Dziennik Ustaw Nr 218 — 15125 — kerskà mo˝e zg∏osiç organowi nadzoru pisemne zastrze˝enia i uwagi do treÊci protoko∏u oraz wyjaÊnienia w sprawach obj´tych zakresem kontroli. 2. W razie zg∏oszenia zast
ust. 2. § 16. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem 1 stycznia 2004 r. 3. Dodatkowe czynnoÊci kontrolne przeprowadza si´ w terminie 30 dni od dnia ich podj´cia. 4. Informacje o sposobie rozpatrzenia zastrze˝eƒ za∏àcza si´ do protoko∏u kontroli. Minister Finansów: w z. W. Ciesielski 2147 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW1) z dnia 10 grudnia 2003 r. w sprawie zasad tworzenia rezerw na ryzyko zwiàzane z dzia∏alnoÊcià banków Na podstawie art. 81 ust. 2 pkt 8 lit. c ustawy z dnia 29 wrzeÊnia 1994 r. o rachunkowoÊci (Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694 oraz z 2003 r. Nr 60, poz. 535, Nr 124, poz. 1152 i Nr 139, poz. 1324) zarzàdza si´, co nast´puje: § 1. U˝yte w rozporzàdzeniu okreÊlenia oznaczajà: 1) ustawa o rachunkowoÊci — ustaw´ z dnia 29 wrzeÊnia 1994 r. o rachunkowoÊci; 2) ekspozycje kredytowe — bilansowe nale˝noÊci z tytu∏u kredytów i po˝yczek, skupionych wierzytelnoÊci, czeków i weksli, zrealizowanych gwarancji, innych wierzytelnoÊci o podobnym charakterze oraz udzielone zobowiàzania pozabilansowe o charakterze finansowym i gwarancyjnym, z wy∏àczeniem:
- a)odsetek i prowizji, tak˝e skapitalizowanych,
- b)wierzytelnoÊci od podmiotów zale˝nych od banku, je˝eli: — zaanga˝owanie kapita∏owe banku w te podmioty wycenione jest metodà praw w∏asnoÊci, na podstawie art. 63 ustawy o rachunkowoÊci, oraz — poziom rezerw tworzonych przez te podmioty jest nie ni˝szy ni˝ poziom obliczony zgod- nie z zasadami okreÊlonymi w rozporzàdzeniu; 3) ekspozycje kredytowe wobec Skarbu Paƒstwa — ekspozycje kredytowe wynikajàce z umów zawartych przez osoby uprawnione do reprezentowania Skarbu Paƒstwa; 4) po˝yczki i kredyty detaliczne — ekspozycje kredytowe wobec osób fizycznych, udzielone na cele niezwiàzane z dzia∏alnoÊcià gospodarczà lub prowadzeniem gospodarstwa rolnego, z wy∏àczeniem po˝yczek i kredytów mieszkaniowych, po˝yczek i kredytów hipotecznych oraz zobowiàzaƒ pozabilansowych; 5) po˝yczki i kredyty mieszkaniowe — ekspozycje kredytowe wobec osób fizycznych wynikajàce z finansowania niezwiàzanego z dzia∏alnoÊcià gospodarczà lub prowadzeniem gospodarstwa rolnego:
- a)nabycia, budowy, przebudowy, rozbudowy lub nadbudowy domu albo lokalu mieszkalnego stanowiàcego odr´bnà nieruchomoÊç,
- b)nabycia spó∏dzielczego prawa do lokalu mieszkalnego lub prawa do domu jednorodzinnego w spó∏dzielni mieszkaniowej albo prawa odr´bnej w∏asnoÊci lokalu mieszkalnego w spó∏dzielni mieszkaniowej, 1) Minister Finansów kieruje dzia∏em administracji rzàdowej
- c)remontu domu albo lokalu,
lit. a i b, — finanse publiczne, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 marca 2002 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Finansów (Dz. U. Nr 32, poz. 301, Nr 43, poz. 378 i Nr 93, poz. 834).
- d)nabycia dzia∏ki budowlanej lub jej cz´Êci pod budow´ domu jednorodzinnego lub budynku mieszkalnego, w którym jest lub ma byç po∏o˝ony lokal mieszkalny, ——————— Dziennik Ustaw Nr 218 — 15126 —
- e)innego celu zwiàzanego z zaspokajaniem potrzeb mieszkaniowych, w szczególnoÊci pokrycia kosztów partycypacji w kosztach budowy mieszkaƒ przez towarzystwa budownictwa spo∏ecznego; 6) po˝yczki i kredyty hipoteczne — ekspozycje kredytowe wobec osób fizycznych na cele niezwiàzane z dzia∏alnoÊcià gospodarczà lub prowadzeniem gospodarstwa rolnego, zabezpieczone zabezpieczeniami wymienionymi w ust. 3 pkt 14 za∏àcznika nr 2 do rozporzàdzenia, pod warunkiem, ˝e zabezpieczenia te ustanowione sà na nieruchomoÊci mieszkalnej; 7) rezerwa na ryzyko ogólne — rezerw´ utworzonà zgodnie z art. 130 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. — Prawo bankowe (Dz. U. z 2002 r. Nr 72, poz. 665, z póên. zm.2)); 8) pierwotna wysokoÊç zabezpieczanej kwoty — wysokoÊç ekspozycji kredytowej okreÊlonà w umowie obowiàzujàcej w dniu dokonywania klasyfikacji. § 2. 1. Banki tworzà rezerwy na ryzyko zwiàzane z ich dzia∏alnoÊcià, zwane dalej „rezerwami celowymi”, w odniesieniu do ekspozycji kredytowych zaklasyfikowanych do: 1) kategorii „normalne” — w zakresie ekspozycji kredytowych wynikajàcych z po˝yczek i kredytów detalicznych; 2) kategorii „pod obserwacjà”; 3) grupy „zagro˝one” — w tym do kategorii „poni˝ej standardu”, „wàtpliwe” lub „stracone”. 2. Zasady klasyfikacji ekspozycji kredytowych okreÊla za∏àcznik nr 1 do rozporzàdzenia. 3. Wykaz zabezpieczeƒ ekspozycji kredytowych okreÊla za∏àcznik nr 2 do rozporzàdzenia. 4. Obowiàzek tworzenia rezerw celowych nie dotyczy ekspozycji kredytowych stanowiàcych udzielone zobowiàzania pozabilansowe w przypadku, gdy postanowienia umowy: 1) gwarantujà bankowi swobod´ w podj´ciu decyzji o uruchomieniu Êrodków w ramach zobowiàzania lub Poz. 2147 3) uzale˝niajà uruchomienie Êrodków w ramach zobowiàzania od z∏o˝enia zabezpieczeƒ wymienionych w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia, umo˝liwiajàcych pomniejszenie podstawy tworzenia rezerw celowych o kwot´ odpowiadajàcà uruchamianym Êrodkom lub klasyfikowanie ekspozycji kredytowej do kategorii „normalne”. 