Dziennik Ustaw Nr 182 — 12347 — Poz. 1784 1784 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA SPRAW WEWN¢TRZNYCH I ADMINISTRACJI1) z dnia 17 wrzeÊnia 2003 r. w sprawie kierowania ruchem drogowym Na podstawie art. 6 ust. 4 u

pkt

1. §
3. Do kierowania ruchem na drogach sà uprawnione osoby,

art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. — Prawo o ruchu drogowym, zwanej dalej „ustawà”.

1. Do dawania poleceƒ i sygna∏ów uczestnikowi ruchu lub innej osobie znajdujàcej si´ na drodze upowa˝nieni sà ponadto: §
3. Znaczenie poleceƒ i sygna∏ów podawanych przez osoby kierujàce ruchem okreÊlajà przepisy w sprawie znaków i sygna∏ów drogowych oraz urzàdzeƒ bezpieczeƒstwa ruchu.
4. Polecenia i sygna∏y,

ust. 1, powinny byç jednoznaczne i zrozumia∏e dla osób, dla których sà przeznaczone. 3. Sposób podawania poleceƒ i sygna∏ów do kierowania ruchem na skrzy˝owaniu przez osoby,

art. 6 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy, okreÊla za∏àcznik nr 1 do rozporzàdzenia. § 4. 1. Sygna∏y lub polecenia,

§ 3, uprawniona osoba podaje za pomocà tarczy do zatrzymywania pojazdów, a w warunkach niedostatecznej widoczno

Êci — latarki wyposa˝onej w Êwiat∏o czerwone i zielone. 2. Przepis ust. 1 nie dotyczy: 1) osoba odpowiedzialna za utrzymanie porzàdku podczas przemarszu procesji, pielgrzymki lub konduktu pogrzebowego — je˝eli jest to niezb´dne do zapewnienia ich bezpiecznego przemarszu; 1) osób,

art. 6 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 ustawy, kierujàcych ruchem na skrzy˝owaniu i w obr´bie przejazdu kolejowego; osoby te, kierujàc ruchem na skrzy˝owaniu w warunkach niedostatecznej widocznoÊci, mogà u˝ywaç latarki wyposa˝onej w Êwiat∏o czerwone; 2) stra˝ak Paƒstwowej Stra˝y Po˝arnej — podczas wykonywania czynnoÊci zwiàzanych z prowadzeniem akcji ratowniczej; 2) osoby nadzorujàcej bezpieczne przejÊcie dzieci przez jezdni´, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 6 ustawy. 3) umundurowany funkcjonariusz Biura Ochrony Rzàdu — podczas wykonywania czynnoÊci zwiàzanych z zapewnieniem bezpieczeƒstwa osób ochranianych; 4) umundurowany i odpowiednio oznakowany pracownik nadzoru ruchu komunikacji miejskiej. 3. Osoby,

ust. 2 oraz w art. 6 ust. 1 pkt 3—7 ustawy, kierujà ruchem, wydajàc polecenia lub sygna∏y do zatrzymania si´ uczestników ruchu. ——————— 1) Minister Spraw Wewn´trznych i Administracji kieruje dzia- ∏em administracji rzàdowej — sprawy wewn´trzne, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 marca 2002 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Spraw Wewn´trznych i Administracji (Dz. U. Nr 35, poz. 325 i Nr 58, poz. 533). 2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 2003 r. Nr 124, poz. 1152, Nr 130, poz. 1190, Nr 137, poz. 1302, Nr 149, poz. 1451 i 1452 i Nr 162, poz.

