Obsah (4)

§ 21§ 7§ 18§ 40

Dziennik Ustaw Nr 189 — 12857 — Poz. 1860 1860 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI1) z dnia 17 paêdziernika 2003 r. w sprawie szczegó∏owych warunków weterynaryjnych wymaganych przy pozyski

ust. 1: §

2. Produkty rybo∏ówstwa po z∏owieniu nale˝y chroniç przed zanieczyszczeniem oraz przed wp∏ywem s∏oƒca i innych êróde∏ ciep∏a. 1) powinni myç r´ce ka˝dorazowo przed wznowieniem pracy;
3. Do p∏ukania produktów,

ust. 1, u˝ywa si´ wody spe∏niajàcej wymagania wody przeznaczonej do spo˝ycia przez ludzi lub czystej wody morskiej. 3) skaleczenia lub otarcia ràk powinni zabezpieczaç wodoodpornym opatrunkiem. §

2. Transportu, przetwarzania, przenoszenia i sk∏adowania produktów rybo∏ówstwa dokonuje si´ w sposób uniemo˝liwiajàcy ich uszkodzenie i zanieczyszczenie.
3. W przypadku przemieszczania ryb o wi´kszych rozmiarach lub ryb, które mog∏yby zraniç pracownika, dopuszcza si´ u˝ywanie spiczastych narz´dzi w taki sposób, aby nie dochodzi∏o do uszkadzania mi´sa ryb. §
5. Produkty rybo∏ówstwa po z∏owieniu, inne ni˝ trzymane w stanie ˝ywym, oraz produkty wst´pnie przetworzone sch∏adza si´.
6. Je˝eli sch∏odzenie nie jest mo˝liwe, produkty rybo∏ówstwa mogà byç sk∏adowane na pok∏adzie statku rybackiego nie d∏u˝ej ni˝ osiem godzin. §
7. Komory ch∏odnicze, w których sk∏adowane sà produkty rybo∏ówstwa lub ich przetwory, wyposa˝a si´ w urzàdzenia ch∏odnicze oraz system rejestracji temperatury z czujnikami zainstalowanymi w miejscach, w których temperatura jest najwy˝sza. §
9. Wst´pne przetwarzanie produktów rybo∏ówstwa wykonuje si´ w sposób uniemo˝liwiajàcy ich ska˝enie i zanieczyszczenie. Wst´pnie przetworzone produkty niezw∏ocznie p∏ucze si´ wodà spe∏niajàcà wymagania wody przeznaczonej do spo˝ycia przez ludzi lub czystà wodà morskà. 2) nie mogà nosiç bi˝uterii oraz zegarków w trakcie wykonywania pracy;
10. Palenie tytoniu, ˝ucie gumy, jedzenie lub picie na statkach rybackich, statkach przetwórniach i w zak∏adach oraz innych miejscach przechowywania produktów rybo∏ówstwa jest dopuszczalne tylko w miejscach do tego wyznaczonych.
11. Wymagania dotyczàce stanu zdrowia pracowników,

ust. 1, regulujà przepisy o chorobach zakaênych i zaka˝eniach, a kwalifikacje tych pracowników w zakresie przestrzegania zasad higieny w procesie produkcji — przepisy o warunkach zdrowotnych ˝ywnoÊci i ˝ywienia. §

2. Oddzia∏y statków, zbiorniki, pojemniki lub kontenery przeznaczone do przechowywania produktów rybo∏ówstwa: 1) nie powinny zawieraç przedmiotów lub produktów, które mogà powodowaç zmiany organoleptyczne produktów rybo∏ówstwa i przenikanie do nich substancji szkodliwych i zanieczyszczeƒ; 2) powinny byç skonstruowane w sposób umo˝liwiajàcy ich ∏atwe mycie oraz zapobiegajàcy przedostawaniu si´ wody z topniejàcego lodu do produktów rybo∏ówstwa; 3) powinny byç czyste oraz nie powinny byç zanieczyszczane przez paliwo u˝yte do nap´du statku lub przez wod´ z´zowà.
3. Wn´trznoÊci oraz produkty rybo∏ówstwa, które nie nadajà si´ do spo˝ycia przez ludzi, usuwa si´ i oddziela od produktów przeznaczonych do dalszego przetwarzania. Wàtroby i mlecze przeznaczone do dalszego przetwarzania sch∏adza si´ lub zamra˝a.
4. Wewn´trzna powierzchnia ∏adowni, pojemników, zbiorników lub kontenerów,

ust. 1, powinna byç wodoodporna i ∏atwa do mycia i odka˝ania, wykonana z g∏adkiego materia∏u lub pokryta farbà nieuwalniajàcà szkodliwych substancji w iloÊciach mogàcych stanowiç zagro˝enie dla zdrowia ludzkiego. §

2. Lód u˝ywany do sch∏adzania produktów rybo∏ówstwa wytwarza si´ z wody spe∏niajàcej wymagania wody przeznaczonej do spo˝ycia przez ludzi lub z czystej wody morskiej.
3. Sprz´t u˝ywany na statkach powinien byç wykonany lub pokryty materia∏em wodoodpornym, odpornym na gnicie, g∏adkim, ∏atwym do mycia i dezynfekcji. Dziennik Ustaw Nr 189 — 12859 — §
4. Po wy∏adunku produktów rybo∏ówstwa wszystkie kontenery, zbiorniki, pojemniki, sprz´t oraz oddzia∏y statku, które by∏y w bezpoÊredniej stycznoÊci z produktami rybo∏ówstwa, myje si´ wodà spe∏niajàcà wymagania wody przeznaczonej do spo˝ycia przez ludzi lub czystà wodà morskà. §
6. Na statkach, na których produkty rybo∏ówstwa przechowuje si´ d∏u˝ej ni˝ 24 godziny: 1) oddziela si´ w trwa∏y sposób ∏adownie od maszynowni i pomieszczeƒ za∏ogi, w celu uniemo˝liwienia zanieczyszczania przechowywanych produktów rybo∏ówstwa; 2) w razie potrzeby przeprowadza si´ dezynfekcj´, deratyzacj´, dezynsekcj´; 3) zbiorniki, w których jest dokonywane sch∏adzanie produktów rybo∏ówstwa w wodzie sch∏adzanej przez lód bàdê przez Êrodki mechaniczne, wyposa˝a si´: a) w urzàdzenia doprowadzajàce i odprowadzajàce wod´ morskà oraz urzàdzenia s∏u˝àce do osiàgania jednolitej temperatury w ca∏ych zbiornikach, b) w urzàdzenia umo˝liwiajàce rejestrowanie temperatury pod∏àczone do czujników temperatury umiejscowionych w cz´Êciach zbiornika o najwy˝szych temperaturach.
7. Dzia∏anie systemu zbiornikowego lub kontenerowego zapewnia, ˝e temperatura po szeÊciu godzinach przechowywania produktów rybo∏ówstwa nie mo˝e byç wy˝sza ni˝ 3 °C, a po szesnastu godzinach nie mo˝e byç wy˝sza ni˝ 0 °C.
8. Na statkach,

