Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu, zakresu i trybu sprawowania nadzoru penitencjarnego

Dziennik Ustaw Nr 152 — 10354 — Poz. 1495 i 1496 1495 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOÂCI z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie okreÊlenia innych ni˝ kurator sàdowy organów powo∏anych do przeprowadzenia wywiadu Êrodowiskowego, jego zakresu oraz trybu przeprowadzania Na podstawie art. 14 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. — Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557, z póên. zm.1)) zarzàdza si´, co nast´puje: §

1. Organ wykonujàcy orzeczenie mo˝e w post´powaniu wykonawczym zarzàdziç przeprowadzenie wywiadu Êrodowiskowego przez komend´ powiatowà (miejskà) lub rejonowà Policji, w∏aÊciwà ze wzgl´du na miejsce zamieszkania lub pobytu skazanego. Je˝eli wywiad taki dotyczy skazanego b´dàcego ˝o∏nierzem w czynnej s∏u˝bie wojskowej, przeprowadza go dowódca jednostki wojskowej lub terenowa jednostka organizacyjna ˚andarmerii Wojskowej, w∏aÊciwi ze wzgl´du na miejsce po∏o˝enia jednostki wojskowej, w której skazany pe∏ni czynnà s∏u˝b´ wojskowà. §
3. Przeprowadzajàcy wywiad Êrodowiskowy powinien zebraç informacje dotyczàce: 1) sytuacji rodzinnej i majàtkowej skazanego; 2) êróde∏ utrzymania skazanego; 3) zachowaƒ skazanego, zw∏aszcza Êwiadczàcych o naruszeniu przez niego porzàdku prawnego, a w przypadku ˝o∏nierza w czynnej s∏u˝bie wojskowej — równie˝ o naruszeniu dyscypliny wojskowej; 4) wykonywania przez skazanego obowiàzków na∏o˝onych przez sàd.
4. Organ zarzàdzajàcy przeprowadzenie wywiadu Êrodowiskowego mo˝e zleciç zebranie tak˝e innych in——————— 1) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 1997 r. Nr 160, poz. 1083, z 1999 r. Nr 83, poz. 931, z 2000 r. Nr 60, poz. 701 i Nr 120, poz. 1268, z 2001 r. Nr 98, poz. 1071 i Nr 111, poz. 1194, z 2002 r. Nr 74, poz. 676 i Nr 200, poz. 1679 oraz z 2003 r. Nr 111, poz. 1061 i Nr 142, poz.
5. formacji ni˝ okreÊlone w ust. 1, je˝eli taka potrzeba wy∏oni si´ w post´powaniu wykonawczym.
6. Wynik wywiadu Êrodowiskowego oprócz informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, powinien zawieraç imi´, nazwisko, dat´ urodzenia i aktualny adres zamieszkania skazanego, oznaczenie organu oraz osoby, która wywiad przeprowadzi∏a, wskazanie êróde∏ uzyskania informacji oraz dat´ sporzàdzenia i podpis osoby sporzàdzajàcej. §
7. Informacje, o których mowa w § 2 ust. 1 i 2, mo˝na zebraç w szczególnoÊci we w∏aÊciwych terenowych organach administracji rzàdowej i samorzàdu terytorialnego, w miejscu pracy lub nauki skazanego, w jednostce wojskowej, w której skazany pe∏ni czynnà s∏u˝b´ wojskowà, w organizacjach spo∏ecznych, do których nale˝y, a tak˝e u osoby, w stowarzyszeniu, organizacji lub instytucji, pod której dozór oddano skazanego. §
8. Wywiad Êrodowiskowy powinien byç przeprowadzony w terminie 14 dni od dnia otrzymania zarzàdzenia o jego przeprowadzeniu, chyba ˝e w zarzàdzeniu okreÊlono inny termin. §
9. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem 1 wrzeÊnia 2003 r.2) Minister SprawiedliwoÊci: w z. J. ¸ankiewicz ——————— 2) Z dniem wejÊcia w ˝ycie niniejszego rozporzàdzenia traci moc rozporzàdzenie Ministra SprawiedliwoÊci z dnia 26 sierpnia 1998 r. w sprawie okreÊlenia innych ni˝ kurator sàdowy organów powo∏anych do przeprowadzenia wywiadu Êrodowiskowego, jego zakresu oraz trybu przeprowadzania (Dz. U. Nr 113, poz. 726). 1496 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOÂCI z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu, zakresu i trybu sprawowania nadzoru penitencjarnego Na podstawie art. 36 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. — Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557, z póên. zm.1)) zarzàdza si´, co nast´puje: §
11. Nadzór nad legalnoÊcià i prawid∏owoÊcià przebiegu wykonywania kary pozbawienia wolnoÊci, kary aresztu, tymczasowego aresztowania, zatrzyma- ——————— 1) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 1997 r. Nr 160, poz. 1083, z 1999 r. Nr 83, poz. 931, z 2000 r. Nr 60, poz. 701 i Nr 120, poz. 1268, z 2001 r. Nr 98, poz. 1071 i Nr 111, poz. 1194, z 2002 r. Nr 74, poz. 676 i Nr 200, poz. 1679 oraz z 2003 r. Nr 111, poz. 1061 i Nr 142, poz.
12. Dziennik Ustaw Nr 152 — 10355 — nia oraz Êrodka zabezpieczajàcego zwiàzanego z umieszczeniem w zak∏adzie zamkni´tym, a tak˝e kar porzàdkowych i Êrodków przymusu skutkujàcych pozbawienie wolnoÊci, zwany dalej „nadzorem penitencjarnym”, sprawuje s´dzia penitencjarny sàdu okr´gowego, w którego okr´gu wykonywane sà te kary lub Êrodki.
13. Nadzór penitencjarny sprawuje si´ równie˝ nad wykonywaniem kary aresztu wojskowego, tymczasowego aresztowania zastosowanego przez sàd wojskowy, jak równie˝ zatrzymania i kary ograniczenia wolnoÊci wykonywanej w wydzielonej jednostce wojskowej. Nadzór ten sprawuje wojskowy s´dzia penitencjarny wojskowego sàdu garnizonowego, w którego okr´gu wykonywane sà te kary lub Êrodki.
14. W wydzielonym pomieszczeniu Policji lub Stra˝y Granicznej, o którym mowa w art. 251 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. — Kodeks karny wykonawczy, nadzór penitencjarny sprawuje s´dzia penitencjarny, a w wydzielonym pomieszczeniu aresztu garnizonowego — wojskowy s´dzia penitencjarny.
15. Przepis ust. 3 stosuje si´ odpowiednio do nadzoru penitencjarnego sprawowanego w pomieszczeniach przeznaczonych dla osób zatrzymanych. §
17. Nadzór penitencjarny sprawowany w zak∏adzie karnym przez s´dziego penitencjarnego sàdu okr´gowego lub wojskowego s´dziego penitencjarnego wojskowego sàdu garnizonowego, zwanego dalej „s´dzià penitencjarnym”, polega na kontroli i ocenie, w szczególnoÊci: 1) legalnoÊci wykonywania orzeczonej kary, legalnoÊci osadzenia i przebywania skazanych w zak∏adach karnych oraz ich zwalniania z tych zak∏adów; 2) wykonywania zadaƒ penitencjarnych i dzia∏alnoÊci resocjalizacyjnej zak∏adu karnego oraz przebiegu procesu resocjalizacji skazanych, zw∏aszcza przestrzegania praw i obowiàzków skazanych oraz zasadnoÊci i skutecznoÊci stosowanych metod i Êrodków oddzia∏ywania penitencjarnego, prawid∏owoÊci i terminowoÊci dokonywania okresowych ocen post´pów w resocjalizacji i opiniowania skazanych; 3) dzia∏alnoÊci zak∏adu karnego w zakresie rozpoznawania osobowoÊci skazanych, zw∏aszcza przeprowadzania badaƒ psychologicznych i psychiatrycznych oraz gromadzenia informacji dotyczàcych osoby skazanego; 4) kwalifikowania skazanych