Dziennik Ustaw Nr 188 — 12761 — Poz. 1847 1847 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ZDROWIA1) z dnia 21 paêdziernika 2003 r. w sprawie szczegó∏owych warunków i trybu nadawania uprawnieƒ inspektora ochrony radiolog

§ 2, z zastrze˝eniem § 5 ust.

2; 3) zda∏a egzamin,

§ 5. § 2.

1. Szkolenie dla osób ubiegajàcych si´ o nadanie uprawnieƒ inspektora, zwane dalej „szkoleniem”, prowadzone jest wed∏ug szczegó∏owego programu szkolenia, w sposób zapewniajàcy nabycie wiedzy i umiej´tnoÊci niezb´dnych do pe∏nienia obowiàzków w zakresie ochrony radiologicznej.
2. Szkolenie prowadzone jest w formie wyk∏adów, çwiczeƒ obliczeniowych oraz çwiczeƒ laboratoryjnych.
3. Szczegó∏owy program szkolenia okreÊla za∏àcznik nr 1 do rozporzàdzenia. §
5. Jednostka zamierzajàca prowadziç szkolenie zg∏asza ten zamiar G∏ównemu Inspektorowi Sanitarnemu, na co najmniej 2 miesiàce przed rozpocz´ciem szkolenia.
6. Do zg∏oszenia,

ust. 1, do∏àcza si´: ——————— 1) Minister Zdrowia kieruje dzia∏em administracji rzàdowej — zdrowie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Zdrowia (Dz. U. Nr 93, poz. 833). 2) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 2001 r. Nr 100, poz. 1085 i Nr 154, poz. 1800, z 2002 r. Nr 74, poz. 676 i Nr 135, poz. 1145 oraz z 2003 r. Nr 80, poz. 717 i Nr 124, poz.

1. 1) informacj´ dotyczàcà kwalifikacji kadry wyk∏adowców; 2) informacj´ o zapewnianych warunkach lokalowych; 3) wykaz zapewnianego wyposa˝enia dydaktycznego. §
3. Kierownik jednostki przeprowadzajàcej szkolenie wydaje uczestnikowi szkolenia dokument potwierdzajàcy ukoƒczenie szkolenia, stanowiàcy podstaw´ dopuszczenia do egzaminu,

§ 5. 2.

Dokument,

ust. 1, zachowuje wa˝noÊç przez okres 6 miesi´cy od dnia jego wystawienia. 3. Po up∏ywie terminu,

ust. 2, osoba ubiegajàca si´ o nadanie uprawnieƒ inspektora jest obowiàzana do ponownego udzia∏u w szkoleniu. §