ust. 1, prowadzi si´ rejestr, w którym zamieszcza si´ pomiary temperatur, daty pomiarów i numery zbiorników.

1. Po ka˝dym roz∏adowaniu produktów rybo∏ówstwa zbiorniki, systemy obiegu oraz kontenery ca∏kowicie opró˝nia si´ i dok∏adnie czyÊci przy u˝yciu wody spe∏niajàcej wymagania wody przeznaczonej do spo˝ycia przez ludzi lub czystej wody morskiej, a nast´pnie przed za∏adunkiem nape∏nia si´ czystà wodà morskà.
2. Ârodki do przeprowadzania czynnoÊci,

ust. 1 pkt 2, przechowuje si´ w przeznaczonym do tego celu zamykanym pomieszczeniu lub szafce. §

1. Do statków, na których poddawane sà obróbce cieplnej tylko krewetki i mi´czaki, oraz na statkach, na których dokonuje si´ jedynie zamra˝ania produktów rybo∏ówstwa, stosuje si´ odpowiednio przepisy § 3—
2. §
3. Na statkach przetwórniach, na których produkty rybo∏ówstwa poddawane sà czynnoÊciom naruszajàcym ich struktur´ anatomicznà i procesom chemicznym lub fizycznym, po których nast´puje ich opakowanie, wyodr´bnia si´: Poz. 1860 1) rejon odbiorczy, w którym przestrzeƒ pok∏adu roboczego przeznaczona do przyjmowania produktów rybo∏ówstwa jest zaprojektowana i wyposa˝ona w przegrody umo˝liwiajàce oddzielne przyjmowanie na pok∏ad produktów rybo∏ówstwa z ka˝dego kolejnego po∏owu; rejon odbiorczy powinien byç ∏atwy do mycia i odka˝ania, umo˝liwiajàcy ochron´ produktów rybo∏ówstwa przed zanieczyszczaniem lub ska˝aniem oraz przed wp∏ywem s∏oƒca lub innych êróde∏ ciep∏a; 2) system do transportu produktów rybo∏ówstwa z rejonu odbiorczego do rejonu roboczego; 3) rejon roboczy, w którym przetwarzane sà produkty rybo∏ówstwa, zaprojektowany i wyposa˝ony w sposób uniemo˝liwiajàcy ska˝enie produktów rybo∏ówstwa i ich przetworów; 4) oddzielne pomieszczenia do magazynowania gotowych produktów, ∏atwe do mycia i odka˝ania; 5) oddzielne pomieszczenie do magazynowania opakowaƒ; 6) urzàdzenia do usuwania, bezpoÊrednio do morza, odpadów lub produktów rybo∏ówstwa nieprzeznaczonych do spo˝ycia przez ludzi lub do wodoszczelnych kontenerów na te odpady i produkty; 7) oddzielne pomieszczenia do magazynowania produktów nieprzeznaczonych do spo˝ycia przez ludzi, je˝eli na statku jest zainstalowane urzàdzenie do ich przerobu; 8) urzàdzenie dostarczajàce wod´ spe∏niajàcà wymagania wody przeznaczonej do spo˝ycia przez ludzi lub czystà wod´ morskà pod ciÊnieniem, przy czym uj´cie wody morskiej powinno byç po∏o˝one w miejscu zapewniajàcym, ˝e pobierana woda nie b´dzie zanieczyszczona przez zrzuty ze statku do morza Êcieków i ch∏odziwa silnikowego; 9) odpowiednià do liczby osób zatrudnionych, liczb´ przebieralni, umywalek i toalet, których drzwi nie mogà si´ otwieraç bezpoÊrednio w rejonie roboczym, odp∏yw z toalet nie mo˝e znajdowaç si´ bezpoÊrednio w rejonie roboczym, a do umywalek przystosowanych do obs∏ugi bez u˝ycia ràk, powinna byç doprowadzona woda o temperaturze od 35 °C do 40 °C, spe∏niajàca wymagania wody przeznaczonej do spo˝ycia przez ludzi, oraz wyposa˝onych w Êrodki do mycia i odka˝ania ràk, a tak˝e r´czniki jednorazowego u˝ytku oraz pojemniki na zu˝yte r´czniki. §
4. Rejon roboczy, o którym mowa w § 15 pkt 3, wyposa˝a si´ w: 1) pod∏ogi uniemo˝liwiajàce poÊlizg, wykonane z materia∏ów ∏atwych do mycia i odka˝ania, zapewniajàce skuteczne odprowadzanie wody; 2) konstrukcje i urzàdzenia wyposa˝one w otwory przelewowe wykonane w sposób zabezpieczajàcy przed zatykaniem si´ odpadami; Dziennik Ustaw Nr 189 — 12860 — Poz. 1860 3) Êciany, sufity i przegrody skonstruowane i wykonane z materia∏ów ∏atwych do mycia i odka˝ania, w szczególnoÊci w miejscach, w których przebiegajà rury, ∏aƒcuchy lub kana∏y na przewody elektryczne; znajdujàce si´ poza statkami rybackimi, statkami przetwórniami i zak∏adami przetwórczymi, wyposa˝a si´ w: 4) uk∏ady hydrauliczne rozmieszczone lub zabezpieczone w sposób uniemo˝liwiajàcy zanieczyszczenie produktów rybo∏ówstwa, w przypadku wycieku oleju; 2) pod∏og´ wykonanà z materia∏ów wodoodpornych, ∏atwà do mycia i dezynfekcji, u∏o˝onà w sposób umo˝liwiajàcy odp∏yw wody i Êcieków; 5) wentylacj´ lub instalacj´ wyciàgowà; 6) oÊwietlenie naturalne lub sztuczne niezmieniajàce kolorów oÊwietlanych obiektów; 7) urzàdzenia i narz´dzia s∏u˝àce do mycia i odka˝ania sprz´tu; 8) urzàdzenia do mycia i odka˝ania ràk, przystosowane do obs∏ugi bez u˝ycia ràk. §
5. Urzàdzenia i narz´dzia na statkach przetwórniach u˝ywane do pracy z produktami rybo∏ówstwa wykonuje si´ z materia∏ów wodoodpornych, odpornych na korozj´ oraz ∏atwych do mycia, odka˝ania i konserwacji. §
7. Statki przetwórnie, na których dokonuje si´ zamra˝ania produktów rybo∏ówstwa, wyposa˝a si´ w: 1) urzàdzenia do mro˝enia o zdolnoÊci szybkiego obni˝ania temperatury do nie wy˝szej ni˝ –18°C w Êrodku produktu mro˝onego; 1) zadaszenie i Êciany ∏atwe do mycia; 3) toalety z umywalkami, do których doprowadzona jest woda o temperaturze od 35 °C do 40 °C, spe∏niajàca wymagania wody przeznaczonej do spo˝ycia przez ludzi, zaopatrzone w Êrodki do mycia i dezynfekcji ràk, r´czniki jednorazowego u˝ytku oraz pojemniki na zu˝yte r´czniki, przy czym krany umywalek nie mogà byç uruchamiane za pomocà r´ki; drzwi toalet nie mogà otwieraç si´ bezpoÊrednio do pomieszczeƒ, w których znajdujà si´ produkty rybo∏ówstwa; 4) oÊwietlenie naturalne lub sztuczne niezmieniajàce kolorów oÊwietlanych obiektów; 5) wodoszczelne i odporne na korozj´ zbiorniki przeznaczone na produkty rybo∏ówstwa nienadajàce si´ do spo˝ycia przez ludzi; 6) instalacj´ doprowadzajàcà wod´ spe∏niajàcà wymagania wody przeznaczonej do spo˝ycia przez ludzi lub czystà wod´ morskà pod ciÊnieniem; 7) komory ch∏odnicze do przetrzymywania produktów rybo∏ówstwa; 2) urzàdzenia ch∏odnicze zapewniajàce warunki temperaturowe do sk∏adowania produktów mro˝onych; 8) pomieszczenie dla urz´dowego lekarza weterynarii. 3) system rejestracji temperatury z czujnikami zainstalowanymi w ∏adowniach, w miejscach, w których temperatura jest najwy˝sza.
8. Âciany, pod∏ogi i kratki Êciekowe miejsc,

