Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 maja 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy obsłudze amoniakalnych instalacji

Dziennik Ustaw Nr 98 — 6630 — Poz. 902 902 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI z dnia 12 maja 2003 r. w sprawie bezpieczeƒstwa i higieny pracy przy obs∏udze amoniakalnych instalacji ch∏odniczych w zak∏adach przetwórstwa rolno-spo˝ywczego Na podstawie art. 23715 § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. — Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z póên. zm1)) zarzàdza si´, co nast´puje: § 1. Rozporzàdzenie okreÊla wymagania bezpieczeƒstwa i higieny pracy pracowników zatrudnionych przy obs∏udze amoniakalnych instalacji ch∏odniczych w zak∏adach przetwórstwa rolno-spo˝ywczego. § 6. Komor´ ch∏odniczà, w której utrzymywana jest temperatura poni˝ej 5°C (278 K) wyposa˝a si´ w: 1) instalacj´ sygnalizacyjnà z napisem w brzmieniu: „Uwaga — cz∏owiek w komorze”, wskazujàcà na obecnoÊç w niej pracowników; 2) drzwi otwierane od wewnàtrz i z zewnàtrz. § 2. Prace przy obs∏udze amoniakalnych instalacji ch∏odniczych w zak∏adach przetwórstwa rolno-spo˝ywczego zalicza si´ do prac szczególnie niebezpiecznych w rozumieniu ogólnych przepisów bezpieczeƒstwa i higieny pracy. § 7. 1. Pomieszczenia maszynowni i aparatowni komór ch∏odniczych oraz drogi ewakuacyjne wyposa˝a si´ w oÊwietlenie awaryjne z w∏asnym êród∏em zasilania, w∏àczajàcym si´ automatycznie w przypadku wy∏àczenia energii elektrycznej. § 3. Pracowników zatrudnionych przy obs∏udze amoniakalnych instalacji ch∏odniczych zapoznaje si´ z: 2. Punkty Êwietlne instalacji oÊwietlenia awaryjnego rozmieszcza si´ w sposób zapewniajàcy dostatecznà widocznoÊç przyrzàdów kontrolno-pomiarowych i regulacyjnych oraz wyjÊç ewakuacyjnych z pomieszczeƒ ch∏odni. 1) ich schematem technicznym oraz usytuowaniem g∏ównych zaworów odcinajàcych; 2) zasadami bezpieczeƒstwa z uwzgl´dnieniem: i higieny pracy,

1. a)ratownictwa chemicznego i sposobów post´powania w razie awarii, w szczególnoÊci niekontrolowanego wycieku amoniaku lub po˝aru,
2. b)udzielania pierwszej pomocy, ze szczególnym uwzgl´dnieniem poparzeƒ lub zatrucia amoniakiem,
3. c)instrukcjà: — obs∏ugi technicznej instalacji, — bezpieczeƒstwa po˝arowego. § 4. Na terenie zak∏adu pracy w dobrze widocznym miejscu instaluje si´ wiatrowskaz. § 5. Zawory odcinajàce w amoniakalnej instalacji ch∏odniczej znakuje si´ w sposób widoczny i trwa∏y. ——————— 1) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 113, poz. 717, z 1999 r. Nr 99, poz. 1152, z 2000 r. Nr 19, poz. 239, Nr 43, poz. 489, Nr 107, poz. 1127 i Nr 120, poz. 1268, z 2001 r. Nr 11, poz. 84, Nr 28, poz. 301, Nr 52, poz. 538, Nr 99, poz. 1075, Nr 111, poz. 1194, Nr 123, poz. 1354, Nr 128, poz. 1405 i Nr 154, poz. 1805 oraz z 2002 r. Nr 74, poz. 676, Nr 135, poz. 1146, Nr 196, poz. 1660, Nr 199, poz. 1673 i Nr 200, poz.1679. § 8. 1. Maszynowni´ i aparatowni´ oraz inne pomieszczenia, w których zachodzi koniecznoÊç wymiany powietrza, wyposa˝a si´ w system wentylacji ciàg∏ej z co najmniej 3-krotnà wymianà powietrza w ciàgu godziny. 2. Maszynowni´ i aparatowni´, niezale˝nie od systemu, o którym mowa w ust. 1, wyposa˝a si´ w system wentylacji awaryjnej, uruchamiany z zewnàtrz i od wewnàtrz, o wydajnoÊci zapewniajàcej co najmniej 10-krotnà wymian´ powietrza w ciàgu godziny. § 9. 1. Maszynowni´ i aparatowni´ wyposa˝onà w aparatur´ umo˝liwiajàcà ciàg∏à kontrol´ st´˝eƒ amoniaku w powietrzu i sygnalizujàcà przekroczenie wartoÊci najwy˝szego dopuszczalnego st´˝enia oraz najwy˝szego dopuszczalnego st´˝enia chwilowego amoniaku w powietrzu, wchodzàcà w sk∏ad amoniakalnej instalacji ch∏odniczej, dopuszcza si´ do eksploatacji bez sta∏ej obs∏ugi. 2. Okresowe czynnoÊci zwiàzane z czyszczeniem lub wymianà elementów instalacji, o której mowa w ust. 1, w tym filtrów i zaworów, sà dokonywane przez co najmniej dwóch pracowników. § 10. W maszynowni niewyposa˝onej w aparatur´, o której mowa w § 9 ust. 1, spr´˝arki o wydajnoÊci przekraczajàcej 85 m3/h sà obs∏ugiwane przez dwóch pra- Dziennik Ustaw Nr 98 — 6631 — cowników, z których jeden jest przeszkolony w zakresie obs∏ugi i eksploatacji urzàdzeƒ ch∏odniczych. § 11. Przy stosowaniu spr´˝arek ch∏odzonych wodà temperatura w maszynowni nie mo˝e byç ni˝sza ni˝ 5°C (278 K). § 12. 