2. Po ukoƒczeniu szkolenia osoba ubiegajàca si´ o nadanie uprawnieƒ inspektora przyst´puje do egzaminu z zakresu obj´tego szczegó∏owym programem szkolenia, zwanego dalej „egzaminem”.
3. Do egzaminu mogà przystàpiç tak˝e osoby, które nie ukoƒczy∏y szkolenia, je˝eli w dniu z∏o˝enia wniosku o dopuszczenie do egzaminu do G∏ównego Inspektora Sanitarnego posiada∏y wa˝ne zaÊwiadczenie o nadaniu uprawnieƒ inspektora lub je˝eli posiadajà: 1) wykszta∏cenie wy˝sze w dziedzinie nauk przyrodniczych lub technicznych, w szczególnoÊci w dziedzinie medycyny, fizyki lub chemii; 2) co najmniej roczny sta˝ pracy przy aparatach rentgenowskich stosowanych w celach medycznych. §
5. Komisj´ egzaminacyjnà, która przygotowuje i przeprowadza egzamin, powo∏uje G∏ówny Inspektor Sanitarny na wniosek jednostki przeprowadzajàcej szkolenie.
6. Komisja egzaminacyjna sk∏ada si´ z co najmniej 3 osób, w tym przewodniczàcego oraz sekretarza komisji.
7. W sk∏ad komisji egzaminacyjnej wchodzà osoby posiadajàce wy˝sze wykszta∏cenie w dziedzinie nauk przyrodniczych lub technicznych, w szczególnoÊci w dziedzinie medycyny, fizyki lub chemii.
8. Komisja egzaminacyjna podejmuje decyzje zwyk∏à wi´kszoÊcià g∏osów w obecnoÊci co najmniej Dziennik Ustaw Nr 188 — 12762 — Poz. 1847 3 cz∏onków, w tym przewodniczàcego. W przypadku równej liczby g∏osów decyduje g∏os przewodniczàcego. 3) numer ewidencyjny PESEL, je˝eli osoba zainteresowana go posiada; §
10. Egzamin jest przeprowadzany w obecnoÊci co najmniej 3 cz∏onków komisji, w tym przewodniczàcego. 4) numer i seri´ dowodu osobistego lub innego dokumentu potwierdzajàcego to˝samoÊç;
11. Egzamin sk∏ada si´ z cz´Êci: 1) pisemnej, obejmujàcej test z∏o˝ony co najmniej z 30 pytaƒ; 2) ustnej, obejmujàcej co najmniej 3 pytania.
12. Cz´Êç pisemna egzaminu trwa odpowiednio do liczby pytaƒ, nie krócej ni˝ 60 minut w przypadku testu z∏o˝onego z 30 pytaƒ.
13. Warunkiem dopuszczenia do cz´Êci ustnej egzaminu jest uzyskanie z jego cz´Êci pisemnej co najmniej 70 % poprawnych odpowiedzi.
14. Komisja egzaminacyjna mo˝e zwolniç kandydata z cz´Êci ustnej egzaminu, je˝eli z cz´Êci pisemnej uzyska∏ on co najmniej 90 % poprawnych odpowiedzi.
15. Z przeprowadzonego egzaminu komisja egzaminacyjna sporzàdza protokó∏. Wzór protoko∏u okreÊla za∏àcznik nr 2 do rozporzàdzenia.
16. Osobie, która zda∏a egzamin, komisja egzaminacyjna wydaje dokument stwierdzajàcy zdanie egzaminu.
17. Osoba, która nie zda∏a egzaminu, mo˝e w terminie 6 miesi´cy od dnia egzaminu wystàpiç do G∏ównego Inspektora Sanitarnego z wnioskiem o wyznaczenie terminu ponownego egzaminu. §
19. Wniosek o nadanie uprawnieƒ inspektora sk∏ada si´ do G∏ównego Inspektora Sanitarnego w terminie 18 miesi´cy od dnia zdania egzaminu.
20. Wniosek zawiera: 1) imi´ i nazwisko; 2) dat´ i miejsce urodzenia; 5) adres do korespondencji.
21. Do wniosku do∏àcza si´: 1) odpisy (kopie) dyplomów lub Êwiadectw potwierdzajàcych posiadane wykszta∏cenie; 2) dokumenty potwierdzajàce posiadanie wymaganego sta˝u pracy,