ust. 1, oraz sprz´t u˝ywany do pracy z produktami rybo∏ówstwa myje si´ po ka˝dym u˝yciu, a w razie potrzeby dezynfekuje.

1. Na statkach przetwórniach prowadzi si´ rejestr procesów przetwórczych oraz rejestr, o którym mowa w § 13 ust.
3. W miejscach,

ust. 1, niedopuszczalne jest:

1. Na statkach przetwórniach sporzàdza si´ plan: 1) dystrybucji wody, z zaznaczeniem przewodów wody spe∏niajàcej wymagania wody przeznaczonej do spo˝ycia przez ludzi lub czystej wody morskiej i wody do celów technicznych, Êlepych zakoƒczeƒ i miejsc poboru wody; 2) miejsc wy∏o˝enia Êrodków przeciw gryzoniom. §
2. Urzàdzenia wy∏adunkowe wykonuje si´ z materia∏ów ∏atwych do mycia i odka˝ania, utrzymanych w warunkach sanitarnych i technicznych uniemo˝liwiajàcych zanieczyszczenie i ska˝enie produktów rybo∏ówstwa. 1) poruszanie si´ pojazdów wydzielajàcych spaliny; 2) wprowadzanie zwierzàt innych ni˝ produkty rybo∏ówstwa.
3. JeÊli iloÊç przechowywanych produktów rybo∏ówstwa nie wymaga regularnej obecnoÊci urz´dowego lekarza weterynarii, wydziela si´ miejsce do przechowywania, przez tego lekarza, niezb´dnego sprz´tu oraz dokumentacji.
4. Miejsca,

ust.1, zamyka si´ na klucz. §

1. Wy∏adunek przeprowadza si´ w sposób wykluczajàcy zanieczyszczenie, ska˝enie, uszkodzenie produktów rybo∏ówstwa oraz w jak najkrótszym czasie. §
2. Pomieszczenia, urzàdzenia oraz sprz´t wykorzystywane do pracy z produktami rybo∏ówstwa w zak∏adach, na statkach przetwórniach oraz w miejscach,

§ 21

, utrzymuje si´ w warunkach sanitarnych i technicznych wykluczajàcych zanieczyszczenie produktów rybo∏ówstwa. §

2. Miejsca, w których produkty rybo∏ówstwa wystawiane sà w celu ich wprowadzania na rynek, §
3. Zak∏ad, statek przetwórni´ oraz miejsca,

§ 21

, zabezpiecza si´ przed dost´- Dziennik Ustaw Nr 189 — 12861 — pem owadów, gryzoni i ptaków; urzàdzeƒ do ∏apania owadów lub gryzoni nie umieszcza si´ w miejscach, w których znajdujà si´ nieopakowane produkty rybo∏ówstwa. § 24. Pomieszczenia, urzàdzenia i sprz´t w zak∏adach, na statkach przetwórniach oraz w miejscach,

