Dziennik Ustaw Nr 170 — 11696 — Poz. 1654 i 1655 Rzeczypospolitej Polskiej, je˝eli posiadajà wiz´ wjazdowà lub pobytowà nast´pujàcych paƒstw: 17) Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Pó∏nocnej; 1) Republiki Austrii; 18) Republiki W∏oskiej. 2) Królestwa Belgii; 2. Obywateli Republiki Bia∏oruÊ zwalnia si´ z obowiàzku posiadania wizy tranzytowej przy przejazdach przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej tak˝e, je˝eli posiadajà wiz´ wjazdowà lub pobytowà Republiki W´gierskiej. 3) Republiki Czeskiej; 4) Królestwa Danii; 5) Republiki Finlandii; 3. Obywateli Republiki Bia∏oruÊ i Federacji Rosyjskiej zwalnia si´ z obowiàzku posiadania wizy tranzytowej przy przejazdach przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej tak˝e, je˝eli posiadajà wiz´ wjazdowà lub pobytowà Republiki S∏owackiej. 6) Republiki Francuskiej; 7) Republiki Greckiej; 8) Królestwa Hiszpanii; 4. Okres pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie mo˝e byç d∏u˝szy ni˝ 5 dni, liczàc od dnia ka˝dego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. 9) Irlandii; 10) Republiki Islandii; 11) Wielkiego Ksi´stwa Luksemburga; 5. Okres wa˝noÊci wizy wjazdowej i pobytowej, o których mowa w ust. 1, w którym powinien nastàpiç wjazd cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, nie mo˝e byç krótszy ni˝ 5 dni, liczàc od dnia wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. 12) Królestwa Niderlandów; 13) Republiki Federalnej Niemiec; 14) Królestwa Norwegii; § 3. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem 1 paêdziernika 2003 r. 15) Republiki Portugalskiej; 16) Królestwa Szwecji; Prezes Rady Ministrów: L. Miller 1655 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ I SPORTU1) z dnia 23 wrzeÊnia 2003 r. w sprawie standardów kszta∏cenia nauczycieli Na podstawie art. 4a ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 12 wrzeÊnia 1990 r. o szkolnictwie wy˝szym (Dz. U. Nr 65, poz. 385, z póên. zm.2)) zarzàdza si´, co nast´puje: § 2. Standardy kszta∏cenia nauczycieli, o których mowa w § 1, dotyczà studiów i studiów podyplomowych rozpoczynajàcych si´ od roku akademickiego 2003/2004. § 1. OkreÊla si´ standardy kszta∏cenia nauczycieli w szko∏ach wy˝szych na studiach wy˝szych zawodowych, studiach magisterskich oraz studiach podyplomowych, stanowiàce za∏àcznik do rozporzàdzenia. § 3. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem og∏oszenia. Minister Edukacji Narodowej i Sportu: K. ¸ybacka ——————— 1) Minister Edukacji Narodowej i Sportu kieruje dzia∏em administracji rzàdowej — szkolnictwo wy˝sze, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 3 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2002 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Edukacji Narodowej i Sportu (Dz. U. Nr 97, poz. 866). 2) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 1992 r. Nr 54, poz. 254 i Nr 63, poz. 314, z 1994 r. Nr 1, poz. 3, Nr 43, poz. 163, Nr 105, poz. 509 i Nr 121, poz. 591, z 1996 r. Nr 5, poz. 34 i Nr 24, poz. 110, z 1997 r. Nr 28, poz. 153, Nr 96, poz. 590, Nr 104, poz. 661, Nr 121, poz. 770 i Nr 141, poz. 943, z 1998 r. Nr 50, poz. 310, Nr 106, poz. 668 i Nr 162, poz. 1115 i 1118, z 2000 r. Nr 120, poz. 1268 i Nr 122, poz. 1314, z 2001 r. Nr 85, poz. 924, Nr 103, poz. 1129, Nr 111, poz. 1193 i 1194 i Nr 