1. §
2. Pracownik kolejowy na przejeêdzie kolejowym, dla zwrócenia uwagi na podawane za pomocà tarczy do zatrzymywania pojazdów lub latarki ze Êwiat∏em czerwonym sygna∏y lub polecenia, mo˝e dodatkowo u˝ywaç tràbki sygnalizacyjnej lub gwizdka. §
4. Osoba nadzorujàca bezpieczne przejÊcie dzieci przez jezdni´, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 6 ustawy, powinna byç, podczas podawania poleceƒ i sygna∏ów, wyposa˝ona w: 1) ubiór sk∏adajàcy si´ z p∏aszcza i nakrycia g∏owy barwy pomaraƒczowoczerwonej z ˝ó∏tymi elementami odblaskowymi oraz 2) prostokàtnà specjalnà tarcz´ barwy ˝ó∏tej z umieszczonym w polu oÊmiokàtnym znakiem barwy czerwonej z napisem „STOP”. Dziennik Ustaw Nr 182 — 12348 —
5. Sygna∏y lub polecenia dla kierujàcych pojazdami osoba nadzorujàca bezpieczne przejÊcie dzieci przez jezdni´ podaje za pomocà tarczy, o której mowa w ust. 1 pkt
7. Osoba, o której mowa w ust. 1, przed podaniem sygna∏u do wstrzymania ruchu pojazdów, jest obowiàzana: Poz. 1784 nego Policji; w przypadku szkolenia pracowników kolei program jest ponadto uzgadniany z zarzàdem kolei.
8. Koszty szkolenia ponosi: 1) pracodawca — w przypadku osoby przez niego zatrudnionej; 2) osoba zainteresowana — w innych przypadkach. 1) wejÊç na przejÊcie dla pieszych z uniesionà tarczà, w sposób niezmuszajàcy kierujàcych do gwa∏townego hamowania; p∏aszczyzna tarczy powinna byç skierowana w stron´ jadàcych pojazdów;
9. Szkolenie stra˝aków Paƒstwowej Stra˝y Po˝arnej z zakresu, o którym mowa w ust. 1, prowadzi si´ w szko∏ach i oÊrodkach szkolenia Paƒstwowej Stra˝y Po˝arnej. 2) zezwoliç pieszym na przejÊcie przez jezdni´ dopiero po upewnieniu si´, ˝e pojazdy si´ zatrzyma∏y;
10. Szkolenie praktyczne pracowników kolei z zakresu, o którym mowa w ust. 1, prowadzi si´ w miejscach uzgodnionych z zarzàdem kolei. 3) zejÊç z przejÊcia dopiero po opuszczeniu jezdni przez pieszych; oznacza to zezwolenie na kontynuowanie jazdy pojazdów.
11. Szczegó∏owà specyfikacj´ technicznà oraz wzór p∏aszcza ostrzegawczego, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, okreÊla za∏àcznik nr 2 do rozporzàdzenia.
12. Szczegó∏owà specyfikacj´ technicznà dotyczàcà znaków do zatrzymywania pojazdów,

ust. 1 pkt 2, okreÊla za∏àcznik nr 3 do rozporzàdzenia. § 7. 1. Osoby,

art. 6 ust. 1 pkt 1—3b ustawy, powinny byç, podczas podawania poleceƒ i sygna∏ów w zakresie kierowania ruchem na drodze, wyposa˝one w kamizelki barwy ˝ó∏tej z elementami odblaskowymi oraz wyró˝nikiem okreÊlajàcym formacj´, do której przynale˝à — odpowiadajàce wymaganym warunkom technicznym. 2. Osoby,

§ 2ust.

2 pkt 1, 2 i 4 oraz w art. 6 ust. 1 pkt 4, 5 i 7 ustawy, powinny byç, podczas podawania poleceƒ i sygna∏ów w zakresie kierowania ruchem na drodze, wyposa˝one w kamizelki barwy pomaraƒczowej z elementami odblaskowymi oraz wyró˝nikiem okreÊlajàcym przedsi´biorc´, którego sà pracownikami, lub rodzaj wykonywanych czynnoÊci na drodze — odpowiadajàce wymaganym warunkom technicznym. 3. Przepis ust. 2 nie ma zastosowania do osoby, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 7 ustawy, o ile polecenia i sygna∏y w zakresie kierowania ruchem na drodze podaje ona bez wychodzenia z autobusu. § 8. Osoby,

§ 2ust. 2 pkt 2 i 4 oraz w art. 6 ust. 1 pkt 4—7 ustawy, mogà wykonywaç czynno

Êci zwiàzane z kierowaniem ruchem drogowym pod warunkiem ukoƒczenia szkolenia, o którym mowa w § 9 ust.