do w∏aÊciwych systemów wykonywania kary, ustalania indywidualnych programów oddzia∏ywania oraz sposobu ich realizacji; 5) kwalifikowania skazanych jako niebezpiecznych; 6) prawid∏owoÊci zaliczenia skazanych do odpowiednich grup i podgrup klasyfikacyjnych, kierowania do w∏aÊciwych zak∏adów karnych, rozmieszczania Poz. 1496 wewnàtrz tych zak∏adów, jak równie˝ dokonywania zmian w tym zakresie; 7) ró˝nicowania sposobu i warunków wykonywania kary pozbawienia wolnoÊci, kary aresztu i kary aresztu wojskowego; 8) ustalonego w zak∏adzie karnym porzàdku i dyscypliny; 9) wykorzystywania pracy jako Êrodka oddzia∏ywania penitencjarnego, przestrzegania przepisów dotyczàcych czasu, bezpieczeƒstwa i higieny pracy, kierowania w pierwszej kolejnoÊci do odp∏atnego zatrudnienia zobowiàzanych do Êwiadczeƒ alimentacyjnych, a tak˝e skazanych majàcych szczególnie trudnà sytuacj´ materialnà, osobistà lub rodzinnà, oraz prawid∏owoÊci ustalania nale˝noÊci za prac´; 10) kierowania skazanych do nauczania ogólnego i zawodowego, jak równie˝ przestrzegania ustalonych zasad szkolenia i samokszta∏cenia; 11) organizowania czasu wolnego skazanych, zw∏aszcza organizowania zaj´ç kulturalno-oÊwiatowych, zaj´ç wychowania fizycznego i sportowych, oraz pobudzania aktywnoÊci spo∏ecznej skazanych; 12) prawid∏owoÊci przyznawania nagród, ulg i zezwoleƒ na czasowe opuszczenie zak∏adu karnego oraz wymierzania kar dyscyplinarnych i wykorzystywania ich jako Êrodka oddzia∏ywania penitencjarnego; 13) wspó∏dzia∏ania ze spo∏eczeƒstwem, zw∏aszcza z zak∏adami pracy zatrudniajàcymi skazanych, placówkami oÊwiatowo-wychowawczymi i rodzinami skazanych, zw∏aszcza m∏odocianych, oraz pozyskiwania ich do udzia∏u w procesie wychowawczym; 14) przestrzegania praw skazanych w zakresie korzystania z praktyk i pos∏ug religijnych, uczestniczenia w prowadzonym nauczaniu religii i udzia∏u w dzia∏alnoÊci charytatywnej i spo∏ecznej koÊcio∏a lub innego zwiàzku wyznaniowego; 15) warunków bytowych skazanych, stanu opieki medycznej i stanu sanitarnego; 16) prawid∏owoÊci i terminowoÊci za∏atwiania próÊb, skarg i wniosków skazanych; 17) kolejnoÊci wykonywania orzeczeƒ, jak równie˝ prawid∏owoÊci zawiadamiania o przystàpieniu do wykonania orzeczenia lub o braku mo˝liwoÊci przystàpienia do jego wykonywania oraz przesy∏ania obliczenia kary; 18) prawid∏owoÊci i terminowoÊci realizacji Êwiadczeƒ alimentacyjnych oraz innych nale˝noÊci stwierdzonych tytu∏em wykonawczym; 19) przestrzegania przepisów o bezpieczeƒstwie w zak∏adzie karnym, w tym przepisów dotyczàcych u˝ycia broni, si∏y fizycznej i Êrodków przymusu bezpoÊredniego; Dziennik Ustaw Nr 152 — 10356 — 20) prawid∏owoÊci post´powania administracji zak∏adu karnego w razie ujawnienia pope∏nienia przest´pstwa, a tak˝e w wypadkach buntów, samouszkodzeƒ i zgonów; 21) zakresu, terminowoÊci i trafnoÊci podejmowanych czynnoÊci majàcych na celu przygotowanie skazanego do ˝ycia po zwolnieniu z zak∏adu karnego; 22) udzielania pomocy postpenitencjarnej, zw∏aszcza w zakresie uzyskania przez skazanego dokumentów to˝samoÊci, znalezienia pracy i zakwaterowania po zwolnieniu z zak∏adu karnego, a tak˝e pomocy w ustaleniu niezdolnoÊci do pracy i prawa do renty z tytu∏u tej niezdolnoÊci.
