Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 czerwca 2003 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać

Dziennik Ustaw Nr 115 — 7531 — § 4. 1. Na g´stoÊciomierzu powinny byç zamieszczone w sposób trwa∏y i czytelny w szczególnoÊci: 1) nazwa i typ g´stoÊciomierza; 2) numer fabryczny; Poz. 1083 i 1084 2. B∏´dy graniczne dopuszczalne urzàdzenia do pomiaru temperatury nie powinny przekraczaç iloczynu b∏´du granicznego dopuszczalnego g´stoÊciomierza i wspó∏czynnika równego 0,1 °C · m3 · kg–1. 3. Ró˝nica mi´dzy temperaturà cieczy wskazywanà i rzeczywistà nie powinna przekraczaç iloczynu b∏´du granicznego dopuszczalnego g´stoÊciomierza i wspó∏czynnika równego 0,2 °C · m3 · kg–1. 3) nazwa lub znak producenta; 4) znak zatwierdzenia typu, je˝eli zosta∏ nadany. 2. Na celi pomiarowej g´stoÊciomierza przeznaczonego do pomiaru g´stoÊci przep∏ywajàcej cieczy nale˝y oznaczyç kierunek przep∏ywu. § 5. 1. B∏´dy graniczne dopuszczalne g´stoÊciomierza wynoszà ±10 · n, gdzie n jest rozdzielczoÊcià przyrzàdu, przy czym nie powinny przekraczaç ±1 kg · m-3. § 6. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 14 dni od dnia og∏oszenia. Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej: J. Hausner 1084 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPO¸ECZNEJ1) z dnia 12 czerwca 2003 r. w sprawie wymagaƒ metrologicznych, którym powinny odpowiadaç odwa˝niki Na podstawie art. 9 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. — Prawo o miarach (Dz. U. Nr 63, poz. 636 i Nr 154, poz. 1800 oraz z 2002 r. Nr 155, poz. 1286 i Nr 166, poz. 1360) zarzàdza si´, co nast´puje: strukcja i charakterystyki metrologiczne sà okreÊlone przez kszta∏t, wymiary, materia∏, wykoƒczenie powierzchni, wartoÊç nominalnà masy i b∏àd graniczny dopuszczalny; Rozdzia∏ 1 2) nominalnej masie odwa˝nika, nale˝y przez to rozumieç wartoÊç masy równà 1 x 10n kg lub 2 x 10n kg, lub 5 x 10n kg, gdzie n jest jednà z liczb: –6, –5, –4, –3, –2, –1, 0,1; Przepisy ogólne § 1. 1. Rozporzàdzenie okreÊla wymagania metrologiczne, którym powinny odpowiadaç odwa˝niki klas dok∏adnoÊci E1, E2, F1, F2 i M1 o wartoÊciach nominalnych masy od 1 mg do 50 kg oraz klasy dok∏adnoÊci M2 o wartoÊciach nominalnych masy od 1 g do 50 kg. 2. Wymienione w ust. 1 odwa˝niki powinny byç stosowane do zrównowa˝enia masy cia∏a przy u˝yciu wag nieautomatycznych, których konstrukcja nie zapewnia w inny sposób pomiaru masy, zwanego dalej „wa˝eniem”. § 2. Ilekroç w rozporzàdzeniu jest mowa o: 1) odwa˝niku, nale˝y przez to rozumieç przyrzàd pomiarowy, b´dàcy wzorcem miary, którego kon- 3) komplecie odwa˝ników, nale˝y przez to rozumieç zestawienie okreÊlonych odwa˝ników; 4) b∏´dach granicznych dopuszczalnych odwa˝nika, nale˝y przez to rozumieç