1. §
3. Szkolenie w zakresie kierowania ruchem drogowym organizuje w∏aÊciwy miejscowo komendant wojewódzki Policji lub policyjny oÊrodek szkolenia wed∏ug programu okreÊlonego przez Komendanta G∏ów-
4. Potwierdzeniem ukoƒczenia szkolenia jest zaÊwiadczenie wydane przez komendanta wojewódzkiego Policji. Przepisu tego nie stosuje si´ do stra˝aków Paƒstwowej Stra˝y Po˝arnej.
5. Wa˝noÊç zaÊwiadczenia, o którym mowa w ust. 5, przed∏u˝a co 12 miesi´cy organ, który je wyda∏.
6. Osoba, która otrzyma∏a zaÊwiadczenie o ukoƒczeniu szkolenia, podlega ponownemu przeszkoleniu uzupe∏niajàcemu w przypadku wprowadzenia istotnych zmian w przepisach dotyczàcych kierowania ruchem drogowym.
7. Komendant wojewódzki Policji prowadzi ewidencj´ wydanych zaÊwiadczeƒ o ukoƒczeniu szkolenia.
8. Wzór zaÊwiadczenia, o którym mowa w ust. 5, stanowi za∏àcznik nr 4 do rozporzàdzenia. §
10. Dotychczasowe programy szkolenia w zakresie kierowania ruchem drogowym mogà byç u˝ywane do czasu opracowania nowych, nie d∏u˝ej jednak ni˝ przez 12 miesi´cy od dnia wejÊcia w ˝ycie niniejszego rozporzàdzenia.
11. ZaÊwiadczenia wydane na mocy dotychczas obowiàzujàcych przepisów zachowujà wa˝noÊç na okres, na jaki zosta∏y wydane. Przepis § 9 ust. 6 stosuje si´ odpowiednio.
12. Przepis ust. 2 nie dotyczy zaÊwiadczeƒ wydanych pilotom pojazdów nienormatywnych. §
13. Traci moc rozporzàdzenie Ministra Spraw Wewn´trznych i Administracji z dnia 4 maja 1999 r. w sprawie kierowania ruchem drogowym (Dz. U. Nr 48, poz. 481 oraz z 2000 r. Nr 97, poz. 1061). §
14. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 14 dni od dnia og∏oszenia. Minister Spraw Wewn´trznych i Administracji: K. Janik Dziennik Ustaw Nr 182 — 12349 — Poz. 1784 Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Spraw Wewn´trznych i Administracji z dnia 17 wrzeÊnia 2003 r. (poz. 1784) Za∏àcznik nr 1 SPOSÓB PODAWANIA SYGNA¸ÓW I POLECE¡ DO KIEROWANIA RUCHEM NA SKRZY˚OWANIU §
16. Przed podj´ciem kierowania ruchem drogowym policjant jest obowiàzany powiadomiç dy˝urnego stanowiska kierowania Policji o przystàpieniu do wykonania czynnoÊci. Natomiast je˝eli kierowanie podejmuje ˝o∏nierz, Policj´ powiadamia jego prze∏o˝ony lub oficer dy˝urny jednostki wojskowej.
17. Podejmujàc kierowanie policjant lub ˝o∏nierz, o którym mowa w ust. 1, zwany dalej „kierujàcym ruchem”, powinien zajàç miejsce na skrzy˝owaniu zapewniajàce jego dobrà widocznoÊç i bezpieczeƒstwo oraz sprawne i skuteczne wykonywanie czynnoÊci zwiàzanych z kierowaniem ruchem.
18. Je˝eli przez skrzy˝owanie przebiegajà tory tramwajowe, miejsce kierowania powinno byç w miar´ mo˝liwoÊci usytuowane poza nimi, przy uwzgl´dnieniu warunków okreÊlonych w ust.
19. §
21. Je˝eli kierowanie ruchem podejmuje jednoczeÊnie kilku policjantów lub ˝o∏nierzy, to jeden z nich, zwany dalej „wiodàcym”, powinien zajàç takie miejsce, z którego b´dzie mia∏ warunki do obserwacji ruchu w ca∏ym rejonie kierowania, a jednoczeÊnie sam b´dzie widoczny dla pozosta∏ych. a) prawà r´kà od wyprostowanego ramienia w kierunku nadje˝d˝ajàcych pojazdów do lewego barku na wysokoÊci twarzy, zginajàc r´k´ w ∏okciu i utrzymujàc d∏oƒ pionowo, stronà zewn´trznà do nadje˝d˝ajàcych pojazdów (rys. 2a, 2b i 2c), b) lewà r´kà od wyprostowanego ramienia w kierunku nadje˝d˝ajàcych pojazdów, zginajàc jà za siebie tak, aby d∏oƒ znalaz∏a si´ na wysokoÊci lewego ucha (rys. 3a, 3b i 3c).
22. W celu wykonania zmiany kierunku ruchu kierujàcy ruchem wybiera najdogodniejszy moment, a nast´pnie: 1) podnosi prawà r´k´ przodem do góry tak, aby d∏oƒ znalaz∏a si´ powy˝ej g∏owy, a r´ka by∏a lekko zgi´ta w ∏okciu (rys. 4a, 4b i 4c); podczas podnoszenia r´ki i po zakoƒczeniu tej czynnoÊci policjant (˝o∏nierz) upewnia si´, czy wszyscy uczestnicy ruchu zastosowali si´ do sygna∏u zabraniajàcego wjazdu i wejÊcia na skrzy˝owanie; 2) wykonuje zwrot o 90° w lewo lub prawo z podniesionà prawà r´kà do góry i po upewnieniu si´, ˝e wszyscy opuÊcili skrzy˝owanie;
23. Osoby,

ust. 1, powinny dostosowaç zmiany kierunku ruchu do sygna∏ów podawanych przez kierujàcego wiodàcego. 3) wyciàga poziomo obie r´ce w bok na wysokoÊç barków (rys. 5); §