126, poz. 1383, z 2002 r. Nr 4, poz. 33 i 34, Nr 150, poz. 1239, Nr 153, poz. 1271 i Nr 200, poz. 1683 oraz z 2003 r. Nr 65, poz. 595, Nr 128, poz. 1176 i Nr 137, poz. 1304. Dziennik Ustaw Nr 170 — 11697 — Poz. 1655 Za∏àcznik do rozporzàdzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 23 wrzeÊnia 2003 r. (poz. 1655) STANDARDY KSZTA¸CENIA NAUCZYCIELI W SZKO¸ACH WY˚SZYCH NA STUDIACH WY˚SZYCH ZAWODOWYCH, STUDIACH MAGISTERSKICH ORAZ STUDIACH PODYPLOMOWYCH I. WYMAGANIA OGÓLNE Szko∏y wy˝sze prowadzà kszta∏cenie nauczycieli w ramach specjalizacji nauczycielskiej na studiach wy˝szych zawodowych, studiach magisterskich oraz studiach podyplomowych. W programie studiów i studiów podyplomowych o specjalizacji nauczycielskiej uwzgl´dnia si´ wymogi okreÊlone w niniejszych standardach, tak aby absolwent studiów i studiów podyplomowych równoczeÊnie z merytorycznym przygotowaniem w zakresie okreÊlonego kierunku (specjalnoÊci) studiów uzyska∏ kwalifikacje zawodowe. Przygotowanie do zawodu nauczyciela obejmuje: 1) kszta∏cenie kierunkowe — przygotowujàce merytorycznie do prowadzenia okreÊlonego rodzaju zaj´ç edukacyjnych, realizowane w ramach kierunku (specjalnoÊci) studiów, a tak˝e na studiach podyplomowych, w taki sposób, aby absolwent uzyska∏ wiedz´ i umiej´tnoÊci odpowiednie do nauczania przedmiotu lub prowadzenia zaj´ç, przy czym:
- a)przygotowanie merytoryczne do nauczania przedmiotu lub prowadzenia zaj´ç, których nazwa odpowiada nazwie kierunku studiów, zapewnia ukoƒczenie danego kierunku studiów lub kierunku zbli˝onego do przedmiotu lub zaj´ç i odpowiedniej specjalnoÊci albo kierunku zbli˝onego i odpowiednich studiów podyplomowych, tak aby ∏àcznie spe∏nione by∏y standardy nauczania dla w∏aÊciwego, zgodnego z nazwà przedmiotu lub zaj´ç, kierunku studiów,
- b)przygotowanie merytoryczne do nauczania przedmiotu lub prowadzenia zaj´ç niemajàcych odpowiednika w nazwie kierunku studiów zapewnia ukoƒczenie kierunku zbli˝onego do przedmiotu lub zaj´ç i odpowiedniej specjalnoÊci lub kierunku zbli˝onego i odpowiednich studiów podyplomowych, tak aby ∏àcznie uzyskane przygotowanie umo˝liwia∏o w∏aÊciwà realizacj´ zaj´ç edukacyjnych; 2) kszta∏cenie nauczycielskie — przygotowujàce do realizacji zadaƒ dydaktycznych, wychowawczych i opiekuƒczych, prowadzone w powiàzaniu z kszta∏ceniem kierunkowym (specjalnoÊcià) oraz praktykà pedagogicznà; 3) praktyki pedagogiczne — s∏u˝àce rozwijaniu umiej´tnoÊci zawodowych, poznaniu organizacji szkó∏ i placówek, realizowane w powiàzaniu z kszta∏ceniem nauczycielskim. II. SYLWETKA ABSOLWENTA Absolwent studiów i studiów podyplomowych o specjalizacji nauczycielskiej powinien byç przygotowany do kompleksowej realizacji dydaktycznych, wy- chowawczych i opiekuƒczych zadaƒ szko∏y. W zwiàzku z tym powinien posiadaç przygotowanie w zakresie: 1) wybranego kierunku (specjalnoÊci) studiów, tak aby w sposób kompetentny przekazywaç nabytà wiedz´ oraz samodzielnie jà pog∏´biaç i aktualizowaç, a tak˝e integrowaç posiadanà wiedz´ kierunkowà z innymi dziedzinami wiedzy; 2) psychologii i pedagogiki, tak aby pe∏niç funkcje wychowawcze i opiekuƒcze, wspieraç wszechstronny rozwój ucznia, indywidualizowaç proces nauczania, zaspokajajàc szczególne potrzeby edukacyjne uczniów, organizowaç ˝ycie spo∏eczne na poziomie klasy, szko∏y i Êrodowiska lokalnego, wspó∏pracowaç