5. Komisja Nadzoru Bankowego mo˝e, na wniosek banku, zezwoliç na innà klasyfikacj´ ekspozycji kredytowych, w szczególnoÊci w oparciu o wewn´trzne systemy ratingów i metody szacowania oczekiwanych strat, zwane dalej „modelami ryzyka kredytowego”, informujàc ministra w∏aÊciwego do spraw instytucji finansowych o udzielonym zezwoleniu. § 3. 1. Rezerwy celowe na ryzyko zwiàzane z ekspozycjami kredytowymi wynikajàcymi z po˝yczek i kredytów detalicznych, zaklasyfikowanymi do kategorii „normalne” tworzy si´ w wysokoÊci co najmniej wymaganego poziomu rezerw, stanowiàcego 1,5 % podstawy tworzenia rezerw celowych. 2. Rezerwy celowe na ryzyko zwiàzane z ekspozycjami kredytowymi zaklasyfikowanymi do kategorii „pod obserwacjà”, „poni˝ej standardu”, „wàtpliwe” i „stracone” tworzy si´ na podstawie indywidualnej oceny ryzyka obcià˝ajàcego danà ekspozycj´, jednak w wysokoÊci co najmniej wymaganego poziomu rezerw, stanowiàcego w relacji do podstawy tworzenia rezerw celowych: 1) 1,5 % — w przypadku kategorii „pod obserwacjà”; 2) 20 % — w przypadku kategorii „poni˝ej standardu”; 3) 50 % — w przypadku kategorii „wàtpliwe”; 4) 100 % — w przypadku kategorii „stracone”. 3. Komisja Nadzoru Bankowego, na wniosek banku, mo˝e zezwoliç na utworzenie rezerw celowych w innej wysokoÊci ni˝ okreÊlona w ust. 1 i 2, w szczególnoÊci w oparciu o modele ryzyka kredytowego, informujàc ministra w∏aÊciwego do spraw instytucji finansowych o udzielonym zezwoleniu. 4. Rezerwy celowe tworzy si´, aktualizuje co do wysokoÊci oraz rozwiàzuje najpóêniej w ostatnim dniu miesiàca koƒczàcego kwarta∏, w którym dokonano przeglàdu i klasyfikacji ekspozycji kredytowych. 2) uzale˝niajà uruchomienie Êrodków w ramach zobowiàzania od terminowej obs∏ugi ju˝ wykorzystanej cz´Êci i niebudzàcej obaw sytuacji ekonomiczno-finansowej d∏u˝nika w przypadku, gdy wymagane jest stosowanie tego kryterium, lub § 4. 1. Podstaw´ tworzenia rezerw celowych stanowi wartoÊç bilansowa ekspozycji kredytowej bez uwzgl´dnienia utworzonych rezerw celowych, ale z uwzgl´dnieniem przewidywanej, w zwiàzku z restrukturyzacjà zad∏u˝enia, kwoty umorzenia cz´Êci ekspozycji kredytowej. ——————— 2. Podstaw´ tworzenia rezerw celowych na ryzyko zwiàzane z ekspozycjami kredytowymi, zakwalifikowanymi do kategorii „pod obserwacjà” lub grupy „zagro˝one”, mo˝na pomniejszyç, z zastrze˝eniem § 5, o wartoÊç zabezpieczeƒ wymienionych w: 2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 2002 r. Nr 126, poz. 1070, Nr 141, poz. 1178, Nr 144, poz. 1208, Nr 153, poz. 1271, Nr 169, poz. 1385 i 1387 i Nr 241, poz. 2074 oraz z 2003 r. Nr 50, poz. 424, Nr 60, poz. 535 i Nr 65, poz. 594. Dziennik Ustaw Nr 218 — 15127 — 1) ust. 3 pkt 3, 14, 15, 16, 17 i 18 oraz w zakresie pojazdów samochodowych — pkt 21 i 22 za∏àcznika nr 2 do rozporzàdzenia — w przypadku ekspozycji kredytowych wynikajàcych z po˝yczek i kredytów detalicznych; 2) ust. 3 za∏àcznika nr 2 do rozporzàdzenia — w przypadku pozosta∏ych ekspozycji kredytowych. 3. Przeglàdów i aktualizacji wartoÊci zabezpieczeƒ, o które pomniejszono podstaw´ tworzenia rezerw celowych, dokonuje si´, z zastrze˝eniem ust. 4, w trybie obowiàzujàcym dla przeglàdów i klasyfikacji ekspozycji kredytowych. 4. W przypadku zabezpieczeƒ w postaci hipoteki, zastawu na statku morskim i zastawu na statku powietrznym wartoÊç zabezpieczenia ustala si´ na podstawie posiadanej wyceny rzeczoznawcy lub — w okreÊlonych odr´bnymi przepisami przypadkach — na podstawie wyceny bankowo-hipotecznej. Bank, w ramach przeglàdów i aktualizacji wartoÊci zabezpieczeƒ, dokonuje analizy rynkowych cen zabezpieczeƒ na podstawie w∏asnych lub mi´dzybankowych baz danych, zgodnie z przyj´tà pisemnà procedurà. JeÊli wynikajàcy z tej analizy spadek rynkowych cen tych zabezpieczeƒ, w okresie od dokonania ostatniej wyceny przez rzeczoznawc´, mo˝e mieç znaczàcy wp∏yw na wartoÊç danego zabezpieczenia ekspozycji kredytowej, bank powinien zleciç ponownà wycen´ lub pisemnie uzasadniç odstàpienie od jej zlecenia. § 5. 1. Pomniejszeƒ,
§ 4ust.
2, mo˝na dokonaç, je˝eli na dzieƒ dokonywania przeglàdu, o którym mowa w § 4 ust. 3, spe∏nione sà ∏àcznie nast´pujàce warunki: 1) wartoÊç zabezpieczenia jest mo˝liwa do uzyskania, w wysokoÊci uwzgl´dnianej do pomniejszenia podstawy tworzenia rezerw, podczas ewentualnego post´powania egzekucyjnego, bioràc pod uwag´ ograniczenia prawne, ekonomiczne i faktyczne mogàce wp∏ywaç na rzeczywistà mo˝liwoÊç zaspokojenia si´ banku z przedmiotu zabezpieczenia; 2) zabezpieczenie to nie jest lub nie by∏o wykorzystane w trybie przewidzianym w cz. I ust. 3 pkt 2 i ust. 4 za∏àcznika nr 1 do rozporzàdzenia. 2. Kwota, o którà mo˝na pomniejszyç podstaw´ tworzenia rezerw celowych, w przypadku zabezpieczeƒ w postaci: 1) hipoteki — nie mo˝e byç wy˝sza ni˝ wysokoÊç dokonanego wpisu do ksi´gi wieczystej oraz:
- a)50 % wartoÊci ustalonej na podstawie wyceny rzeczoznawcy. Je˝eli wycena rzeczoznawcy nie uwzgl´dnia wczeÊniej powsta∏ych obcià˝eƒ, wartoÊç t´ pomniejsza si´ najpierw o ∏àcznà kwot´ tych obcià˝eƒ,
- b)60 % bankowo-hipotecznej wartoÊci nieruchomoÊci, ustalonej zgodnie z art. 22 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o listach zastawnych i ban- Poz. 2147 kach hipotecznych (Dz. U. z 2003 r. Nr 99, poz. 919); 2) przeniesienia prawa w∏asnoÊci rzeczy ruchomej — nie mo˝e byç wy˝sza ni˝ 50 % wartoÊci sprzeda˝y netto danej rzeczy ruchomej i 50 % pierwotnej wysokoÊci zabezpieczanej kwoty; 3) przeniesienia prawa w∏asnoÊci papierów wartoÊciowych, z wyjàtkiem emitowanych przez Skarb Paƒstwa, Narodowy Bank Polski, banki centralne lub rzàdy krajów b´dàcych cz∏onkiem Organizacji Wspó∏pracy Gospodarczej i Rozwoju oraz inne banki — nie mo˝e byç wy˝sza ni˝ 50 % ich wartoÊci godziwej; 4) zastawu na statku morskim lub powietrznym — nie mo˝e byç wy˝sza ni˝ 50 % wyceny rzeczoznawcy i 50 % pierwotnej wysokoÊci zabezpieczanej kwoty; 5) zastawu rejestrowego na prawach z papierów wartoÊciowych,