18. Przepisy ust. 1 stosuje si´ odpowiednio do nadzoru penitencjarnego w aresztach Êledczych, z tym ˝e nadzór ten powinien uwzgl´dniaç równie˝ potrzeb´ zabezpieczenia prawid∏owego toku post´powania karnego, przestrzegania w stosunku do tymczasowo aresztowanych niezb´dnej w tym zakresie izolacji oraz zapobiegania wzajemnej ich demoralizacji i zapewnienia bezpieczeƒstwa w areszcie.
19. Nadzór penitencjarny sprawowany przez s´dziego penitencjarnego w pomieszczeniach, o których mowa w art. 251 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. — Kodeks karny wykonawczy, oraz w pomieszczeniach przeznaczonych dla osób zatrzymanych obejmuje odpowiednio zakres okreÊlony w ust. 1, a nadto kontrol´ i ocen´: 1) okresu pobytu osadzonych w tych pomieszczeniach; 2) prawid∏owoÊci rozmieszczenia osadzonych w pomieszczeniach, niezb´dnego dla utrzymania porzàdku i zapobie˝enia wzajemnej ich demoralizacji; 3) stanu zabezpieczenia technicznego i wyposa˝enia pomieszczeƒ, w których przebywajà osadzeni. §
21. Nadzór penitencjarny sprawowany przez s´dziego penitencjarnego nad wykonywaniem Êrodka zabezpieczajàcego zwiàzanego z umieszczeniem sprawcy w zamkni´tym zak∏adzie psychiatrycznym lub leczenia odwykowego polega na kontroli i ocenie: 1) legalnoÊci umieszczenia i przebywania sprawców w zak∏adach oraz ich zwalniania z tych zak∏adów; 2) warunków, w jakich przebywajà sprawcy, a w szczególnoÊci warunków bytowych, stanu opieki medycznej i stanu sanitarnego oraz zasad post´powania z nimi w zak∏adzie; 3) Êrodków przedsi´wzi´tych w celu uniemo˝liwienia sprawcom umieszczonym w zak∏adzie ucieczki z tego zak∏adu; 4) przestrzegania obowiàzku zawiadamiania sàdu o stanie zdrowia sprawcy umieszczonego w zak∏adzie i post´pach w leczeniu lub terapii oraz o braku potrzeby dalszego pozostawania sprawcy w zak∏adzie. Poz. 1496
22. Przepisy ust. 1 stosuje si´ odpowiednio przy sprawowaniu nadzoru penitencjarnego nad wykonywaniem tymczasowego aresztowania w postaci umieszczenia w zak∏adzie leczniczym, jak równie˝ przy sprawowaniu takiego nadzoru w zak∏adzie leczniczym, w którym przebywajà osoby pozbawione wolnoÊci na obserwacji w zwiàzku z prowadzonym post´powaniem karnym.
23. Przepisy ust. 1 stosuje si´ odpowiednio przy sprawowaniu nadzoru penitencjarnego w publicznych zak∏adach opieki zdrowotnej, w których umieszczone sà osoby pozbawione wolnoÊci. §
25. S´dzia penitencjarny sprawuje nadzór penitencjarny: 1) przeprowadzajàc okresowe wizytacje jednostek kontrolowanych lub wizytacje doraêne obejmujàce ca∏okszta∏t spraw podlegajàcych kontroli i ocenie albo wybrane zagadnienia; 2) wydajàc zalecenia powizytacyjne oraz kontrolujàc prawid∏owoÊç i terminowoÊç ich realizacji; 3) wydajàc decyzje i zarzàdzenia w przypadkach przewidzianych w ustawie; 4) podejmujàc inne niezb´dne czynnoÊci.