1. Sygna∏y podawane przez kierujàcego ruchem powinny byç zrozumia∏e i jednoznaczne, tak aby uczestnicy ruchu drogowego mogli je w por´ zauwa˝yç i do nich si´ zastosowaç. 4) prawà r´kà zgi´tà w ∏okciu wykonuje ruch ∏ukiem przed sobà (d∏oƒ na wysokoÊci twarzy) do lewego barku; jednoczeÊnie lewà r´k´ zgina w ∏okciu i kieruje w gór´ za siebie na wysokoÊç lewego ucha, po czym obie r´ce opuszcza w dó∏ wzd∏u˝ tu∏owia (rys. 6). §
3. Kierujàcy ruchem powinien wejÊç na skrzy˝owanie w taki sposób, aby by∏ widoczny dla wszystkich uczestników ruchu, nie zak∏ócajàc ruchu pojazdów i pieszych.
4. Po wejÊciu na skrzy˝owanie kierujàcy ruchem przyjmuje pozycj´ zgodnà z odbywajàcym si´ ruchem, czyniàc to w nast´pujàcy sposób: 1) pozycja podstawowa: linia barków wskazuje otwarty kierunek ruchu, r´ce opuszczone wzd∏u˝ tu∏owia, g∏owa wykonuje zwroty w lewo i prawo, nogi w lekkim rozkroku (rys. 1a i 1b); 2) gesty upewniajàce uczestników ruchu o utrzymaniu kierunku i przyspieszajàce przejazd pojazdów wykonuje: CzynnoÊci opisane w pkt 3 i 4 wykonuje si´ tylko raz.
5. Otwarcia wjazdów lub wejÊç na skrzy˝owanie mo˝na dokonaç równie˝ w cyklu niesymetrycznym, je˝eli wynika to z sytuacji ruchowej, np. na jednym przejÊciu piesi nie zdà˝yli opuÊciç jezdni.
6. W celu przyspieszenia przejazdu pojazdów nale˝y wykonaç takie gesty, jak w ust. 2 pkt 2 lit. a i b.
7. Kierujàcy ruchem w celu zwrócenia uwagi kierujàcych i pieszych na podawane sygna∏y mo˝e u˝ywaç gwizdka s∏u˝bowego. §
9. Cz´stotliwoÊç zmian kierunku ruchu powinna byç dostosowana do nat´˝enia ruchu na drodze Dziennik Ustaw Nr 182 — 12350 — oraz rodzaju i liczby nadje˝d˝ajàcych pojazdów, tak aby nie dopuÊciç do blokowania skrzy˝owania.
10. Kierujàcy ruchem w miar´ mo˝liwoÊci powinien umo˝liwiç w pierwszej kolejnoÊci przejazd pojazdom komunikacji zbiorowej (tramwaje, autobusy, trolejbusy) oraz pojazdom d∏ugim, ci´˝kim i powolnym. §
12. W celu zatrzymania pojazdu nadje˝d˝ajàcego z lewej strony kierujàcy ruchem wyciàga w bok lewà r´k´ zgi´tà w ∏okciu, przedrami´ i d∏oƒ skierowane w gór´, d∏oƒ zwrócona wewn´trznà stronà w kierunku zatrzymywanych pojazdów (rys. 7).
13. Zatrzymanie pojazdu nadje˝d˝ajàcego z prawej strony nast´puje przez podniesienie prawej r´ki, tak aby rami´ i przedrami´ tworzy∏y kàt zbli˝ony do prostego, a wewn´trzna strona d∏oni by∏a zwrócona w kierunku zatrzymywanych pojazdów; d∏oƒ powinna znajdowaç si´ na wysokoÊci g∏owy lub nieco wy˝ej (rys. 8). §
15. W przypadku sprowadzania pojazdu do kierujàcego ruchem na lini´ osi skrzy˝owania (na kierunku otwartym) kierujàcy ruchem powinien wykonaç r´kà ruch po ∏uku w p∏aszczyênie pionowej, zginajàc r´k´ harmonijnie w ∏okciu, nadgarstku i samej d∏oni (rys. 9a i 9b).
16. Innym sygna∏em wyra˝onym tà samà r´kà (ca∏à d∏onià) mo˝e on wskazaç miejsce na skrzy˝owaniu do chwilowego zatrzymania pojazdu. §
17. Chcàc otworzyç ruch w kierunku w prawo przy ruchu zamkni´tym, kierujàcy ruchem czyni to ruchem r´ki po ∏uku (od prawej do lewej strony) w p∏aszczyênie poziomej. §
