Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 26 marca 2003 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać r

Dziennik Ustaw Nr 67 — 4277 — Poz. 625 625 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPO¸ECZNEJ1) z dnia 26 marca 2003 r. w sprawie wymagaƒ metrologicznych, którym powinny odpowiadaç refraktometry Na podstawie art. 9 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. — Prawo o miarach (Dz. U. Nr 63, poz. 636 i Nr 154, poz. 1800 oraz z 2002 r. Nr 155, poz. 1286 i Nr 166, poz. 1360) zarzàdza si´, co nast´puje: §

1. Ilekroç w rozporzàdzeniu jest mowa o: 3) lunety z podzia∏kà i okularem lub wyÊwietlacza cyfrowego; 4) urzàdzenia regulacyjnego pozwalajàcego na sprawdzenie i ustawienie zera lub innego punktu podzia∏ki. 1) „refraktometrze” — rozumie si´ przez to przyrzàd pomiarowy stosowany do pomiarów wspó∏czynnika za∏amania Êwiat∏a cieczy i cia∏ sta∏ych oraz innych wielkoÊci fizycznych b´dàcych funkcjà wspó∏czynnika za∏amania Êwiat∏a;
2. Refraktometr fotoelektryczny sk∏ada si´ z nast´pujàcych elementów: 2) „wspó∏czynniku za∏amania Êwiat∏a n” — rozumie si´ przez to wielkoÊç sta∏à dla danych dwóch oÊrodków, wyznaczonà w okreÊlonej temperaturze i d∏ugoÊci fali, którà okreÊla si´ przez stosunek sinusa kàta padania α do sinusa kàta za∏amania β przy przejÊciu promieni Êwietlnych z jednego oÊrodka do drugiego, obliczany wed∏ug wzoru: 2) uk∏adu soczewek skupiajàcych; n = (sin α) / (sin β); 3) „podzia∏ce” — rozumie si´ przez to uporzàdkowany zbiór znaków, wraz z towarzyszàcym mu ocyfrowaniem, tworzàcy cz´Êç urzàdzenia wskazujàcego refraktometru; 4) „warunkach odniesienia” — rozumie si´ przez to okreÊlone wymagania, których spe∏nienie jest konieczne do badania refraktometru lub do wzajemnego porównywania wyników pomiarów; 5) „klasie dok∏adnoÊci” — rozumie si´ przez to klas´ refraktometrów, spe∏niajàcych okreÊlone wymagania metrologiczne i których b∏´dy zawarte sà w wyznaczonych granicach. §
3. Refraktometr, w zale˝noÊci od sposobu odczytu wyników pomiarów, mo˝e byç skonstruowany jako: 1) wizualny typu analogowego lub cyfrowego; 2) fotoelektryczny. §
5. Refraktometr z wizualnym odczytem wyniku pomiaru sk∏ada si´ w szczególnoÊci z nast´pujàcych elementów: 1) pryzmatu lub kuwety pomiarowej; 2) uk∏adu soczewek skupiajàcych; ——————— 1) Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej kieruje dzia∏em administracji rzàdowej — gospodarka, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 7 stycznia 2003 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej (Dz. U. Nr 1, poz. 5). 1) monochromatycznego êród∏a Êwiat∏a o d∏ugoÊci fali λ = 589,3 nm; 3) pryzmatu pomiarowego; 4) detektora fotoelektrycznego; 5) przetwornika analogowo-cyfrowego; 6) uk∏adu zerowania; 7) uk∏adu wyjÊciowego z wyÊwietlaczem cyfrowym. §
6. Dla refraktometru wyposa˝onego w termometr dla zakresu temperatur od 15°C do 40°C lub urzàdzenie przeliczajàce wyniki pomiarów do wartoÊci w temperaturze 20°C oraz wskazujàcego u∏amek masowy sacharozy w roztworach wodnych przy u˝yciu êród∏a Êwiat∏a o d∏ugoÊci fali λ = 589,3 nm, wartoÊci poprawek jego wskazaƒ okreÊla za∏àcznik nr 1 do rozporzàdzenia. §
7. Do budowy refraktometru powinny byç stosowane materia∏y, które nie wp∏ywajà negatywnie na badane próbki lub na inne substancje u˝ywane podczas pomiaru. §
9. Pryzmat i kuweta pomiarowa powinny byç wykonane ze szk∏a optycznego lub innych trwa∏ych materia∏ów o dostatecznej przezroczystoÊci i jednorodnoÊci.
