Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 16 stycznia 2003 r. w sprawie środków konserwujących, słodzących, barwników i przeciwutleniaczy, które mogą wch

Dziennik Ustaw Nr 19 — 1318 — Poz. 169 169 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ZDROWIA1) z dnia 16 stycznia 2003 r. w sprawie Êrodków konserwujàcych, s∏odzàcych, barwników i przeciwutleniaczy, które mogà wchodziç w sk∏ad produktów leczniczych Na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 6 wrzeÊnia 2001 r. — Prawo farmaceutyczne (Dz. U. Nr 126, poz. 1381 oraz z 2002 r. Nr 113, poz. 984, Nr 141, poz. 1181 i Nr 152, poz. 1265) zarzàdza si´, co nast´puje: §

2. Rozporzàdzenie okreÊla wykaz Êrodków konserwujàcych, s∏odzàcych, barwników i przeciwutleniaczy, zwanych dalej „substancjami pomocniczymi”, które mogà byç zawarte w produkcie leczniczym, podstawowe wymagania jakoÊciowe dla substancji pomocniczych oraz sposób ich opisywania w dokumentacji towarzyszàcej wnioskowi o dopuszczenie do obrotu produktu leczniczego, zwanej dalej „dokumentacjà”.
3. Przepisów rozporzàdzenia nie stosuje si´ do produktów leczniczych weterynaryjnych. §
4. Ustala si´: 1) wykaz Êrodków konserwujàcych, które mogà wchodziç w sk∏ad produktów leczniczych, stanowiàcy za∏àcznik nr 1 do rozporzàdzenia; pe∏nià w produkcie leczniczym, z uzasadnieniem jej wyboru i celowoÊci u˝ycia oraz odniesieniem do odpowiedniej monografii Farmakopei Polskiej, Farmakopei Europejskiej lub innej farmakopei uznawanej w paƒstwach cz∏onkowskich Unii Europejskiej. W przypadku gdy substancja nie jest opisana w ˝adnej z farmakopei, podaje si´ odniesienie do innych okreÊlonych wymagaƒ, w tym do specyfikacji producenta.
5. W przypadku substancji pomocniczych b´dàcych mieszaninami, w dokumentacji nale˝y wymieniç wszystkie sk∏adniki wchodzàce w sk∏ad tych mieszanin (sk∏ad jakoÊciowy) wraz z podaniem ich iloÊci.
6. W przypadku mieszanin chemicznie pokrewnych substancji, w tym estrów alkoholi wielowodorotlenowych (mieszaniny mono-, di- i triestrów), w dokumentacji nale˝y przedstawiç nast´pujàcà charakterystyk´ sk∏adników: 1) rodzaj i zawartoÊç ka˝dego ze sk∏adników z okreÊleniem ich poszczególnych limitów zawartoÊci; 2) wykaz Êrodków s∏odzàcych, które mogà byç zawarte w produktach leczniczych, stanowiàcy za∏àcznik nr 2 do rozporzàdzenia; 2) w∏aÊciwoÊci fizykochemiczne umo˝liwiajàce uzyskanie w∏aÊciwej postaci technologicznej do otrzymania odpowiedniej postaci farmaceutycznej produktu leczniczego; 3) wykaz barwników, które mogà byç stosowane w produktach leczniczych, stanowiàcy za∏àcznik nr 3 do rozporzàdzenia; 3) wszystkie pozosta∏e zwiàzki wchodzàce w sk∏ad mieszaniny. 4) wykaz przeciwutleniaczy, które mogà wchodziç w sk∏ad produktów leczniczych, stanowiàcy za∏àcznik nr 4 do rozporzàdzenia. §
8. Substancje pomocnicze pod wzgl´dem jakoÊciowym muszà odpowiadaç kryteriom okreÊlonym w odpowiedniej monografii opisanej w Farmakopei Polskiej, Farmakopei Europejskiej lub innej farmakopei uznawanej w paƒstwach cz∏onkowskich Unii Europejskiej.
9. Substancje pomocnicze, których kryteria nie zosta∏y okreÊlone w sposób, o którym mowa w ust. 1, muszà spe∏niaç wymagania jakoÊciowe zgodne z aktualnym stanem wiedzy, a bezpieczeƒstwo ich stosowania powinno byç potwierdzone publikacjami w literaturze fachowej lub przeprowadzonymi eksperymentami.
10. W przypadku mieszaniny substancji pomocniczych w formie gotowej do u˝ycia, w tym do powlekania tabletek, w dokumentacji przedstawia si´ specyfikacj´ gotowej mieszaniny i ka˝dego sk∏adnika osobno oraz sk∏ad jakoÊciowy i iloÊciowy wszystkich substancji pomocniczych wchodzàcych w sk∏ad tej mieszaniny.