§ 1

pkt 1; 3) dokument stwierdzajàcy zdanie egzaminu; 4) orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazaƒ do pracy w warunkach nara˝enia; 5) oÊwiadczenie o posiadaniu pe∏nej zdolnoÊci do czynnoÊci prawnych. § 9. 1. G∏ówny Inspektor Sanitarny wydaje osobie, której nada∏ uprawnienia, zaÊwiadczenie o nadaniu uprawnieƒ inspektora. 2. Wzór zaÊwiadczenia okreÊla za∏àcznik nr 3 do rozporzàdzenia. 3. G∏ówny Inspektor Sanitarny prowadzi ewidencj´ wydanych zaÊwiadczeƒ. § 10. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 7 dni od dnia og∏oszenia.3) Minister Zdrowia: L. Sikorski ——————— 3) Niniejsze rozporzàdzenie by∏o poprzedzone zarzàdzeniem Ministra Zdrowia i Opieki Spo∏ecznej z dnia 16 lipca 1988 r. w sprawie zakresu oraz zasad szkolenia osób odpowiedzialnych za stan ochrony przed promieniowaniem jonizujàcym w pracowniach rentgenowskich (M.P. Nr 25, poz. 223), które utraci∏o moc z dniem 1 stycznia 2003 r. na podstawie art. 137 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. — Prawo atomowe (Dz. U. z 2001 r. Nr 3, poz. 18, Nr 100, poz. 1085 i Nr 154, poz. 1800, z 2002 r. Nr 74, poz. 676 i Nr 135, poz. 1145 oraz z 2003 r. Nr 80, poz. 717 i Nr 124, poz. 1152). Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 paêdziernika 2003 r. (poz. 1847) Za∏àcznik nr 1 SZCZEGÓ¸OWY PROGRAM SZKOLENIA DLA OSÓB UBIEGAJÑCYCH SI¢ O NADANIE UPRAWNIE¡ INSPEKTORA I. Podstawowe poj´cia z zakresu fizyki jàdrowej — 2 godz. 1) budowa atomu; 1. Zjawisko promieniotwórczoÊci: 3) rodzaje promieniowania; 2) prawo rozpadu promieniotwórczego; Dziennik Ustaw Nr 188 — 12763 — 4) w∏aÊciwoÊci promieniowania; 5) promieniotwórczoÊç naturalna; 6) promieniotwórczoÊç sztuczna. Poz. 1847 III. WielkoÊci i jednostki stosowane w ochronie radiologicznej. Dawki promieniowania jonizujàcego — 2 godz. 1. Jednostki i dawki: 2. Promieniowanie rentgenowskie: 1) zjawisko oraz mechanizm powstawania promieniowania rentgenowskiego; 2) oddzia∏ywanie promieniowania elektromagnetycznego z materià:

