szczególnoÊci: — alkoholomierze przeznaczone do pomiaru zawartoÊci alkoholu wyra˝onej jako u∏amek masowy, — cukromierze przeznaczone do pomiaru u∏amka masowego sacharozy w roztworach wodnych,
5. b)u∏amka obj´toÊciowego, w szczególnoÊci alkoholomierze przeznaczone do pomiaru zawartoÊci alkoholu wyra˝onej jako u∏amek obj´toÊciowy,
6. c)st´˝enia masowego. § 3. Alkoholomierze i densymetry do alkoholu mogà nale˝eç do jednej z trzech klas dok∏adnoÊci: I, II albo III. Rozdzia∏ 2 Konstrukcja, materia∏ i wykonanie areometrów § 4. 1. Areometr zbudowany jest z: 1) cylindrycznego korpusu o sto˝kowym lub pó∏kulistym dnie, do którego nie przywierajà p´cherzyki powietrza; 2) pustego w Êrodku cylindrycznego trzpienia, przymocowanego do górnej cz´Êci korpusu; górny koniec trzpienia jest szczelnie zamkni´ty (zatopiony). 2. Areometr mo˝e mieç wbudowany termometr (termoareometr). Dziennik Ustaw Nr 115 — 7519 — Poz. 1082 3. W dolnej cz´Êci korpusu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, znajduje si´ materia∏ obcià˝ajàcy w postaci Êrutu metalicznego, s∏u˝àcy do adiustacji masy areometru, przy czym w przypadku, o którym mowa w ust. 2, rol´ t´ spe∏nia równie˝ ciecz termometryczna. § 9. 1. Podzielnia, o której mowa w § 4 ust. 4, powinna byç g∏adka i matowa oraz umocowana w sposób trwa∏y i zapewniajàcy widocznoÊç ka˝dego przemieszczenia si´ podzia∏ki areometrycznej wzgl´dem trzpienia. 4. Wewnàtrz trzpienia, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, powinna znajdowaç si´ podzia∏ka areometryczna, naniesiona na cylindrycznej podzielni, trwale przymocowanej do jego wewn´trznych Êcianek. 2. Na podzielni mo˝e znajdowaç si´ tylko jedna podzia∏ka areometryczna. § 5. Areometr zanurzony w cieczy powinien p∏ywaç, zachowujàc pionowe po∏o˝enie, a˝ do najni˝szej kreski podzia∏ki, przy tym odchylenie jego osi od pionu nie mo˝e przekraczaç 1,5°. § 6. 1. Powierzchnia zewn´trzna ca∏ego areometru powinna byç g∏adka i symetryczna wzgl´dem g∏ównej osi, a zmiany przekroju poprzecznego powinny byç ∏agodne. 2. GruboÊç Êcianek areometru powinna byç równomierna. 3. W obszarze obj´tym podzia∏kà areometrycznà przekrój poprzeczny trzpienia powinien byç sta∏y. 4. Wszystkie wewn´trzne cz´Êci areometru powinny byç nieruchome. 5. Zamkni´cie areometru przez zatopienie wierzcho∏ka trzpienia powinno nastàpiç po dok∏adnym osuszeniu jego wn´trza. 6. Zewn´trzna Êrednica trzpienia nie powinna byç mniejsza ni˝ 3 mm. § 7. 1. Szk∏o, z którego wykonany jest areometr, powinno byç przezroczyste, odpr´˝one i pozbawione wad, mogàcych zak∏ócaç odczyt wskazania na podzia∏ce areometrycznej, w tym plam, smug, p´cherzyków powietrznych i p´kni´ç, o odpowiedniej do zakresu stosowania odpornoÊci termicznej i chemicznej. 2. Wspó∏czynnik cieplnej rozszerzalnoÊci obj´toÊciowej szk∏a, o którym mowa w ust. 1, powinien wynosiç (25±2) · 10–6 ·°C–1. 