wartoÊci skrajne b∏´dów okreÊlone w rozporzàdzeniu, które odnoszà si´ do umownej masy odwa˝nika stosowanego w temperaturze 20 °C (293,15 K) b´dàcej masà odwa˝nika odniesienia o g´stoÊci 8 000 kg/ m3, który go równowa˝y w powietrzu o g´stoÊci 1,2 kg/m3; 5) odwa˝niku prostopad∏oÊciennym, nale˝y przez to rozumieç odwa˝nik z korpusem w kszta∏cie zbli˝onym do graniastos∏upa, którego podstawà jest prostokàt; 1) Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej kieruje 6) odwa˝niku walcowym, nale˝y przez to rozumieç odwa˝nik z korpusem w kszta∏cie walca, którego podstawà jest ko∏o; dzia∏em administracji rzàdowej — gospodarka, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 7 stycznia 2003 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej (Dz. U. Nr 1, poz. 5). 7) jamie adiustacyjnej, nale˝y przez to rozumieç wybranie w jednym z elementów odwa˝nika umo˝liwiajàce doprowadzenie jego masy do wartoÊci nominalnej w granicach dopuszczalnych b∏´dów. ——————— Dziennik Ustaw Nr 115 — 7532 — Rozdzia∏ 2 Konstrukcja, materia∏ i wykonanie odwa˝ników § 3. 1. Wymiary i wykonanie odwa˝ników prostopad∏oÊciennych klas dok∏adnoÊci M1 i M2 o wartoÊciach nominalnych masy od 5 kg do 50 kg okreÊla za∏àcznik nr 1 do rozporzàdzenia. 2. Wymiary i wykonanie odwa˝ników walcowych klas dok∏adnoÊci M1 i M2 o wartoÊciach nominalnych masy od 1 g do 500 g i od 1 kg do 10 kg okreÊla za∏àcznik nr 2 do rozporzàdzenia. Poz. 1084 § 6. Odwa˝niki klas dok∏adnoÊci E1, E2, F1, F2 i M1 o wartoÊciach nominalnych masy od 1 mg do 1 000 mg powinny byç wykonane jako: 1) blaszki o kszta∏cie:

1. a)trójkàta — odwa˝niki o wartoÊciach nominalnych masy: 1 mg, 10 mg, 100 mg, 1000 mg,
2. b)kwadratu — odwa˝niki o wartoÊciach nominalnych masy: 2 mg, 20 mg, 200 mg,
3. c)pi´ciokàta — odwa˝niki o wartoÊciach nominalnych masy: 5 mg, 50 mg, 500 mg lub 2) druciki ukszta∏towane w formie: § 4. 1. Odwa˝niki klas dok∏adnoÊci E1, E2, F1 i F2 powinny mieç: 1) korpus w kszta∏cie walca lub Êci´tego sto˝ka, zakoƒczony g∏ówkà — w przypadku odwa˝ników o wartoÊciach nominalnych masy od 1 g do 500 g i od 1 kg do 10 kg, z zastrze˝eniem ust. 3; 2) wymiary zewn´trzne jak dla odwa˝ników, o których mowa w § 3 ust. 2; 3) kszta∏t odpowiedni do sposobu pos∏ugiwania si´ nimi — w przypadku odwa˝ników o wartoÊciach nominalnych masy 20 kg i 50 kg. 2. W odwa˝nikach, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, wysokoÊç korpusu w kszta∏cie walca powinna mieÊciç si´ w zakresie (3/4÷5/4) wartoÊci Êrednicy jego podstawy, natomiast wysokoÊç korpusu w kszta∏cie Êci´tego sto˝ka — w zakresie (3/4÷5/4) wartoÊci Êredniej Êrednicy (liczonej jako Êrednia arytmetyczna Êrednic jego podstaw). WysokoÊç g∏ówki powinna mieÊciç si´ w zakresie (1/2÷1) wartoÊci tych Êrednic.