§ 21, nie mogà byç u˝ywane do innych celów ni˝ okre

Êlone w rozporzàdzeniu, chyba ˝e powiatowy lekarz weterynarii wyrazi na to pisemnà zgod´ oraz gdy pomieszczenia, urzàdzenia i sprz´t po ka˝dym cyklu produkcyjnym b´dà myte i odka˝ane. § 25. Pojemniki i kontenery w zak∏adzie, na statku przetwórni oraz w miejscach,

§ 21

, przeznaczone do przechowywania Êwie˝ych lub mro˝onych produktów rybo∏ówstwa, powinny byç skonstruowane w sposób umo˝liwiajàcy ich ∏atwe mycie oraz zapobiegajàcy przedostawaniu si´ wody z topniejàcego lodu do produktów rybo∏ówstwa. § 26. Ârodki myjàce i odka˝ajàce oraz Êrodki chemiczne przeciw szkodnikom w zak∏adach, na statkach przetwórniach oraz w miejscach,

§ 21

, przetrzymuje si´ w zamykanej, oznakowanej szafce lub pomieszczeniu, a ich stosowanie nie mo˝e stwarzaç zagro˝enia zanieczyszczenia produktów rybo∏ówstwa. § 27. 1. Zak∏ad powinien byç ogrodzony, po∏o˝ony na terenie wolnym od szkodliwych i ucià˝liwych zapachów, sadzy, dymów i innych zanieczyszczeƒ. 2. Nawierzchnia dróg wewn´trznych zak∏adu powinna byç równa i utwardzona. 3. Pomieszczenia w zak∏adzie powinny zapewniaç ca∏kowity rozdzia∏ stref surowca, pó∏produktu i produktu gotowego w sposób wykluczajàcy mo˝liwoÊç zanieczyszczania produktu gotowego. § 28. 1. W zak∏adzie wyodr´bnia si´: 1) pomieszczenia s∏u˝àce do:

1. a)przyjmowania i magazynowania surowców przeznaczonych do przetwórstwa i gotowych produktów,
2. b)przetwarzania innego ni˝ przetwarzanie, o którym mowa w pkt 2,
3. c)magazynowania opakowaƒ,
4. d)przechowywania pojemników i kontenerów na produkty rybo∏ówstwa nieprzeznaczone do spo˝ycia przez ludzi, je˝eli nie sà one opró˝niane codziennie; 2) miejsca przeznaczone do od∏uszczania, odg∏awiania, patroszenia, filetowania, odskórzania, rozdrabniania produktów rybo∏ówstwa; 3) szatnie przepustowe, umywalnie i toalety dla pracowników; 4) pomieszczenie dla urz´dowego lekarza weterynarii. Poz. 1860 2. JeÊli iloÊç przetwarzanych produktów rybo∏ówstwa nie wymaga regularnej obecnoÊci urz´dowego lekarza weterynarii, wydziela si´ miejsce do przechowywania, przez tego lekarza, niezb´dnego sprz´tu oraz dokumentacji. § 29. 1. W pomieszczeniach zak∏adu, w których produkty rybo∏ówstwa sà poddawane przetwarzaniu, znajdujà si´: 1) posadzki wykonane z materia∏ów trwa∏ych, nienasiàkliwych, nieprzepuszczalnych, ∏atwych do mycia i odka˝ania, o konstrukcji zapewniajàcej sprawny odp∏yw wody z pomieszczeƒ, przy czym kratki lub kana∏y Êciekowe wyposa˝a si´ w urzàdzenia zapobiegajàce wydostawaniu si´ zapachów i cofaniu si´ Êcieków; 2) Êciany z materia∏ów nienasiàkliwych, nieprzepuszczalnych, nietoksycznych, ∏atwych do mycia i odka˝ania, w kolorach jasnych, z wy∏àczeniem koloru czerwonego i zielonego; po∏àczenia mi´dzy Êcianami i posadzkami, z wyjàtkiem komór ch∏odniczych, zamra˝alni i tuneli zamra˝alniczych, zaokràgla si´; 3) sufity o powierzchni ∏atwej do oczyszczania i konstrukcji uniemo˝liwiajàcej lub utrudniajàcej gromadzenie si´ brudu lub pleÊni; 4) drzwi, futryny drzwiowe i okienne w pomieszczeniach produkcyjnych wykonane z materia∏u nieulegajàcego korozji, ∏atwo zmywalnego, nieprzepuszczalnego i nienasiàkliwego, odpornego na uszkodzenia; je˝eli drzwi wykonane sà z drewna, obudowuje si´ je materia∏em nieulegajàcym korozji; 5) urzàdzenia wentylacyjne i urzàdzenia wyciàgowe do pary, zapobiegajàce osadzaniu si´ skroplin; 6) oÊwietlenie naturalne lub sztuczne niezmieniajàce kolorów oÊwietlanych obiektów, przy czym punkty Êwietlne zabezpiecza si´ os∏onami; 7) umywalki w liczbie odpowiedniej do liczby pracowników z doprowadzonà bie˝àcà wodà o temperaturze od 35 °C do 40 °C, spe∏niajàcà wymagania wody przeznaczonej do spo˝ycia przez ludzi, zaopatrzone w Êrodki do mycia i dezynfekcji ràk, r´czniki jednorazowego u˝ytku oraz pojemniki na zu˝yte r´czniki, przy czym krany nie mogà byç uruchamiane za pomocà r´ki; 8) urzàdzenia do mycia i odka˝ania pomieszczeƒ, sprz´tu i urzàdzeƒ. 2. Przepisy ust. 1 pkt 1—4 i 6 stosuje si´ odpowiednio do komór ch∏odniczych,

§ 7. § 30.