3. Termometr wbudowany w areometr powinien byç wykonany ze szk∏a postarzonego. § 8. 1. Materia∏ obcià˝ajàcy, o którym mowa w § 4 ust. 3, powinien byç trwale zamocowany w dolnej cz´Êci areometru, poprzez unieruchomienie spoiwem lub zamkni´cie w osobnej cz´Êci jego korpusu. 2. Materia∏ obcià˝ajàcy oraz spoiwo, o których mowa w ust. 1, powinny byç tak dobrane, aby gotowy areometr, przetrzymany przez jednà godzin´ w pozycji poziomej w temperaturze 80 °C, a nast´pnie sch∏odzony bez zmiany po∏o˝enia, spe∏nia∏ wymaganie, o którym mowa w § 5; w przypadku gdy areometr przeznaczony jest do pomiarów w temperaturze przekraczajàcej 70 °C, warunek ten powinien byç spe∏niony dla temperatury o co najmniej 10 °C wy˝szej. § 10. Podzielnia, podzia∏ka areometryczna oraz oznaczenia nie powinny wykazywaç ˝adnych oznak odkszta∏cenia, odbarwienia ani zw´glenia po przetrzymaniu przez dwadzieÊcia cztery godziny w temperaturze 70 °C; w przypadku gdy areometr przeznaczony jest do pomiarów w temperaturze przekraczajàcej 70 °C, warunek ten powinien byç spe∏niony dla temperatury wy˝szej o 10 °C od najwy˝szej dopuszczalnej temperatury pomiaru. § 11. Areometry do gazów ciek∏ych powinny byç odporne na ciÊnienie robocze nie mniejsze ni˝ 1,4 MPa. § 12. 1. Przy wykonaniu podzia∏ki areometrycznej areometrów do pomiaru wielkoÊci fizycznych innych ni˝ g´stoÊç nale˝y uwzgl´dniç zale˝noÊç mi´dzy mierzonà wielkoÊcià fizycznà a g´stoÊcià i napi´ciem powierzchniowym cieczy w temperaturze odniesienia; dla alkoholomierzy, cukromierzy, areometrów do kwasu siarkowego, areometrów do chlorku sodu, areometrów do analizy sedymentacyjnej gruntów zale˝noÊci te okreÊla si´ w tabelach od 1 do 6 w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia. 2. Przy wykonaniu podzia∏ki areometrycznej densymetrów nale˝y uwzgl´dniç zale˝noÊç mi´dzy napi´ciem powierzchniowym a g´stoÊcià w temperaturze odniesienia; dla densymetrów do moczu, do olejów mineralnych, do gazów ciek∏ych zale˝noÊci te okreÊla si´ w tabelach od 7 do 9 w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia. 3. Zale˝noÊç mi´dzy odleg∏oÊciami poszczególnych kresek podzia∏ki areometrycznej l od kreski wyznaczajàcej poczàtek zakresu pomiarowego a wartoÊcià wielkoÊci mierzonej przez areometr — g´stoÊç, u∏amek masowy, u∏amek obj´toÊciowy, st´˝enie, w warunkach odniesienia oblicza si´ wed∏ug wzoru: ρ2 – ρpow ρ1– ρ l = L • ————— • ———— ρ1 – ρ2 ρ – ρpow gdzie: L — za∏o˝ona d∏ugoÊç skali w mm, ρ1 — dolna granica zakresu pomiarowego w g/cm3, ρ2 — górna granica zakresu pomiarowego w g/cm3, ρ — g´stoÊç cieczy odpowiadajàca odleg∏oÊci l w g/cm3, ρpow — g´stoÊç powietrza, ρpow = 0,0012 g/cm3. § 13. Alkoholomierze i densymetry do alkoholu powinny byç wywzrocowane zgodnie z danymi odniesienia okreÊlonymi w rozporzàdzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej z dnia 5 lutego 2003 r. Dziennik Ustaw Nr 115 — 7520 — Poz. 1082 w sprawie liczbowych danych odniesienia dla mieszanin alkoholu etylowego i wody (Dz. U. Nr 38, poz. 331). 