1. a)zjawisko fotoelektryczne,
2. b)efekt Comptona,
3. c)tworzenie par; 3) os∏abienie i poch∏anianie promieniowania X; ca∏kowity wspó∏czynnik poch∏aniania; 4) filtracja promieniowania rentgenowskiego. II. Zasady dzia∏ania aparatu rentgenowskiego — 2 godz. 1. Rodzaje aparatów rentgenowskich. 2. Elementy zestawu rentgenowskiego: 1) generator wysokiego napi´cia; 2) lampa rentgenowska; 3) stolik rozdzielczy; 4) Êcianki, statyw; 5) detektor obrazu (b∏ona, ekran, tor wizyjny, radiografia cyfrowa). 3. Powstawanie obrazu rentgenowskiego: 1) sposoby otrzymywania obrazu; 2) folie wzmacniajàce; 3) wzmacniacz obrazu, tor wizyjny; 4) zapis obrazu; 5) pami´ciowe p∏yty obrazowe; 1) uk∏ad SI a jednostki stosowane w ochronie radiologicznej; 2) aktywnoÊç êród∏a promieniotwórczego; 3) dawka ekspozycyjna; kerma; 4) dawka poch∏oni´ta; 5) moc dawki. 2. Dawki graniczne: 1) poj´cia ogólne; 2) dawka poch∏oni´ta (w tkance lub narzàdzie), dawka równowa˝na; 3) dawka skuteczna (efektywna); 4) obcià˝ajàca dawka równowa˝na; 5) obcià˝ajàca dawka skuteczna (efektywna); 6) osobniczy równowa˝nik dawki; 7) wartoÊci dawek granicznych, ograniczniki. IV. Obliczanie dawek i wymaganych gruboÊci os∏on wokó∏ êróde∏ promieniowania rentgenowskiego — 2 godz. 1. Obliczanie dawek promieniowania jonizujàcego. 2. Os∏ony przed promieniowaniem X. 3. Obliczanie gruboÊci os∏on przed promieniowaniem rentgenowskim. V. Podstawy detekcji promieniowania. Przyrzàdy dozymetryczne — 2 godz. 1. Sposoby pomiaru promieniowania jonizujàcego. 2. Detektory gazowe: 6) panele obrazowe; 1) komora jonizacyjna; 7) inne metody rejestracji obrazów rentgenowskich. 2) licznik proporcjonalny; 4. Wymagania ochrony przed promieniowaniem zwiàzane z budowà i dzia∏aniem zestawu rentgenowskiego: 3) licznik Geigera-Müllera. 3. Detektory scyntylacyjne. 4. Detektory pó∏przewodnikowe. 1) przys∏ony g∏´binowe i kszta∏t wiàzki promieniowania; 2) filtry dodatkowe; 3) kratki przeciwrozproszeniowe; 4) dobór parametrów ekspozycji (ró˝ne rodzaje automatów AEC, ABC itp.); 5. Dok∏adnoÊci metod dozymetrycznych. VI. Ocena nara˝enia. Kontrola dawek otrzymywanych przez pracowników — 2 godz. 1. Istota kontroli otrzymywanych dawek. Organizacja sprawowania kontroli. 2. Podstawy prawne kontroli dawek: 5) warunki eksploatacji zestawu rentgenowskiego; 1) pomiary kontrolne dawek indywidualnych; 6) os∏ony przed promieniowaniem. 2) pomiary dozymetryczne w Êrodowisku pracy. Dziennik Ustaw Nr 188 — 12764 — 3. Metody wykonywania pomiarów dawek indywidualnych: 1) metoda fotometryczna; 2) inne metody pomiarów. VII. Dzia∏anie promieniowania jonizujàcego na materi´ ˝ywà — 2 godz. 1. Efekty dzia∏ania na poziomie molekularnym. 2. Efekty dzia∏ania na poziomie komórki. Poz. 1847 6) elektryczne parametry ekspozycji; 7) parametry emisji lampy rentgenowskiej; 8) stosowanie fluoroskopii; 9) folie wzmacniajàce; 10) ciemnia fotograficzna; 11) obrazowanie cyfrowe; 12) zarzàdzanie jakoÊcià. 3. Efekty dzia∏ania na poziomie organizmu. XI. Warunki bezpiecznego stosowania promieniowania jonizujàcego w celach medycznych — 4 godz. 4. Wzgl´dna skutecznoÊç biologiczna ró˝nych rodzajów promieniowania. 1. Podstawowe zasady bezpiecznego stosowania promieniowania jonizujàcego w rentgenodiagnostyce. VIII. Dzia∏anie promieniowania jonizujàcego na organizm cz∏owieka — 2 godz. 2. Program zapewnienia jakoÊci w rentgenodiagnostyce: 1. Nast´pstwa deterministyczne. 2. Nast´pstwa stochastyczne: 1) nowotwory popromienne — ryzyko wywo∏ania; 2) badania epidemiologiczne nad wywo∏ywaniem nowotworów popromiennych; mierniki i modele epidemiologiczne. 3. Dziedziczne nast´pstwa napromienienia. IX. Nara˝enie i ochrona osób pracujàcych przy obs∏udze aparatów rentgenowskich — 2 godz. 1. Sposoby i Êrodki zapewniajàce bezpieczeƒstwo pracy przy wykorzystywaniu promieniowania jonizujàcego. 1) przygotowanie zak∏adu radiologicznego do wprowadzenia programu; 2) program zapewnienia jakoÊci w odniesieniu do:
4. a)dzia∏ania aparatu rentgenowskiego,
5. b)obrazowania,
6. c)mammografii; 3) program zapewnienia jakoÊci w odniesieniu do aparatów rentgenowskich stosowanych w gabinetach stomatologicznych; 4) program zapewnienia jakoÊci w ciemni fotograficznej; 5) analiza zdj´ç odrzuconych. 2. Obserwowane poziomy ekspozycji zawodowej. 3. Kryteria w∏aÊciwego wykonywania badaƒ rentgenowskich. X. Ekspozycja medyczna — nara˝enie pacjentów w diagnostyce rentgenowskiej — 2 godz. 4. Ochrona kobiet ci´˝arnych w warunkach rentgenowskiej ekspozycji medycznej. 1. Diagnostyka rentgenowska jako êród∏o otrzymywanej dawki promieniowania jonizujàcego. 5. Warunki stosowania promieniowania jonizujàcego w radiologii interwencyjnej. 2. Ekspozycja pacjentów na promieniowanie X przy ró˝nych typach badaƒ. 3. OdpowiedzialnoÊç personelu medycznego wobec pacjentów z tytu∏u u˝ycia promieniowania jonizujàcego. 4. Czynniki wp∏ywajàce na wartoÊç dawki otrzymywanej przez pacjenta. Sposoby ograniczania zb´dnego napromieniania: XII. Zasady systemu ochrony przed promieniowaniem jonizujàcym. Organizacja ochrony radiologicznej w Polsce — 2 godz. 1. Geneza wspó∏czesnego systemu ochrony radiologicznej. Warunki funkcjonowania systemu ochrony radiologicznej. 2. Podzia∏ odpowiedzialnoÊci. Rola Paƒstwowej Inspekcji Sanitarnej. 1) wielkoÊç napromienianego pola; 2) os∏anianie narzàdów i cz´Êci cia∏a; 3. Uzasadnienie stosowania promieniowania jonizujàcego. 3) odleg∏oÊç ogniska lampy od powierzchni skóry pacjenta; 4. Optymalizacja ochrony radiologicznej. 4) ca∏kowita filtracja promieniowania X; 5. Zezwolenia wydawane na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. — Prawo atomowe. 5) stosowanie materia∏ów o niskim wspó∏czynniku poch∏aniania; 6. System ochrony radiologicznej w Polsce. Dziennik Ustaw Nr 188 — 12765 — XIII. Krajowe i europejskie przepisy prawa z zakresu ochrony radiologicznej — 2 godz. 1. Przepisy krajowe: 1) ustawa z dnia 29 listopada 2000 r. — Prawo atomowe; 2) rozporzàdzenie Rady Ministrów z dnia 28 maja 2002 r. w sprawie dawek granicznych promieniowania jonizujàcego (Dz. U. Nr 111, poz. 969 oraz z 2003 r. Nr 38, poz. 333); 3) rozporzàdzenie Ministra Zdrowia z dnia 24 grudnia 2002 r. w sprawie warunków bezpiecznego stosowania promieniowania jonizujàcego w celach medycznych oraz sposobu wykonywania kontroli wewn´trznej nad przestrzeganiem tych warunków (Dz. U. Nr 241, poz. 2098); 4) rozporzàdzenie Ministra Zdrowia z dnia 11 wrzeÊnia 2003 r. w sprawie szczegó∏owych warunków bezpiecznej pracy z aparatami rentgenow- Poz. 1847 skimi o energii promieniowania do 300 keV stosowanymi w celach medycznych (Dz. U. Nr 173, poz. 1681); 5) rozporzàdzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 paêdziernika 2003 r. w sprawie szczegó∏owych warunków i trybu nadawania uprawnieƒ inspektora ochrony radiologicznej w pracowniach rentgenowskich stosujàcych aparaty rentgenowskie o energii promieniowania do 300 keV w celach medycznych (Dz. U. Nr 188, poz. 1847); 6) inne. 2. Przepisy europejskie i zalecenia mi´dzynarodowe. XIV. Obowiàzki inspektora ochrony radiologicznej w pracowni rentgenowskiej — 2 godz. XV. Zaj´cia seminaryjne — 2 godz. Razem wyk∏adów i çwiczeƒ — 32 godz. Dziennik Ustaw Nr 188 — 12766 — Poz. 1847 Za∏àcznik nr 2 WZÓR Dziennik Ustaw Nr 188 — 12767 — Poz. 1847 Dziennik Ustaw Nr 188 — 12768 — Poz. 1847 Za∏àcznik nr 3 WZÓR