pkt 3 — nie mo˝e byç wy˝sza ni˝ 50 % ich wartoÊci godziwej; 6) zastawu rejestrowego na rzeczy ruchomej — nie mo˝e byç wy˝sza ni˝ 50 % wartoÊci sprzeda˝y netto danej rzeczy ruchomej i 50 % pierwotnej wysokoÊci zabezpieczanej kwoty; 7) gwarancji lub por´czenia podmiotu,
ust. 2 pkt 6 i ust. 3 pkt 9 za∏àcznika nr 2 do rozporzàdzenia, oraz oÊwiadczenia patronackiego, o którym mowa w ust. 3 pkt 23 za∏àcznika nr 2 do rozporzàdzenia — ∏àcznie w stosunku do jednego kredytobiorcy nie mo˝e byç wy˝sza ni˝ 15 % aktywów netto wystawcy. 3. Limity pomniejszenia kwoty ekspozycji kredytowej okreÊla za∏àcznik nr 3 do rozporzàdzenia. 4. Z zastrze˝eniem ust. 5 i 6: 1) w przypadku ekspozycji kredytowych zabezpieczonych zabezpieczeniami wymienionymi w ust. 3 pkt 14 za∏àcznika nr 2 do rozporzàdzenia — w bankach hipotecznych, oraz zabezpieczeniami wymienionymi w ust. 3 pkt 14 lit. a, b, c, e i f za∏àcznika nr 2 do rozporzàdzenia, pod warunkiem ˝e zabezpieczenia te ustanowione sà na nieruchomoÊci mieszkalnej — w pozosta∏ych bankach, kwota, o którà mo˝na pomniejszyç podstaw´ tworzenia rezerw celowych, nie mo˝e byç wi´ksza ni˝ limit pomniejszenia dla poszczególnych okresów opóênienia w sp∏acie, okreÊlony w tabeli nr 1 za∏àcznika nr 3 do rozporzàdzenia; 2) w przypadku ekspozycji kredytowych zabezpieczonych zabezpieczeniami, wymienionymi w ust. 3 za∏àcznika nr 2 do rozporzàdzenia, z wy∏àczeniem okreÊlonych w pkt 1, kwota, o którà mo˝na pomniejszyç podstaw´ tworzenia rezerw celowych, nie mo˝e byç wi´ksza ni˝ limit pomniejszenia dla poszczególnych okresów opóênienia w sp∏acie, okreÊlony w tabeli nr 2 za∏àcznika nr 3 do rozporzàdzenia. Dziennik Ustaw Nr 218 — 15128 — Poz. 2147 5. Dla celów okreÊlonych w ust. 4 opóênienie w sp∏acie liczy si´: 1) szczegó∏owy opis modelu ryzyka kredytowego, w tym w szczególnoÊci: 1) od dnia wejÊcia w ˝ycie rozporzàdzenia — w przypadku ekspozycji kredytowych opóênionych w sp∏acie w dniu wejÊcia w ˝ycie rozporzàdzenia;
- a)zasady okreÊlania portfela kredytowego obj´tego modelem ryzyka kredytowego oraz analiz´ jego jednorodnoÊci, 2) od dnia wystàpienia opóênienia — w przypadku pozosta∏ych ekspozycji kredytowych.
- b)okreÊlenie rozk∏adu strat w portfelu kredytowym, 6. Je˝eli w przypadku ekspozycji kredytowej opóênionej w sp∏acie, terminy (harmonogram) sp∏aty zosta∏y zmienione, to opóênienie w sp∏acie ekspozycji kredytowej liczy si´ dla celów okreÊlonych w ust. 4 wed∏ug zmienionych terminów (zmienionego harmonogramu) sp∏aty pod warunkiem, ˝e zmiana ta zosta∏a dokonana po raz pierwszy. W przypadku kolejnych zmian terminów (harmonogramu) sp∏aty, opóênienie w sp∏acie ekspozycji kredytowej liczy si´ wed∏ug terminów (harmonogramu) sp∏aty ustalonych w pierwszej zmianie. § 6. W przypadku gdy bank posiada wobec d∏u˝nika ekspozycje kredytowe stanowiàce zarówno nale˝noÊci bilansowe, jak i udzielone zobowiàzania pozabilansowe, je˝eli warunki umowy nie stanowià inaczej, posiadane zabezpieczenia uwzgl´dnia si´ w pierwszej kolejnoÊci w ustalaniu podstawy tworzenia rezerwy celowej na nale˝noÊci bilansowe. § 7. Wymagany poziom rezerw celowych na ryzyko zwiàzane z ekspozycjami kredytowymi: 1) wynikajàcymi z po˝yczek i kredytów detalicznych, zaklasyfikowanymi do kategorii „normalne” — pomniejsza si´ o kwot´ równà 25 % rezerwy na ryzyko ogólne;
- c)zasady szacowania parametrów rozk∏adu strat na portfelu kredytowym,
- d)opis êróde∏ i metod aktualizacji danych (próba historyczna) wykorzystywanych do szacowania parametrów modelu — prawdopodobieƒstwa przeklasyfikowania ekspozycji kredytowych i ich zmiennoÊç,
- e)zasady uwzgl´dniania zabezpieczeƒ dopuszczonych rozporzàdzeniem,
- f)specyfikacj´ i weryfikacj´ za∏o˝eƒ modelu ryzyka kredytowego; 2) za∏o˝enia i opis przyj´tych zasad weryfikacji historycznej; 3) procedury w banku; zarzàdzania ryzykiem kredytowym 4) procedury wewn´trznej kontroli w zarzàdzaniu ryzykiem kredytowym; 5) przyk∏ad zastosowania modelu ryzyka kredytowego do klasyfikacji ekspozycji kredytowych oraz wyznaczania wymaganego poziomu rezerw celowych za okres poprzedniego kwarta∏u wraz z wynikami weryfikacji historycznej. § 8. Rezerwy celowe tworzy si´ w ci´˝ar kosztów. 2. Wycena wartoÊci bilansowej ekspozycji kredytowych wynikajàca z zastosowania przyj´tego modelu powinna byç zgodna z wycenà wynikajàcà z zastosowania Mi´dzynarodowych Standardów RachunkowoÊci. § 9. 1. Rezerwy celowe rozwiàzuje si´ po wygaÊni´ciu przyczyn ich utworzenia. 3. Zezwolenia,
§ 2ust.
5 oraz § 3 ust. 3, mogà:
- Rezerw´ celowà zmniejsza si´ odpowiednio do: 1) byç wydane bezterminowo lub na czas okreÊlony; 2) zaklasyfikowanymi do kategorii „pod obserwacjà” — pomniejsza si´ o kwot´ równà 25 % rezerwy na ryzyko ogólne. 1) zmniejszenia si´ kwoty ekspozycji kredytowej; 2) zmiany kategorii ekspozycji kredytowej na kategori´ o ni˝szym stopniu ryzyka w wyniku dokonanej klasyfikacji; 3) wzrostu wartoÊci zabezpieczenia pomniejszajàcego podstaw´ tworzenia rezerw celowych; 4) wzrostu wartoÊci rezerwy na ryzyko ogólne.