18. W celu przepuszczenia pojazdów jadàcych z lewej strony i skr´cajàcych w lewo bez obje˝d˝ania kierujàcego ruchem wykonuje on nast´pujàce czynnoÊci: 1) ustala odpowiedni moment do zatrzymania pojazdów; przyspiesza ruch tych, którzy znajdujà si´ blisko skrzy˝owania (patrz gesty okreÊlone w § 4 ust. 2 pkt 2); 2) wydaje polecenie zatrzymania si´ zgodnie z zasadami okreÊlonymi w § 6 ust. 2; 3) po upewnieniu si´, ˝e kierujàcy pojazdami zauwa˝yli sygna∏ i stosujà si´ do niego (np. zatrzymali si´), wyciàga prawà r´k´ lekko zgi´tà w ∏okciu przed siebie (d∏oƒ w p∏aszczyênie pionowej, palce z∏àczone) i wysuwa lewà nog´ do przodu (rys. 10a i 10b); 4) po uzyskaniu pewnoÊci, ˝e pojazdy zatrzyma∏y si´, odwraca g∏ow´ w kierunku pojazdów skr´cajàcych w lewo, wyciàga lewà r´k´ w bok, wskazujàc pojazd skr´cajàcy, i ∏ukiem w p∏aszczyênie poziomej, Poz. 1784 poruszajàc jà w kierunku nadgarstka prawej r´ki, daje polecenie opuszczenia skrzy˝owania w lewo (rys. 11a i 11b); 5) ruchy wykonywane lewà r´kà powinny byç powtarzane, aby ka˝dy skr´cajàcy w lewo widzia∏ je i przyspiesza∏ jazd´, w miar´ jak stajà si´ one szybkie i energiczne; 6) po skr´ceniu pojazdów w lewo powinno si´ zmieniç kierunek ruchu na poprzeczny. §
19. W celu przepuszczenia pojazdów jadàcych z prawej strony i skr´cajàcych w lewo bez obje˝d˝ania kierujàcego ruchem wykonuje on nast´pujàce czynnoÊci: 1) zatrzymuje pojazdy nadje˝d˝ajàce z lewej strony przez podniesienie pionowo w bok lewej r´ki, zgi´tej w ∏okciu pod kàtem prostym, tak aby wewn´trzna strona d∏oni (palce z∏àczone) by∏a zwrócona do nadje˝d˝ajàcych pojazdów (rys. 12); 2) prawà r´kà wskazuje pierwszy pojazd skr´cajàcy w lewo z prawej strony i przenoszàc jà górà za siebie na wysokoÊci prawej cz´Êci karku — zezwala na skr´cenie w lewo za sobà (rys. 13a i 13b); 3) ruchy wykonywane prawà r´kà powinny byç powtarzane, aby ka˝dy skr´cajàcy w lewo widzia∏ je i przyspiesza∏ jazd´, w miar´ jak stajà si´ one szybkie i energiczne. §
20. Przepisy § 9 i 10 stosuje si´ odpowiednio przy podawaniu sygna∏ów innym kierujàcym w rozumieniu przepisów ustawy. §
22. Je˝eli do skrzy˝owania zbli˝ajà si´ pojazdy z dwóch przeciwnych kierunków i zamierzajà skr´ciç w lewo, kierujàcy ruchem powinien oceniç, z którego kierunku nadje˝d˝ajàce pojazdy b´dà potrzebowa∏y wi´cej czasu na opuszczenie skrzy˝owania, i tym pojazdom umo˝liwiç przejazd w pierwszej kolejnoÊci. Pojazdy nadje˝d˝ajàce z drugiego kierunku mogà w tym czasie samodzielnie opuÊciç skrzy˝owanie bàdê opuÊciç je w momencie, gdy kierujàcy ruchem stoi z podniesionà r´kà do góry (co oznacza majàcà nastàpiç zmian´ dotychczas podawanych sygna∏ów).
23. Je˝eli warunki bezpieczeƒstwa i szerokoÊç jezdni (skrzy˝owania) na to pozwalajà, to kierujàcy ruchem mo˝e przepuÊciç pojazdy skr´cajàce w lewo w dwóch lub wi´cej rz´dach. §
25. Ruch pojazdów skr´cajàcych w lewo nale˝y ubezpieczaç przed ewentualnà kolizjà z pojazdami jadàcymi prosto. Ubezpieczenie takie kierujàcy ruchem mo˝e wykonaç na przemian, raz dla skr´cajàcych w lewo z jego lewej strony, drugi raz dla skr´cajàcych w lewo z jego prawej strony. Ubezpieczenie takie kierujàcy ruchem wykonuje tylko dla pojazdów skr´cajàcych w lewo z jednego kierunku. Dziennik Ustaw Nr 182 — 12351 —
26. Po rozpocz´ciu ruchu pojazdów skr´cajàcych w lewo kierujàcy ruchem mo˝e w tym czasie podawaç tak˝e inne znaki dodatkowe, np. przyspieszenie ruchu pojazdów, zezwolenie na skr´cenie w prawo przy ruchu zamkni´tym itp.
27. Po wykonaniu czynnoÊci,