2. OÊ kapilary termometru w termoareometrach powinna byç równoleg∏a do osi pionowej areometru. § 14. 1. Podzia∏ka areometryczna mo˝e mieç nie wi´cej ni˝ dwa rodzaje dzia∏ek elementarnych o ró˝nych wartoÊciach. 3. Rozszerzenie ekspansyjne kapilary termometru powinno zapewniç mo˝liwoÊç podgrzania do temperatury 80 °C. 2. WartoÊci dzia∏ek elementarnych powinny odpowiadaç jednej z trzech nast´pujàcych zale˝noÊci: 4. W zale˝noÊci od wartoÊci dzia∏ki elementarnej areometru dzia∏ki elementarne wbudowanych termometrów mogà mieç nast´pujàce wartoÊci: 1) 1· 10n jednostek miary, 2) 2 · 10n jednostek miary, 3) 5 · 10n jednostek miary, 1) 1 °C lub 0,5 °C dla dzia∏ek elementarnych o wartoÊci 10 kg/m3, 5 kg/m3, 2 kg/m3, 1 kg/m3, 1 %, 0,5 %; 2) 0,5 °C lub 0,2 °C dla dzia∏ek elementarnych o wartoÊci 0,5 kg/m3, 0,2 %; gdzie n — liczba ca∏kowita. 3. D∏ugoÊç dzia∏ki elementarnej powinna byç nie mniejsza ni˝ 0,8 mm i nie wi´ksza ni˝ 6 mm. § 15. 1. Kreski podzia∏ki areometrycznej powinny: 1) le˝eç w p∏aszczyznach prostopad∏ych do osi areometru, a koƒce kresek o jednakowej d∏ugoÊci w linii prostej, równoleg∏ej do osi areometru; 3) 0,2 °C lub 0,1 °C dla dzia∏ek elementarnych o wartoÊci 0,2 kg/m3, 0,1 kg/m3, 0,1 %; 4) 0,1 °C dla dzia∏ek elementarnych o wartoÊci 0,05 %. 5. D∏ugoÊç dzia∏ki elementarnej termometru powinna byç nie mniejsza ni˝: 1) 1 mm dla dzia∏ek elementarnych o wartoÊci 1 °C i 0,5 °C; 2) byç czarne, zaznaczone wyraênie i trwa∏e; poza granicami zakresu pomiarowego kreski mogà byç innego koloru; 2) 0,7 mm dla dzia∏ek elementarnych o wartoÊci 0,2 °C i 0,1 °C. 3) byç cienkie, proste, o równomiernej gruboÊci nieprzekraczajàcej 0,2 mm, ale nie wi´kszej ni˝ 1/5 d∏ugoÊci dzia∏ki elementarnej. 6. Najwy˝sza kreska podzia∏ki termometrycznej powinna znajdowaç si´ co najmniej 15 mm poni˝ej miejsca, w którym korpus zaczyna si´ zw´˝aç, przechodzàc w trzpieƒ. 2. Kreski krótkie podzia∏ki areometrycznej powinny obejmowaç nie mniej ni˝ jednà piàtà obwodu trzpienia, kreski Êrednie nie mniej ni˝ jednà trzecià, a kreski d∏ugie nie mniej ni˝ po∏ow´ obwodu trzpienia. 7. Najni˝sza kreska podzia∏ki termometrycznej powinna znajdowaç si´ co najmniej 5 mm powy˝ej przejÊcia kapilary w zbiornik lub wejÊcia kapilary w materia∏ obcià˝ajàcy. 3. Najwy˝sza i najni˝sza kreska podzia∏ki areometrycznej, stanowiàce nominalne granice zakresu pomiarowego, powinny byç kreskami d∏ugimi. 8. Powinny byç zastosowane odpowiednie Êrodki, aby widoczne by∏o ka˝de przemieszczenie si´ podzia∏ki termometrycznej, takie jak kreska kontrolna na zewn´trznej powierzchni areometru odpowiadajàca najwy˝szej oznaczonej liczbowo kresce podzia∏ki termometrycznej. 