- Ekspozycje kredytowe stanowiàce nale˝noÊci umorzone, przedawnione lub nieÊciàgalne odpisuje si´ w ci´˝ar utworzonych na nie rezerw celowych. §
- Wniosek, o którym mowa w § 2 ust. 5 oraz § 3 ust. 3, powinien w szczególnoÊci zawieraç: 2) zostaç cofni´te, jeÊli bank nie zapewnia w∏aÊciwego zarzàdzania ryzykiem kredytowym, a w szczególnoÊci jeÊli na podstawie przeprowadzonej weryfikacji stwierdzono, ˝e w okresie ostatnich 12 miesi´cy rzeczywiste straty sà wy˝sze od rezerw celowych obliczonych na podstawie modelu ryzyka kredytowego. §
- W przypadku utworzenia rezerw celowych w wysokoÊci ni˝szej ni˝ wymagany poziom rezerw celowych, z zastrze˝eniem § 2 ust. 5 oraz § 3 ust. 3, zarzàd banku niezw∏ocznie zawiadamia Komisj´ Nadzoru Bankowego o przyczynach takiego stanu i niezw∏ocznie uzupe∏nia brakujàce rezerwy celowe, przy czym uzupe∏nienie nie mo˝e nastàpiç póêniej ni˝ do koƒca danego roku obrotowego. Dziennik Ustaw Nr 218 — 15129 — §
- Przy dokonywaniu klasyfikacji ekspozycji kredytowych wobec Skarbu Paƒstwa, powsta∏ych przed dniem 1 stycznia 2002 r., w przypadku których bank zawar∏ z reprezentantem Skarbu Paƒstwa, na podstawie dotychczasowych przepisów, umowy: 1) potwierdzajàce bezspornoÊç i wymagalnoÊç ekspozycji kredytowej oraz 2) okreÊlajàce terminy (harmonogramy) sp∏at Poz. 2147 §
- Decyzje Komisji Nadzoru Bankowego dotyczàce rezerw celowych, wydane na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowujà moc do czasu ich wygaÊni´cia lub cofni´cia. §
- Traci moc rozporzàdzenie Ministra Finansów z dnia 10 grudnia 2001 r. w sprawie zasad tworzenia rezerw na ryzyko zwiàzane z dzia∏alnoÊcià banków (Dz. U. Nr 149, poz. 1672 oraz z 2002 r. Nr 31, poz. 288). — okres opóênienia w sp∏acie kapita∏u lub odsetek liczy si´ od terminów (harmonogramu) sp∏at okreÊlonych w tych umowach. §
- Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem 1 stycznia 2004 r.
- Je˝eli bank nie zawar∏ umów,
ust. 1 pkt 1, ekspozycje kredytowe wobec Skarbu Paƒstwa, powsta∏e przed dniem 1 stycznia 2002 r. klasyfikuje si´ jako „stracone”. Minister Finansów: w z. W. Ciesielski Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Finansów z dnia 10 grudnia 2003 r. (poz. 2147) Za∏àcznik nr 1 ZASADY KLASYFIKACJI EKSPOZYCJI KREDYTOWYCH I. Kryteria klasyfikacji ekspozycji kredytowych 1. Ekspozycje kredytowe klasyfikuje si´ zgodnie z cz. II niniejszego za∏àcznika na podstawie: 1) kryterium terminowoÊci sp∏aty kapita∏u lub odsetek w odniesieniu do:
- a)ekspozycji kredytowych wobec Skarbu Paƒstwa,
- b)ekspozycji kredytowych wobec osób fizycznych, udzielonych na cele niezwiàzane z dzia∏alnoÊcià gospodarczà lub prowadzeniem gospodarstwa rolnego; 2) w odniesieniu do pozosta∏ych ekspozycji kredytowych, dwóch niezale˝nych od siebie kryteriów:
- a)terminowoÊci sp∏aty kapita∏u lub odsetek,
- b)sytuacji ekonomiczno-finansowej d∏u˝nika. 2. Ocena sytuacji ekonomiczno-finansowej d∏u˝nika, odpowiednio do jego statusu, powinna w szczególnoÊci uwzgl´dniaç: 1) mierniki iloÊciowe, do których zalicza si´ zw∏aszcza:
- a)wskaêniki efektywnoÊci dzia∏ania (np. rentownoÊç, zyskownoÊç kapita∏u),
- b)wskaêniki p∏ynnoÊci,
- c)wskaêniki rotacji majàtku obrotowego i zobowiàzaƒ bie˝àcych,
- d)wskaêniki struktury bilansu (np. wskaêniki zad∏u˝enia i mo˝liwoÊci obs∏ugi d∏ugu),
- e)wspó∏czynnik wyp∏acalnoÊci (w przypadku banków) i margines bezpieczeƒstwa (w przypadku ubezpieczycieli); 2) mierniki jakoÊciowe, do których zalicza si´ zw∏aszcza:
- a)jakoÊç zarzàdzania (ocena kadry kierowniczej),
- b)stopieƒ zale˝noÊci od rynku,
- c)stopieƒ zale˝noÊci od dotacji rzàdowych, zamówieƒ rzàdowych, kilku du˝ych dostawców lub odbiorców,
- d)stopieƒ zale˝noÊci od innych podmiotów grupy; 3) dost´pne oceny uznanych agencji ratingowych, odnoszàce si´ zarówno do d∏u˝nika, jak i kraju jego pochodzenia. 3. W przypadku ekspozycji kredytowych: 1) wynikajàcych z nabycia przez bank czeków, weksli oraz wierzytelnoÊci z prawem regresu — ocen´ sytuacji ekonomiczno-finansowej d∏u˝nika mo˝na zastàpiç ocenà sytuacji ekonomiczno-finansowej wierzyciela; 2) w cz´Êci zabezpieczonej zabezpieczeniami wymienionymi w ust. 2 za∏àcznika nr 2 do rozporzàdzenia — ocen´ sytuacji ekonomiczno-finansowej d∏u˝nika mo˝na zastàpiç ocenà sytuacji ekonomiczno-finansowej wystawcy zabezpieczenia. Przy czym Dziennik Ustaw Nr 218 — 15130 — zabezpieczenia te uwzgl´dnia si´, stosujàc odpowiednio zasady okreÊlone w § 5 rozporzàdzenia; 3) wynikajàcych z finansowania projektów inwestycyjnych, prowadzonych w ramach powo∏anych do tego celu odr´bnych spó∏ek prawa handlowego — ocen´ sytuacji ekonomiczno-finansowej d∏u˝nika mo˝na zastàpiç ocenà struktury prawno-finansowej projektu inwestycyjnego, bioràc pod uwag´ zawarte i obowiàzujàce umowy i wià˝àce oÊwiadczenia minimalizujàce poszczególne rodzaje ryzyka projektu, ze szczególnym uwzgl´dnieniem za∏o˝eƒ finansowych projektu, które stanowi∏y podstaw´ udzielenia kredytu. 4. Niezale˝nie od postanowieƒ ust. 1 cz. II niniejszego za∏àcznika ekspozycje kredytowe,
cz. II ust. 1 pkt 3 i 4 w cz´Êci zabezpieczonej zabezpieczeniami,
ust. 1 za∏àcznika nr 2 do rozporzàdzenia, mogà byç klasyfikowane jako ekspozycje kredytowe „normalne”. Przy czym zabezpieczenia te uwzgl´dnia si´, stosujàc odpowiednio zasady okreÊlone w § 5 rozporzàdzenia. II. Klasyfikacja ekspozycji kredytowych 1. Z zastrze˝eniem ust. 4 cz. I, ekspozycje kredytowe klasyfikuje si´ do nast´pujàcych kategorii: 1) w przypadku ekspozycji wobec Skarbu Paƒstwa:
- a)ekspozycje kredytowe „normalne” — obejmujàce ekspozycje kredytowe, w przypadku których opóênienie w sp∏acie kapita∏u lub odsetek w stosunku do terminu (harmonogramu) sp∏at okreÊlonego w momencie powstania zobowiàzania Skarbu Paƒstwa nie przekracza jednego roku,