z innymi nauczycielami, rodzicami i spo∏ecznoÊcià lokalnà; 3) dydaktyki przedmiotowej, tak aby skutecznie prowadziç zaj´cia edukacyjne, rozbudzaç zainteresowania poznawcze oraz wspieraç rozwój intelektualny ucznia poprzez umiej´tny dobór metod aktywizujàcych, technik nauczania i Êrodków dydaktycznych, a tak˝e badaç i oceniaç osiàgni´cia uczniów oraz w∏asnà praktyk´; 4) wykorzystywania technologii informacyjnych i komunikacyjnych w nauczaniu. Absolwent studiów i studiów podyplomowych o specjalizacji nauczycielskiej powinien ponadto: 1) posiadaç umiej´tnoÊç wypowiadania si´ w sposób poprawny i zrozumia∏y, z zachowaniem zasad kultury j´zyka; 2) efektywnie i zgodnie z zasadami higieny pos∏ugiwaç si´ narzàdem g∏osu; 3) znaç co najmniej jeden j´zyk obcy w stopniu zaawansowanym; 4) wyra˝aç gotowoÊç do rozwoju osobistego i zawodowego oraz ustawicznego kszta∏cenia si´. III. WYMAGANE UMIEJ¢TNOÂCI Przygotowanie do zawodu nauczyciela powinno prowadziç do nabycia kompetencji w nast´pujàcych zakresach: 1) dydaktycznym; 2) wychowawczym i spo∏ecznym — zwiàzanym z umiej´tnoÊcià rozpoznawania potrzeb ucznia oraz zdolnoÊcià do wspó∏pracy w ró˝norodnych relacjach mi´dzyludzkich; 3) kreatywnym — wyra˝ajàcym si´ zdolnoÊcià do samokszta∏cenia, innowacyjnoÊcià i niestandardowoÊcià dzia∏aƒ w powiàzaniu ze zdolnoÊciami adaptacyjnymi, mobilnoÊcià i elastycznoÊcià; Dziennik Ustaw Nr 170 — 11698 — 4) prakseologicznym — wyra˝ajàcym si´ skutecznoÊcià w planowaniu, realizacji, organizowaniu, kontroli i ocenie procesów edukacyjnych; 5) komunikacyjnym — wyra˝ajàcym si´ skutecznoÊcià zachowaƒ werbalnych i pozawerbalnych w sytuacjach edukacyjnych, a ponadto znajomoÊcià co najmniej jednego j´zyka obcego w stopniu zaawansowanym; 6) informacyjno-medialnym — wyra˝ajàcym si´ umiej´tnoÊcià korzystania z technologii informacyjnych i komunikacyjnych oraz ich stosowania w nauczaniu. IV. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE NA STUDIACH WY˚SZYCH ZAWODOWYCH I STUDIACH MAGISTERSKICH A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO — zgodnie ze standardami nauczania dla poszczególnych kierunków studiów i poziomów kszta∏cenia. B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE — zgodnie ze standardami nauczania dla poszczególnych kierunków studiów i poziomów kszta∏cenia. C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE — zgodnie ze standardami nauczania dla poszczególnych kierunków studiów i poziomów kszta∏cenia. D. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA NAUCZYCIELSKIEGO 1. Blok przedmiotów psychologicznych i pedagogicznych — 150 godzin 2. Dydaktyka przedmiotowa — 120 godzin 3. Przedmioty uzupe∏niajàce — 60 godzin Razem: 330 godzin V. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW NA STUDIACH WY˚SZYCH ZAWODOWYCH I STUDIACH MAGISTERSKICH A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO — zgodnie ze standardami nauczania dla poszczególnych kierunków studiów i poziomów kszta∏cenia. B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE — zgodnie ze standardami nauczania dla poszczególnych kierunków studiów i poziomów kszta∏cenia. C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE — zgodnie ze standardami nauczania dla poszczególnych kierunków studiów i poziomów kszta∏cenia. D. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA NAUCZYCIELSKIEGO 1. Blok przedmiotów psychologicznych i pedagogicznych Psychologia G∏ówne teorie rozwoju cz∏owieka. Czynniki sprzyjajàce rozwojowi cz∏owieka i hamujàce je- Poz. 1655 go rozwój, stadia rozwojowe a mo˝liwoÊci i zadania wychowania. Procesy poznawcze. Mowa i porozumiewanie si´. Uczenie si´. Procesy emocjonalno-motywacyjne. Psychologia ró˝nic indywidualnych. Interakcje nauczyciel — uczeƒ. Przystosowanie emocjonalno-spo∏eczne w grupie rówieÊniczej. Rodzinne uwarunkowania rozwoju. Zaburzenia zachowaƒ. Pedagogika Teorie oddzia∏ywaƒ wychowawczych. Struktura i przebieg procesu wychowawczego. Wychowanie fizyczno-zdrowotne, poznawcze, moralne oraz estetyczne. Podstawowe cechy i zadania wspó∏czesnej szko∏y. Problemy pedagogiki szkolnej (odpowiedzialnoÊç nauczyciela i wychowawcy, niepowodzenia szkolne, spo∏eczny wymiar edukacji). Elementy pedagogiki specjalnej i nauczania integracyjnego. Nauczanie i kszta∏towanie umiej´tnoÊci — metody i Êrodki. Metody aktywizujàce w procesie kszta∏cenia. Praca z grupà rówieÊniczà. Ocena osiàgni´ç szkolnych uczniów. Organizacja pracy szko∏y. Wspó∏praca z rodzicami. Edukacja prorodzinna. Edukacja fizyczno-zdrowotna. Edukacja spo∏eczna. Podstawy edukacji ekologicznej. Organizacja czasu wolnego ucznia. 2. Dydaktyka przedmiotowa Cele edukacji przedmiotowej. Struktura wiedzy przedmiotowej. Poziomy kszta∏cenia z uwzgl´dnieniem korelacji mi´dzyprzedmiotowych. Planowanie pracy dydaktycznej. Rozwijanie umiej´tnoÊci operowania zdobytà wiedzà oraz metody kszta∏towania ró˝norodnych kompetencji w powiàzaniu z potrzebami ˝ycia codziennego. Metodyka nauczania w uj´ciu prakseologicznym. Organizacja procesu nauczania i uczenia si´ z wykorzystaniem technologii informacyjnych i komunikacyjnych oraz Êrodków multimedialnych stosowanych w nauczaniu poszczególnych przedmiotów. Budowa lekcji. Typy i struktury programów nauczania, zasady ich tworzenia. Ewaluacja pracy nauczyciela. 3. Przedmioty uzupe∏niajàce Przedmioty uzupe∏niajàce obejmujà: 1) zaj´cia z zakresu emisji g∏osu, zasad bezpieczeƒstwa, udzielania pierwszej pomocy, odpowiedzialnoÊci prawnej opiekuna; 2) inne przedmioty uzupe∏niajàce przygotowanie zawodowe nauczyciela, takie jak: etyka, kultura j´zyka, historia i kultura regionu, przedmioty z zakresu sztuki i wiedzy o sztuce; zestaw tych przedmiotów ustala szko∏a wy˝sza, w zale˝noÊci od jej mo˝liwoÊci i zainteresowaƒ studentów. Kszta∏cenie nauczycielskie powinno byç realizowane w okresie nie krótszym ni˝ cztery semestry, z uwzgl´dnieniem zasady, ˝e przygotowanie psychologiczne poprzedza pedagogik´, która wraz z wiedzà kierunkowà jest podstawà kszta∏cenia w zakresie dydaktyki przedmiotowej. Dziennik Ustaw Nr 170 — 11699 — VI. PRAKTYKI PEDAGOGICZNE Praktyki pedagogiczne organizowane sà w ró˝nych typach szkó∏ i placówek, a obowiàzkowo w tych, do pracy w których absolwent studiów uzyska kwalifikacje. Obowiàzkowa praktyka pedagogiczna powinna byç realizowana w wymiarze nie mniejszym ni˝ 150 godzin, przy czym zaj´cia prowadzone przez studenta powinny stanowiç co najmniej 20 % czasu praktyki. Szko∏y wy˝sze kszta∏càce nauczycieli powinny utrzymywaç kontakt ze szko∏ami i placówkami, w których studenci odbywajà praktyki, i Êrodowiskiem oÊwiatowym. VII. STUDIA PODYPLOMOWE Poz. 1655 i 1656 gotowanie merytoryczne do nauczania przedmiotu lub prowadzenia zaj´ç,