ust. 1 i 2, kierujàcy ruchem powinien zmieniç kierunek ruchu. Poz. 1784 go ruchu pojazdów i pieszych. W tym celu daje kilka sygna∏ów gwizdkiem, z jednoczesnym podniesieniem prawej r´ki do góry, dajàc sygna∏ „uwaga” (rys. 4c).

1. Kierujàcy ruchem mo˝e przy tym zatrzymywaç pomocniczo lewà r´kà pieszych lub pojazdy zbli˝ajàce si´ z okreÊlonego kierunku. §
3. Je˝eli do skrzy˝owania zbli˝a si´ pojazd uprzywilejowany, kierujàcy ruchem powinien zapewniç mu bezpieczny przejazd poprzez zatrzymanie ca∏e- §
4. Podczas kierowania ruchem kierujàcy ruchem mo˝e poruszaç si´ po skrzy˝owaniu, nie zmieniajàc jednak pozycji cia∏a w stosunku do obowiàzujàcego w danym czasie kierunku ruchu. Rys. 1a Rys. 1b Dziennik Ustaw Nr 182 — 12352 — Poz. 1784 Rys. 2a Rys. 2b Rys. 2c Rys. 3a Dziennik Ustaw Nr 182 — 12353 — Poz. 1784 Rys. 3b Rys. 3c Rys. 4a Rys. 4b Dziennik Ustaw Nr 182 — 12354 — Poz. 1784 Rys. 4c Rys. 5 Rys. 6 Rys. 7 Dziennik Ustaw Nr 182 — 12355 — Poz. 1784 Rys. 8 Rys. 9a Rys. 9b Rys. 10a Dziennik Ustaw Nr 182 — 12356 — Poz. 1784 Rys. 10b Rys. 11a Rys. 11b Rys. 12 Dziennik Ustaw Nr 182 — 12357 — Rys. 13a Poz. 1784 Rys. 13b Za∏àcznik nr 2 SZCZEGÓ¸OWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA DOTYCZÑCA P¸ASZCZY OSTRZEGAWCZYCH DLA OSÓB UPRAWNIONYCH DO WSTRZYMANIA RUCHU POJAZDÓW W CELU UMO˚LIWIENIA BEZPIECZNEGO PRZEKROCZENIA JEZDNI DZIECIOM I OSOBOM NIEPE¸NOSPRAWNYM
5. Przedmiot specyfikacji Przedmiotem szczegó∏owej specyfikacji technicznej sà techniczne i u˝ytkowe wymagania dotyczàce wykonania p∏aszczy ostrzegawczych, zwanych dalej „p∏aszczami”, dla osób uprawnionych do wstrzymania ruchu pojazdów w celu umo˝liwienia bezpiecznego przekroczenia jezdni dzieciom i osobom niepe∏nosprawnym.
6. Ogólne warunki dotyczàce materia∏ów Materia∏y u˝yte do produkcji p∏aszczy powinny charakteryzowaç si´ wysokà jakoÊcià, trwa∏oÊcià, odblaskowoÊcià oraz mieç odpowiednià kolorystyk´. Wszystkie materia∏y zastosowane w produkcji powinny zapewniç co najmniej 2-letni okres u˝ywalnoÊci umieszczonych na p∏aszczach znaków, bez wyraênego pogorszenia walorów funkcjonalnych.
7. Warunki techniczne dotyczàce materia∏ów P∏aszcze powinny byç wykonane z przewiewnego, elastycznego, nienasiàkliwego, trwa∏ego materia∏u, umo˝liwiajàcego korzystanie z ubioru w ka˝dych warunkach atmosferycznych. Materia∏ nie mo˝e wykazywaç zmian koloru przez okres za∏o˝onej, minimum dwuletniej, trwa∏oÊci eksploatacyjnej. P∏aszcze powinny byç wykonane w kolorze pomaraƒczowoczerwonym fluorescencyjnym, zgodnie z danymi zawartymi w tabeli nr
8. Elementy odblaskowe naszyte na p∏aszcz powinny byç wykonane z materia∏ów odblaskowych fluorescencyjnych ˝ó∏tych, wed∏ug parametrów tabeli nr 3, charakteryzujàcych si´ bardzo dobrà widzialnoÊcià w ró˝nych porach dnia, trudnych warunkach atmosferycznych oraz w nocy (intensywnie widoczne w Êwiat∏ach reflektorów samochodowych). Kolor materia∏u w dzieƒ, jak i oÊwietlonego w nocy powinien byç taki sam. Minimalny wspó∏czynnik odblaskowoÊci elementów naszytych na p∏aszcz nie mo˝e byç ni˝szy ni˝ okreÊlony w tabeli nr
9. Dla folii zadrukowanej wymagane jest spe∏nienie parametrów zawartych w tabeli nr 1 minimum w 30 %. OdblaskowoÊç materia∏u nie mo˝e si´ obni˝yç w czasie opadów atmosferycznych.