- b)ekspozycje kredytowe „wàtpliwe” — obejmujàce: — ekspozycje kredytowe, w przypadku których opóênienie w sp∏acie kapita∏u lub odsetek w stosunku do terminu (harmonogramu) sp∏at okreÊlonego w momencie powstania zobowiàzania Skarbu Paƒstwa przekracza jeden rok i nie przekracza 2 lat, — ekspozycje kredytowe o nieokreÊlonym terminie (harmonogramie) p∏atnoÊci, dla których okres od momentu powstania zobowiàzania Skarbu Paƒstwa do momentu klasyfikacji nie przekracza jednego roku,
- c)ekspozycje kredytowe „stracone” — obejmujàce: — ekspozycje kredytowe, w przypadku których opóênienie w sp∏acie kapita∏u lub odsetek w stosunku do terminu (harmonogramu) sp∏at okreÊlonego w momencie powstania zobowiàzania Skarbu Paƒstwa przekracza 2 lata, — ekspozycje kredytowe o nieokreÊlonym terminie (harmonogramie) p∏atnoÊci, dla których okres od momentu powstania zobowià- Poz. 2147 zania Skarbu Paƒstwa do momentu klasyfikacji przekracza jeden rok, — wszelkie ekspozycje kredytowe sporne; 2) w przypadku ekspozycji kredytowych wynikajàcych z po˝yczek i kredytów detalicznych:
- a)ekspozycje kredytowe „normalne” — obejmujàce ekspozycje, w przypadku których opóênienie w sp∏acie kapita∏u lub odsetek nie przekracza 6 miesi´cy,
- b)ekspozycje kredytowe „stracone” — obejmujàce: — ekspozycje, w przypadku których opóênienie w sp∏acie kapita∏u lub odsetek przekracza 6 miesi´cy, — ekspozycje kredytowe wobec d∏u˝ników, przeciwko którym bank z∏o˝y∏ wniosek o wszcz´cie post´powania egzekucyjnego, — ekspozycje kredytowe kwestionowane przez d∏u˝ników na drodze post´powania sàdowego, — ekspozycje kredytowe wobec d∏u˝ników, których miejsce pobytu jest nieznane i których majàtek nie zosta∏ ujawniony; 3) w przypadku pozosta∏ych ekspozycji kredytowych wobec osób fizycznych:
- a)ekspozycje kredytowe „normalne” — obejmujàce ekspozycje kredytowe, w przypadku których opóênienie w sp∏acie kapita∏u lub odsetek nie przekracza 1 miesiàca,
- b)ekspozycje kredytowe „pod obserwacjà” — obejmujàce ekspozycje kredytowe, w przypadku których opóênienie w sp∏acie kapita∏u lub odsetek przekracza 1 miesiàc i nie przekracza 3 miesi´cy,
- c)ekspozycje kredytowe „poni˝ej standardu” — obejmujàce ekspozycje kredytowe, w przypadku których opóênienie w sp∏acie kapita∏u lub odsetek przekracza 3 miesiàce i nie przekracza 6 miesi´cy,
- d)ekspozycje kredytowe „wàtpliwe” — obejmujàce ekspozycje kredytowe, w przypadku których opóênienie w sp∏acie kapita∏u lub odsetek przekracza 6 miesi´cy i nie przekracza 12 miesi´cy,
- e)ekspozycje kredytowe „stracone” — obejmujàce: — ekspozycje kredytowe, w przypadku których opóênienie w sp∏acie kapita∏u lub odsetek przekracza 12 miesi´cy, — ekspozycje kredytowe wobec d∏u˝ników, przeciwko którym bank z∏o˝y∏ wniosek o wszcz´cie post´powania egzekucyjnego, — ekspozycje kredytowe kwestionowane przez d∏u˝ników na drodze post´powania sàdowego, Dziennik Ustaw Nr 218 — 15131 — Poz. 2147 — ekspozycje kredytowe wobec d∏u˝ników, których miejsce pobytu jest nieznane i których majàtek nie zosta∏ ujawniony; — ekspozycje kredytowe wobec d∏u˝ników, przeciwko którym bank z∏o˝y∏ wniosek o wszcz´cie post´powania egzekucyjnego, 4) w przypadku pozosta∏ych ekspozycji kredytowych: — ekspozycje kredytowe kwestionowane przez d∏u˝ników na drodze post´powania sàdowego,
- a)ekspozycje kredytowe „normalne” — obejmujàce ekspozycje kredytowe, w przypadku których opóênienie w sp∏acie kapita∏u lub odsetek nie przekracza 1 miesiàca, a sytuacja ekonomiczno-finansowa d∏u˝ników nie budzi obaw,
- b)ekspozycje kredytowe „pod obserwacjà” — obejmujàce ekspozycje kredytowe: — w przypadku których opóênienie w sp∏acie kapita∏u lub odsetek przekracza 1 miesiàc i nie przekracza 3 miesi´cy, a sytuacja ekonomiczno-finansowa d∏u˝ników nie budzi obaw, lub — które ze wzgl´du na ryzyko regionu, kraju, bran˝y, grupy klientów, grupy produktów wymagajà szczególnej uwagi. Oprócz wymienionych, bank mo˝e dodatkowo ustaliç inne kryteria klasyfikacji do kategorii „pod obserwacjà”,
- c)ekspozycje kredytowe „poni˝ej standardu” — obejmujàce: — ekspozycje kredytowe, w przypadku których opóênienie w sp∏acie kapita∏u lub odsetek przekracza 3 miesiàce i nie przekracza 6 miesi´cy, — ekspozycje kredytowe wobec d∏u˝ników, których sytuacja ekonomiczno-finansowa mo˝e stanowiç zagro˝enie terminowej sp∏aty ekspozycji,
- d)ekspozycje kredytowe „wàtpliwe” — obejmujàce: — ekspozycje kredytowe, w przypadku których opóênienie w sp∏acie kapita∏u lub odsetek przekracza 6 miesi´cy i nie przekracza 12 miesi´cy, — ekspozycje kredytowe wobec d∏u˝ników, których sytuacja ekonomiczno-finansowa ulega znacznemu pogorszeniu, a zw∏aszcza gdy ponoszone straty w sposób istotny naruszajà ich kapita∏y (aktywa netto),