- b)program studiów uwzgl´dnia okreÊlone w niniejszych standardach dla studiów wy˝szych zawodowych i studiów magisterskich przedmioty kszta∏cenia nauczycielskiego wraz z minimalnym obcià˝eniem godzinowym oraz treÊciami programowymi i praktykà pedagogicznà realizowanà w obowiàzkowym wymiarze co najmniej 150 godzin; 3) przygotowania do pracy w szko∏ach i placówkach specjalnych, je˝eli:
- a)studia prowadzone sà — w zakresie odpowiednim do niepe∏nosprawnoÊci uczniów — dla absolwentów studiów wy˝szych zawodowych lub studiów magisterskich, którzy posiadajà przygotowanie merytoryczne i pedagogiczne do nauczania przedmiotu lub prowadzenia zaj´ç, a uzupe∏niajà przygotowanie do pracy w szko∏ach i placówkach specjalnych, Kszta∏cenie nauczycieli na studiach podyplomowych mo˝e byç prowadzone w zakresie: 1) kszta∏cenia kierunkowego, je˝eli:
- a)program studiów uzupe∏nia przygotowanie merytoryczne absolwenta studiów wy˝szych zawodowych lub studiów magisterskich na kierunku (specjalnoÊci) zbli˝onym do zakresu merytorycznego studiów podyplomowych, tak aby ∏àcznie spe∏nione by∏y standardy nauczania dla w∏aÊciwego, zgodnego z nazwà przedmiotu lub zaj´ç, kierunku studiów,
- b)program studiów zawiera treÊci kszta∏cenia, które umo˝liwiajà nabycie wiedzy na temat potrzeb i mo˝liwoÊci edukacyjnych dzieci i m∏odzie˝y niepe∏nosprawnych, wspó∏pracy ze specjalistami wspomagajàcymi rozwój dzieci i m∏odzie˝y niepe∏nosprawnych oraz wiedzy i umiej´tnoÊci w zakresie przygotowania i realizacji procesu wychowania i nauczania optymalnych do rodzaju i stopnia niepe∏nosprawnoÊci,
- b)studia prowadzone sà w wymiarze co najmniej 350 godzin i trwajà co najmniej trzy semestry; 2) przygotowania pedagogicznego, je˝eli:
- a)studia prowadzone sà dla absolwentów studiów wy˝szych zawodowych lub studiów magisterskich na kierunku (specjalnoÊci) dajàcym przy-
- c)studia prowadzone sà w wymiarze co najmniej 280 godzin. 1656 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPO¸ECZNEJ1) z dnia 26 wrzeÊnia 2003 r. w sprawie przyznawania renty socjalnej Na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz. U. Nr 135, poz. 1268) zarzàdza si´, co nast´puje: § 1. Rozporzàdzenie okreÊla: 1) wzór wniosku o przyznanie renty socjalnej; 2) wykaz dokumentów, które nale˝y do∏àczyç do wniosku; 3) szczegó∏owy tryb post´powania w sprawach o przyznanie renty socjalnej; ——————— 1) Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej kieruje dzia∏em administracji rzàdowej — zabezpieczenie spo∏eczne, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 5 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 7 stycznia 2003 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej (Dz. U. Nr 1, poz. 5). 4) tryb powiadamiania Zak∏adu Ubezpieczeƒ Spo∏ecznych, zwanego dalej „Zak∏adem”, oraz organów emerytalno-rentowych o tymczasowym aresztowaniu i odbywaniu kary pozbawienia wolnoÊci; 5) wykaz dokumentów potwierdzajàcych prawo do 50 % kwoty renty socjalnej. § 2. Wzór wniosku o przyznanie renty socjalnej wraz z instrukcjà jego wype∏nienia stanowi za∏àcznik do rozporzàdzenia. § 3. Do wniosku o przyznanie renty socjalnej nale˝y do∏àczyç: 1) zaÊwiadczenie o stanie zdrowia wystawione przez lekarza leczàcego, dokumentacj´ medycznà oraz inne dokumenty majàce znaczenie dla wydania orzeczenia o ca∏kowitej niezdolnoÊci do pracy;