1. Instalacje ch∏odnicze wyposa˝one w spr´˝arki o ∏àcznej wydajnoÊci przekraczajàcej 150 m3/h, niezale˝nie od manometrów na stronie t∏ocznej i ssawnej spr´˝arek, wyposa˝a si´ w manometry na kolektorach strony t∏ocznej i ssawnej. Poz. 902 § 18. 1. Butle z amoniakiem przechowuje si´ w pozycji stojàcej w pomieszczeniu nieogrzewanym lub pod wiatà oraz: 1) oddziela si´ od butli z innymi gazami; 2) zaopatruje si´ w ko∏paki ochronne; 3) zabezpiecza si´ przed dost´pem osób trzecich. 2. Pomieszczenie lub wiat´, o których mowa w ust. 1, oznacza si´ napisem w brzmieniu: „Uwaga — butle z amoniakiem”. 2. Manometry na kolektorach strony t∏ocznej i ssawnej umieszcza si´ w miejscu dobrze widocznym dla obs∏ugi. § 19. 1. W przypadku niekontrolowanego wycieku amoniaku: 3. Na manometrach, na kolektorach strony t∏ocznej i ssawnej, zaznacza si´ ich dopuszczalne ciÊnienie robocze. 2) odcina si´ dop∏yw amoniaku do tej cz´Êci instalacji, z której nastàpi∏ wyciek; § 13. Odolejanie urzàdzeƒ ch∏odniczych wykonuje co najmniej dwóch pracowników. § 14. 1. Odpowietrzanie amoniakalnej instalacji ch∏odniczej odbywa si´ automatycznie. 1) uruchamia si´ wentylacj´ awaryjnà; 3) przyst´puje si´ do neutralizacji par amoniaku przy u˝yciu mg∏y wodnej lub preparatów chemicznych; 4) opró˝nia si´ uszkodzony odcinek instalacji z amoniaku, je˝eli jest to mo˝liwe w danej sytuacji; 5) powiadamia si´ pracodawc´. 2. Odpowietrzanie instalacji, o której mowa w ust. 1, dokonuje si´ oddzielnie dla ka˝dego aparatu. 2. Z pomieszczeƒ ska˝onych lub zagro˝onych parami amoniaku ewakuuje si´ pracowników. 3. Instalacji, o której mowa w ust. 1, nie odpowietrza si´ bezpoÊrednio do atmosfery. 3. Ewakuacja pracowników z pomieszczeƒ, o których mowa w ust. 2, przebiega w miar´ mo˝liwoÊci w stron´ przeciwnà do kierunku wiatru, a ze strefy ska˝onej tymi parami tak˝e poprzecznie do kierunku wiatru. § 15. W przypadku niemo˝liwoÊci przeprowadzenia automatycznego odpowietrzenia instalacji, o której mowa w § 14, odpowietrzenia dokonuje si´ r´cznie po up∏ywie co najmniej 20 minut od chwili zatrzymania pracy spr´˝arek. § 16. Usuwanie szronu z parowników odbywa si´ w sposób niepowodujàcy ich uszkodzenia. § 17. 1. Miejsce przetaczania amoniaku z cystern do amoniakalnej instalacji ch∏odniczej wyposa˝a si´ w nie mniej ni˝ dwa hydranty po˝arowe o Êrednicy 52 mm, wyposa˝one w pràdownice wodne, umo˝liwiajàce wytworzenie mg∏y wodnej. 2. Przetaczanie amoniaku z butli lub cystern do instalacji, o której mowa w ust. 1, odbywa si´: 1) przy u˝yciu rurociàgów stalowych; 2) przez specjalny zawór kolektora cieczowego. 3. Przetaczanie amoniaku, o którym mowa w ust. 2, wykonuje co najmniej dwóch pracowników przeszkolonych w zakresie przetaczania amoniaku. § 20. W sàsiedztwie pomieszczeƒ, w których wystàpi∏ niekontrolowany wyciek amoniaku, niedopuszczalne jest u˝ywanie sprz´tu i urzàdzeƒ iskrzàcych lub wytwarzajàcych p∏omieƒ albo wysokà temperatur´. § 21. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 14 dni od dnia og∏oszenia.2) Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi: A. Taƒski ——————— 2) Niniejsze rozporzàdzenie by∏o poprzedzone rozporzàdze- niem Ministra Rolnictwa i Gospodarki ˚ywnoÊciowej z dnia 14 lutego 1995 r. w sprawie bezpieczeƒstwa i higieny pracy przy obs∏udze i konserwacji amoniakalnych instalacji ch∏odniczych (Dz. U. Nr 19, poz. 97), które utraci moc z dniem wejÊcia w ˝ycie niniejszego rozporzàdzenia na podstawie art. 26 ustawy z dnia 2 lutego 1996 r. o zmianie ustawy — Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 24, poz. 110, z 1997 r. Nr 104, poz. 661 oraz z 1998 r. Nr 66, poz. 431).