4. Odleg∏oÊç najwy˝szej kreski podzia∏ki areometrycznej od wierzcho∏ka trzpienia powinna byç nie mniejsza ni˝ 15 mm. 5. Odleg∏oÊç najni˝szej kreski podzia∏ki areometrycznej od miejsca, w którym rozpoczyna si´ zmiana przekroju trzpienia, powinna byç nie mniejsza ni˝ 5 mm. 6. Na ka˝dej podzia∏ce areometrycznej, poza górnà i poza dolnà granicà zakresu pomiarowego, powinny znajdowaç si´ co najmniej dwie dodatkowe kreski. § 17. 1. Na podzielni areometru lub wewnàtrz korpusu powinny byç wykonane w sposób trwa∏y i czytelny nast´pujàce oznaczenia: 1) nazwa areometru lub wielkoÊci mierzonej lub cieczy, do której jest przeznaczony; 2) jednostka miary; 3) temperatura odniesienia; 7. Ocyfrowanie kresek podzia∏ki areometrycznej powinno byç wyraêne, czytelne i jednoznaczne. Je˝eli oznaczenia liczbowe sà wielocyfrowe, to dwie poczàtkowe cyfry mogà byç opuszczone, jednak˝e najwy˝sze i najni˝sze kreski d∏ugie podzia∏ki areometrycznej powinny mieç pe∏ne oznaczenia liczbowe. 4) napi´cie powierzchniowe odniesienia albo zakres napi´ç, albo rodzaj cieczy, do której areometr jest przeznaczony; § 16. 1. Zakres pomiarowy termometru wbudowanego w areometr powinien obejmowaç temperatur´ odniesienia. 7) numer identyfikujàcy areometr; 5) sposób odczytu — dolny lub górny; 6) nazwa lub znak producenta; 8) znak zatwierdzenia typu, je˝eli zosta∏ nadany. Dziennik Ustaw Nr 115 — 7521 — 2. Na areometrach do gazów ciek∏ych, oprócz oznaczeƒ, o których mowa w ust. 1, powinno byç podane maksymalne dopuszczalne ciÊnienie. Poz. 1082 4) ±0,1 °C dla termometrów o wartoÊci dzia∏ki elementarnej 0,1 °C. Rozdzia∏ 4 Rozdzia∏ 3 Charakterystyki metrologiczne areometrów Dodatkowe wymagania metrologiczne dla alkoholomierzy i densymetrów do alkoholu klasy dok∏adnoÊci I, II, III § 18. 1. Temperatura odniesienia wynosi: 1) 20 °C; 2) dla areometrów do olejów mineralnych i areometrów do gazów ciek∏ych: 15 °C albo 20 °C; 3) dla cukromierzy: 6 °C, 20 °C, 70 °C, 75 °C albo 80 °C. 2. Napi´cie powierzchniowe odniesienia: 1) dla areometru okreÊla si´ jako wartoÊci napi´cia powierzchniowego cieczy, do której jest przeznaczony; 2) dla densymetrów do pomiaru g´stoÊci cieczy o okreÊlonych wartoÊciach lub zakresach wartoÊci napi´cia powierzchniowego okreÊla za∏àcznik nr 2 do rozporzàdzenia. 3. Dla densymetrów uniwersalnych nie okreÊla si´ napi´cia powierzchniowego odniesienia. 4. Jako warunek odniesienia dla termometru wbudowanego w termoareometr, znajdujàcego si´ wewnàtrz korpusu, ustala si´ zanurzenie ca∏kowite termometru. § 19. 1. Areometry przeznaczone do cieczy przezroczystych powinny byç tak wzorcowane, aby odczyt nast´powa∏ w p∏aszczyênie swobodnej powierzchni cieczy — odczyt dolny. 