26. Wizytacje okresowe przeprowadza si´ nie rzadziej ni˝ raz w roku. §
28. W razie stwierdzenia w toku wykonywania nadzoru penitencjarnego istotnych uchybieƒ w dzia∏aniu organu orzekajàcego lub wykonujàcego orzeczenie, s´dzia penitencjarny podejmuje niezw∏ocznie, w granicach swoich uprawnieƒ, stosowne czynnoÊci zmierzajàce do usuni´cia tych uchybieƒ.
29. W przypadku zarzàdzenia, w razie potrzeby, zwolnienia osoby pozbawionej wolnoÊci niezgodnie z prawem, s´dzia penitencjarny niezw∏ocznie przesy∏a dyrektorowi zak∏adu karnego lub aresztu Êledczego stosowne zarzàdzenie wraz z nakazem zwolnienia. §
31. Po zakoƒczeniu wizytacji s´dzia penitencjarny zapoznaje dyrektora jednostki kontrolowanej z wynikami wizytacji, umo˝liwiajàc mu ustosunkowanie si´ do dokonanych ustaleƒ i zaleceƒ powizytacyjnych.
32. W miar´ potrzeby, zw∏aszcza je˝eli w toku wizytacji stwierdzono istotne uchybienia w dzia∏alnoÊci kontrolowanej jednostki lub zastrze˝enia co do realizowanych przez nià zaleceƒ, o terminie i przedmiocie czynnoÊci, o której mowa w ust. 1, zawiadamia si´ w∏aÊciwy organ nadrz´dny nad kontrolowanà jednostkà. §
34. Z przebiegu wizytacji s´dzia penitencjarny sporzàdza sprawozdanie, które powinno zawieraç w szczególnoÊci: wskazanie terminu przeprowadzenia wizytacji oraz zakresu czasowego i tematycznego wizytacji, szczegó∏owà ocen´ pracy wizytowanej jednostki i stwierdzone uchybienia, ocen´ sposobu wykonania zaleceƒ zwiàzanych z poprzednià wizytacjà, ustalenie wyników przeprowadzonej wizytacji wraz z zalecenia- Dziennik Ustaw Nr 152 — 10357 — mi powizytacyjnymi, zmierzajàcymi do usuni´cia stwierdzonych uchybieƒ i zapobie˝enia ich powstawaniu. S´dzia penitencjarny wyznacza termin do poinformowania go o zakresie i sposobie wykonania zaleceƒ powizytacyjnych.
35. Sprawozdanie, o którym mowa w ust. 1, przechowuje si´ we w∏aÊciwym sàdzie okr´gowym lub wojskowym sàdzie garnizonowym, jego odpis zaÊ przesy∏a, w terminie 14 dni od zakoƒczenia wizytacji, dyrektorowi kontrolowanej jednostki, a w razie potrzeby równie˝ w∏aÊciwemu organowi nadrz´dnemu nad tà jednostkà, w celu podj´cia stosownych czynnoÊci.