Zak∏ad wyposa˝a si´ w: 1) narz´dzia i urzàdzenia przeznaczone do obróbki lub przetwarzania produktów rybo∏ówstwa, w szczególnoÊci w sto∏y do ci´cia, pojemniki i kontenery, przenoÊniki taÊmowe wykonane z materia∏ów odpornych na korozj´, ∏atwe do mycia i odka˝ania; Dziennik Ustaw Nr 189 — 12862 — Poz. 1860 2) szczelne, zamykane pojemniki i kontenery na produkty rybo∏ówstwa nieprzeznaczone do spo˝ycia przez ludzi;

1. Urzàdzenia, w których u˝ywana jest woda przeznaczona do celów sanitarnych lub ch∏odniczych, ∏àczy si´ bezpoÊrednio z kanalizacjà. 3) instalacj´ doprowadzajàcà wod´ spe∏niajàcà wymagania wody przeznaczonej do spo˝ycia przez ludzi lub czystej wody morskiej pod ciÊnieniem; punkty czerpalne wody spe∏niajàcej wymagania wody przeznaczonej do spo˝ycia przez ludzi zaopatruje si´ w zawory przeciwdzia∏ajàce mo˝liwoÊci wstecznego zassania; §
3. W zak∏adzie wyodr´bnia si´ myjnie Êrodków transportowych o konstrukcji umo˝liwiajàcej mycie w temperaturze poni˝ej 0 °C. 4) system odprowadzania Êcieków; 5) szatnie przepustowe dla personelu z nienasiàkliwymi, nieprzepuszczalnymi, ∏atwymi do mycia posadzkami i Êcianami; 6) umywalki z doprowadzonà wodà o temperaturze od 35 °C do 40 °C, spe∏niajàcà wymagania wody przeznaczonej do spo˝ycia przez ludzi, zaopatrzone w Êrodki do mycia i dezynfekcji ràk, r´czniki jednorazowego u˝ytku oraz pojemniki na zu˝yte r´czniki, przy czym krany umywalek nie mogà byç uruchamiane za pomocà r´ki; 7) toalety, których drzwi nie mogà otwieraç si´ bezpoÊrednio do pomieszczeƒ produkcyjnych; 8) pojemniki i kontenery do przetrzymywania produktów akwakultury w stanie ˝ywym, je˝eli zak∏ad je przetwarza, wraz z urzàdzeniami zapewniajàcymi warunki w∏aÊciwe dla danego gatunku produktów akwakultury. §
4. Do celów produkcyjnych w zak∏adach u˝ywa si´ wody spe∏niajàcej wymagania wody przeznaczonej do spo˝ycia przez ludzi. §
5. Do zak∏adu mo˝e byç doprowadzona woda morska z instalacji uzdatniajàcej. §
7. Do wytwarzania pary wodnej dla celów technicznych lub przeciwpo˝arowych dopuszcza si´ u˝ywanie w zak∏adzie, na statku przetwórni oraz w miejscach,

§ 21, wody niespe∏niajàcej wymagaƒ wody przeznaczonej do spo˝ycia przez ludzi.

1. Przewody przeprowadzajàce wod´ przeznaczonà do celów technicznych lub przeciwpo˝arowych oznacza si´ w sposób widoczny; przewody te nie mogà przebiegaç przez pomieszczenia produkcyjne lub magazynowe.
2. Przewody wodne oznacza si´ opaskami o szerokoÊci 10 cm na koƒcówkach w nast´pujàcy sposób:
3. Dopuszcza si´ korzystanie z myjni poza zak∏adem, je˝eli myjnia ta spe∏nia warunki,

ust.

1. §
2. Produkty sch∏odzone, nieopakowane dostarczone do zak∏adu i niepoddawane natychmiastowej obróbce sk∏aduje si´ i sch∏adza. § 36.
3. Wst´pnie przetworzone produkty po odg∏owieniu i wypatroszeniu niezw∏ocznie si´ p∏ucze.
4. Wn´trznoÊci oraz inne cz´Êci produktów rybo∏ówstwa, które nie sà przeznaczone do spo˝ycia przez ludzi, oddziela si´ niezw∏ocznie od produktów przeznaczonych do spo˝ycia przez ludzi i usuwa w taki sposób, aby nie dopuÊciç do gromadzenia si´ ich w miejscach przetwarzania produktów rybo∏ówstwa.
5. Po odg∏owieniu i wypatroszeniu wst´pnie przetworzone produkty niepodlegajàce zamro˝eniu niezw∏ocznie sch∏adza si´.
6. Odskórzanie, filetowanie, ci´cie na p∏aty, rozdrabnianie i porcjowanie odbywa si´ w sposób zapewniajàcy jak najkrótsze pozostawanie wst´pnie przetworzonych produktów w miejscach obróbki. Po zakoƒczeniu obróbki wst´pnie przetworzone produkty niepodlegajàce zamro˝eniu niezw∏ocznie sch∏adza si´. §
8. Zamra˝anie produktów Êwie˝ych odbywa si´ w urzàdzeniach do tego przeznaczonych do chwili osiàgni´cia temperatury wewn´trznej produktu nie wy˝szej ni˝ –18 °C.
9. Temperatura przechowywania produktów mro˝onych nie mo˝e byç wy˝sza ni˝ –18 °C.
10. Ca∏e ryby mro˝one w solance przeznaczone do produkcji konserw mogà byç zamra˝ane do temperatury nie wy˝szej ni˝ –9 °C, przy czym solanka nie mo˝e byç êród∏em zanieczyszczenia tych produktów. §
12. Rozmra˝anie produktów mro˝onych mo˝e odbywaç si´ tylko w celu ich dalszego przetwarzania lub niezw∏ocznej sprzeda˝y. 1) przewód z wodà przeznaczonà do celów technicznych — kolorem niebieskim;
13. Rozmra˝anie produktów mro˝onych odbywa si´ w warunkach, które umo˝liwiajà w∏aÊciwy odp∏yw powstajàcego wycieku i uniemo˝liwiajà ska˝enie rozmro˝onego produktu. 2) przewód z ciep∏à wodà spe∏niajàcà wymagania wody przeznaczonej do spo˝ycia — kolorem czerwonym;
14. Podczas rozmra˝ania produktów mro˝onych temperatura produktów nie mo˝e nadmiernie wzrastaç. 3) przewód z zimnà wodà spe∏niajàcà wymagania wody przeznaczonej do spo˝ycia — kolorem zielonym.
15. Je˝eli rozmro˝one produkty sà przeznaczone do sprzeda˝y, informacja o tym, ˝e sà rozmro˝one, powinna znajdowaç si´ na opakowaniu. Dziennik Ustaw Nr 189 — 12863 — §
17. W zak∏adzie prowadzi si´ rejestr procesów przetwórczych oraz rejestr, o którym mowa w § 13 ust.
19. W zak∏adach sporzàdza si´ plany,

§ 18ust.

