Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 30 grudnia 2003 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać

Dziennik Ustaw Nr 231 — 16379 — Poz. 2315 2315 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPO¸ECZNEJ1) z dnia 30 grudnia 2003 r. w sprawie wymagaƒ metrologicznych, którym powinny odpowiadaç wagi automatyczne porcjujàce oraz dozowniki obj´toÊciowe Na podstawie art. 9 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. — Prawo o miarach (Dz. U. Nr 63, poz. 636, z póên. zm.2)) zarzàdza si´, co nast´puje: 8) wartoÊç dzia∏ki elementarnej — wyra˝onà w jednostkach miary masy wartoÊç ró˝nicy mi´dzy wartoÊciami: Rozdzia∏ 1

1. a)odpowiadajàcymi dwóm sàsiednim wskazom podzia∏ki, przy wskazaniu analogowym lub Przepis ogólny
2. b)dwóch kolejnych wskazaƒ, przy wskazaniu cyfrowym; § 1. U˝yte w rozporzàdzeniu okreÊlenia oznaczajà: 1) waga — wag´ automatycznà porcjujàcà, b´dàcà przyrzàdem pomiarowym rozdzielajàcym, bez udzia∏u operatora, materia∏y luzem na porcje o jednakowej, nastawionej masie i automatycznie je odwa˝ajàcym; 2) dozownik obj´toÊciowy — przyrzàd pomiarowy, b´dàcy automatycznym urzàdzeniem porcjujàcym, które wyznacza mas´ porcji materia∏u przez pomiar obj´toÊci, przy za∏o˝eniu sta∏ej g´stoÊci materia∏u; 3) porcja — zaprogramowanà iloÊç materia∏u, z∏o˝onà z jednego lub wi´cej odwa˝onych ∏adunków, umieszczonà w opakowaniu; 9) b∏´dy graniczne dopuszczalne wagi oraz dozowników obj´toÊciowych — okreÊlone skrajne wartoÊci b∏´du wagi oraz dozownika obj´toÊciowego; 10) klasa dok∏adnoÊci — klas´ wag oraz dozowników obj´toÊciowych, spe∏niajàcych okreÊlone wymagania metrologiczne, których b∏´dy zawarte sà w wyznaczonych granicach. Rozdzia∏ 2 Wymagania metrologiczne w zakresie konstrukcji i wykonania wag oraz dozowników obj´toÊciowych § 2. Waga mo˝e byç skonstruowana jako: 4) cykl wa˝enia — zestaw operacji, na który sk∏ada si´ dostarczenie materia∏u do noÊni ∏adunku, jego wa˝enie i opró˝nienie noÊni z ∏adunku; 1) selektywna — z wieloma zespo∏ami wagowymi, która ustala mas´ porcji przez ∏àczenie selektywnie dobieranych ∏adunków, odwa˝onych przez te zespo∏y; 5) obcià˝enie minimalne — najmniejszy ∏adunek, który mo˝e byç zwa˝ony w sposób automatyczny z b∏´dem nieprzekraczajàcym b∏´dów granicznych dopuszczalnych; 2) sumujàca — z jednym zespo∏em wagowym, która ustala mas´ porcji przez ∏àczenie ∏adunków, odwa˝onych w wi´cej ni˝ jednym cyklu wa˝enia; 6) obcià˝enie maksymalne — najwi´kszy ∏adunek, który mo˝e byç zwa˝ony w sposób automatyczny z b∏´dem nieprzekraczajàcym b∏´dów granicznych dopuszczalnych; 7) nominalna porcja minimalna — wartoÊç masy porcji sk∏adajàcej si´ z co najmniej dwóch ∏adunków, poni˝ej której b∏àd wa˝enia mo˝e przekroczyç okreÊlone b∏´dy graniczne dopuszczalne; dla porcji sk∏adajàcej si´ z jednego ∏adunku wartoÊç ta jest równa obcià˝eniu minimalnemu; ——————— 1) Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej kieruje dzia∏em administracji rzàdowej — gospodarka, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 7 stycznia 2003 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej (Dz. U. Nr 1, poz. 5). 2) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 2001 r. Nr 154, poz. 1800, z 2002 r. Nr 155, poz. 1286 i Nr 166, poz. 1360 oraz z 2003 r. Nr 170, poz. 1652. 3) odejmujàca — która ustala mas´ porcji przez wa˝enie materia∏u pobranego ze zbiornika wagowego. § 3. W sk∏ad wagi wchodzà w szczególnoÊci: 1) automatyczny podajnik, doprowadzajàcy materia∏ do zespo∏u wagowego; 2) zespó∏ wagowy, informujàcy o wartoÊci masy wa˝onego ∏adunku; 3) zespó∏ sterujàcy pracà wagi, s∏u˝àcy w szczególnoÊci do uruchamiania i zatrzymywania automatycznego podajnika oraz opró˝niania zbiornika wagowego; 4) urzàdzenie wskazujàce; 5) urzàdzenie odpylajàce, którego wy∏àczenie powinno byç sygnalizowane, je˝eli zapylenie wagi wywiera znaczàcy wp∏yw na wynik porcjowania; Dziennik Ustaw Nr 231 — 16380 — 6) urzàdzenie tarujàce, s∏u˝àce do nastawiania wskazania zerowego, gdy noÊnia ∏adunku jest obcià˝ona; 7) urzàdzenie zerujàce, s∏u˝àce do nastawiania wskazania zerowego, gdy noÊnia ∏adunku jest nieobcià˝ona. § 4. Waga mo˝e byç wyposa˝ona w: 1) urzàdzenie drukujàce, przy czym wydruk powinien:
3. a)byç czytelny i trwa∏y,
4. b)mieç wysokoÊç znaków co najmniej 2 mm,
5. c)zawieraç nazw´ lub oznaczenie jednostki miary masy, zamieszczone po prawej stronie wartoÊci liczbowej lub powy˝ej kolumny wartoÊci liczbowych; 2) wskaênik poziomu, przy czym powinno byç mo˝liwe ustawienie wagi z pochyleniem nie wi´kszym ni˝ 1 %; 3) urzàdzenie elektroniczne, realizujàce okreÊlone funkcje, b´dàce oddzielnymi zespo∏ami wagi zwanej dalej wagà elektronicznà. Poz. 2315 3) zespo∏u sterujàcego pracà dozownika, s∏u˝àcego w szczególnoÊci do uruchamiania i zatrzymywania automatycznego podajnika oraz zespo∏u odmierzajàcego; 4) urzàdzenia odpylajàcego, którego wy∏àczenie powinno byç sygnalizowane w sposób akustyczny lub optyczny, je˝eli zapylenie dozownika wp∏ywa w sposób znaczàcy na wynik porcjowania. § 7. Waga oraz dozownik obj´toÊciowy powinny byç tak skonstruowane, aby w przypadku spadku ciÊnienia w zastosowanym uk∏adzie sterujàcym pneumatycznym lub hydraulicznym poni˝ej wartoÊci oznaczonej na przyrzàdzie, przyrzàd przesta∏ dzia∏aç. § 8. 1. Automatyczny podajnik powinien zapewniaç podawanie materia∏u z odpowiednià wydajnoÊcià. 2. Je˝eli podajnik wyposa˝ony jest w regulator wydajnoÊci, to powinien byç oznaczony kierunek zmian wydajnoÊci. § 9. Zespó∏ wagowy powinien byç wyposa˝ony w: § 5. 1. W urzàdzeniach zerujàcych i urzàdzeniach tarujàcych nastawienie wskazania zerowego mo˝e byç dokonywane: 1) urzàdzenie do nastawiania masy porcji, z podzia∏kà wyra˝onà w legalnych jednostkach miary masy albo 1) nieautomatycznie; 2) odwa˝niki lub obcià˝niki, dostosowane do konstrukcji wagi, s∏u˝àce do równowa˝enia nominalnej wartoÊci masy porcji. 2) pó∏automatycznie; 3) automatycznie. 