36. Odpisy sprawozdania przesy∏a si´ Ministrowi SprawiedliwoÊci oraz odpowiednio Ministrowi Obrony Narodowej lub ministrowi w∏aÊciwemu do spraw we- Poz. 1496 i 1497 wn´trznych albo ministrowi w∏aÊciwemu do spraw zdrowia. §
37. S´dzia penitencjarny, w miar´ potrzeby, udziela odpowiedniej pomocy administracji nadzorowanych jednostek, zw∏aszcza w zakresie stosowania przepisów prawa. §
38. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem 1 wrzeÊnia 2003 r.2) Minister SprawiedliwoÊci: w z. J. ¸ankiewicz ——————— 2) Z dniem wejÊcia w ˝ycie niniejszego rozporzàdzenia traci moc rozporzàdzenie Ministra SprawiedliwoÊci z dnia 12 sierpnia 1998 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu i trybu sprawowania nadzoru penitencjarnego (Dz. U. Nr 111, poz. 698). 1497 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOÂCI z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie trybu post´powania w∏aÊciwych organów w wypadku, gdy liczba osadzonych w zak∏adach karnych lub aresztach Êledczych przekroczy w skali kraju ogólnà pojemnoÊç tych zak∏adów Na podstawie art. 248 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. — Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557, z póên. zm.1)) zarzàdza si´, co nast´puje: §
40. W wypadku gdy liczba osadzonych zakwaterowanych w zak∏adach karnych i aresztach Êledczych oraz podleg∏ych im oddzia∏ach zewn´trznych, zwanych dalej „zak∏adami”, przekroczy w skali kraju ogólnà pojemnoÊç tych zak∏adów, Dyrektor Generalny S∏u˝by Wi´ziennej, w terminie 7 dni od dnia przekroczenia pojemnoÊci, przedstawia informacj´ o tym, zwanà dalej „informacjà”, Ministrowi SprawiedliwoÊci, dyrektorom okr´gowym S∏u˝by Wi´ziennej oraz dyrektorom zak∏adów.
41. Minister SprawiedliwoÊci przekazuje informacj´ ministrowi w∏aÊciwemu do spraw wewn´trznych oraz Ministrowi Obrony Narodowej, a tak˝e prezesom sàdów apelacyjnych i wojskowych sàdów okr´gowych, prokuratorom apelacyjnym i wojskowym prokuratorom okr´gowym. §
43. Po otrzymaniu informacji dyrektor okr´gowy S∏u˝by Wi´ziennej oraz dyrektor zak∏adu jest obowià——————— 1) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 1997 r. Nr 160, poz. 1083, z 1999 r. Nr 83, poz. 931, z 2000 r. Nr 60, poz. 701 i Nr 120, poz. 1268, z 2001 r. Nr 98, poz. 1071 i Nr 111, poz. 1194, z 2002 r. Nr 74, poz. 676 i Nr 200, poz. 1679 oraz z 2003 r. Nr 111, poz. 1061 i Nr 142, poz.
44. zany, ka˝dy w zakresie swojego dzia∏ania, podjàç czynnoÊci majàce na celu przystosowanie pomieszczeƒ niewliczanych do pojemnoÊci zak∏adu do wymogów cel mieszkalnych.
45. Na dodatkowe cele mieszkalne, o których mowa w ust. 1, nie mogà byç przeznaczone pomieszczenia, które sà niezb´dne dla zachowania prawid∏owego funkcjonowania zak∏adu.
46. W dodatkowych celach mieszkalnych zakwaterowuje si´ osadzonych na czas okreÊlony po przekroczeniu pojemnoÊci zak∏adu.
47. W wypadku wykorzystania miejsc zakwaterowania w dodatkowych celach mieszkalnych osadzonych mo˝na umieÊciç w warunkach, w których powierzchnia w celi na jednà osob´ wynosi mniej ni˝ 3 m
48. §
49. Dyrektor okr´gowy S∏u˝by Wi´ziennej informuje Dyrektora Generalnego S∏u˝by Wi´ziennej, w ustalonych przez niego terminach, jednak˝e nie rzadziej ni˝ raz na 7 dni, o liczbie osadzonych zakwaterowanych w podleg∏ych mu zak∏adach, liczbie miejsc oraz ich wykorzystaniu w pomieszczeniach, o których mowa w § 2, a tak˝e o liczbie osadzonych umieszczonych w warunkach, w których powierzchnia w celi mieszkalnej na jednà osob´ wynosi mniej ni˝ 3 m
50. §
51. W wypadku gdy liczba osadzonych zakwaterowanych w zak∏adach przekroczy w skali kraju ogólnà pojemnoÊç tych zak∏adów, prezes sàdu apelacyjnego