1. §
3. Zak∏ady oraz statki przetwórnie produkujàce konserwy rybne sterylizowane wyposa˝a si´ w: 1) autoklawy, zapewniajàce prowadzenie procesów sterylizacji konserw rybnych w kontrolowanych warunkach; 2) wytwornice pary lub zewn´trzne êród∏o zasilania parà o ciÊnieniu i o wydajnoÊci zapewniajàcych prowadzenie procesów sterylizacji.
4. W zak∏adach oraz na statkach przetwórniach produkujàcych konserwy rybne sterylizowane zapewnia si´: 1) czyste opakowania przeznaczone do ich nape∏nienia; Poz. 1860 waç wi´cej ni˝ 4 °C, sprawdzany co najmniej raz na 6 miesi´cy; 3) urzàdzenie do automatycznej rejestracji temperatury i czasu trwania procesu sterylizacji, sprawdzane co najmniej raz na 12 miesi´cy.
5. Prawid∏owoÊç przebiegu procesu sterylizacji potwierdza si´ wykresem przebiegu temperatury w czasie tego procesu i uznaje si´ go za prawid∏owy, je˝eli na wykresie zmian temperatury w etapie sterylizacji w∏aÊciwej temperatura nie obni˝a si´ wi´cej ni˝ o 0,5 °C w stosunku do okreÊlonej temperatury sterylizacji, a okreÊlony czas trwania etapu sterylizacji zosta∏ zachowany.
6. Wskazania i zapisy urzàdzenia do automatycznej rejestracji temperatury nie mogà byç ni˝sze od wskazaƒ termometru rt´ciowego. §
8. W zak∏adzie oraz na statku przetwórni,

§ 40ust.

1, przeprowadza si´ badania w celu potwierdzenia, ˝e: 2) urzàdzenia przeznaczone do mechanicznego mycia nape∏nionych i zamkni´tych opakowaƒ w goràcej wodzie spe∏niajàcej wymagania wody przeznaczonej do spo˝ycia przez ludzi; 1) zastosowany czas i temperatura procesu sterylizacji konserw, przeznaczonych do przechowywania w temperaturze otoczenia, sà wystarczajàce do zniszczenia lub inaktywacji chorobotwórczych mikroorganizmów lub ich przetrwalników; 3) pomieszczenie lub wydzielonà cz´Êç pomieszczeƒ produkcyjnych z urzàdzeniami s∏u˝àcymi do sterylizacji konserw; 2) urzàdzenia zamykajàce opakowania zapewniajà ich szczelnoÊç. 4) odpowiednie urzàdzenia do mycia konserw, w razie gdy zachodzi potrzeba mycia konserw po sterylizacji; 5) pomieszczenie lub wydzielonà cz´Êç pomieszczeƒ produkcyjnych z wentylacjà, przeznaczone do osuszania konserw po procesie sterylizacji lub po ich umyciu; 6) pomieszczenie przeznaczone do znakowania, etykietowania oraz pakowania konserw w opakowania zbiorcze; 7) pomieszczenie magazynowe przeznaczone do przechowywania konserw przed ich wysy∏kà do odbiorców; 8) pomieszczenie termostatowe zaopatrzone w termometr rt´ciowy, termograf oraz wentylator lub wydzielonà cz´Êç pomieszczeƒ z cieplarkami do prób termostatowych konserw; 9) pomieszczenie lub wydzielone miejsce do badania szczelnoÊci i prawid∏owoÊci zamkni´ç opakowaƒ konserw. 3. Urzàdzenia do sterylizacji konserw wyposa˝a si´ w: 1) manometr sprawdzany co najmniej raz na 12 miesi´cy; 2) termometr rt´ciowy z podzia∏kà o dok∏adnoÊci do 0,5 °C, przy czym 1 cm podzia∏ki nie mo˝e obejmo- 2. Badania,

ust. 1, obejmujà: 1) wizualne badanie zamkni´ç opakowaƒ konserw; 2) badanie parametrów podwójnej zak∏adki w puszkach; 3) testy termostatowe konserw w temperaturze nie ni˝szej ni˝ 37 °C przeprowadzane przez 7 dni lub w temperaturze nie ni˝szej ni˝ 35 °C przeprowadzane przez 10 dni; 4) badania mikrobiologiczne konserw.

1. W pomieszczeniu lub w wydzielonej cz´Êci pomieszczeƒ produkcyjnych, w których przeprowadza si´ procesy sterylizacji, znajduje si´ zegar oraz tablica informacyjna z umieszczonymi na niej parametrami procesów sterylizacji.
2. Do ch∏odzenia konserw stosuje si´ wod´ spe∏niajàcà wymagania wody przeznaczonej do spo˝ycia przez ludzi.
3. Je˝eli woda stosowana do ch∏odzenia konserw rybnych jest chlorowana, to czas ch∏odzenia nie mo˝e byç krótszy ni˝ dwadzieÊcia minut, a st´˝enie pozosta∏oÊci wolnego chloru w wodzie po procesie ch∏odzenia nie mo˝e byç ni˝sze ni˝ 0,5 ppm.
4. St´˝enie pozosta∏oÊci wolnego chloru w wodzie ch∏odzàcej mierzy si´ co najmniej dwa razy w trakcie zmiany produkcyjnej; w celu sygnalizowania za niskiego st´˝enia chloru w wodzie ch∏odzàcej stosuje si´ automatyczne systemy alarmowe. Dziennik Ustaw Nr 189 — 12864 —
5. Woda, o której mowa w ust. 4, po zakoƒczeniu ch∏odzenia mo˝e byç powtórnie u˝yta do tego celu po poddaniu zabiegom uzdatniajàcym. §
7. W´dzenie produktów rybo∏ówstwa odbywa si´ w wyodr´bnionych obiektach lub miejscach wyposa˝onych w system zapobiegajàcy przedostawaniu si´ dymu i ciep∏a do pozosta∏ych cz´Êci zak∏adu przetwórczego.
8. Materia∏y u˝ywane do wytwarzania dymu do w´dzenia nie mogà pochodziç z drewna, które by∏o pomalowane, polakierowane, klejone lub poddane obróbce chemicznej.
9. Materia∏y,

ust. 2, przechowuje si´ w innym miejscu ni˝ miejsce w´dzenia produktów rybo∏ówstwa, w warunkach uniemo˝liwiajàcych ich zanieczyszczenie.