10. Warunki wykonania p∏aszczy P∏aszcze powinny byç wykonane z materia∏ów, których parametry okreÊlono w ust.
11. P∏aszcze powinny byç wykonane w jednym, uniwersalnym dla osób ró˝nego wzrostu rozmiarze. D∏ugoÊç p∏aszczy nie mo˝e byç mniejsza ni˝ 1 050 mm. Dziennik Ustaw Nr 182 — 12358 — P∏aszcze powinny posiadaç naramienniki poprawiajàce widocznoÊç osoby stojàcej bokiem do obserwatora. Poz. 1784 W przedniej cz´Êci p∏aszcza powinien byç umieszczony odblaskowy znak „DZIECI”, wykonany w zestawieniu kolorów czerwonego, czarnego i ˝ó∏tego fluorescencyjnego. W tylnej górnej cz´Êci p∏aszcza powinien byç umieszczony znak „STOP” w wymiarze oÊmiokàta wpisanego w ko∏o o Êrednicy 350 mm (±30 mm), wykonany w zestawieniu kolorów czerwonego i ˝ó∏tego fluorescencyjnego. Z przodu i z ty∏u p∏aszcza nale˝y umieÊciç odblaskowe ˝ó∏te fluorescencyjne pasy o szerokoÊci 35—50 mm, z przodu po dwa pod i nad znakiem, z ty∏u dwa pod znakiem. Warunki, jakie powinny spe∏niaç materia∏y do wykonania p∏aszczy Tabela nr
12. Minimalne wartoÊci powierzchniowego wspó∏czynnika odblasku w cd · Ix–1 · m–2 dla materia∏u odblaskowego klasy drugiej Kàt oÊwietlenia Kàt obserwacji 5° 20° 30° 40° 12’ 330 290 180 65 20’ 250 200 170 60 1° 25 15 12 10 1°30’ 10 7 5 4 Tabela nr
13. Barwa materia∏u pod∏o˝owego Barwa fluorescencyjna pomaraƒczowoczerwona fluorescencyjna czerwona Wspó∏rz´dne chromatycznoÊci punktów naro˝nych x y 0,610 0,390 0,544 0,376 0,579 0,341 0,655 0,344 0,655 0,344 0,579 0,341 0,606 0,314 0,690 0,310 Minimalny wspó∏czynnik luminancji β min 0,40 0,25 Tabela nr
14. Barwa materia∏ów o w∏asnoÊciach kombinowanych Barwa fluorescencyjna ˝ó∏ta Wspó∏rz´dne chromatycznoÊci punktów naro˝nych x y 0,387 0,610 0,356 0,494 0,398 0,452 0,460 0,54 Minimalny wspó∏czynnik luminancji β min 0,70 Tabele opracowane na podstawie normy europejskiej The European Standard EN 471:1994 posiadajàcej status Polskiej Normy PN EN 471:1994, która sk∏ada si´ z narodowej ok∏adki oraz polskiego t∏umaczenia normy europejskiej EN 471:
15. Dziennik Ustaw Nr 182 — 12359 — Poz. 1784 WZÓR P¸ASZCZA OSTRZEGAWCZEGO przód p∏aszcza ty∏ p∏aszcza Za∏àcznik nr 3 SZCZEGÓ¸OWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA DOTYCZÑCA ZNAKÓW DO ZATRZYMYWANIA POJAZDÓW DLA OSÓB UPRAWNIONYCH DO WSTRZYMYWANIA RUCHU POJAZDÓW W CELU UMO˚LIWIENIA BEZPIECZNEGO PRZEKROCZENIA JEZDNI DZIECIOM I OSOBOM NIEPE¸NOSPRAWNYM
16. Przedmiot specyfikacji Przedmiotem szczegó∏owej specyfikacji technicznej sà techniczne i u˝ytkowe wymagania dotyczàce wykonania specjalistycznych znaków do zatrzymywania pojazdów, zwanych dalej „znakami”, dla osób uprawnionych do wstrzymywania ruchu pojazdów w celu u∏atwienia przejÊcia przez jezdni´ dzieciom i osobom niepe∏nosprawnym.
17. Ogólne warunki dotyczàce materia∏ów dnia, trudnych warunkach atmosferycznych oraz w nocy (intensywnie widoczne w Êwiat∏ach reflektorów samochodowych). Kolor materia∏u w dzieƒ, jak i oÊwietlonego w nocy powinien byç taki sam. Minimalny wspó∏czynnik odblaskowoÊci znaków nie mo˝e byç ni˝szy ni˝ okreÊlony w tabeli nr
18. Dla folii zadrukowanej wymagane jest spe∏nienie parametrów zawartych w tabeli nr 1 minimum w 30 %.