4. a)1 segmentu — odwa˝niki o wartoÊciach nominalnych masy: 1 mg, 10 mg, 100 mg, 1 000 mg,
5. b)2 segmentów — odwa˝niki o wartoÊciach nominalnych masy: 2 mg, 20 mg, 200 mg,
6. c)5 segmentów — odwa˝niki o wartoÊciach nominalnych masy: 5 mg, 50 mg, 500 mg. § 7. Odwa˝niki klas dok∏adnoÊci E1, E2, F1, F2 i M1 o wartoÊci nominalnej masy 1 g mogà posiadaç kszta∏t odwa˝nika o wartoÊci nominalnej masy równej zarówno podwielokrotnoÊci, jak i wielokrotnoÊci 1 g. § 8. 1. Odwa˝niki powinny byç wykonane z metalu lub stopu. 2. Metal lub stop, o którym mowa w ust. 1, powinien byç takiej jakoÊci, aby zmiany masy odwa˝ników wynikajàce ze zu˝ycia w normalnych warunkach u˝ytkowania by∏y pomijalnie ma∏e w stosunku do wartoÊci b∏´dów granicznych dopuszczalnych dla danej klasy dok∏adnoÊci. 3. Odwa˝niki klas dok∏adnoÊci E1, E2 i F1 o wartoÊciach nominalnych masy od 1 g do 500 g i od 1 kg do 10 kg mogà mieç kszta∏t walca bez g∏ówki. § 9. Odwa˝nik powinien mieç takà g´stoÊç, aby odchylenie g´stoÊci powietrza o 10 % od wartoÊci przyjmowanej (1,2 kg/m3) nie spowodowa∏o b∏´du przekraczajàcego 1/4 wartoÊci b∏´du granicznego dopuszczalnego. § 5. 1. Odwa˝niki klas dok∏adnoÊci E1 i E2 o wartoÊciach nominalnych masy od 1 g do 500 g i od 1 kg do 50 kg powinny byç wykonane w ca∏oÊci jako jeden element — bez jamy adiustacyjnej. § 10. Metal lub stop, z którego sà wykonywane odwa˝niki klas dok∏adnoÊci E1, E2 i F1, powinien byç niemagnetyczny. 2. Odwa˝niki klas dok∏adnoÊci F1, F2, M1 i M2, z zastrze˝eniem ust. 3, o wartoÊciach nominalnych masy od 1 g do 50 kg, mogà mieç jam´ adiustacyjnà zamkni´tà g∏ówkà lub w inny odpowiedni sposób. § 11. OdpornoÊç na korozj´ i odpryskiwanie metalu lub stopu, z którego sà wykonywane odwa˝niki prostopad∏oÊcienne klas dok∏adnoÊci M1 i M2 o wartoÊciach nominalnych masy od 5 kg do 50 kg, powinna byç co najmniej taka, jakà posiada ˝eliwo szare. 3. Odwa˝niki walcowe klas dok∏adnoÊci M1 i M2 o wartoÊciach nominalnych masy: § 12. 1. Odwa˝niki walcowe klas dok∏adnoÊci M1 i M2 powinny byç wykonane z materia∏u, którego: 1) od 1 g do 10 g — nie powinny mieç jamy adiustacyjnej; 1) g´stoÊç zawiera si´ w przedziale od 7000 kg/m3 do 9500 kg/m3; 2) 20 g i 50 g — mogà mieç jam´ adiustacyjnà; 2) twardoÊç jest co najmniej taka, jakà posiada mosiàdz; 3) od 100 g do 500 g i od 1 kg do 50 kg — powinny mieç jam´ adiustacyjnà. 4. Obj´toÊç jamy adiustacyjnej nie powinna przekraczaç 1/5 ca∏kowitej obj´toÊci odwa˝nika. 3) odpornoÊç na korozj´ jest co najmniej taka, jakà posiada ˝eliwo szare; 4) kruchoÊç nie przekracza kruchoÊci ˝eliwa szarego. Dziennik Ustaw Nr 115 — 7533 — Poz. 1084 2. Nie dopuszcza si´ stosowania ˝eliwa szarego jako materia∏u do wykonywania odwa˝ników, o których mowa w ust. 1, o wartoÊci nominalnej masy mniejszej ni˝ 100 g.
7. a)kilogramach — dla wartoÊci nominalnych masy od 1 kg do 50 kg, § 13. 1. Materia∏em stosowanym do adiustacji odwa˝ników klas dok∏adnoÊci F1i F2 z jamà adiustacyjnà mo˝e byç: 3) klas dok∏adnoÊci M1 i M2 — powinny mieç na górnej powierzchni korpusu, z uwzgl´dnieniem ust. 3, lub g∏ówki naniesionà wartoÊç nominalnà ich masy wyra˝onej w: 1) materia∏, z którego wykonane sà odwa˝niki; 2) czysta cyna; 3) molibden. 2. Odwa˝niki klas dok∏adnoÊci M1 i M2 mogà byç adiustowane o∏owiem w postaci Êrutu. § 14. 1. Powierzchnia odwa˝nika, ∏àcznie z jego podstawami i kraw´dziami, powinna byç ca∏kowicie g∏adka. 2. Powierzchnia odwa˝ników klas dok∏adnoÊci E1, E2, F1 i F2 nie powinna wykazywaç porowatoÊci przy ocenie wzrokowej oraz powinna byç wypolerowana.