1. Po w´dzeniu produkty niezw∏ocznie poddaje si´ sch∏odzeniu do w∏aÊciwej pod wzgl´dem technologicznym temperatury. §
3. Solenie i marynowanie produktów rybo∏ówstwa odbywa si´ w wyodr´bnionych obiektach lub miejscach przeznaczonych do tego celu.
4. Sól spo˝ywcza stosowana do solenia lub solankowania produktów rybo∏ówstwa powinna byç czysta i przechowywana w sposób zabezpieczajàcy jà przed zanieczyszczeniem. Soli u˝ytej w uprzednim cyklu produkcyjnym do solenia produktów rybo∏ówstwa nie mo˝na u˝ywaç ponownie.
5. Pojemniki i powierzchnie sprz´tu u˝ywane do solenia lub solankowania oczyszcza si´ przed ka˝dorazowym u˝yciem.
6. Pojemniki,

ust. 3, powinny byç skonstruowane w sposób uniemo˝liwiajàcy zanieczyszczanie produktów rybo∏ówstwa w czasie solenia lub solankowania. §

2. Skorupiaki i mi´czaki poddawane procesowi gotowania po ka˝dym gotowaniu niezw∏ocznie sch∏adza si´ przy u˝yciu wody spe∏niajàcej wymagania wody przeznaczonej do spo˝ycia przez ludzi lub czystej wody morskiej, chyba ˝e jest stosowana inna metoda konserwacji. Poz. 1860
3. Mi´so uzyskane po mechanicznym odkostnieniu niezw∏ocznie zamra˝a si´ lub u˝ywa do wytwarzania produktu, który b´dzie zamro˝ony lub poddany obróbce cieplnej.
4. Urzàdzenia u˝ywane do mechanicznego odkostniania produktów rybo∏ówstwa czyÊci si´ i myje co najmniej co dwie godziny. §
6. Podczas produkcji sprawdza si´ obecnoÊç paso˝ytów w wypatroszonych rybach, jamach brzusznych, wàtrobach, ikrze lub mleczu przeznaczonych do spo˝ycia przez ludzi.
7. W trakcie patroszenia r´cznego pracownik sprawdza ka˝dà patroszonà ryb´ w sposób, o którym mowa w ust.
9. W przypadku patroszenia mechanicznego obecnoÊç paso˝ytów sprawdza si´ na reprezentatywnej liczbie próbek nie mniejszej jednak ni˝ 10 ryb na parti´ — iloÊç produktów rybo∏ówstwa uzyskanych w prawie identycznych okolicznoÊciach.
10. Produkty rybo∏ówstwa, w których stwierdzono obecnoÊç paso˝ytów, niezw∏ocznie oddziela si´ od pozosta∏ych produktów rybo∏ówstwa przeznaczonych do spo˝ycia przez ludzi.
11. Produkty rybo∏ówstwa konsumowane w stanie surowym lub prawie surowym, Êledzie, makrele, szproty, ∏ososie po∏awiane na Oceanie Atlantyckim i Oceanie Spokojnym, przeznaczone do w´dzenia w temperaturze ni˝szej ni˝ 60 °C, oraz ryby przeznaczone do solenia lub marynowania, je˝eli z przeprowadzonych badaƒ wynika, ˝e solenie lub marynowanie nie spowoduje zniszczenia paso˝ytów, dodatkowo zamra˝a si´ do temperatury nie wy˝szej ni˝ –20 °C w ka˝dej cz´Êci produktu i przetrzymuje si´ w tej temperaturze przez co najmniej 24 godziny. Produkty poddane takiemu procesowi zamra˝ania stajà si´ surowcem lub gotowym produktem. §
13. Opakowania produktów rybo∏ówstwa nie mogà wp∏ywaç ujemnie na w∏aÊciwoÊci organoleptyczne tych produktów oraz uwalniaç do nich substancji szkodliwych dla zdrowia ludzkiego.
14. Opakowania,

ust.1, przechowuje si´ w pomieszczeniach magazynowych w sposób zabezpieczajàcy je przed zanieczyszczeniem.

1. Usuwanie skorup lub muszli przy przetwarzaniu skorupiaków i mi´czaków odbywa si´ w wyodr´bnionych miejscach, w sposób uniemo˝liwiajàcy ska˝enie produktu; ugotowane skorupiaki i mi´czaki niepodlegajàce zamro˝eniu niezw∏ocznie sch∏adza si´.
2. Materia∏y opakowaniowe i opakowania,

ust.1, nie mogà byç przechowywane bezpoÊrednio na pod∏odze.

1. Urzàdzenia i sprz´t, z którymi stykajà si´ skorupiaki lub mi´czaki, myje si´ i odka˝a po zakoƒczeniu cyklu produkcyjnego.
2. Opakowania produktów rybo∏ówstwa powinny byç czyste, a opakowania wielokrotnego u˝ytku powinny byç odporne na korozje i zostaç umyte, odka˝one i wyp∏ukane bezpoÊrednio po ka˝dorazowym ich u˝yciu. §
4. Mechaniczne odkostnianie produktów rybo∏ówstwa mo˝e byç dokonywane tylko w przypadku uprzedniego wypatroszenia i wyp∏ukania.
5. Opakowania wielokrotnego u˝ytku stosowane do produktów Êwie˝ych powinny byç wykonane Dziennik Ustaw Nr 189 — 12865 — Poz. 1860 w sposób zapewniajàcy odp∏yw wody powsta∏ej z topniejàcego lodu. chodzeniu, rodzaju i iloÊci produktów rybo∏ówstwa przez okres 2 lat.
6. Produkty rybo∏ówstwa po zapakowaniu umieszcza si´ niezw∏ocznie w pomieszczeniu przeznaczonym do ich przechowania.
7. Nie umieszcza si´ znaku weterynaryjnego na nieopakowanych produktach rybo∏ówstwa, które sà wprowadzane na rynek.
8. Pojemniki, w których przechowuje si´ lub transportuje produkty rybo∏ówstwa, nie mogà bezpoÊrednio stykaç si´ ze Êcianami i pod∏ogà pomieszczeƒ oraz Êrodków transportu.
9. Na opakowaniach transportowych produktów rybo∏ówstwa,