2. Areometry przeznaczone do cieczy nieprzezroczystych mogà byç tak wzorcowane, aby odczyt nast´powa∏ na górnej kraw´dzi menisku utworzonego przy trzpieniu areometru — odczyt górny. 3. Alkoholomierze i densymetry do alkoholu powinny byç tak wzorcowane, aby odczyt nast´powa∏ w p∏aszczyênie swobodnej powierzchni cieczy — odczyt dolny. § 21. 1. Podzia∏ka alkoholomierza klasy dok∏adnoÊci I, II i III powinna byç ocyfrowana w jednostkach miary u∏amka obj´toÊciowego albo masowego wyra˝onego w procentach. 2. Zakres pomiarowy u∏amka obj´toÊciowego lub masowego nie powinien przekraczaç 10%. 3. WartoÊç dzia∏ki elementarnej powinna wynosiç 0,1 %. 4. Na ka˝dej dzia∏ce powinno znajdowaç si´ od 5 do 10 dodatkowych dzia∏ek elementarnych poza górnà i poza dolnà granicà zakresu pomiarowego. § 22. 1. Podzia∏ka densymetru do alkoholu klasy dok∏adnoÊci I, II i III powinna byç ocyfrowana w kilogramach na metr szeÊcienny. 2. Zakres pomiarowy nie powinien przekraczaç 20 kg/m3. 3. WartoÊç dzia∏ki elementarnej powinna wynosiç 0,2 kg/m3. 4. Na ka˝dej podzia∏ce powinno znajdowaç si´ od 5 do 10 dodatkowych dzia∏ek elementarnych poza górnà i poza dolnà granicà zakresu pomiarowego, jednak˝e podzia∏ka nie powinna obejmowaç wartoÊci wi´kszych ni˝ 1000 kg/m3. § 23. 1. Na podzia∏ce alkoholomierza klasy dok∏adnoÊci I, II i III ka˝da co dziesiàta kreska, poczynajàc od kresek stanowiàcych granice zakresu pomiarowego, powinna byç kreskà d∏ugà. Pomi´dzy dwiema kolejnymi kreskami d∏ugimi powinna byç jedna kreska Êrednia oraz cztery kreski krótkie pomi´dzy kreskà d∏ugà i kreskà Êrednià. Tylko kreski d∏ugie powinny byç oznaczone liczbami. 2. B∏´dy graniczne dopuszczalne termometru wbudowanego w termoareometr sà równe: 2. Na podzia∏ce densymetru do alkoholu klasy dok∏adnoÊci I, II i III ka˝da co piàta kreska, poczynajàc od kresek stanowiàcych granice zakresu pomiarowego, powinna byç kreskà d∏ugà. Pomi´dzy dwiema kolejnymi kreskami d∏ugimi powinny byç cztery kreski krótkie. Tylko co piàta lub co dziesiàta kreska powinna byç oznaczona liczbami. 1) ±0,5 °C dla termometrów o wartoÊci dzia∏ki elementarnej 1 °C; 3. Kreski stanowiàce granice zakresu pomiarowego powinny mieç pe∏ne oznaczenia liczbowe. 2) ±0,3 °C dla termometrów o wartoÊci dzia∏ki elementarnej 0,5 °C; § 24. 1. Minimalna d∏ugoÊç dzia∏ki elementarnej powinna wynosiç: 3) ±0,2 °C dla termometrów o wartoÊci dzia∏ki elementarnej 0,2 °C; 1) 1,5 mm dla alkoholomierzy i densymetrów do alkoholu klasy dok∏adnoÊci I; § 20. 1. B∏´dy graniczne dopuszczalne areometru sà równe wartoÊci odpowiadajàcej jednej dzia∏ce elementarnej w dowolnym punkcie podzia∏ki areometrycznej. Dziennik Ustaw Nr 115 — 7522 — 2) 0,05 mm dla alkoholomierzy i densymetrów do alkoholu klasy dok∏adnoÊci II; Poz. 1082 § 26. 