11. W przypadku kompozycji smakowo-zapachowych, w dokumentacji dopuszcza si´ podanie jedynie wszystkich sk∏adników wchodzàcych w sk∏ad tych kompozycji bez podawania sk∏adu iloÊciowego.
12. W przypadku substancji pomocniczych o charakterze smakowo-zapachowym, w dokumentacji przedstawia si´ nast´pujàce informacje: 1) czy sà produktami naturalnymi, czy te˝ zwiàzkami otrzymywanymi na drodze syntezy chemicznej; 1) Minister Zdrowia kieruje dzia∏em administracji rzàdowej — 2) sk∏ad jakoÊciowy g∏ównych sk∏adników z odpowiednimi reakcjami identyfikacyjnymi w celu zapewnienia jednolitoÊci sk∏adu; nie dopuszcza si´ podawania jedynie nazwy handlowej kompozycji smakowo-zapachowych; zdrowie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Zdrowia (Dz. U. Nr 93, poz. 833). 3) dotyczàce kryteriów czystoÊci sk∏adników kompozycji smakowo-zapachowych, przyj´tych przez Âwiatowà Organizacj´ Zdrowia (WHO) i Organiza- §
14. W dokumentacji podmiot odpowiedzialny wymienia substancje pomocnicze wchodzàce w sk∏ad produktu leczniczego, podajàc ich iloÊç, funkcj´, jakà ——————— Dziennik Ustaw Nr 19 — 1319 — cj´ Narodów Zjednoczonych do Spraw Wy˝ywienia i Rolnictwa (FAO).
15. W przypadku substancji pomocniczych modyfikowanych chemicznie, w dokumentacji podaje si´ opis zapobiegajàcy myleniu ich z substancjà niezmodyfikowanà. §
16. W odniesieniu do badaƒ analitycznych substancji pomocniczych: 1) opisanych w Farmakopei Polskiej, Farmakopei Europejskiej lub innej farmakopei uznawanej w paƒstwach cz∏onkowskich Unii Europejskiej do dokumentacji do∏àcza si´ wyniki badaƒ rutynowych wykonywanych dla wszystkich serii substancji wyjÊciowych; 2) nieopisanych w Farmakopei Polskiej, Farmakopei Europejskiej lub innej farmakopei uznawanej w paƒstwach cz∏onkowskich Unii Europejskiej, je˝eli wykonywane sà inne badania ni˝ wymienione w farmakopei, do∏àcza si´ dokumentacj´ potwierdzajàcà, ˝e wybrana metoda badania jest odpowiednia i zapewnia, ˝e substancja pomocnicza spe∏nia jakoÊciowe wymagania farmakopealne; Poz. 169 wadzonych procesach i czystoÊci uzyskanych produktów, w szczególnoÊci informacje o produktach rozk∏adu, specyficznych zanieczyszczeniach i pozosta∏oÊciach substancji chemicznych stosowanych w tych procesach, z okreÊleniem ich limitów zawartoÊci oraz metod sterylizacji i ich wp∏ywu na produkt koƒcowy.
17. W przypadku substancji pomocniczych pozyskiwanych z tkanek pochodzàcych od ludzi lub zwierzàt, w dokumentacji nale˝y: 1) przedstawiç dane o braku obecnoÊci wirusów oraz procedury post´powania majàce na celu zmniejszenie ryzyka przenoszenia zaka˝enia gàbczastà encefalopatià (TSE); 2) opisaç metody pozyskiwania i kontroli tkanek i p∏ynów ustrojowych stosowanych jako materia∏ wyjÊciowy; 3) podaç nazw´ producenta i miejsce wytwarzania substancji pomocniczych. §
19. W przypadku produktów leczniczych zawierajàcych: 1) Êrodki konserwujàce, w sk∏ad których wchodzi rt´ç, 3) je˝eli monografia obejmuje substancje pokrewne, w dokumentacji przedstawia si´ szczegó∏owà specyfikacj´ wybranà dla konkretnej substancji pomocniczej; 2) alkohol benzylowy, którego metabolitem jest benzaldehyd toksyczny, dla oÊrodkowego uk∏adu nerwowego w produktach do stosowania pozajelitowego u dzieci poni˝ej 2 roku ˝ycia, 4) dodatkowo, je˝eli jest to konieczne, w dokumentacji przedstawia si´ badania jakoÊci substancji pomocniczej w odniesieniu do funkcji, jakà pe∏ni ta substancja w produkcie leczniczym; 3) estry kwasu benzoesowego — w preparatach iniekcyjnych, 5) w przypadku substancji pomocniczych u˝ywanych do produkcji form ja∏owych z wykorzystaniem metody ja∏owego sàczenia, w dokumentacji przedstawia si´ dane o zanieczyszczeniach mikrobiologicznych; 6) innych ni˝ wymienione w pkt 1—5, przedstawia si´ odpowiednie wymagania jakoÊciowe opierajàce si´ na nast´pujàcych rodzajach badaƒ: a) charakterystyce fizycznej, b) identyfikacji, c) badaniach czystoÊci, okreÊlajàcych limity sumy i limity pojedynczych zanieczyszczeƒ, które powinny byç zidentyfikowane; badania czystoÊci powinny obejmowaç testy fizyczne, chemiczne, biologiczne i, je˝eli jest to konieczne, immunologiczne, d) zanieczyszczeƒ mikrobiologicznych, je˝eli do otrzymywania ja∏owych produktów leczniczych do stosowania pozajelitowego wykorzystywana jest metoda ja∏owego sàczenia, e) innych testach, obejmujàcych w szczególnoÊci badanie parametrów wp∏ywajàcych na jakoÊç postaci leku, f) zawartoÊci lub limicie zawartoÊci. §
21. W przypadku substancji pomocniczych pochodzenia naturalnego przetwarzanych chemicznie, w dokumentacji przedstawia si´ informacje o przepro- 4) siarczyny i pirosiarczyny, ka˝dorazowe zastosowanie tych substancji pomocniczych w produkcie leczniczym nale˝y szczegó∏owo uzasadniç w dokumentacji.