ust. 2, umieszcza si´ znak weterynaryjny. §

2. Produkty rybo∏ówstwa zaopatruje si´ w znak weterynaryjny umieszczony na wyrobie gotowym, opakowaniu jednostkowym lub na etykiecie umieszczonej na tym opakowaniu w taki sposób, ˝e otwarcie opakowania uniemo˝liwi ponowne jego u˝ycie.
3. Znakowanie produktów gotowych odbywa si´ bezpoÊrednio po ich wytworzeniu w sposób czytelny i trwa∏y.
4. Je˝eli wyroby gotowe sà umieszczane w opakowaniach zbiorczych, opakowania te równie˝ oznacza si´ znakiem weterynaryjnym.
5. Znak weterynaryjny zawiera: 1) w górnej cz´Êci — litery PL; §
7. Produkty rybo∏ówstwa nie mogà byç przechowywane i transportowane z innymi produktami, które mog∏yby je zanieczyszczaç, ska˝aç lub powodowaç zmiany organoleptyczne, chyba ˝e materia∏y u˝yte do ich opakowania stanowià dostateczne przed tym zabezpieczenie.
8. Ârodki transportu, które majà bezpoÊrednià stycznoÊç z produktami rybo∏ówstwa, powinny byç wykonane z materia∏ów niewp∏ywajàcych ujemnie na w∏aÊciwoÊci organoleptyczne produktów rybnych oraz z materia∏ów ∏atwych do mycia lub odka˝ania. Ârodki transportu utrzymuje si´ w warunkach sanitarnych i technicznych wykluczajàcych zanieczyszczenie transportowanych produktów rybo∏ówstwa.
9. Produkty rybo∏ówstwa przechowuje si´ i transportuje w sposób zapewniajàcy utrzymanie we wszystkich cz´Êciach produktu nast´pujàcych temperatur: 2) w Êrodku — weterynaryjny numer identyfikacyjny; 3) w dolnej cz´Êci — litery IW.
10. Znak weterynaryjny umieszczany na opakowaniach jednostkowych produktów wyprodukowanych w zak∏adach posiadajàcych uprawnienia do sprzeda˝y na rynek Unii Europejskiej lub innych paƒstw ma kszta∏t owalny o wymiarach 2 cm x 1,5 cm, przy czym wysokoÊç cyfr i liter w znaku wynosi 0,2 cm.
11. Znak weterynaryjny umieszczany na opakowaniach jednostkowych produktów wyprodukowanych w zak∏adach uprawnionych do sprzeda˝y na rynek krajowy ma kszta∏t okràg∏y o Êrednicy 2 cm, przy czym wysokoÊç cyfr i liter w znaku wynosi 0,2 cm.
12. Znak weterynaryjny umieszczany na opakowaniach zbiorczych produktów wyprodukowanych w zak∏adach posiadajàcych uprawnienia do sprzeda˝y na rynek Unii Europejskiej lub innych paƒstw ma kszta∏t owalny o wymiarach 6,5 cm x 4,5 cm, przy czym wysokoÊç cyfr w znaku wynosi 1 cm, a liter — 0,8 cm.
13. Znak weterynaryjny umieszczany na opakowaniach zbiorczych produktów wyprodukowanych w zak∏adach uprawnionych do sprzeda˝y na rynek krajowy ma kszta∏t okràg∏y o Êrednicy 6 cm, przy czym wysokoÊç cyfr w znaku wynosi 1 cm, a liter — 0,8 cm. §
15. Umieszczanie znaku weterynaryjnego nie jest wymagane, je˝eli produkty rybo∏ówstwa przekazywane sà do dalszego przetwarzania, a zak∏ad otrzymujàcy przesy∏k´ przechowuje dokumentacj´ o po- 1) Êwie˝e i rozmro˝one produkty oraz gotowane skorupiaki i mi´czaki — temperatura od 0 °C do 5 °C; 2) mro˝one produkty — temperatura nie wy˝sza ni˝ –18 °C.
16. Temperatury przechowywania rejestruje si´ automatycznie.
17. Ârodki transportu s∏u˝àce do przewozu produktów rybo∏ówstwa powinny byç skonstruowane i wyposa˝one w urzàdzenia pozwalajàce podczas transportu na utrzymywanie temperatur okreÊlonych w rozporzàdzeniu. §
18. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 14 dni od dnia og∏oszenia.3) Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi: W. Olejniczak ——————— 3) Niniejsze rozporzàdzenie by∏o poprzedzone rozporzàdzeniem Ministra Rolnictwa i Gospodarki ˚ywnoÊciowej z dnia 11 lutego 1999 r. w sprawie szczegó∏owych warunków weterynaryjnych wymaganych przy produkcji lub przechowywaniu niektórych Êrodków spo˝ywczych pochodzenia zwierz´cego (Dz. U. Nr 20, poz. 176), które by∏o zachowane w mocy do dnia 31 grudnia 2002 r. na podstawie art. 5 ustawy z dnia 25 lipca 2001 r. o zmianie ustawy o zawodzie lekarza weterynarii i izbach lekarsko-weterynaryjnych, ustawy o zwalczaniu chorób zakaênych zwierzàt, badaniu zwierzàt rzeênych i mi´sa oraz o Inspekcji Weterynaryjnej oraz ustawy o organizacji hodowli i rozrodzie zwierzàt gospodarskich (Dz. U. Nr 129, poz. 1438 i Nr 154, poz. 1790, z 2002 r. Nr 112, poz. 976 oraz z 2003 r. Nr 52, poz. 450).