10. Powierzchnie pomiarowe pryzmatu i kuwety powinny byç g∏adkie, pozbawione skaz, fa∏d i plam. §
11. Elementy refraktometru powinny byç zabezpieczone przed przypadkowym przesuni´ciem. §
13. Refraktometr wizualny mo˝e byç wyposa˝ony w jednà lub dwie podzia∏ki, wyraênie od siebie oddzielone.
14. Okular refraktometru powinien umo˝liwiaç nastawienie ostroÊci pola widzenia w zakresie od –5 do +5 dioptrii. Dziennik Ustaw Nr 67 — 4278 — Poz. 625 §
16. Podzia∏ka refraktometru powinna byç wyskalowana odpowiednio w jednej z legalnych jednostek miar nast´pujàcych wielkoÊci mierzonych: §
17. Pomiary refraktometryczne nale˝y przeprowadzaç w sta∏ej temperaturze z wykorzystaniem fal Êwietlnych o okreÊlonej d∏ugoÊci. 1) wspó∏czynnika za∏amania Êwiat∏a; §
19. W zale˝noÊci od b∏´dów granicznych dopuszczalnych refraktometru, stanowiàcych wartoÊci skrajne sumy b∏´dów pomiaru i odczytu dla danych warunków technicznych, wyró˝nia si´ cztery klasy dok∏adnoÊci refraktometrów: I, II, III i IV. 2) kàta; 3) zawartoÊci sk∏adnika w próbce.
20. Zale˝noÊç wartoÊci u∏amka masowego sacharozy w roztworach wodnych od wartoÊci wspó∏czynnika za∏amania Êwiat∏a w temperaturze 20°C przy d∏ugoÊci fali λ = 589,3 nm, okreÊla za∏àcznik nr 2 do rozporzàdzenia.
21. Na podzia∏ce powinny byç zamieszczone w sposób czytelny: 1) wartoÊci liczbowe wielkoÊci mierzonej w zakresie pomiarowym refraktometru; 2) oznaczenie jednostki miary wielkoÊci mierzonej, z wyjàtkiem oznaczenia „1”. §
22. Na refraktometrach powinny byç w sposób trwa∏y i czytelny zamieszczone w szczególnoÊci: 1) nazwa refraktometru; 1) dla skali wspó∏czynnika za∏amania Êwiat∏a: a) ± 5 · 10–5 — dla refraktometrów I klasy, b) ± 1 · 10–4 — dla refraktometrów II klasy, c) ± 2 · 10–4 — dla refraktometrów III klasy, d) ± 5 · 10–4 — dla refraktometrów IV klasy; 2) dla skali kàtowej: a) ± 0,01° — dla refraktometrów I klasy, b) ± 0,05° — dla refraktometrów II klasy, c) ± 0,2° — dla refraktometrów III klasy, 2) nazwa i adres lub znak producenta refraktometru; 3) numer fabryczny; §
23. OkreÊla si´ nast´pujàce warunki odniesienia w pomiarach refraktometrycznych: 3) wilgotnoÊç wzgl´dnà powietrza równà 50%; 4) zawartoÊç CO2 w powietrzu równà 0,03%; 5) d∏ugoÊç fali λ = 589,3 nm lub λ = 546,1 nm. a) ± 0,05% — dla refraktometrów I klasy, b) ± 0,1% — dla refraktomertów II klasy, c) ± 0,2% — dla refraktometrów III klasy, 1) temperatur´ powietrza t = 20°C; powietrza d) ± 0,5° — dla refraktometrów IV klasy; 3) dla skali wartoÊci u∏amka masowego sacharozy w roztworach wodnych: 4) nazwa lub symbol wielkoÊci mierzonej. 2) ciÊnienie atmosferyczne 1 013,25 · 102 Pa;
24. W zale˝noÊci od wielkoÊci mierzonej b∏´dy graniczne dopuszczalne refraktometru wynoszà odpowiednio: równe d) ± 0,5% — dla refraktometrów IV klasy. §
25. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 14 dni od dnia og∏oszenia. Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej: J. Hausner Za∏àcznik nr 1 Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej z dnia 26 marca 2003 r. (poz. 625) Dziennik Ustaw Nr 67 — 4279 — Poz. 625 Dziennik Ustaw Nr 67 — 4280 — Poz. 625 Za∏àcznik nr 2