2. Urzàdzenie zerujàce mo˝e byç: 1) inicjujàce, w którym automatyczne nastawianie wskazania zerowego jest dokonywane przez w∏àczanie wagi przed jej gotowoÊcià do pracy; § 10. Urzàdzenie do nastawiania masy porcji mo˝e byç wyposa˝one w regulator Êredniej wartoÊci masy porcji, który powinien mieç podzia∏k´, wyraênie ró˝niàcà si´ od innych podzia∏ek i wskazujàcà kierunek zmian masy porcji, przy czym jego nastawienie mo˝e byç korygowane automatycznie. 2) podtrzymujàce zero, w którym wskazanie zerowe jest automatycznie utrzymywane w danych granicach. § 11. NoÊni´ ∏adunku zespo∏u wagowego, s∏u˝àcà do przyjmowania ∏adunku, mo˝e stanowiç: 3. Urzàdzenie tarujàce mo˝e byç wykonane jako urzàdzenie zadajàce tar´, w którym zadana wartoÊç tary odejmowana jest od wartoÊci brutto lub netto i jest wskazywany wynik tego odejmowania, przy dzia∏aniu, którego zakres wa˝enia ∏adunków netto jest w wadze odpowiednio zmniejszony. 2) opakowanie porcji, pod∏àczane do zespo∏u wagowego w ka˝dym cyklu wa˝enia. § 6. Dozownik obj´toÊciowy sk∏ada si´ w szczególnoÊci z: 1) automatycznego podajnika, doprowadzajàcego materia∏ do zespo∏u odmierzajàcego; 2) zespo∏u odmierzajàcego obj´toÊç materia∏u odpowiednià do masy porcji:
6. a)Êlimakowego — przez nastawienie regulowanej liczby obrotów Êlimaka pomiarowego,
7. b)pojemnikowego — przy u˝yciu teleskopowego pojemnika o regulowanej obj´toÊci; 1) zbiornik wagowy; § 12. 1. Konstrukcja zbiornika wagowego powinna umo˝liwiaç: 1) ca∏kowite jego opró˝nienie po ka˝dym odwa˝eniu ∏adunku; 2) ∏atwe i bezpieczne obcià˝anie go wzorcami masy lub obcià˝nikami wzorcowym, a˝ do obcià˝enia maksymalnego. 2. R´czne sterowanie opró˝nianiem zbiornika wagowego nie powinno dzia∏aç podczas automatycznego trybu pracy wagi. § 13. 1. Zakres dzia∏ania urzàdzenia zerujàcego nie powinien przekraczaç 4 % obcià˝enia maksymalnego. Dziennik Ustaw Nr 231 — 16381 — 2. Zakres dzia∏ania urzàdzenia zerujàcego inicjujàcego nie powinien przekraczaç 20 % obcià˝enia maksymalnego. 3. Dzia∏anie urzàdzenia zerujàcego nie powinno powodowaç zmiany obcià˝enia maksymalnego. Poz. 2315 identyfikowana z wa˝onym ∏adunkiem, w szczególnoÊci przez kod kreskowy. § 19. 1. Urzàdzenie wskazujàce powinno umo˝liwiaç ∏atwe i jednoznaczne odczytanie wyników wa˝enia w warunkach u˝ytkowania wagi. § 14. Urzàdzenie zerujàce oraz tarujàce, z wyjàtkiem urzàdzenia zadajàcego tar´, powinny umo˝liwiaç zerowanie wagi z b∏´dem nieprzekraczajàcym 0,25 wartoÊci maksymalnego dopuszczalnego odchylenia ka˝dej porcji od wartoÊci Êredniej w u˝ytkowaniu dla masy porcji równej obcià˝eniu minimalnemu lub nominalnej porcji minimalnej. 2. Wyniki wa˝enia powinny zawieraç nazwy lub oznaczenia stosowanych legalnych jednostek miary masy. § 15. 1. Urzàdzenia zerujàce i tarujàce nieautomatyczne lub pó∏automatyczne: § 21. 1. Waga elektroniczna powinna byç skonstruowana i wykonana w taki sposób, aby w przypadku zak∏óceƒ: 1) nie powinny dzia∏aç podczas automatycznej pracy wagi; 2) powinny dzia∏aç w stabilnym po∏o˝eniu równowagi zespo∏u wagowego. 2. Urzàdzenie zerujàce automatyczne powinno: 1) dzia∏aç po rozpocz´ciu wa˝enia automatycznego:
8. a)w danym okresie czasu podczas ka˝dego cyklu wa˝enia, bez mo˝liwoÊci jego wy∏àczenia lub zmiany ustawienia czasu dzia∏ania albo
9. b)w programowanym przedziale czasu, o danej wartoÊci maksymalnej; 2) zapewniç utrzymanie zera w zakresie dwukrotnego b∏´du, o którym mowa w § 14. § 16. 1. Urzàdzenie podtrzymujàce zero powinno dzia∏aç tylko wtedy, gdy: 1) wskazanie wagi jest równe zeru lub jest ujemnà wartoÊcià masy netto, odpowiadajàcà wskazaniu zero dla masy brutto; 2) zmiana wskazania wagi nie jest wi´ksza ni˝ 0,25 wartoÊci maksymalnego dopuszczalnego odchylenia ka˝dej porcji od wartoÊci Êredniej w u˝ytkowaniu dla masy porcji równej obcià˝eniu minimalnemu lub nominalnej porcji minimalnej. 2. W przypadku gdy wskazanie zerowe jest wyÊwietlone po wytarowaniu, urzàdzenie podtrzymujàce zero powinno dzia∏aç w przedziale nie wi´kszym ni˝ 4 % obcià˝enia maksymalnego od rzeczywistej wartoÊci zera. § 17. WartoÊç dzia∏ki urzàdzenia zadajàcego tar´ powinna byç równa wartoÊci dzia∏ki elementarnej wagi lub automatycznie do niej zaokràglana. § 18. 1. Urzàdzenie zadajàce tar´ mo˝e wspó∏dzia∏aç z innymi urzàdzeniami tarujàcymi, przy czym wartoÊç zadanej tary nie mo˝e byç skasowana lub zmieniona, je˝eli dzia∏a inne urzàdzenie tarujàce. 2. Urzàdzenie zadajàce tar´ mo˝e dzia∏aç automatycznie tylko wtedy, gdy wartoÊç zadanej tary jest § 20. WartoÊci dzia∏ek elementarnych wszystkich urzàdzeƒ wskazujàcych zwiàzanych z zespo∏em wagowym powinny byç jednakowe. 1) nie wystàpi∏y odchylenia wi´ksze ni˝ 0,25 wartoÊci maksymalnego dopuszczalnego odchylenia ka˝dej porcji od wartoÊci Êredniej w u˝ytkowaniu, dla porcji równej obcià˝eniu minimalnemu lub nominalnej porcji minimalnej, zwane dalej „odchyleniami znaczàcymi”, albo 2) po wystàpieniu odchyleƒ znaczàcych poda∏a sygna∏ ostrzegawczy optyczny lub akustyczny, trwajàcy do momentu podj´cia przez operatora dzia∏aƒ lub znikni´cia odchylenia, albo przesta∏a dzia∏aç. 2. Waga elektroniczna powinna zapewniaç mo˝liwoÊç automatycznej kontroli wyÊwietlacza przy w∏àczeniu, poprzez wskazanie wszystkich mo˝liwych znaków urzàdzenia wskazujàcego w czasie wystarczajàco d∏ugim do ich obserwacji przez operatora. 3. Podczas nagrzewania waga elektroniczna nie powinna wskazywaç i przesy∏aç wyniku wa˝enia, a automatyczne dzia∏anie wagi powinno byç wstrzymane. 4. Waga elektroniczna mo˝e byç wyposa˝ona w interfejs pozwalajàcy na po∏àczenie wagi z urzàdzeniem peryferyjnym, którego u˝ycie nie powinno: 1) wp∏ywaç na w∏aÊciwoÊci metrologiczne wagi i na poprawnoÊç jej dzia∏ania; 2) umo˝liwiaç wprowadzania do wagi instrukcji lub danych:
10. a)które nie sà zdefiniowane i mog∏yby byç mylone z wynikiem wa˝enia,
11. b)s∏u˝àcych do fa∏szowania wyÊwietlanych, przetwarzanych lub zapami´tanych wyników wa˝enia,