8. b)gramach — dla wartoÊci nominalnych masy od 1 g do 500 g;
9. a)kilogramach — dla wartoÊci nominalnych masy od 1 kg do 50 kg,
10. b)gramach — dla wartoÊci nominalnych masy od 1 g do 500 g. 3. W przypadku odwa˝ników walcowych klas dok∏adnoÊci M1 i M2 o wartoÊciach nominalnych masy 500 g i od 1 kg do 10 kg dopuszcza si´ naniesienie wartoÊci nominalnej masy na powierzchni bocznej korpusu. 4. Odwa˝niki klasy dok∏adnoÊci F2 powinny byç dodatkowo oznaczone du˝à literà „F”. 3. Powierzchnia odwa˝ników prostopad∏oÊciennych klas dok∏adnoÊci M1 i M2 o wartoÊciach nominalnych masy od 5 kg do 50 kg powinna byç porównywalna do powierzchni odwa˝ników z ˝eliwa szarego dok∏adnie odlanych w formie piaskowej. 5. Odwa˝niki klasy dok∏adnoÊci M1 powinny byç dodatkowo oznaczone du˝à literà „M”. 4. Powierzchnia odwa˝ników walcowych klasy dok∏adnoÊci M1 o wartoÊciach nominalnych masy od 1 kg do 10 kg powinna byç wypolerowana i nie powinna wykazywaç porowatoÊci przy ocenie wzrokowej. § 17. Odwa˝niki o tej samej wartoÊci nominalnej masy wyst´pujàce w komplecie po dwa albo trzy, w celu ich rozró˝nienia, powinny byç: 5. Powierzchnia odwa˝nika walcowego klasy dok∏adnoÊci M2 mo˝e byç wypolerowana. § 15. 1. Powierzchnia odwa˝ników o wartoÊciach nominalnych masy od 1 g do 500 g i od 1 kg do 50 kg mo˝e byç zabezpieczona przed korozjà: 1) metalowà pow∏okà ochronnà — w przypadku odwa˝ników klas dok∏adnoÊci E1, E2, F1 i F2; 2) odpowiednià pow∏okà ochronnà — w przypadku odwa˝ników klas dok∏adnoÊci M1 i M2. 2. Pow∏oka ochronna, o której mowa w ust. 1, powinna byç odporna na Êcieranie i uderzenia. 6. Odwa˝niki klasy dok∏adnoÊci M2 mogà posiadaç dodatkowo znak identyfikujàcy producenta. 1) oznaczone jednà lub dwiema gwiazdkami albo jednà lub dwiema kropkami — w przypadku odwa˝ników o wartoÊciach nominalnych masy od 1 g do 500 g i od 1 kg do 50 kg oraz odwa˝ników o wartoÊciach nominalnych masy od 1 mg do 1000 mg wykonanych jako blaszki; 2) wykonane z jednym lub dwoma zagi´ciami — w przypadku odwa˝ników o wartoÊciach nominalnych masy od 1 mg do 1000 mg wykonanych jako druciki. § 18. 1. Oznaczenia na odwa˝nikach prostopad∏oÊciennych powinny byç wkl´s∏e albo wypuk∏e. 2. Oznaczenia na odwa˝nikach walcowych powinny byç: § 16. 1. Odwa˝niki, o których mowa w § 6, nie powinny mieç ˝adnych oznaczeƒ wartoÊci nominalnej masy. 1) wygrawerowane albo wybite — w przypadku odwa˝ników klasy dok∏adnoÊci M1; 2. Odwa˝niki o wartoÊciach nominalnych masy od 1 g do 500 g i od 1 kg do 50 kg: 2) wkl´s∏e albo wypuk∏e — w przypadku odwa˝ników klasy dok∏adnoÊci M2. 