19. Warunki wykonania Materia∏y u˝yte do produkcji znaków powinny charakteryzowaç si´ wysokà jakoÊcià, trwa∏oÊcià, odblaskowoÊcià oraz mieç odpowiednià kolorystyk´. Wszystkie materia∏y zastosowane w produkcji powinny zapewniç co najmniej 2-letni okres u˝ywalnoÊci znaków, bez wyraênego pogorszenia walorów funkcjonalnych. Tarcz´ znaku nale˝y wykonaç jako znak „STOP” (oÊmiokàt wpisany w ko∏o o Êrednicy 350 mm), umieszczony w polu o kszta∏cie kwadratu o boku 500 mm (±10 mm). Zarówno znak „STOP”, jak i kwadratowe pole, na którym ma byç umieszczony, powinny byç wykonane lub pokryte materia∏em odblaskowym z minimalnym wspó∏czynnikiem odblaskowoÊci okreÊlonym w tabeli nr
21. Warunki techniczne dotyczàce materia∏ów Kolor t∏a znaku „STOP” — czerwony. Kolor napisu i obwódki znaku „STOP” oraz kwadratowego pola — ˝ó∏ty fluorescencyjny (tabela nr 3). TreÊç znaku powinna byç naniesiona metodà sitodruku na podk∏ad odblaskowy. Tarcze znaków powinny byç pokryte lub wykonane z materia∏ów odblaskowych fluorescencyjnych ˝ó∏tych, wed∏ug parametrów tabeli nr 3, charakteryzujàcych si´ bardzo dobrà widzialnoÊcià w ró˝nych porach Dziennik Ustaw Nr 182 — 12360 — Znak powinien byç wykonany jako obustronny, o identycznych parametrach dla ka˝dej strony. Poz. 1784 nego lub lekkiego stopu metalu. Kolor s∏upka powinien byç czerwony, szary lub bia∏y. Tarcza znaku nie mo˝e mieç ostrych kraw´dzi i powinna cechowaç si´ niezb´dnà sztywnoÊcià eksploatacyjnà. Znak powinien posiadaç certyfikat wydany na podstawie przepisów ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. o badaniach i certyfikacji (Dz. U. Nr 55, poz. 250, z 1994 r. Nr 27, poz. 96, z 1997 r. Nr 104, poz. 661 i Nr 121, poz. 770, z 1999 r. Nr 70, poz. 776, z 2001 r. Nr 43, poz. 489 i Nr 89, poz. 991 oraz z 2002 r. Nr 111, poz. 1194, Nr 130, poz.1112 i Nr 135, poz. 1145). Tarcza znaku powinna byç umieszczona na s∏upku o Êrednicy nie wi´kszej ni˝ 30 mm, o d∏ugoÊci 1 500 mm, liczàc od dolnej kraw´dzi tarczy znaku. Dopuszcza si´ wykonanie s∏upka z trwa∏ego drewna, tworzywa sztucz- Warunki, jakie powinny spe∏niaç materia∏y do wykonania znaków Tabela nr
22. Minimalne wartoÊci powierzchniowego wspó∏czynnika odblasku w cd · Ix–1 · m–2 dla materia∏u odblaskowego klasy drugiej Kàt oÊwietlenia Kàt obserwacji 5° 20° 30° 40° 12’ 330 290 180 65 20’ 250 200 170 60 1° 25 15 12 10 1°30’ 10 7 5 4 Tabela nr
23. Barwa materia∏u pod∏o˝owego Barwa fluorescencyjna pomaraƒczowoczerwona fluorescencyjna czerwona Wspó∏rz´dne chromatycznoÊci punktów naro˝nych x y 0,610 0,390 0,544 0,376 0,579 0,341 0,655 0,344 0,655 0,344 0,579 0,341 0,606 0,314 0,690 0,310 Minimalny wspó∏czynnik luminancji β min 0,40 0,25 Tabela nr
24. Barwa materia∏ów o w∏asnoÊciach kombinowanych Barwa fluorescencyjna ˝ó∏ta Wspó∏rz´dne chromatycznoÊci punktów naro˝nych x y 0,387 0,610 0,356 0,494 0,398 0,452 0,460 0,54 Minimalny wspó∏czynnik luminancji β min 0,70 Tabele opracowane na podstawie normy europejskiej The European Standard EN 471:1994 posiadajàcej status Polskiej Normy PN EN 471:1994, która sk∏ada si´ z narodowej ok∏adki oraz polskiego t∏umaczenia normy europejskiej EN 471:
25. Dziennik Ustaw Nr 182 — 12361 — WZÓR TARCZY Poz. 1784 Dziennik Ustaw Nr 182 — 12362 — Poz. 1784 Za∏àcznik nr 4 Dziennik Ustaw Nr 182 — 12363 — Poz. 1784