- e)ekspozycje kredytowe „stracone” — obejmujàce: — ekspozycje kredytowe, w przypadku których opóênienie w sp∏acie kapita∏u lub odsetek przekracza 12 miesi´cy, — ekspozycje kredytowe wobec d∏u˝ników, których sytuacja ekonomiczno-finansowa pogorszy∏a si´ w sposób nieodwracalnie uniemo˝liwiajàcy sp∏acenie d∏ugu, — ekspozycje kredytowe wobec d∏u˝ników, w stosunku do których og∏oszono upad∏oÊç lub w stosunku do których nastàpi∏o otwarcie likwidacji z wyjàtkiem, gdy nast´puje ona na podstawie przepisów o komercjalizacji i prywatyzacji, — ekspozycje kredytowe wobec d∏u˝ników, których miejsce pobytu jest nieznane i których majàtek nie zosta∏ ujawniony. 2. Przeglàdów i klasyfikacji ekspozycji kredytowych dokonuje si´ wed∏ug danych aktualnych na dzieƒ przeprowadzania klasyfikacji. 3. Opóênienie w sp∏acie cz´Êci nale˝nej raty kapita∏owej lub odsetkowej, w kwocie nieprzekraczajàcej 200 z∏, nie wymaga przeklasyfikowania ekspozycji kredytowej do wy˝szej kategorii ryzyka. 4. Je˝eli bank posiada wi´cej ni˝ jednà ekspozycj´ kredytowà wobec jednego d∏u˝nika, wszystkie ekspozycje kredytowe wobec tego d∏u˝nika klasyfikuje si´ do najwy˝szej kategorii ryzyka spoÊród kategorii przypisanych tym ekspozycjom, przy czym: 1) zasady tej nie stosuje si´ w przypadku, gdy ekspozycja kredytowa zaklasyfikowana zosta∏a z uwzgl´dnieniem zasad okreÊlonych w cz. I ust. 3 pkt 1 i 2 oraz ust. 4 niniejszego za∏àcznika, 2) zmiana klasyfikacji kredytu detalicznego (po˝yczki detalicznej) nie wp∏ywa na klasyfikacj´ kredytu mieszkaniowego lub kredytu hipotecznego (po˝yczki hipotecznej) oraz zmiana klasyfikacji kredytu mieszkaniowego lub kredytu hipotecznego (po˝yczki hipotecznej) nie wp∏ywa na klasyfikacj´ kredytu detalicznego. 5. W przypadku ekspozycji kredytowych, których sp∏ata jest uzale˝niona od podmiotów innych ni˝ d∏u˝nik (w szczególnoÊci nale˝noÊci z tytu∏u Êrodków pieni´˝nych wp∏acanych na zabezpieczenie zobowiàzaƒ osób trzecich), kryterium sytuacji ekonomiczno-finansowej stosuje si´ w odniesieniu do tego spoÊród tych podmiotów i d∏u˝nika, którego sytuacja ekonomiczno-finansowa jest najgorsza. 6. W przypadku ekspozycji kredytowych stanowiàcych zobowiàzania solidarne osób trzecich, kryterium sytuacji ekonomiczno-finansowej stosuje si´ w odniesieniu do tej z nich, której sytuacja ekonomiczno-finansowa jest najlepsza. III. Zmiana klasyfikacji ekspozycji kredytowych 1. Ekspozycje kredytowe, w tym tak˝e ekspozycje kredytowe, których warunki sp∏aty zosta∏y zmienione w wyniku podpisania nowych umów, mogà byç, z zastrze˝eniem ust. 2, przeniesione do kolejnej kategorii o ni˝szym stopniu ryzyka: 1) nie wczeÊniej ni˝ po up∏ywie 3 miesi´cy terminowej obs∏ugi zad∏u˝enia (sp∏at rat kapita∏owych i odsetek) — w przypadku ekspozycji kredytowych wobec osób fizycznych; Dziennik Ustaw Nr 218 — 15132 — Poz. 2147 2) po odzyskaniu przez d∏u˝nika pe∏nej zdolnoÊci kredytowej, jednak nie wczeÊniej ni˝ po up∏ywie 3 miesi´cy terminowej obs∏ugi zad∏u˝enia (sp∏at rat kapita∏owych i odsetek) — w przypadku pozosta∏ych ekspozycji kredytowych. 2. Kryterium sytuacji ekonomiczno-finansowej d∏u˝nika stosuje si´ co najmniej raz na rok — na koniec dowolnego kwarta∏u, w przypadku ekspozycji kredytowych spe∏niajàcych ∏àcznie nast´pujàce warunki: 2. Ekspozycje kredytowe wynikajàce z nale˝noÊci od Skarbu Paƒstwa mogà byç przeniesione bezpoÊrednio do kategorii „normalne” po ca∏kowitym sp∏aceniu wszystkich zapad∏ych rat kapita∏owych i odsetkowych. 1) ekspozycja jest zaklasyfikowana do kategorii „normalne”; IV. Cz´stotliwoÊç przeglàdów i klasyfikacji ekspozycji kredytowych 2) kwota ekspozycji ∏àcznie z innymi ekspozycjami banku wobec tego podmiotu nie przekracza równowartoÊci w z∏otych kwoty 1 mln euro, obliczonej wed∏ug kursu Êredniego ustalonego przez Narodowy Bank Polski obowiàzujàcego na dzieƒ dokonywania klasyfikacji; 1. Z zastrze˝eniem ust. 2, przeglàdów i klasyfikacji ekspozycji kredytowych dokonuje si´ co najmniej raz na koniec ka˝dego kwarta∏u. 3) kwota ekspozycji ∏àcznie z innymi ekspozycjami banku wobec tego podmiotu nie przekracza 10 % funduszy w∏asnych banku. Za∏àcznik nr 2 WYKAZ ZABEZPIECZE¡ EKSPOZYCJI KREDYTOWYCH 1. Zabezpieczenia umo˝liwiajàce zaklasyfikowanie ekspozycji kredytowej do kategorii „normalne”: snoÊci papierów wartoÊciowych emitowanych przez: 1) gwarancja lub por´czenie Skarbu Paƒstwa, Narodowego Banku Polskiego lub Bankowego Funduszu Gwarancyjnego;
- a)Skarb Paƒstwa lub Narodowy Bank Polski, 2) gwarancja lub por´czenie banku centralnego lub rzàdu paƒstwa b´dàcego cz∏onkiem Organizacji Wspó∏pracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD); — wed∏ug ich wartoÊci godziwej. 3) gwarancja lub por´czenie paƒstwowej osoby prawnej, z wy∏àczeniem banków i zak∏adów ubezpieczeƒ, uprawnionej na podstawie odr´bnych przepisów do ich udzielania w ramach realizacji powierzonych jej zadaƒ paƒstwowych w przypadku, gdy w bud˝ecie paƒstwa okreÊlono êród∏a sfinansowania ewentualnych zobowiàzaƒ; 4) wp∏ata okreÊlonej kwoty w z∏otych lub w innej walucie wymienialnej na rachunek banku, spe∏niajàca warunki okreÊlone w art. 102 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. — Prawo bankowe, przy czym przeliczenia na z∏ote nale˝y dokonaç wed∏ug kursu Êredniego ustalonego przez Narodowy Bank Polski na dzieƒ dokonywania klasyfikacji; 5) zastaw rejestrowy na prawach z papierów wartoÊciowych emitowanych przez:
- a)Skarb Paƒstwa lub Narodowy Bank Polski,
- b)banki centralne lub rzàdy paƒstw b´dàcych cz∏onkiem OECD — wed∏ug ich wartoÊci godziwej; 6) przeniesienie na bank, do czasu sp∏aty zad∏u˝enia wraz z nale˝nymi odsetkami i prowizjà, prawa w∏a-
- b)banki centralne lub rzàdy paƒstw b´dàcych cz∏onkiem OECD 2. Zabezpieczenia umo˝liwiajàce zastàpienie oceny sytuacji ekonomiczno-finansowej d∏u˝nika ocenà sytuacji ekonomiczno-finansowej wystawcy zabezpieczenia: 1) gwarancja lub por´czenie banku majàcego siedzib´ w paƒstwie b´dàcym cz∏onkiem OECD; 2) przelew wierzytelnoÊci z akredytywy zabezpieczajàcej (akredytywa typu stand-