1) klas dok∏adnoÊci E1 i E2 — nie powinny mieç ˝adnych oznaczeƒ wartoÊci nominalnych masy; 2) klas dok∏adnoÊci F1 i F2 — powinny mieç naniesionà liczbowà wartoÊç nominalnà masy wyra˝onej w: § 19. 1. Pojedyncze odwa˝niki i komplety odwa˝ników klas dok∏adnoÊci E1, E2, F1 i F2 oraz pojedyncze odwa˝niki i komplety odwa˝ników klasy dok∏adnoÊci M1 o wartoÊciach nominalnych masy od 1 mg do 500 mg i od 1 g do 500 g powinny byç przechowywane w skrzynkach. Dziennik Ustaw Nr 115 — 7534 — 2. Komplet odwa˝ników powinien umo˝liwiaç wa˝enie ∏adunków o masie w zakresie od masy odwa˝nika o najmniejszej wartoÊci nominalnej do sumy wartoÊci nominalnych mas wszystkich odwa˝ników kompletu z rozdzielczoÊcià równà najmniejszej wartoÊci nominalnej masy odwa˝nika. Poz. 1084 nych i oznakowane tak, aby wskazywaç na klas´ dok∏adnoÊci znajdujàcych si´ w nich odwa˝ników: E1, E2, F1, F2 albo M1. Rozdzia∏ 3 Charakterystyki metrologiczne 3. Sposoby zestawiania odwa˝ników w komplety okreÊla za∏àcznik nr 3 do rozporzàdzenia. 4. Skrzynki, o których mowa w ust. 1, powinny byç wykonane z materia∏u zapewniajàcego zachowanie przez odwa˝niki okreÊlonych wymagaƒ metrologicz- § 20. 1. B∏´dy odwa˝ników klas dok∏adnoÊci E1, E2, F1, F2, M1 i M2 przy legalizacji pierwotnej i b∏´dy odwa˝ników klas dok∏adnoÊci E1, E2, F1, F2 i M1 przy legalizacji ponownej nie powinny przekraczaç wartoÊci b∏´dów granicznych dopuszczalnych podanych w tabeli: Dziennik Ustaw Nr 115 — 7535 — 2. B∏´dy odwa˝ników klasy dok∏adnoÊci M2 przy legalizacji ponownej nie powinny przekraczaç wartoÊci Poz. 1084 b∏´dów granicznych dopuszczalnych podanych w tabeli: Rozdzia∏ 4 Przepis koƒcowy § 21. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 14 dni od dnia og∏oszenia. Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej: J. Hausner Dziennik Ustaw Nr 115 — 7536 — Poz. 1084 Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej z dnia 12 czerwca 2003 r. (poz. 1084) Za∏àcznik nr 1 Dziennik Ustaw Nr 115 — 7537 — Poz. 1084 Dziennik Ustaw Nr 115 — 7538 — Poz. 1084 Dziennik Ustaw Nr 115 — 7539 — Poz. 1084 Za∏àcznik nr 2 Dziennik Ustaw Nr 115 — 7540 — Poz. 1084 Dziennik Ustaw Nr 115 — 7541 — Poz. 1084 Za∏àcznik nr 3 SPOSOBY ZESTAWIANIA ODWA˚NIKÓW W KOMPLETY WartoÊci nominalne masy odwa˝nika w: kg g lub mg 10, 10, 20, 50, 1, 1, 2, 5 100, 100, 200, 500, 10, 10, 20, 50, 1, 1, 2, 5 10, 10, 10, 20, 50, 1, 1, 1, 2, 5 100, 100, 100, 200, 500, 10, 10, 10, 20, 50, 1, 1, 1, 2, 5 10, 20, 20, 50, 1, 2, 2, 5 100, 200, 200, 500, 10, 20, 20, 50, 1, 2, 2, 5 10, 10, 20, 20, 50, 1, 1, 2, 2, 5 100, 100, 200, 200, 500, 10, 10, 20, 20, 50, 1, 1, 2, 2, 5