12. c)w celu dokonania przez osoby nieuprawnione adiustacji wagi. § 22. Waga zasilana z baterii po spadku napi´cia poni˝ej danej wartoÊci powinna nadal dzia∏aç prawid∏owo albo wy∏àczaç si´ automatycznie. § 23. 1. Na wadze oraz na dozowniku obj´toÊciowym powinny byç umieszczone w sposób trwa∏y i czytelny w szczególnoÊci: Dziennik Ustaw Nr 231 — 16382 — 1) nazwa lub znak producenta; 2) numer i znak fabryczny; 3) nadany znak zatwierdzenia typu; Poz. 2315 Rozdzia∏ 3 Charakterystyki metrologiczne wag oraz dozowników obj´toÊciowych 4) klasa dok∏adnoÊci X (x); § 24. 1. Rozró˝nia si´ dwa rodzaje klas dok∏adnoÊci wag oraz dozowników obj´toÊciowych: 5) klasa odniesienia wagi Ref (x); 1) klasa odniesienia Ref (
13. x)— klasa, okreÊlona przy zatwierdzeniu typu, w trakcie statycznego sprawdzenia zespo∏u wagowego podczas badania oddzia∏ywania czynników wp∏ywajàcych na wag´, przy czym wartoÊç wspó∏czynnika x powinna byç równa 1, 2 albo 1x10k, 2x10k, 5x10k, gdzie k jest liczbà ca∏kowità ujemnà; 6) obcià˝enie maksymalne wagi, w postaci: „Max ...”; 7) obcià˝enie minimalne wagi (minimalny wysyp w przypadku wag odejmujàcych), w postaci: „Min ...”; 8) granica zakresu tarowania dodajàcego urzàdzenia tarujàcego wagi, w postaci: „T=+ ...”; 9) granica zakresu tarowania odejmujàcego urzàdzenia tarujàcego wagi, w postaci: „T= – ...”; 10) rodzaj materia∏u wa˝onego; 11) maksymalna wydajnoÊç porcjowania, w postaci: „... porcji na minut´”; 12) wartoÊç napi´cia zasilajàcego; 13) wartoÊç cz´stotliwoÊci napi´cia zasilajàcego. 2. Na wadze oraz na dozowniku obj´toÊciowym powinny byç umieszczone, je˝eli majà zastosowanie: 1) wartoÊç dzia∏ki elementarnej wagi, w postaci: „d= ...”; 2) specjalny zakres temperatury pracy, w postaci: „ ...°C/...°C”; 3) Êrednia liczba ∏adunków w porcji; 4) maksymalna masa (obj´toÊç) porcji; 5) nominalna porcja minimalna; 6) ciÊnienie robocze. 3. Oznaczenia mogà byç przedstawione na programowalnym wyÊwietlaczu danych przy zapewnieniu automatycznej i nieusuwalnej rejestracji ka˝dej zmiany programu oznakowania. 4. W przypadku zastosowania wyÊwietlacza danych na wadze oraz dozowniku obj´toÊciowym powinny byç umieszczone w sposób trwa∏y i czytelny co najmniej: 1) typ i przeznaczenie wagi lub dozownika obj´toÊciowego; 2) nazwa i znak producenta; 3) nadany znak zatwierdzenia typu; 4) wartoÊç napi´cia zasilajàcego; 5) wartoÊç cz´stotliwoÊci napi´cia zasilajàcego; 6) ciÊnienie robocze. 2) klasa dok∏adnoÊci X (
14. x)— klasa, okreÊlona przy legalizacji pierwotnej, po zainstalowaniu wagi oraz dozownika obj´toÊciowego, uwzgl´dniajàca w szczególnoÊci specyfik´ porcjowanych materia∏ów, sposób instalacji, mas´ porcji i wydajnoÊç porcjowania, przy czym wartoÊç wspó∏czynnika x powinna byç równa 1, 2 albo 1x10k, 2x10k, 5x10k, gdzie k jest liczbà ca∏kowità ujemnà. 2. Waga oraz dozownik obj´toÊciowy mogà mieç okreÊlonà wi´cej ni˝ jednà klas´ dok∏adnoÊci X (x). § 25. Maksymalne dopuszczalne odchylenie ka˝dej porcji od wartoÊci Êredniej z tych porcji dla klasy dok∏adnoÊci X