- by)otwartej lub potwierdzonej przez bank majàcy siedzib´ w paƒstwie b´dàcym cz∏onkiem OECD; 3) umowa ubezpieczenia eksportowego lub gwarancja ubezpieczeniowa Korporacji Ubezpieczeƒ Kredytów Eksportowych S.A., obj´ta gwarancjami Skarbu Paƒstwa, zawarta lub udzielona na podstawie przepisów o gwarantowanych przez Skarb Paƒstwa ubezpieczeniach eksportowych, dla okreÊlonej umowy kredytowej lub zobowiàzania pozabilansowego — do 100 % sumy odpowiednio ubezpieczenia lub gwarancji, je˝eli koniecznoÊç tworzenia rezerwy celowej jest nast´pstwem zdarzeƒ obj´tych tym ubezpieczeniem lub gwarancjà; 4) gwarancja lub por´czenie Banku Gospodarstwa Krajowego ze Êrodków Krajowego Funduszu Por´czeƒ Kredytowych, udzielona na podstawie prze- Dziennik Ustaw Nr 218 — 15133 — pisów o por´czeniach i gwarancjach udzielanych przez Skarb Paƒstwa oraz niektóre osoby prawne; Poz. 2147 Êlonej umowy kredytowej lub zobowiàzania pozabilansowego — do 100 % sumy odpowiednio ubezpieczenia lub gwarancji, je˝eli koniecznoÊç tworzenia rezerwy celowej jest nast´pstwem zdarzeƒ obj´tych tym ubezpieczeniem lub gwarancjà; 5) gwarancja lub por´czenie jednostki samorzàdu terytorialnego Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym uwzgl´dniana kwota zabezpieczenia powinna wynikaç z uchwa∏y w∏aÊciwego organu jednostki samorzàdu terytorialnego w sprawie ustalania maksymalnej wysokoÊci po˝yczek, gwarancji i por´czeƒ udzielanych przez zarzàd w roku bud˝etowym; 7) gwarancja lub por´czenie Banku Gospodarstwa Krajowego ze Êrodków Krajowego Funduszu Por´czeƒ Kredytowych udzielona na podstawie przepisów o por´czeniach i gwarancjach udzielanych przez Skarb Paƒstwa oraz niektóre osoby prawne; 6) gwarancja lub por´czenie innego podmiotu. Gwarancje i por´czenia udzielone przez gwaranta (por´czyciela) za jednego kredytobiorc´ uwzgl´dnia si´ do kwoty 15 % aktywów netto tego gwaranta (por´czyciela), pomniejszonych o nale˝ne, lecz niewniesione wk∏ady na poczet kapita∏ów (funduszy) podstawowych oraz o akcje w∏asne, wed∏ug ich wartoÊci godziwej; 8) gwarancja lub por´czenie jednostki samorzàdu terytorialnego Rzeczypospolitej Polskiej o dobrej sytuacji ekonomiczno-finansowej, przy czym uwzgl´dniana kwota zabezpieczenia powinna wynikaç z uchwa∏y w∏aÊciwego organu jednostki samorzàdu terytorialnego w sprawie ustalania maksymalnej wysokoÊci po˝yczek, gwarancji i por´czeƒ udzielanych przez zarzàd w roku bud˝etowym; 7) przeniesienie na bank, do czasu sp∏aty zad∏u˝enia wraz z nale˝nymi odsetkami i prowizjà, prawa w∏asnoÊci bankowych papierów wartoÊciowych emitowanych przez inne banki — wed∏ug ich wartoÊci godziwej; 9) gwarancja lub por´czenie podmiotu o dobrej sytuacji ekonomiczno-finansowej. Gwarancje i por´czenia udzielone przez gwaranta (por´czyciela) za jednego kredytobiorc´ uwzgl´dnia si´ do kwoty 15 % aktywów netto tego gwaranta (por´czyciela), pomniejszonych o nale˝ne, lecz niewniesione wk∏ady na poczet kapita∏ów (funduszy) podstawowych oraz o akcje w∏asne — wed∏ug ich wartoÊci godziwej; 8) zastaw rejestrowy na prawach z papierów wartoÊciowych,
pkt 7 — wed∏ug ich wartoÊci godziwej. 3. Zabezpieczenia umo˝liwiajàce pomniejszenie podstawy tworzenia rezerw celowych: 1) gwarancja lub por´czenie Skarbu Paƒstwa, Narodowego Banku Polskiego lub Bankowego Funduszu Gwarancyjnego; 2) gwarancja lub por´czenie banku centralnego lub rzàdu kraju b´dàcego cz∏onkiem Organizacji Wspó∏pracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD); 3) gwarancja lub por´czenie banku majàcego siedzib´ w kraju b´dàcym cz∏onkiem OECD w przypadku, gdy sytuacja ekonomiczno-finansowa tego banku nie budzi obaw; 4) gwarancja lub por´czenie paƒstwowej osoby prawnej, z wy∏àczeniem banków i zak∏adów ubezpieczeƒ, uprawnionej na podstawie odr´bnych przepisów do ich udzielania w ramach realizacji powierzonych jej zadaƒ paƒstwowych w przypadku, gdy w bud˝ecie paƒstwa okreÊlono êród∏a sfinansowania ewentualnych zobowiàzaƒ; 5) przelew wierzytelnoÊci z akredytywy zabezpieczajàcej (akredytywa typu stand-
- by)otwartej lub potwierdzonej przez bank kraju b´dàcego cz∏onkiem OECD w przypadku, gdy sytuacja ekonomiczno-finansowa tego banku nie budzi obaw; 6) umowa ubezpieczenia eksportowego lub gwarancja ubezpieczeniowa Korporacji Ubezpieczeƒ Kredytów Eksportowych S.A., obj´ta gwarancjami Skarbu Paƒstwa, zawarta lub udzielona na podstawie przepisów o gwarantowanych przez Skarb Paƒstwa ubezpieczeniach eksportowych, dla okre- 10) wp∏ata okreÊlonej kwoty w z∏otych lub w innej walucie wymienialnej na rachunek banku, spe∏niajàca warunki okreÊlone w art. 102 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. — Prawo bankowe, przy czym przeliczenia na z∏ote nale˝y dokonaç wed∏ug kursu Êredniego ustalonego przez Narodowy Bank Polski na dzieƒ dokonywania klasyfikacji; 11) zastaw rejestrowy na wierzytelnoÊci z rachunku lokaty z∏o˝onej w:
- a)banku posiadajàcym ekspozycj´ kredytowà lub
- b)banku majàcym siedzib´ w kraju b´dàcym cz∏onkiem OECD w przypadku, gdy sytuacja ekonomiczno-finansowa tego banku nie budzi obaw — wraz z oÊwiadczeniem o blokadzie lokaty oraz pe∏nomocnictwem do pobrania Êrodków z rachunku lokaty; 12) przelew wierzytelnoÊci z rachunku lokaty z∏o˝onej w banku innym ni˝ bank posiadajàcy nale˝noÊç lub udzielone zobowiàzanie pozabilansowe, wraz z oÊwiadczeniem o blokadzie lokaty oraz pe∏nomocnictwem do pobrania Êrodków z rachunku lokaty; 13) blokada rachunku lokaty z∏o˝onej w banku posiadajàcym ekspozycj´ kredytowà wraz z pe∏nomocnictwem do pobrania Êrodków z rachunku lokaty; 14) hipoteka powsta∏a na:
- a)nieruchomoÊci,
- b)u˝ytkowaniu wieczystym, Dziennik Ustaw Nr 218 — 15134 —
- c)w∏asnoÊciowym spó∏dzielczym prawie do lokalu mieszkalnego,
- d)spó∏dzielczym prawie do lokalu u˝ytkowego,
- e)prawie do domu jednorodzinnego w spó∏dzielni mieszkaniowej,
- f)prawie do lokalu mieszkalnego w domu budowanym przez spó∏dzielni´ mieszkaniowà w celu przeniesienia jej w∏asnoÊci na cz∏onka; 15) przeniesienie na bank, do czasu sp∏aty zad∏u˝enia wraz z nale˝nymi odsetkami i prowizjà, prawa w∏asnoÊci:
- a)papierów wartoÊciowych emitowanych przez Skarb Paƒstwa lub Narodowy Bank Polski,
- b)papierów wartoÊciowych emitowanych przez banki centralne lub rzàdy krajów b´dàcych cz∏onkiem OECD,
- c)bankowych papierów wartoÊciowych emitowanych przez inne banki — wed∏ug ich wartoÊci godziwej; 16) zastaw rejestrowy na prawach z papierów wartoÊciowych,
pkt 15, wed∏ug ich wartoÊci godziwej; 17) przeniesienie na bank, do czasu sp∏aty zad∏u˝enia wraz z nale˝nymi odsetkami i prowizjà, prawa w∏asnoÊci papierów wartoÊciowych, niewymienionych w pkt 15, b´dàcych w obrocie gie∏dowym w krajach b´dàcych cz∏onkiem OECD; Poz. 2147 20) zastaw na statku powietrznym wpisanym do rejestru paƒstwowego statków powietrznych z odpowiednim zastosowaniem art. 11 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. — Prawo lotnicze (Dz. U. Nr 130, poz. 1112 oraz z 2003 r. nr 210, poz. 2036); 21) przeniesienie na bank przez d∏u˝nika, do czasu sp∏aty zad∏u˝enia wraz z nale˝nymi odsetkami i prowizjà, prawa w∏asnoÊci rzeczy ruchomej, na warunkach okreÊlonych przez strony w umowie; 22) zastaw rejestrowy na rzeczy ruchomej; 23) oÊwiadczenie patronackie, zawierajàce zobowiàzanie wystawcy do podj´cia dzia∏aƒ wobec d∏u˝nika, majàcych na celu utrzymanie terminowej obs∏ugi ekspozycji kredytowej banku oraz utrzymanie niebudzàcej obaw sytuacji ekonomiczno-finansowej d∏u˝nika, pod warunkiem ˝e: a) bank posiada opini´ prawnà potwierdzajàcà mo˝liwoÊç i skutecznoÊç dochodzenia ewentualnych roszczeƒ wobec wystawcy oÊwiadczenia, b) zobowiàzanie cià˝àce na wystawcy oÊwiadczenia jest uj´te w jego ksi´gach; 24) ubezpieczenie kredytu w instytucji ubezpieczeniowej majàcej siedzib´ w krajach OECD w przypadku, gdy sytuacja ekonomiczno-finansowa ubezpieczyciela nie budzi obaw; 25) bezwarunkowa cesja wierzytelnoÊci od kontrahentów majàcych siedzib´ w krajach OECD w przypadku gdy: 18) zastaw rejestrowy na prawach z papierów wartoÊciowych,
pkt 17; — wierzytelnoÊç jest bezsporna i nieprzeterminowana oraz 19) zastaw na statku morskim wpisanym do rejestru okr´towego (hipoteka morska); — kontrahent posiada rating uznanej agencji na poziomie inwestycyjnym. Za∏àcznik nr 3 LIMITY POMNIEJSZENIA KWOTY EKSPOZYCJI KREDYTOWEJ Tabela nr 1 Limit pomniejszenia ekspozycji kredytowych,
§ 5ust.
4 pkt 1 rozporzàdzenia. Limit pomniejszenia w % kwoty ekspozycji kredytowej Okres opóênienia w sp∏acie w miesiàcach 100 nie wi´cej ni˝ 51 75 powy˝ej 51 i nie wi´cej ni˝ 54 50 powy˝ej 54 i nie wi´cej ni˝ 57 25 powy˝ej 57 i nie wi´cej ni˝ 60 0 powy˝ej 60 Dziennik Ustaw Nr 218 — 15135 — Poz. 2147 i 2148 Tabela nr 2 Limit pomniejszenia ekspozycji kredytowych,
§ 5ust.
4 pkt 2 rozporzàdzenia. Limit pomniejszenia w % kwoty ekspozycji kredytowej Okres opóênienia w sp∏acie w miesiàcach 100 nie wi´cej ni˝ 27 75 powy˝ej 27 i nie wi´cej ni˝ 30 50 powy˝ej 30 i nie wi´cej ni˝ 33 25 powy˝ej 33 i nie wi´cej ni˝ 36 0 powy˝ej 36 2148 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW1) z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie obowiàzkowego ubezpieczenia odpowiedzialnoÊci cywilnej notariuszy Na podstawie art. 19b ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. — Prawo o notariacie (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 369 oraz z 2003 r. Nr 49, poz. 408, Nr 124, poz. 1152 i Nr 217, poz. 2142) zarzàdza si´, co nast´puje: § 1. Rozporzàdzenie okreÊla szczegó∏owy zakres obowiàzkowego ubezpieczenia odpowiedzialnoÊci cywilnej notariuszy za szkody wyrzàdzone przy wykonywaniu czynnoÊci,
art. 1 § 1 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. — Prawo o notariacie, zwanego dalej „ubezpieczeniem OC”, termin powstania obowiàzku ubezpieczenia oraz minimalnà sum´ gwarancyjnà tego ubezpieczenia. §
- Ubezpieczeniem OC jest obj´ta odpowiedzialnoÊç cywilna notariusza za szkody wyrzàdzone w nast´pstwie dzia∏ania lub zaniechania ubezpieczonego, w okresie trwania ochrony ubezpieczeniowej, podczas wykonywania czynnoÊci notariusza,
art. 1 § 1 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. — Prawo o notariacie.
- Ubezpieczenie OC nie obejmuje szkód: ——————— 1) Minister Finansów kieruje dzia∏em administracji rzàdowej — instytucje finansowe, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 3 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 marca 2002 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Finansów (Dz. U. Nr 32, poz. 301, Nr 43, poz. 378 i Nr 93, poz. 834). 1) polegajàcych na uszkodzeniu, zniszczeniu lub utracie mienia, wyrzàdzonych przez ubezpieczonego ma∏˝onkowi, wst´pnemu, zst´pnemu, rodzeƒstwu, a tak˝e powinowatemu w tej samej linii lub stopniu, osobie pozostajàcej w stosunku przysposobienia oraz jej ma∏˝onkowi, jak równie˝ osobie, z którà ubezpieczony pozostaje we wspólnym po˝yciu, lub innemu ubezpieczonemu b´dàcemu wspólnikiem; 2) wyrzàdzonych przez ubezpieczonego po skreÊleniu z listy notariuszy, a tak˝e w okresie zawieszenia prawa do wykonywania zawodu, chyba ˝e szkoda jest nast´pstwem wykonywania zawodu przed skreÊleniem lub zawieszeniem; 3) powsta∏ych wskutek dzia∏aƒ wojennych, stanu wojennego, rozruchów i zamieszek, a tak˝e aktów terroru.
- Ubezpieczenie OC obejmuje wszystkie szkody w zakresie, o którym mowa w ust. 1, z zastrze˝eniem ust. 2, bez mo˝liwoÊci umownego ograniczenia przez zak∏ad ubezpieczeƒ wyp∏aty odszkodowaƒ. §
- Obowiàzek ubezpieczenia OC powstaje nie póêniej ni˝ w dniu poprzedzajàcym dzieƒ dokonania pierwszej czynnoÊci, o której mowa w art. 1 § 1 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. — Prawo o notariacie. §
- Minimalna suma gwarancyjna ubezpieczenia OC, w odniesieniu do jednego zdarzenia, którego