1. Na alkoholomierzach i densymetrach do alkoholu klasy dok∏adnoÊci I, II i III powinny byç umieszczone dodatkowo nast´pujàce oznaczenia: 3) 0,85 mm dla alkoholomierzy i densymetrów do alkoholu klasy dok∏adnoÊci IIl. 1) klasa dok∏adnoÊci; 2. Zewn´trzna Êrednica trzpienia powinna wynosiç nie mniej ni˝: 2) jednostka miary: kg/m3 albo symbol: % vol albo % mas; 1) 3 mm dla alkoholomierzy i densymetrów do alkoholu klasy dok∏adnoÊci I i II; 3) nazwa cieczy, do której sà przeznaczone. 2) 2,5 mm dla alkoholomierzy i densymetrów do alkoholu klasy lII. 3. Zewn´trzna Êrednica korpusu powinna mieÊciç si´ w zakresie od 19 mm do 40 mm. 2. Na zewn´trznej powierzchni korpusu mo˝e byç podana masa areometru, wyra˝ona w miligramach. § 27. B∏´dy graniczne dopuszczalne alkoholomierzy i densymetrów do alkoholu w zale˝noÊci od klasy dok∏adnoÊci sà równe: 4. Alkoholomierze i densymetry do alkoholu klasy dok∏adnoÊci l nie powinny mieç wbudowanego termometru. 1) dla alkoholomierzy i densymetrów do alkoholu klasy dok∏adnoÊci l — wartoÊci odpowiadajàcej po∏owie dzia∏ki elementarnej dla dowolnego wskazania; 5. Alkoholomierze i densymetry do alkoholu klasy dok∏adnoÊci Il i III mogà mieç wbudowany termometr szklany rt´ciowy o wartoÊci dzia∏ki elementarnej 0,1 °C albo 0,2 °C albo 0,5 °C i minimalnej d∏ugoÊci dzia∏ki elementarnej wynoszàcej: 2) dla alkoholomierzy i densymetrów do alkoholu klasy dok∏adnoÊci II i III — wartoÊci odpowiadajàcej jednej dzia∏ce elementarnej dla dowolnego wskazania. 1) 0,8 mm dla termometrów o wartoÊci dzia∏ki elementarnej 0,1 °C i 0,2 °C; § 28. B∏´dy graniczne dopuszczalne termometrów wbudowanych w alkoholomierze i densymetry do alkoholu klasy dok∏adnoÊci II i III sà równe: 2) 1 mm dla termometrów o wartoÊci dzia∏ki elementarnej 0,5 °C. 1) ±0,1 °C dla termometrów o wartoÊci dzia∏ki elementarnej 0,1 °C; 6. GruboÊç kresek podzia∏ki termometrycznej nie powinna byç wi´ksza ni˝ jedna piàta d∏ugoÊci dzia∏ki elementarnej. 2) ±0,2 °C dla termometrów o wartoÊci dzia∏ki elementarnej 0,2 °C lub 0,5 °C. Rozdzia∏ 5 § 25. Na odwrocie alkoholomierzy i densymetrów do alkoholu klasy dok∏adnoÊci I, II i III, w górnej cz´Êci korpusu, powinna byç zostawiona wolna przestrzeƒ odpowiadajàca jednej trzeciej jego wysokoÊci, przeznaczona na cech´ legalizacji pierwotnej. Przepis koƒcowy § 29. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 14 dni od dnia og∏oszenia. Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej: J. Hausner Dziennik Ustaw Nr 115 — 7523 — Poz. 1082 Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej z dnia 12 czerwca 2003 r. (poz. 1082) Za∏àcznik nr 1 Dziennik Ustaw Nr 115 — 7524 — Poz. 1082 Dziennik Ustaw Nr 115 — 7525 — Poz. 1082 Dziennik Ustaw Nr 115 — 7526 — Poz. 1082 Dziennik Ustaw Nr 115 — 7527 — Poz. 1082 Dziennik Ustaw Nr 115 — 7528 — Poz. 1082 Dziennik Ustaw Nr 115 — 7529 — Poz. 1082 Za∏àcznik nr 2