22. Nie mogà zawieraç ˝adnych Êrodków konserwujàcych produkty lecznicze przeznaczone do podawania pozajelitowego: 1) do komór mózgowych, 2) innymi drogami majàcymi po∏àczenie z p∏ynem mózgowo-rdzeniowym, 3) pozaga∏kowo, w których z ró˝nych medycznych wzgl´dów obecnoÊç takich Êrodków jest niepo˝àdana. §
23. Podmiot odpowiedzialny sk∏ada zapewnienie, ˝e stosowane barwniki spe∏niajà kryteria czystoÊci oraz przedstawia metody analizy niezb´dne do identyfikacji i potwierdzenia, ˝e kryteria te zosta∏y spe∏nione. §
25. Je˝eli produkty lecznicze b´dà stosowane na skór´, dopuszcza si´ u˝ycie barwników dozwolonych do stosowania w kosmetykach.
26. W przypadku produktów leczniczych, o których mowa w ust. 1, wytwórca przedstawia pe∏nà dokumentacj´ chemicznà i toksykologicznà zapewniajàcà bezpieczeƒstwo u˝ytego barwnika, ze szczególnym uwzgl´dnieniem kryteriów czystoÊci oraz zakresu stosowania tego barwnika. Dziennik Ustaw Nr 19 — 1320 — §
28. Je˝eli w sk∏ad produktu leczniczego wchodzà przeciwutleniacze i Êrodki konserwujàce, w dokumentacji przedstawia si´: 1) przyczyny dodania do produktu leczniczego; 2) uzyskane efekty uzasadnione badaniami; 3) metody oznaczania zawartoÊci w produkcie koƒcowym; 4) informacje zawarte w ulotce produktu koƒcowego; 5) informacje dotyczàce bezpieczeƒstwa. Poz. 169
29. W celu potwierdzenia, ˝e zastosowano w∏aÊciwy poziom Êrodka konserwujàcego, w dokumentacji przedstawia si´ wyniki badaƒ skutecznoÊci przeciwdrobnoustrojowej wykonanych metodà opisanà w Farmakopei Europejskiej. §
30. W dokumentacji przedstawia si´ wykaz publikacji w literaturze fachowej. §
31. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 14 dni od dnia og∏oszenia. Minister Zdrowia: M. ¸apiƒski Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Zdrowia z dnia 16 stycznia 2003 r. (poz. 169) Za∏àcznik nr 1 WYKAZ ÂRODKÓW KONSERWUJÑCYCH, KTÓRE MOGÑ WCHODZIå W SK¸AD PRODUKTÓW LECZNICZYCH Dziennik Ustaw Nr 19 — 1321 — Poz. 169 Dziennik Ustaw Nr 19 — 1322 — Poz. 169 Za∏àcznik nr 2 WYKAZ ÂRODKÓW S¸ODZÑCYCH, KTÓRE MOGÑ BYå ZAWARTE W PRODUKTACH LECZNICZYCH Dziennik Ustaw Nr 19 — 1323 — Poz. 169 Za∏àcznik nr 3 WYKAZ BARWNIKÓW, KTÓRE MOGÑ BYå STOSOWANE W PRODUKTACH LECZNICZYCH Dziennik Ustaw Nr 19 — 1324 — Poz. 169 Za∏àcznik nr 4 WYKAZ PRZECIWUTLENIACZY, KTÓRE MOGÑ WCHODZIå W SK¸AD PRODUKTÓW LECZNICZYCH